کابرلین دارویی برای تنظیم هورمون پرولاکتین و درمان مشکلاتی مانند عقب افتادن پریود، ناباروری و ترشح شیر است. در این مطلب با نحوه مصرف، عوارض، تداخلات دارویی و نکات بارداری و شیردهی آشنا شوید.
کابرلین نام یک داروی ساخت ایران است که مادهی اصلی تشکیلدهندهی آن «کابرگولین» نامیده میشود. این دارو روی غدهی هیپوفیز (که یک غدهی کوچک در مغز است و وظیفهی تنظیم هورمونهای بدن را بر عهده دارد) اثر میگذارد و مانع از تولید بیش از حد هورمون پرولاکتین (همان هورمونی که مسئول تولید شیر در مادران است) میشود. کابرلین خود یک هورمون محسوب نمیشود، بلکه به عنوان یک بازدارندهی ترشح پرولاکتین عمل میکند.
از کابرلین برای درمان افزایش غیرطبیعی سطح هورمون پرولاکتین در خون (که در اصطلاح پزشکی «هایپرپرولاکتینمی» خوانده میشود) استفاده میگردد. این افزایش هورمونی میتواند عوارضی مانند به هم خوردن نظم قاعدگی، ناباروری، ترشح شیر از پستان در بانوان، و همچنین کاهش میل جنسی و افت کیفیت اسپرم در آقایان را به دنبال داشته باشد. به علاوه، در مورد برخی از تومورهای کوچک خوشخیم غدهی هیپوفیز که باعث ترشح زیاد پرولاکتین میشوند، این دارو تجویز میشود.
در صورت بارداری، پزشک معالج با توجه به شرایط خاص شما، دربارهی ادامه یا قطع مصرف کابرلین تصمیمگیری میکند.
این تصمیم بر اساس دلیل مصرف دارو و همچنین اندازهی تومور (توده یا برآمدگی غیرعادی) در غدهی هیپوفیز گرفته میشود.
یکی از شایعترین علتهای به تعویق افتادن قاعدگی، بالا بودن سطح هورمون پرولاکتین است. کابرلین با متعادل کردن این هورمون، به بازگشت نظم طبیعی چرخهی ماهانه کمک میکند.
کابرلین یک داروی مستقیم برای باز کردن پریود نیست و نباید بدون تجویز پزشک مصرف شود. اگر قاعدگی شما به تأخیر افتاده، پزشک علاوه بر پرولاکتین، عواملی مانند بارداری، عملکرد غدهی تیروئید (غدهای در ناحیهی گردن که متابولیسم بدن را تنظیم میکند) و میزان استرس را نیز مورد بررسی قرار میدهد.
در آقایان، افزایش پرولاکتین میتواند سبب کاهش تولید هورمون تستوسترون (هورمون اصلی جنسی مردانه) و همچنین افت کیفیت اسپرم بشود. کابرلین با برقراری تعادل هورمونی، به افزایش تحرک و تعداد اسپرمها یاری میرساند.
پزشک با انجام آزمایش خون و بررسی مایع منی، سیر درمان را در مردان ارزیابی میکند. معمولاً مشاهدهی نتایج مطلوب و بهبود کیفیت اسپرم به چند ماه زمان نیاز دارد.
برخی داروهای ضدتهوع مانند متوکلوپرامید با اثر کابرلین تداخل پیدا کرده و مانع از عملکرد صحیح آن میشوند. به هیچ وجه برای کاهش تهوع ناشی از کابرلین، خودسرانه از ضدتهوعها استفاده نکنید.
نوشیدن الکل در حین مصرف کابرلین، عوارضی مانند گیجی، خوابآلودگی شدید و افت ناگهانی فشار خون را افزایش میدهد. بهتر است در تمام طول دورهی درمان، بهویژه در هفتههای اول، از مصرف الکل خودداری کنید.
تجویز کابرلین در سنین کودکی بسیار محدود بوده و فقط با نظر پزشک فوقتخصص غدد کودکان امکانپذیر است. وزن، سن و نتایج تصویربرداری از مغز در تعیین دوز مناسب برای کودک نقش کلیدی دارند.
هورمون پرولاکتین معمولاً چند ساعت بعد از مصرف دارو افت میکند، اما قطع کامل ترشح شیر ممکن است چند روز به طول بینجامد. منظم شدن قاعدگی و بازگشت کامل توان باروری نیز ممکن است بین چند هفته تا چند ماه زمان ببرد.
کابرلین دارای نیمهعمر طولانی است (یعنی نیمی از دارو به آهستگی از بدن دفع میشود). به همین علت، اثر یک نوبت مصرف آن تا چند روز یا حتی دو هفته در بدن باقی میماند.
هرچند کابرلین اعتیادآور نیست، اما قطع ناگهانی آن باعث بازگشت سریع پرولاکتین به سطح بالا و عود علائم میشود. کاهش دوز دارو باید تدریجی و طبق برنامهی مرحلهبهمرحلهای که پزشک تعیین میکند، انجام گیرد.
مصرف مقدار بیش از حد مجاز دارو میتواند تهوع شدید، افت شدید فشار خون و توهم (دیدن یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارند) را به دنبال داشته باشد که نیاز به اقدام فوری پزشکی دارد. قرصها را در دمای معمولی اتاق، دور از تابش مستقیم نور و رطوبت نگهداری کرده و کیسهی جاذب رطوبت داخل ظرف را خارج نکنید.
«کابرگولین» مادهی مؤثر اصلی این گروه دارویی است و «کابرلین» نام یکی از برندهای شناختهشدهی ایرانی آن به شمار میرود. کابرلین و داستینکس هر دو دارای مادهی یکسانی هستند، اما تعویض برند تنها با تأیید پزشک امکانپذیر است.
واکنش افراد مختلف به این دارو یکسان نیست؛ برخی دچار سرگیجه و سبکی سر میشوند در حالی که برخی دیگر هیچ عارضهای را تجربه نمیکنند. تجربهی دیگران نمیتواند مبنای تنظیم دوز دارو قرار گیرد و درمان فقط بر اساس آزمایشهای دورهای کنترل میشود.
خیر، کابرلین به خودی خود هورمون محسوب نمیشود؛ بلکه از طریق تأثیر بر پیامرسانهای عصبی مغز، از ترشح بیش از حد هورمون پرولاکتین توسط غدهی هیپوفیز جلوگیری میکند.
خوابآلودگی و گیجی ممکن است در برخی افراد رخ دهد، بنابراین هنگام رانندگی یا کار با دستگاههای دقیق، احتیاط لازم را به عمل آورید. این دارو به تنهایی باعث افزایش وزن نمیشود، اما در صورت مشاهدهی ورم پا یا تنگی نفس، بررسی وضعیت قلبی ضروری خواهد بود.
بله، کابرلین با کاهش سطح پرولاکتین، تولید شیر در پستانها را متوقف میسازد. استفاده از این دارو به منظور قطع شیر باید با نظر پزشک باشد و هرگز مقدار آن را خودسرانه تکرار یا تغییر ندهید.