اسپارتینا دارویی تزریقی حاوی تیرزپاتاید است که برای کنترل دیابت نوع ۲ و کاهش وزن استفاده میشود. در این راهنما با موارد مصرف، دوزها، روش تزریق، عوارض و نکات مهم استفاده از آمپول اسپارتینا آشنا شوید.
اسپارتینا یک داروی تزریقی است که ماده فعال آن تیرزپاتاید میباشد (دارویی که به تنظیم سطح قند خون و کاهش اشتها کمک میکند). این دارو برای درمان بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، کمک به کاهش و حفظ وزن در افراد دارای اضافه وزن یا چاقی و همچنین درمان آپنه انسدادی خواب در افراد مبتلا به چاقی مورد استفاده قرار میگیرد.
عملکرد آمپول اسپارتینا به این صورت است که بر هورمونهایی که در کنترل اشتها نقش دارند اثر میگذارد. این دارو میتواند احساس سیری را افزایش دهد، میل به غذا را کاهش دهد و در نتیجه مقدار غذای مصرفی کمتر شود. این فرآیند در نهایت به کاهش تدریجی وزن و همچنین کنترل بهتر قند خون کمک میکند.
در برخی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، اسپارتینا ممکن است به تنهایی تجویز شود؛ بهخصوص در بیمارانی که امکان مصرف متفورمین را ندارند. همچنین در بسیاری از موارد این دارو همراه با سایر داروهای دیابت یا حتی انسولین نیز استفاده میشود.
آمپول اسپارتینا معمولاً همراه با رژیم غذایی کمکالری و افزایش فعالیت بدنی برای مدیریت وزن استفاده میشود. این دارو معمولاً برای بزرگسالانی تجویز میشود که شرایط زیر را دارند:
اسپارتینا با کاهش اشتها و افزایش احساس سیری باعث میشود فرد غذای کمتری مصرف کند. در نتیجه با گذشت زمان وزن بدن کاهش پیدا میکند. البته مقدار کاهش وزن در افراد مختلف متفاوت است و به عوامل متعددی بستگی دارد.
ماده مؤثره این دارو عملکردی مشابه برخی هورمونهای طبیعی بدن دارد که در تنظیم اشتها نقش دارند. این موضوع باعث کاهش احساس گرسنگی، افزایش احساس سیری و کاهش تمایل به مصرف غذا میشود.
اسپارتینا به شکل قلم تزریق زیرجلدی عرضه میشود. این قلم وسیلهای شبیه خودکار است که دارو را در لایه چربی زیر پوست تزریق میکند. پس از تزریق، دارو از طریق این بافت وارد جریان خون میشود.
تزریق زیرجلدی معمولاً در نواحی شکم، ران یا قسمت بالایی بازو انجام میشود و در مقایسه با بسیاری از تزریقهای دیگر درد کمتری دارد.
اسپارتینا در دو نوع دستگاه تزریق در دسترس است:
قلم اتواینجکت در برخی منابع با نام فیزیوجکت نیز شناخته میشود. هر دو دستگاه حاوی ماده مؤثره یکسانی هستند، اما طراحی و نحوه استفاده از آنها با یکدیگر تفاوت دارد.
با وجود اینکه داروی داخل هر دو دستگاه یکسان است، اما از نظر ساختار دستگاه، نحوه تنظیم دوز و مراحل تزریق تفاوتهایی بین آنها وجود دارد.
قلم اسپارتینا نیاز به آمادهسازی بیشتری دارد؛ مانند نصب سوزن و تنظیم مقدار دوز. در مقابل، قلم اتواینجکت برای استفاده سریعتر طراحی شده و معمولاً با قرار دادن دستگاه روی پوست و فشار دادن دکمه تزریق فعال میشود.
این دارو در دوزهای مختلف تولید میشود تا امکان افزایش تدریجی دوز و کاهش احتمال بروز عوارض فراهم شود.
در بیشتر بیماران درمان با دوز ۲.۵ میلیگرم یک بار در هفته آغاز میشود. این دوز اولیه به بدن کمک میکند به تدریج با دارو سازگار شود و احتمال بروز عوارض گوارشی کاهش پیدا کند.
پس از حدود چهار هفته، در صورت نیاز پزشک ممکن است دوز دارو را افزایش دهد. دوز مصرفی میتواند به صورت تدریجی به ۵، ۷.۵، ۱۰، ۱۲.۵ و در نهایت ۱۵ میلیگرم در هفته افزایش یابد.
اسپارتینا معمولاً یک بار در هفته تزریق میشود و میتوان آن را در هر زمانی از روز و با غذا یا بدون غذا استفاده کرد.
بهتر است تزریق در یک روز مشخص از هفته انجام شود تا نظم مصرف دارو حفظ شود.
تزریق این دارو به صورت زیرجلدی انجام میشود و معمولاً در این نواحی انجام میشود:
بله. بهتر است محل تزریق در هر بار استفاده تغییر داده شود تا از تحریک پوست یا ایجاد توده در محل تزریق جلوگیری شود.
اگر کمتر از چهار روز از زمان تزریق گذشته باشد، میتوان دوز فراموش شده را تزریق کرد. اگر بیش از چهار روز گذشته باشد، بهتر است آن دوز نادیده گرفته شود و تزریق بعدی در زمان برنامهریزی شده انجام شود.
مصرف بیش از حد این دارو ممکن است باعث بروز علائمی مانند تهوع، استفراغ یا افت قند خون شود. در چنین شرایطی باید با پزشک مشورت شود.
مصرف همزمان اسپارتینا با انسولین یا داروهای دسته سولفونیلاوره ممکن است خطر افت قند خون را افزایش دهد.
مصرف اسپارتینا در دوران بارداری توصیه نمیشود و در دوران شیردهی نیز بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.
اوزمپیک حاوی ماده فعال سماگلوتاید است، در حالی که اسپارتینا حاوی تیرزپاتاید بوده و با مکانیسم متفاوتی عمل میکند.
ساکسندا حاوی لیراگلوتاید است و معمولاً به صورت تزریق روزانه مصرف میشود، در حالی که اسپارتینا به صورت تزریق هفتگی استفاده میشود.
قطع مصرف اسپارتینا معمولاً خطر فوری ایجاد نمیکند، اما ممکن است سطح قند خون دوباره افزایش یابد. همچنین اگر دارو برای کاهش وزن استفاده شده باشد، احتمال بازگشت وزن در صورت رعایت نکردن رژیم غذایی وجود دارد.
مصرف اسپارتینا معمولاً همراه با اصلاح سبک زندگی توصیه میشود. داشتن رژیم غذایی سالم و انجام فعالیت بدنی منظم میتواند اثر دارو را بیشتر کند.
تجربه مصرف این دارو در افراد مختلف متفاوت است. بسیاری از افراد کاهش اشتها و کاهش تدریجی وزن را گزارش میکنند. در برخی افراد نیز در هفتههای ابتدایی مصرف، عوارض گوارشی خفیف مشاهده میشود که معمولاً با گذشت زمان کمتر میشود.
بله. این دارو با اثرگذاری بر هورمونهای تنظیمکننده اشتها باعث کاهش احساس گرسنگی و افزایش احساس سیری میشود.
برخی افراد در هفتههای اول مصرف کاهش اشتها را تجربه میکنند، اما کاهش وزن معمولاً به صورت تدریجی طی چند هفته یا چند ماه رخ میدهد.
اگر مصرف دارو قطع شود و رژیم غذایی رعایت نشود، احتمال افزایش دوباره وزن وجود دارد.
بله. بسیاری از بیماران پس از آموزش صحیح میتوانند تزریق اسپارتینا را در منزل انجام دهند.
بله. این دارو یک داروی تجویزی است و باید تحت نظر پزشک مصرف شود.
خیر. از تکان دادن شدید قلم خودداری کنید زیرا ممکن است به دارو آسیب برسد.
خیر. قلم اسپارتینا فقط برای استفاده یک نفر طراحی شده و نباید به صورت مشترک استفاده شود.
قبل از تزریق، قلم را از یخچال خارج کنید تا به دمای محیط برسد. سپس دستها را بشویید، محل اتصال سوزن را با پد الکلی تمیز کنید و یک سوزن جدید روی قلم نصب کنید.
بله. برای هر بار تزریق باید از سوزن جدید استفاده شود و پس از تزریق سوزن از قلم جدا و دور انداخته شود.
بله. بهتر است محل تزریق در هر بار استفاده تغییر داده شود تا پوست دچار تحریک نشود.
پس از تزریق، سوزن را از قلم جدا کنید و آن را در محل مناسب دور بیندازید. سپس درپوش قلم را قرار دهید و قلم را دوباره در یخچال نگهداری کنید.
