تیرزپاتاید یک داروی تزریقی زیرجلدی (تزریق در لایه چربی زیر پوست) است که برای کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ استفاده میشود. این دارو در دستهای قرار میگیرد که بر هورمونهای طبیعی تأثیرگذار بر قند خون و اشتها کار میکند. تیرزپاتاید با تقلید از عملکرد دو هورمون مهم بدن که پس از غذا آزاد میشوند، به روشهای زیر کمک میکند:
به همین دلیل، تیرزپاتاید علاوه بر کنترل قند خون، در بسیاری از افراد با کاهش وزن همراه است. این دارو معمولاً همراه با رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی تجویز میشود.
کاربرد اصلی تیرزپاتاید بهبود کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ است. اما کاهش وزن هم از اثرات شناختهشده آن محسوب میشود. در بسیاری از بیماران، کاهش اشتها و کمتر شدن میل به غذا باعث میشود وزن بدن بهتدریج کم شود. میزان کاهش وزن در افراد مختلف یکسان نیست و به عواملی مانند وضعیت بدنی، رژیم غذایی، تحرک، تحمل دارو و پیگیری درمان بستگی دارد.
مطالعات بالینی نشان دادهاند که در بالاترین دوز هفتگی (۱۵ میلیگرم)، تیرزپاتاید میتواند به طور میانگین میزان HbA1c (میانگین قند خون در دو تا سه ماه گذشته) را حدود ۲ تا ۲.۶ درصد کاهش دهد و کاهش وزن بین ۹ تا ۱۳ کیلوگرم را به همراه داشته باشد. همچنین در برخی از این مطالعات، درصد قابل توجهی از بیماران به سطح HbA1c کمتر از ۷ درصد (هدف درمانی برای بسیاری از افراد دیابتی) و حتی کمتر از ۵.۷ درصد (سطحی که معمولاً در افراد غیردیابتی دیده میشود) دست یافتند.
آمپول اسپارتینا (محصول داروسازی سیناژن) یکی از برندهای داروی تیرزپاتاید در بازار ایران است که با الهام از پیشرفتهای علمی روز، راهحلی دوگانه برای بهبود سلامت بزرگسالان ارائه میدهد:
اسپارتینا با مکانیسمهای هوشمندانه خود، انقلابی در حوزه لاغری ایجاد کرده است:
اسپارتینا، راهکاری است که شما را قادر میسازد تا مدیریت وزن خود را به شیوهای مؤثر و پایدار به دست بگیرید.
تیرزپاتاید به صورت محلول تزریقی زیرجلدی و در قلمهای از پیش پرشده عرضه میشود. شکل قرص ندارد و ممکن است در گفتار روزمره از واژه «آمپول» برای آن استفاده شود، اما شکل رایج مصرف همان قلم تزریق زیرجلدی است.
این دارو معمولاً هفتهای یکبار تزریق میشود. تزریق را میتوان در هر ساعت از روز و با یا بدون غذا انجام داد. بهتر است یک روز مشخص در هفته را برای تزریق انتخاب کنید تا نظم درمان حفظ شود. محل تزریق میتواند ناحیه شکم، ران یا بازو باشد و بهتر است هر بار محل تزریق را تغییر دهید تا از تحریک پوستی جلوگیری شود.
درمان معمولاً با دوز پایین شروع میشود تا احتمال عوارض گوارشی کمتر شود. سپس پزشک در صورت نیاز، دوز را به تدریج و با فاصله زمانی مناسب افزایش میدهد. دوز نهایی بر اساس پاسخ بدن و تحمل دارو تعیین میشود.
تغییر دوز باید فقط با نظر پزشک انجام شود و هرگز خودسرانه دوز را کم یا زیاد نکنید.
فراموشی نوبت: اگر تا نوبت بعدی بیش از ۴ روز باقی مانده باشد، معمولاً میتوانید دوز فراموششده را تزریق کنید. اگر فاصله تا نوبت بعدی کمتر از ۴ روز است، نوبت فراموششده را رها کنید و دوز بعدی را در زمان مقرر بزنید. هرگز دو دوز را همزمان یا با فاصله کم تزریق نکنید.
مصرف بیش از حد: مصرف بیش از حد میتواند باعث تشدید تهوع، استفراغ، اسهال و افت قند خون شود، به ویژه اگر همراه با سایر داروهای دیابت مصرف شده باشد. در چنین شرایطی سریعاً با پزشک یا مرکز اورژانس تماس بگیرید.
همه داروها ممکن است عوارضی ایجاد کنند، اما بسیاری از افراد عارضه جدی از آن نمیبینند. عوارض شایع تیرزپاتاید بیشتر گوارشی هستند و معمولاً در شروع درمان یا هنگام افزایش دوز دیده میشوند و با گذشت زمان بهبود مییابند.
تیرزپاتاید ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد. مهم است که پزشک خود را از همه داروهایی که مصرف میکنید (تجویزی، بدون نسخه، مکملها و گیاهی) مطلع کنید.
در شرایط زیر مصرف تیرزپاتاید مناسب نیست یا باید با احتیاط بسیار انجام شود:
در دوران بارداری، مصرف تیرزپاتاید معمولاً توصیه نمیشود، مگر اینکه پزشک در شرایط خاص منافع آن را بیشتر از خطرات احتمالی بداند. در دوران شیردهی نیز به دلیل مشخص نبودن عبور دارو به شیر مادر، مصرف آن مناسب دانسته نمیشود. اگر قصد بارداری دارید یا باردار شدهاید، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید. همچنین به خاطر داشته باشید که تیرزپاتاید میتواند اثر قرصهای ضدبارداری خوراکی را کاهش دهد.
تیرزپاتاید معمولاً برای مدیریت بلندمدت دیابت به کار میرود. قطع خودسرانه آن میتواند باعث افزایش دوباره قند خون، برگشت اشتها و افزایش وزن شود. این دارو اعتیادآور نیست و وابستگی ایجاد نمیکند، اما بازگشت علائم پس از قطع، نشانه نیاز بدن به درمان است، نه اعتیاد. هرگونه تغییر در مصرف دارو باید با نظر پزشک انجام شود.
پزشک شما برای اطمینان از اثربخشی و ایمنی درمان، به طور منظم وضعیت شما را بررسی میکند. این پیگیریها ممکن است شامل اندازهگیری قند خون، HbA1c، وزن، عملکرد کلیه و کبد، و آنزیمهای لوزالمعده باشد. تیرزپاتاید میتواند سطح قند خون و HbA1c را کاهش دهد (که هدف درمان است) و ممکن است به طور موقت آنزیمهای لوزالمعده را افزایش دهد.
مدیریت دیابت نوع ۲ یک فرآیند طولانیمدت است و ممکن است از نظر روانی چالشبرانگیز باشد. توجه به نکات زیر میتواند مفید باشد:
برخی افراد به دنبال روشهای مکمل هستند. قبل از استفاده از هر روش مکمل با پزشک مشورت کنید. روشهای مکمل نباید جایگزین درمان پزشکی شوند. نمونههایی از روشهای مکمل:
بسیاری از مصرفکنندگان از کاهش اشتها، احساس سیری بیشتر، کنترل بهتر قند خون و کاهش وزن تدریجی رضایت داشتهاند. تزریق هفتهای یکبار نیز برای بسیاری سادهتر از درمانهای روزانه بوده است.
تهوع، یبوست، اسهال، استفراغ، احساس پری معده و دلدرد، به ویژه در هفتههای اول یا پس از افزایش دوز.
برخی افراد بازگشت اشتها، افزایش وزن یا دشوارتر شدن کنترل قند خون را گزارش کردهاند که نشان میدهد تداوم سبک زندگی سالم حتی پس از قطع دارو اهمیت دارد.
تیرزپاتاید به دسته آگونیستهای گیرنده GIP و GLP-1 تعلق دارد. داروهای مشابه دیگر عبارتند از:
انتخاب بهترین دارو به عوامل مختلفی بستگی دارد و پزشک مناسبترین گزینه را تعیین میکند. تیرزپاتاید به دلیل اثربخشی قوی در کاهش قند خون و وزن، گزینه مهمی برای برخی افراد است.
دارویی تزریقی برای کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که معمولاً باعث کاهش اشتها و وزن نیز میشود.
با تقلید دو هورمون طبیعی که انسولین را افزایش و گلوکاگون را کاهش میدهند، همچنین تخلیه معده را کند کرده و احساس سیری را بیشتر میکند.
در حال حاضر کاربرد اصلی آن دیابت نوع ۲ است، اما تحقیقات برای استفاده در کاهش وزن و سایر شرایط متابولیک ادامه دارد.
بله، در بسیاری از افراد منجر به کاهش وزن قابل توجهی میشود، اما میزان آن در افراد مختلف متفاوت است.
به صورت قلمهای از پیش پر شده برای تزریق زیرجلدی (محلول تزریقی).
یک بار در هفته، ترجیحاً در یک روز ثابت.
هر زمانی از روز، با یا بدون غذا. مهم ثابت بودن روز هفته است.
اگر تا نوبت بعدی بیش از ۴ روز مانده، دوز فراموششده را بزنید. اگر کمتر از ۴ روز مانده، آن را رها کنید. دو دوز نزدیک به هم تزریق نکنید.
بله، میتوانید در ران، شکم (به جز اطراف ناف) یا بازو تزریق کنید و هر هفته محل را تغییر دهید.
قبل از اولین استفاده بله. پس از اولین استفاده تا ۳۰ روز در دمای اتاق قابل نگهداری است.
بله، اما خطر افت قند خون افزایش مییابد و نیاز به تنظیم دوز دارد.
مهم نیست، میتوانید با یا بدون غذا تزریق کنید.
خیر، فقط پزشک باید دوز را تغییر دهد.
تهوع، اسهال، استفراغ، یبوست، درد شکم، نفخ و بیاشتهایی. معمولاً خفیف تا متوسط و موقتی هستند.
مصرف وعدههای غذایی کوچک و مکرر، اجتناب از غذاهای چرب و پرادویه، نوشیدن مایعات خنک.
به تنهایی خطر آن کم است، اما در صورت مصرف همزمان با انسولین یا سولفونیلاورهها خطر افزایش مییابد.
خطر نادر است اما در صورت بروز درد شدید شکم که به پشت میزند، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
بله، در صورت بروز بثورات پوستی، خارش، تورم صورت یا گلو، مشکل در تنفس، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
افراد با سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید (MTC) یا سندرم MEN 2، حساسیت شدید به دارو، بارداری، شیردهی، سابقه پانکراتیت، نارسایی شدید کلیوی یا کبدی، و کودکان زیر ۱۸ سال.
معمولاً خیر. در بارداری توصیه نمیشود مگر با نظر صریح پزشک.
معمولاً خیر. به دلیل مشخص نبودن عبور دارو به شیر، توصیه نمیشود.
بله، به خصوص با انسولین، سولفونیلاورهها، پراملینتاید، برخی داروهای خوراکی و قرصهای ضدبارداری خوراکی.
توصیه نمیشود، زیرا الکل میتواند بر قند خون تأثیر بگذارد و عوارض گوارشی را بدتر کند.
اثرات اولیه معمولاً طی چند روز شروع میشود، اما ارزیابی کامل نتیجه به چند هفته تا چند ماه زمان نیاز دارد.
بله، برای حفظ کنترل قند خون باید به درمان ادامه داد. قطع خودسرانه میتواند باعث افزایش قند خون شود.
با پزشک یا پرستار خود صحبت کنید. آنها میتوانند نحوه تزریق را آموزش داده و به شما اطمینان دهند.
خیر، تیرزپاتاید اعتیادآور نیست و وابستگی جسمی یا روانی ایجاد نمیکند.
برخی افراد بهبود سطح انرژی را گزارش میکنند، اما این موضوع در همه یکسان نیست.
بله، ورزش بخش مهمی از مدیریت دیابت و کاهش وزن است.
تیرزپاتاید هورمونهای طبیعی را تقلید میکند و خطر افت قند خون با آن کمتر است.
تیرزپاتاید علاوه بر GLP-1، گیرندههای GIP را نیز فعال میکند که ممکن است اثربخشی بیشتری داشته باشد.
تیرزپاتاید یک داروی تزریقی جدید برای کاهش وزن و درمان چاقی است. این دارو به عنوان یک آگونیست گیرنده دوگانه GIP و GLP-1 عمل میکند و به طور همزمان بر دو هورمون تأثیر میگذارد که به کنترل قند خون و اشتها کمک میکنند.
تیرزپاتاید یک پلیپپتید مصنوعی 39 اسید آمینهای است که به طور انتخابی به هر دو گیرنده GIP و GLP-1 متصل شده و آنها را فعال میکند. GIP و GLP-1 هورمونهای درون ریز هستند که در تنظیم گلوکز و اشتها نقش دارند.
تیرزپاتاید به دلیل تأخیر در تخلیه معده و اثرات بالقوه بر سطح گلوکز خون، میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد:
داروهای خوراکی همزمان :
| لیراگلوتاید | اگزناتید |
| سماگلوتاید | ریتاتروتاید |
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنماییهای کلینیکی،از وبسایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،میتوانید به وبسایت Drugs.com مراجعه کنید.
| کد ژنریک | نام شکل دارویی | پرخطر | دما | حیاتی | برچسب هشدار بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| 53508 |
قلم تیرزپاتاید 7.5 |
|
|||
| 53506 |
قلم تیرزپاتاید 2.5 |
|
|||
| 53507 |
قلم تیرزپاتاید 5 |
|
|||
| 53590 |
قلم تیرزپاتاید 10 |
|
|||
| 53584 |
قلم تیرزپاتاید 12.5 |
|
|||
| 53592 |
قلم تیرزپاتاید 15 |
|
