آریپیپرازول برای درمان حاد و نگهدارنده اسکیزوفرنی در بزرگسالان و نوجوانان تایید شده است.
نکته بالینی: این دارو به دلیل مکانیسم اثر خاص خود (آگونیست نسبی گیرندههای دوپامین)، خطر کمتری در ایجاد علائم خارج هرمی، افزایش وزن، اختلالات چربی خون و افزایش پرولاکتین نسبت به سایر داروهای ضد روانپریشی نسل دوم دارد. بنابراین، گزینهای بسیار مناسب برای بیمارانی است که مستعد سندرم متابولیک هستند یا از عوارض هورمونی رنج میبرند.
اختلال دوقطبی نوع یک
این دارو برای درمان دورههای حاد مانیک یا مختلط و همچنین به عنوان درمان نگهدارنده تجویز میشود.
نکته بالینی: آریپیپرازول میتواند به صورت تکدرمانی یا به عنوان درمان کمکی در کنار داروهای تثبیتکننده خلق مانند لیتیوم یا اسید والپروئیک استفاده شود. اثربخشی آن در کنترل سریع بی قراری در فاز حاد بسیار قابل توجه است.
اختلال افسردگی اساسی
آریپیپرازول به عنوان درمان کمکی در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی که پاسخ مناسبی به داروهای ضد افسردگی استاندارد ندادهاند، کاربرد دارد.
نکته بالینی: تجویز باید با دوزهای پایین شروع شود. افزودن این دارو میتواند به سرعت بخشیدن به روند بهبودی علائم کمک کند، اما پایش دقیق بیمار از نظر بروز آکاتیزیا (بیقراری حرکتی) که شایعترین عارضه در این دوزهاست، ضروری است.
تحریک پذیری مرتبط با اختلال طیف اوتیسم
این دارو برای کنترل علائمی نظیر پرخاشگری، خودآزاری، کجخلقی و نوسانات سریع خلقی در کودکان و نوجوانان مبتلا به اوتیسم تایید شده است.
نکته بالینی: دوز دارو باید بر اساس وزن و تحمل کودک به دقت تنظیم شود و پایش منظم عوارض جانبی از جمله تغییرات وزنی و اثرات آرامبخشی الزامی است.
سندرم تورت
برای کنترل تیکهای حرکتی و صوتی در کودکان و نوجوانان کاربرد دارد.
نکته بالینی: به عنوان یکی از خطوط درمانی موثر شناخته میشود و معمولا تحملپذیری بهتری نسبت به داروهای قدیمیتر دارد.
موارد مصرف خارج از برچسب
مدیریت دلیریوم
از آریپیپرازول به صورت خارج از برچسب برای کنترل علائم دلیریوم، به ویژه در بخشهای مراقبت ویژه استفاده میشود.
نکته بالینی: به دلیل پروفایل ایمنی بهتر از نظر قلبی (طولانی شدن کمتر فاصله کیوتی در نوار قلب) و عوارض خارج هرمی کمتر نسبت به هالوپریدول، در بیماران بدحال ترجیح داده میشود. با این حال، تنظیم دوز بر اساس عملکرد کلیوی و کبدی بیمار ضروری است.
بیقراری و سایکوز در زوال عقل (دمانس)
در موارد شدید و مقاوم به درمانهای غیردارویی تجویز میشود.
نکته بالینی: پزشک باید توجه داشته باشد که تمامی داروهای ضد روانپریشی دارای هشدار جعبه سیاه برای افزایش خطر مرگ و میر در بیماران سالمند مبتلا به زوال عقل هستند. تجویز این دارو تنها زمانی مجاز است که خطر آسیب به خود یا دیگران بالا باشد و سود درمان بر عوارض احتمالی مانند حوادث عروق مغزی غلبه کند. دوره درمان باید تا حد امکان کوتاه باشد.
اختلال شخصیت مرزی
برای کاهش رفتارهای تکانشی، خشم غیرقابل کنترل و بیثباتی شدید خلقی استفاده میشود.
نکته بالینی: استفاده از این دارو عموما در کنار رواندرمانی و سایر مداخلات دارویی صورت میگیرد و میتواند به تثبیت وضعیت روانی بیمار کمک شایانی کند.
اختلال وسواس فکری عملی مقاوم به درمان
به عنوان درمان تقویتی در بیمارانی که به مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین پاسخ کامل ندادهاند، تجویز میگردد.
نکته بالینی: افزودن دوزهای پایین آریپیپرازول میتواند اثربخشی درمانهای خط اول را به طور قابل توجهی افزایش دهد، اما پایش منظم بیمار از نظر تداخلات دارویی و عوارض عصبی لازم است.