موارد مصرف تایید شده این دارو به عنوان یک پیشدارو، پس از جذب گوارشی به سرعت در کبد به فرم فعال خود تبدیل میشود و فراهمی زیستی بسیار بالاتری نسبت به نسلهای قبلی خود دارد. اندیکاسیونهای تایید شده توسط مراجع معتبر بینالمللی همراه با نکات بالینی به شرح زیر است:
درمان زونا در بزرگسالان با سیستم ایمنی سالم
- نکته بالینی برای پزشک: اثربخشی این دارو در کاهش دردهای حاد و کاهش احتمال بروز دردهای عصبی پس از زونا، وابستگی شدیدی به زمان شروع درمان دارد. درمان باید حداکثر ظرف 72 ساعت پس از ظهور اولین نشانههای بثورات جلدی آغاز شود. پس از گذشت این زمان، اثربخشی دارو به شدت افت میکند. دوز استاندارد 1 گرم سه بار در روز به مدت 7 روز است.
مدیریت بالینی تبخال تناسلی (عفونت اولیه، عودکننده و پیشگیری از انتقال)
نکته بالینی برای پزشک: - در عفونت اولیه، درمان طولانیتری نیاز است (معمولاً 1 گرم دو بار در روز به مدت 10 روز).
- برای دورههای عودکننده، سرعت عمل بیمار حیاتی است؛ درمان با دوز 500 میلیگرم دو بار در روز برای تنها 3 روز کافی است، به شرطی که دقیقاً با شروع اولین علائم حسی (سوزش یا خارش) و پیش از بروز ضایعه ماکولوپاپولار آغاز شود.
- برای سرکوب مزمن در بیمارانی که در سال بیش از 6 بار دچار عود میشوند، دوز نگهدارنده 500 میلیگرم تا 1 گرم روزانه (بسته به پاسخ بالینی و تعداد عود) تجویز میشود که علاوه بر کاهش حملات، خطر انتقال ویروس به شریک جنسی سالم را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
درمان تبخال لب در بزرگسالان و نوجوانان بالای دوازده سال
- نکته بالینی برای پزشک: پروتکل درمانی تایید شده برای این مورد، استفاده از دوز بالا در زمان بسیار کوتاه است. تجویز 2 گرم و تکرار آن با فاصله 12 ساعت (مجموعاً فقط برای یک روز) بالاترین اثربخشی را دارد. شرط اصلی موفقیت درمان، مصرف اولین دوز در فاز مقدماتی (احساس گزگز) و پیش از تشکیل تاول است.
درمان آبله مرغان در کودکان و نوجوانان (دو تا هجده سال) با سیستم ایمنی سالم
- نکته بالینی برای پزشک: تجویز این دارو معمولاً برای کودکانی که در معرض خطر بیماری شدیدتر هستند (مانند نوجوانان، کسانی که سابقه بیماریهای پوستی مزمن دارند یا کسانی که از استروئیدهای استنشاقی استفاده میکنند) توصیه میشود. درمان باید حتماً ظرف 24 ساعت از شروع بثورات جلدی با دوزهای بر اساس وزن (معمولاً 20 میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، تا حداکثر 1 گرم، سه بار در روز به مدت 5 روز) آغاز گردد.
موارد مصرف خارج برچسب استفاده از این دارو در شرایط بالینی زیر فاقد تاییدیه رسمی اولیه است، اما بر اساس کارآزماییهای بالینی معتبر و دستورالعملهای انجمنهای تخصصی عفونی و پیوند، به طور گسترده توسط پزشکان تجویز میشود:
پیشگیری از عفونت سیتومگالوویروس در گیرندگان پیوند اعضای توپر (به ویژه کلیه)
- نکته بالینی برای پزشک: در مواقعی که داروهای خط اول پروفیلاکسی در دسترس نبوده یا بیمار دچار عدم تحمل (به خصوص عوارض سرکوب مغز استخوان) شده باشد، این دارو با دوزهای بسیار بالا (تا 2 گرم چهار بار در روز) تجویز میشود. پایش دقیق عملکرد کلیوی و تنظیم دوز بر اساس کلیرانس کراتینین در این بیماران حیاتی است، زیرا خطر رسوب دارو در لولههای کلیوی و ایجاد نارسایی حاد کلیه در این دوزها به شدت افزایش مییابد.
پیشگیری از فعال شدن مجدد ویروس تبخال در اعمال جراحی زیبایی صورت
- نکته بالینی برای پزشک: در بیمارانی که تحت لایهبرداریهای شیمیایی عمیق یا لیزرهای تهاجمی صورت قرار میگیرند و سابقه تبخال دارند، خطر انتشار وسیع ویروس روی پوست آسیبدیده وجود دارد. تجویز پیشگیرانه با دوز 500 میلیگرم دو بار در روز، از 24 ساعت قبل از عمل آغاز شده و تا پایان دوره ترمیم لایه اپیدرم (معمولاً 7 تا 14 روز) ادامه مییابد.
درمان کمکی در فلج عصب صورت (فلج بل)
- نکته بالینی برای پزشک: اگرچه نقش ویروس در ایجاد فلج بل قطعی نیست، اما در بیماران مبتلا به فلج شدید صورت (درجات بالای مقیاس هاس براکمن)، اضافه کردن این دارو به کورتیکواستروئیدهای خوراکی (مانند پردنیزولون) ظرف 72 ساعت اول پس از شروع علائم، به عنوان یک درمان ترکیبی در دستورالعملهای نورولوژی توصیه میشود. تجویز داروی ضد ویروس به تنهایی در این اندیکاسیون هیچگونه جایگاهی ندارد.
پروفیلاکسی عفونتهای ویروسی در بیماران دچار نقص ایمنی اکتسابی یا بیماران انکولوژی
- نکته بالینی برای پزشک: در بیمارانی که به دلیل شیمیدرمانی تهاجمی، پیوند سلولهای بنیادی خونساز یا بیماریهای نقص ایمنی، دارای سطح بسیار پایینی از سلولهای دفاعی هستند، این دارو جهت سرکوب و پیشگیری از عفونتهای منتشر ویروس تبخال یا زونا به صورت مزمن تجویز میشود. دوز معمول 500 میلیگرم دو بار در روز است و تا زمان بازسازی سیستم ایمنی ادامه مییابد.
مدیریت اریتم مولتیفرم مرتبط با عفونتهای ویروسی
- نکته بالینی برای پزشک: در بیمارانی که دچار حملات مکرر ضایعات پوستی هدفمانند (اریتم مولتیفرم) میشوند و عامل محرک آن عود مکرر تبخال است، سرکوب مداوم ویروس با مصرف روزانه و مستمر این دارو (معمولاً 500 میلیگرم دو بار در روز)، روشی بسیار موثر برای جلوگیری از بروز حملات پوستی جدید به شمار میرود.