ازستاتین با ترکیب ازتیمایب و رزوواستاتین برای کنترل چربی خون، کاهش کلسترول بد، پایین آوردن تری‌گلیسیرید و پیشگیری از گرفتگی عروق و سکته قلبی تجویز می‌شود.
قرص ازستاتین یک داروی ترکیبی است که با نسخه پزشک برای کنترل و کاهش چربی خون به کار می‌رود. در ترکیب این قرص دو ماده مؤثر «ازتیمایب» و «رزوواستاتین» وجود دارد و سازنده آن در ایران، شرکت داروسازی آرنا حیات دانش است.
تجویز این دارو زمانی انجام می‌شود که رعایت رژیم غذایی و مصرف یک قرص ساده چربی به تنهایی نتواند کلسترول (نوعی چربی موجود در خون) را تا حد مطلوب پایین بیاورد. موارد اصلی استفاده از این دارو عبارتند از:
ازستاتین هم‌زمان از دو مسیر متفاوت با چربی خون بالا مقابله می‌کند:
قرص‌های رایج چربی خون اغلب فقط یکی از دو راه تولید یا جذب چربی را متوقف می‌کنند. اما عملکرد دوگانه و هم‌زمان مواد موجود در ازستاتین باعث می‌شود توان کاهش کلسترول بد خون، نزدیک به ۲۰ تا ۲۵ درصد بیشتر از حالتی باشد که فرد تنها یک داروی تکی مصرف می‌کند.
ازستاتین به شکل مستقیم باعث متعادل شدن سطح چربی‌های خون شده و اثرات زیر را به همراه دارد:
بدن بعضی از بیماران به شکل مادرزادی و ژنتیکی حجم بالایی از کلسترول را در کبد می‌سازد. در این دسته از افراد و همچنین بیمارانی که به خاطر مشکلات زمینه‌ای در معرض خطر بالای حوادث قلبی قرار دارند، ازستاتین به عنوان یک درمان قوی عمل می‌کند تا چربی خون به محدوده بی‌خطر برسد.
انباشته شدن چربی در لایه‌های درونی رگ، باعث شکل‌گیری پلاک چربی (رسوب‌های سخت و چسبناک در دیواره رگ‌ها) می‌شود. ازستاتین مانع از ایجاد و رشد این رسوبات شده و ساختار آن‌ها را محکم و پایدار می‌سازد تا به طور ناگهانی پاره نشوند و رگ را مسدود نکنند.
خوردن مرتب ازستاتین در بیمارانی که سابقه سکته قلبی، سکته مغزی یا آنژیوپلاستی و فنرگذاری دارند، احتمال بروز دوباره این اتفاقات ناگوار را تا حد زیادی پایین می‌آورد و در بلندمدت از عروق اصلی قلب و مغز مراقبت می‌کند.
در نام‌گذاری روی بسته‌بندی این قرص دو عدد وجود دارد که با خط ممیز از یکدیگر تفکیک شده‌اند. رقم سمت چپ (۱۰) در همه مدل‌ها ثابت بوده و بیانگر ۱۰ میلی‌گرم ماده «ازتیمایب» (جلوگیری‌کننده از جذب چربی در روده) است. رقم سمت راست متغیر است و میزان «رزوواستاتین» (جلوگیری‌کننده از تولید چربی در کبد) را مشخص می‌کند. در نتیجه، قرص ۱۰/۲۰ در مقایسه با ۱۰/۱۰ توان بالاتری در توقف ساخت چربی توسط کبد دارد.
این محصول در چهار دوز گوناگون عرضه می‌گردد تا پزشک معالج متناسب با نیاز بیمار، بهترین مورد را تجویز کند:
میزان مصرف استاندارد این فرآورده فقط یک عدد قرص در طول ۲۴ ساعت است. هرگز نباید سرخود تعداد یا دوز قرص را زیاد کنید، چون دریافت مقادیر بیش از اندازه می‌تواند ریسک آسیب‌های عضلانی و کبدی را تشدید کند.
قرص را باید به شکل سالم و درسته به همراه یک لیوان پر از آب بلعید. از شکستن، جویدن یا حل کردن قرص در مایعات بپرهیزید، چرا که این کار نحوه رهش و جذب متعادل دارو در دستگاه گوارش را مختل می‌کند.
خوردن هم‌زمان بعضی داروها با ازستاتین، جلوی جذب درست آن را در دستگاه گوارش می‌گیرد:
چنانچه یک نوبت از مصرف قرص را از یاد بردید، هر زمان که در همان روز یادتان آمد آن را بخورید. ولی اگر زمان زیادی نمانده تا نوبت روز بعدی فرا برسد، دوز فراموش‌شده را نادیده بگیرید و به هیچ وجه دو عدد قرص را هم‌زمان میل نکنید. در صورت خوردن تصادفی تعداد بالایی قرص، بلافاصله به مرکز اورژانس بروید.
جهت سالم ماندن و حفظ کیفیت دارو، موارد زیر را مد نظر داشته باشید:
ماندگاری اثر ازستاتین در بدن بالاست و در هر زمانی از شبانه‌روز قابل مصرف است؛ نکته مهم این است که هر روز در یک ساعت ثابت میل شود. با این وجود، اغلب پزشکان خوردن قرص در شب (پیش از خوابیدن یا بعد از وعده شام) را توصیه می‌کنند، چون بیشترین فعالیت کبد برای ساختن کلسترول در ساعات شب انجام می‌گیرد.
خالی یا پر بودن معده اثری روی میزان جذب این قرص نمی‌گذارد و می‌توان آن را همراه با غذا یا بدون غذا خورد. البته اگر خوردن قرص به شکل ناشتا باعث درد یا سوزش معده در شما می‌شود، بهتر است مصرف آن را به بلافاصله پس از غذا موکول کنید.
این قرص از همان روزهای اول شروع درمان، کار خود را برای متوقف کردن ساخت و جذب چربی آغاز می‌نماید. افت محسوس چربی در آزمایش خون اغلب بعد از ۲ هفته مصرف مرتب قابل مشاهده است و در پایان ۴ هفته به اوج اثرگذاری درمانی خود می‌رسد.
معمولاً پزشک ۲ تا ۴ هفته بعد از آغاز مصرف قرص یا عوض کردن دوز آن، دستور انجام آزمایش خون را می‌دهد. نتیجه این تست مشخص می‌کند که پاسخ‌دهی بدن بیمار به دارو چقدر بوده و آیا دوز انتخاب‌شده کفایت می‌کند یا نیاز به تغییر دارد.
در موارد زیر خوردن قرص ازستاتین به طور کامل ممنوع است:
احساس کوفتگی، اسپاسم یا درد ملایم در ماهیچه‌ها از عوارض احتمالی قرص‌های چربی خون به شمار می‌رود. ولی اگر با درد بسیار شدید، بی‌حالی غیرطبیعی عضلات، تب و یا تغییر رنگ ادرار به قهوه‌ای تیره (شبیه رنگ چای پررنگ) مواجه شدید، فوراً مصرف را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید؛ چرا که این حالات می‌تواند علامت تخریب بافت عضلانی (رابدومیولیز) باشد.
تعدادی از مصرف‌کنندگان ممکن است در روزها و هفته‌های آغازین درمان دچار مشکلات گوارشی خفیفی شوند که اغلب با گذشت زمان برطرف می‌گردد:
چنانچه نشانه‌های آلرژی حاد مثل بیرون ریختن کهیر، خارش شدید پوست، متورم شدن صورت، لب، زبان یا گلو که موجب اختلال در تنفس یا قورت دادن می‌شود را دیدید، بدون فوت وقت به اورژانس مراجعه نمایید. همچنین زرد شدن رنگ پوست بدن یا سفیدی چشم نیازمند معاینه فوری توسط پزشک است.
چون محل اثر یکی از اجزای دارو در کبد است، احتمال دارد در بعضی بیماران موجب بالا رفتن جزئی آنزیم‌های کبدی شود که معمولاً خطری ندارد؛ به همین خاطر پزشک پیش از شروع و در طول دوره درمان آزمایش کبد درخواست می‌کند. در بیماران دارای کبد چرب که چربی خونشان نیز بالاست، خوردن این قرص با نظارت پزشک نه تنها ضرری برای کبد ندارد، بلکه با پایین آوردن بار چربی، به سلامت کبد نیز یاری می‌رساند.
فرمولاسیون ترکیبی ازستاتین کمک می‌کند تا بدون نیاز به مقادیر بالای رزوواستاتین، چربی خون به خوبی مهار شود؛ این مزیت سبب می‌گردد فشار کمتری روی کلیه‌ها بیاید. با وجود این، در افرادی که دچار ضعف یا نارسایی کلیوی هستند، تعیین دوز دارو حتماً باید با احتیاط و نظر پزشک صورت پذیرد.
داروهای گروه استاتین (نظیر رزوواستاتین به کار رفته در این محصول) گاهی باعث افزایش بسیار اندک در عدد قند خون ناشتا می‌شوند. با این حال، متخصصان تأکید دارند که افراد مبتلا به دیابت نباید دارو را کنار بگذارند، چون سودمندی بالای این قرص در حفاظت از قلب و جلوگیری از سکته در بیماران دیابتی، بسیار بااهمیت‌تر از این تغییر ناچیز در قند خون است.
استفاده هم‌زمان ازستاتین با چند دسته دارویی نیازمند دقت و مراقبت بالایی است:
خوردن ازستاتین در کنار اغلب قرص‌های معمول فشار خون تداخلی به وجود نمی‌آورد. ولی داروهای مهارکننده ایمنی بدن (مثل سیکلوسپورین که پس از پیوند عضو تجویز می‌شود) و بعضی از داروهای ضدویروس و آنتی‌بیوتیک‌ها، سطح داروی ازستاتین را در خون به شکل خطرناکی افزایش می‌دهند و مصرف هم‌زمان آن‌ها یا ممنوع است یا نیاز به اصلاح دوز دارد.
برعکس نسل‌های قبلی داروهای چربی (مثل سیمواستاتین و آتورواستاتین) که تداخل شدیدی با گریپ‌فروت نشان می‌دهند، ماده مؤثر ازستاتین تداخل مستقیمی با این میوه ایجاد نمی‌کند. با این همه، خودداری از نوشیدن زیاد آب گریپ‌فروت در زمان مصرف قرص‌های چربی خون یک توصیه احتیاطی خوب است.
جنین در حال رشد برای شکل‌گیری سلول‌ها و تکامل اندام‌هایش به کلسترول احتیاج دارد؛ بنابراین خوردن ازستاتین در تمام طول بارداری اکیداً قدغن است. بانوانی که در سنین باروری قرار دارند باید حین مصرف این قرص از روش‌های مطمئن پیشگیری استفاده نمایند و به محض اطلاع از بارداری، دارو را متوقف کرده و با پزشک خود تماس بگیرند. همچنین به علت امکان ورود ترکیبات دارو به شیر مادر، استفاده از آن در دوره شیردهی مجاز نیست.
رعایت موارد زیر در برخی گروه‌های حساس ضروری است:
هرچند کلسترول یکی از پیش‌نیازهای ساخت بعضی هورمون‌ها در بدن به شمار می‌رود، ولی مصرف ازستاتین در دوزهای تجویزی هیچ‌گونه خللی در روند ساخت هورمون‌های جنسی به وجود نمی‌آورد و کم شدن میل جنسی جزو عوارض معمول این قرص نیست.
مطالعات پزشکی گواهی می‌دهند که این دارو اثر منفی بر قدرت باروری و سلامت اسپرم‌ها ندارد. در حقیقت، اختلالات نعوظ در آقایان بیشتر ناشی از تنگی عروق، قند خون بالا یا پرفشاری خون است و ازستاتین با باز نگه داشتن مسیر رگ‌ها و تقویت جریان خون، در بلندمدت به سلامت عروقی کمک می‌رساند.
خیر، مصرف ازستاتین به هیچ عنوان وابستگی روحی یا جسمی در فرد به وجود نمی‌آورد و دارویی اعتیادآور محسوب نمی‌شود. علت اینکه پزشکان استفاده بلندمدت یا همیشگی آن را توصیه می‌کنند، دائمی بودن مشکل چربی خون در بدن است.
چنانچه بدون هماهنگی با پزشک خوردن قرص را رها کنید، کبد مجدداً تولید کلسترول بالا را از سر می‌گیرد و جذب چربی در روده هم به وضعیت سابق بازمی‌گردد. در پی این اتفاق، سطح چربی خون طی چند هفته مجدداً اوج گرفته و عروق قلب و مغز دوباره در معرض خطر انسداد و سکته قرار می‌گیرند.
داروهای آتورواستاتین، رزوواستاتین و ازتیمایب همگی تک‌ماده‌ای هستند و به تنهایی فقط قادرند یک راه ورود یا ساخت چربی را مهار کنند. اما ازستاتین با ادغام دو ماده در یک قرص، بدون آنکه لازم باشد دوز یک دارو را تا مرز ایجاد عارضه بالا ببریم، چربی خون را با توان مضاعف و ایمنی بیشتر پایین می‌آورد.
تفاوت کلیدی این فرآورده‌ها در مواد مؤثره تشکیل‌دهنده آن‌ها خلاصه می‌شود:
بخش بزرگی از بیمارانی که پیش‌تر با خوردن قرص‌های تک‌جزئی موفق به پایین آوردن چربی خون خود تا مرز استاندارد نشده بودند، اظهار داشته‌اند که بعد از تعویض دارو به ازستاتین، ارقام آزمایش خونشان خیلی سریع و به میزان قابل توجهی افت کرده است. علاوه بر این، تجمیع دو دارو در یک قرص باعث شده کمتر نوبت داروی خود را فراموش کنند.
تعدادی از بیماران در هفته اول آغاز مصرف، احساس خستگی یا گرفتگی ملایمی را در عضلات پا یا کتف گزارش کرده‌اند که در اغلب افراد پس از سازگاری بدن با دارو از بین رفته است. همچنین افرادی که در گذشته با دوزهای سنگین استاتین‌ها دچار درد عضلات می‌شدند، از سازگاری بهتر بدنشان با ازستاتین ابراز خرسندی کرده‌اند.
گروهی از مصرف‌کنندگان که در اثر خوردن قرص با معده خالی دچار احساس پری یا نفخ شکم می‌شدند، بیان کرده‌اند که با موکول کردن زمان خوردن قرص به پس از وعده شام و مصرف آن با یک لیوان پر از آب، ناراحتی‌های معده‌شان به کلی رفع شده است.
بالا بودن چربی خون در بیشتر افراد یک وضعیت مزمن و همیشگی است و دارو وظیفه مهار و کنترل آن را بر عهده دارد، نه ریشه‌کن کردن دائمی آن. به همین جهت، خوردن ازستاتین معمولاً یک روند درمانی طولانی‌مدت است و تا هر زمان که پزشک معالج تشخیص دهد باید تداوم یابد.
خیر، در ترکیبات این دارو هیچ ماده خواب‌آوری وجود ندارد و مصرف آن تمرکز و هوشیاری فرد را در فعالیت‌های روزانه کم نمی‌کند. تنها در موارد خیلی نادر ممکن است بیمار در روزهای اول کمی حس سرگیجه داشته باشد که در صورت تداوم باید به پزشک اطلاع دهد.
خیر، ازستاتین هیچ کاربردی برای لاغری ندارد. کار این قرص کم کردن کلسترول و چربی‌های در گردش خون است و تاثیری بر سوزاندن چربی‌های ذخیره‌شده در بافت شکم و پهلوها نمی‌گذارد. برای کم کردن وزن باید سراغ ورزش و اصلاح رژیم غذایی رفت.
این قرص یک فرآورده تخصصی برای کنترل بیماری‌های قلبی و عروقی به شمار می‌رود که در ایران توسط «شرکت داروسازی آرنا حیات دانش» در قدرت‌های دارویی مختلف ساخته و توزیع می‌گردد.
