موارد مصرف تایید شده متوکسالناین موارد توسط سازمانهای نظارتی جهانی تایید شدهاند و دارای پروتکلهای درمانی مشخص برای مدیریت بیماران پوستی هستند:
پسوریازیس شدید و مقاوم
- متوکسالن به همراه اشعه ماوراء بنفش برای درمان پسوریازیس شدید، گسترده و مقاوم که به سایر درمانها پاسخ ندادهاند، استفاده میشود. این دارو با اتصال به دیانای سلولهای اپیدرم در حضور اشعه، باعث مهار تکثیر بیش از حد سلولها و کاهش التهاب میشود. پزشک باید دوز دارو را بر اساس وزن بیمار تنظیم کرده و زمان دقیق تابش اشعه را متناسب با اوج غلظت خونی دارو تعیین کند.
ویتیلیگو یا لک و پیس
- در موارد ویتیلیگو ایدیوپاتیک که بخش بزرگی از بدن را درگیر کرده است، متوکسالن به منظور بازگرداندن رنگدانه به پوست تجویز میشود. فرآیند درمان طولانیمدت است و نیازمند پایش دقیق جهت جلوگیری از سوختگیهای شدید ناشی از نور است. پزشک باید بیمار را نسبت به محافظت کامل از چشمها و پوست در برابر نور خورشید تا حداقل ۲۴ ساعت پس از مصرف دارو آگاه سازد.
لنفوم سلول تی پوستی
- شکل کپسولهای نرم متوکسالن برای استفاده در فرآیند فوتوفرزیس جهت درمان مراحل پیشرفته لنفوم سلول تی پوستی (مانند سندرم سزاری) تایید شده است. در این روش، خون بیمار خارج از بدن با متوکسالن مجاور شده، در معرض اشعه قرار میگیرد و سپس به بدن بازگردانده میشود. این روش باعث القای مرگ سلولهای سرطانی و تنظیم سیستم ایمنی میشود.
موارد مصرف خارج برچسب متوکسالنپزشکان متخصص بر اساس شواهد علمی و تجارب بالینی، در موارد زیر نیز از این دارو استفاده میکنند:
اگزما یا درماتیت آتوپیک مقاوم
- در بیمارانی که دچار اگزمای شدید و مزمن هستند و درمانهای خط اول نظیر کورتونهای موضعی یا مهارکنندههای کلسینورین در آنها شکست خورده است، استفاده از متوکسالن همراه با نوردرمانی میتواند باعث فروکش کردن بیماری و کاهش خارش شدید شود.
بیماری پیوند علیه میزبان
- در بیمارانی که پس از پیوند مغز استخوان دچار واکنشهای پوستی شدید ناشی از حمله سلولهای پیوندی به بدن شدهاند، فوتوفرزیس با استفاده از متوکسالن به عنوان یک درمان کمکی و تنظیمکننده ایمنی برای کنترل ضایعات پوستی و سیستمیک به کار میرود.
آلوپسی آرئاتا یا ریزش موی سکهای
- در موارد گسترده ریزش مو که به درمانهای معمول پاسخ نمیدهند، برخی پروتکلهای درمانی از متوکسالن موضعی یا خوراکی به همراه اشعه برای تحریک رشد مجدد مو استفاده میکنند. پزشک در این موارد باید خطر بروز حساسیتهای نوری شدید در ناحیه پوست سر را در نظر بگیرد.
لیکن پلان
- برای ضایعات گسترده و خارشدار لیکن پلان که به درمانهای سیستمیک کورتونی پاسخ نمیدهند، درمان ترکیبی با متوکسالن میتواند به عنوان یک گزینه موثر برای القای بهبودی و کاهش ضایعات پوستی مورد استفاده قرار گیرد.
نکات کلیدی برای مدیریت بالینی پزشکان - محافظت چشمی: به دلیل خطر بروز آب مروارید ناشی از حساسیت نوری، بیماران باید از زمان مصرف دارو تا غروب آفتاب همان روز، از عینکهای آفتابی کاملاً پوشاننده و جاذب اشعه ماوراء بنفش استفاده کنند.
- پایش عملکرد کبد: از آنجایی که متوکسالن در کبد متابولیزه میشود، بررسی دورهای آنزیمهای کبدی در درمانهای طولانیمدت الزامی است.
- خطر بدخیمیهای پوستی: استفاده طولانیمدت و مکرر از این روش درمانی میتواند خطر ابتلا به سرطانهای پوستی غیرملانومی را افزایش دهد؛ بنابراین معاینات دورهای پوست برای این بیماران ضروری است.
- تداخلات غذایی: مصرف دارو با غذاهای چرب یا شیر میتواند جذب آن را بهبود بخشیده و عوارض گوارشی نظیر تهوع را کاهش دهد. پزشک باید بر ثابت بودن نوع وعده غذایی در هر بار مصرف تاکید کند تا غلظت خونی دارو دچار نوسان نشود.