قرص سولیبا برای درمان برخی انواع لوسمی میلوئید مزمن تجویز می‌شود. درباره عوارض، نحوه مصرف همراه غذا، دوز، تداخل دارویی، بارداری و قطع مصرف این دارو بخوانید.
قرص سولیبا حاوی ماده مؤثری به نام بوسوتینیب است. این دارو به‌صورت خوراکی برای درمان برخی بزرگسالان مبتلا به نوعی سرطان خون به نام لوسمی میلوئید مزمن (نوعی سرطان خون که در آن سلول‌های سفید غیرعادی رشد می‌کنند) با کروموزوم فیلادلفیا مثبت (یک تغییر خاص در سلول‌ها) تجویز می‌شود.
سولیبا از گروه داروهایی است که آنزیم‌های خاصی را مهار می‌کنند. مصرف آن باید زیر نظر پزشک متخصص خون و سرطان باشد.
ماده مؤثر سولیبا بوسوتینیب است که معمولاً به شکل بوسوتینیب مونوهیدرات (شکل خاصی از ماده مؤثر) در دارو وجود دارد. مواد غیرفعال و مقدار دقیق هر قرص باید از بروشور همان دارو یا بسته‌بندی آن بررسی شود.
طبق اطلاعات موجود، قرص سولیبا توسط شرکت نانو فناوران داروئی الوند در ایران تولید می‌شود و به شکل قرص روکش‌دار عرضه می‌گردد.
قرص سولیبا برای درمان لوسمی میلوئید مزمن با کروموزوم فیلادلفیا مثبت در بزرگسالان به کار می‌رود. پزشک ممکن است آن را برای بیمارانی تجویز کند که تازه بیماری آن‌ها تشخیص داده شده است.
این دارو همچنین ممکن است زمانی تجویز شود که درمان قبلی اثر کافی نداشته، اثر آن کم شده یا به دلیل عوارض و شرایط پزشکی برای بیمار مناسب نبوده است.
لوسمی میلوئید مزمن نوعی سرطان خون است. در این بیماری، تعداد سلول‌های غیرطبیعی گلبول سفید در مغز استخوان و خون افزایش می‌یابد.
مناسب بودن سولیبا باید بر اساس آزمایش‌های لازم و وضعیت عمومی بیمار توسط پزشک تأیید شود.
سولیبا فعالیت برخی آنزیم‌ها و پیام‌های سلولی را که به رشد سلول‌های سرطانی کمک می‌کنند، مهار می‌کند. به این ترتیب، می‌تواند به کنترل پیشرفت بیماری کمک کند.
اثر دارو به معنی از بین رفتن فوری بیماری نیست. پاسخ به درمان با معاینه، آزمایش خون و در صورت نیاز آزمایش‌های تخصصی‌تر بررسی می‌شود.
سولیبا ممکن است باعث اسهال، تهوع، استفراغ، درد شکم، کاهش اشتها، خستگی، ضعف، سردرد و سرگیجه شود.
درد مفاصل یا پشت، جوش یا لکه‌های پوستی، خارش، تب و عفونت‌های تنفسی نیز ممکن است رخ دهد. این دارو می‌تواند نتیجه آزمایش‌های کبد، کلیه یا لوزالمعده را تغییر دهد.
خواب‌آلودگی عارضه مشخص سولیبا نیست؛ اما خستگی یا سرگیجه ممکن است چنین احساسی ایجاد کند. در صورت بروز این علائم، از رانندگی و کار با ماشین‌آلات خطرناک خودداری کنید.
برخی علائم به بررسی سریع پزشکی نیاز دارند. در صورت بروز موارد زیر، با پزشک تماس بگیرید یا به مرکز درمانی مراجعه کنید:
بیشتر عوارض سولیبا به جنسیت بیمار ارتباطی ندارد و ممکن است در زنان و مردان رخ دهد. اختلالات خونی، عوارض گوارشی، تغییرات کبدی، خستگی، عفونت و ورم اندام‌ها از جمله این موارد هستند.
سولیبا ممکن است توانایی باروری مردان را کاهش دهد. مردانی که قصد فرزندآوری دارند، می‌توانند پیش از شروع درمان درباره حفظ یا ذخیره‌سازی اسپرم با پزشک مشورت کنند.
مصرف طولانی‌مدت سولیبا ممکن است با کاهش سلول‌های خونی، تغییر آنزیم‌های کبدی، اختلال عملکرد کلیه، افزایش فشار خون، تجمع مایع، مشکلات گوارشی، التهاب لوزالمعده یا اختلال ریتم قلب همراه شود.
پزشک ممکن است برای بررسی ایمنی درمان، شمارش سلول‌های خونی، عملکرد کبد و کلیه، میزان برخی املاح خون و در صورت نیاز وضعیت قلب را به‌طور منظم بررسی کند.
قرص سولیبا معمولاً همراه غذا مصرف می‌شود. قرص را کامل و با آب ببلعید و آن را خرد، نجوید یا نصف نکنید؛ مگر اینکه پزشک یا داروساز دستور دیگری داده باشد.
سولیبا را همراه گریپ‌فروت یا آب گریپ‌فروت مصرف نکنید. گریپ‌فروت می‌تواند مقدار دارو را در خون افزایش دهد و خطر عوارض را بیشتر کند.
اگر سولیبا یک‌بار در روز تجویز شده است، آن را هر روز در ساعت تقریباً ثابتی و همراه غذا مصرف کنید. مقدار و زمان دقیق مصرف باید مطابق نسخه پزشک باشد.
پیش از مصرف هر داروی جدید، مکمل یا فرآورده گیاهی، پزشک یا داروساز را در جریان بگذارید.
اگر کمتر از ۱۲ ساعت از زمان معمول مصرف گذشته است، دوز فراموش‌شده را مصرف کنید. اگر بیش از ۱۲ ساعت گذشته است، آن نوبت را رها کنید و نوبت بعدی را در زمان همیشگی مصرف کنید.
برای جبران دوز فراموش‌شده، دو قرص را هم‌زمان مصرف نکنید.
تعداد قرص سولیبا به مقدار داروی موجود در هر قرص و دوز تجویزشده توسط پزشک بستگی دارد. دوز مصرفی برخی بزرگسالان ممکن است ۴۰۰ یا ۵۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز باشد؛ اما این مقدار برای همه بیماران مناسب نیست.
پزشک ممکن است بر اساس پاسخ به درمان، عوارض، عملکرد کبد و کلیه یا داروهای هم‌زمان، مقدار مصرف را تغییر دهد. بیمار نباید مقدار مصرف را خودسرانه تغییر دهد.
ایمنی و اثربخشی سولیبا در کودکان و نوجوانان به اندازه بزرگسالان بررسی نشده است. مصرف این دارو در افراد زیر ۱۸ سال فقط باید با تشخیص و نظارت پزشک متخصص انجام شود.
سالمندان ممکن است به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای، کاهش عملکرد کبد یا کلیه و مصرف چند دارو، به بررسی‌های دقیق‌تری نیاز داشته باشند. سن بالا به‌تنهایی به معنی نیاز قطعی به کاهش دوز نیست.
سولیبا ممکن است برای جنین خطرناک باشد و معمولاً در دوران بارداری نباید مصرف شود. ادامه درمان در این دوران فقط باید با تصمیم پزشک متخصص و پس از بررسی خطرها و فواید انجام شود.
زنانی که احتمال بارداری دارند باید پیش از شروع درمان این موضوع را به پزشک اطلاع دهند. در طول درمان و حداقل یک ماه پس از آخرین دوز، طبق توصیه پزشک از روش مطمئن پیشگیری از بارداری استفاده کنید.
در صورت بارداری یا احتمال آن، دارو را خودسرانه قطع نکنید و در کوتاه‌ترین زمان با پزشک تماس بگیرید.
مشخص نیست بوسوتینیب چه مقدار وارد شیر مادر می‌شود و چه اثری بر نوزاد دارد. به همین دلیل، شیردهی در طول درمان با سولیبا توصیه نمی‌شود.
درباره توقف شیردهی یا انتخاب درمان دیگر باید با پزشک تصمیم‌گیری شود.
سولیبا با برخی داروها تداخل دارد. این تداخل ممکن است مقدار سولیبا را در خون افزایش یا کاهش دهد و اثر درمانی یا خطر عوارض را تغییر دهد.
پیش از شروع درمان، فهرست همه داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی مصرفی خود را به پزشک یا داروساز ارائه کنید.
برخی داروها مانند کتوکونازول، ایتراکونازول، وریکونازول، پوساکونازول، کلاریترومایسین، اریترومایسین، سیپروفلوکساسین، دیلتیازم و وراپامیل ممکن است مقدار سولیبا را در خون افزایش دهند.
ریفامپیسین، فنی‌توئین، کاربامازپین، بوزنتان، نافسیلین، افاویرنز، اتراویرین، مودافینیل و علف چای ممکن است اثر سولیبا را کاهش دهند.
برخی داروهای ضد بی‌نظمی ضربان قلب، مانند آمیودارون، دیسوپیرامید، پروکائینامید، کینیدین و سوتالول، می‌توانند بر ریتم قلب اثر بگذارند.
مصرف این داروها همراه سولیبا باید با نظر پزشک انجام شود؛ به‌ویژه اگر بیمار سابقه بیماری قلبی یا بی‌نظمی ضربان دارد.
مسکن‌ها و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، به‌ویژه در افراد دارای خطر خونریزی یا مشکلات گوارشی، باید فقط با نظر پزشک مصرف شوند.
مصرف الکل می‌تواند خطر عوارض کبدی و گوارشی را بیشتر کند. بهتر است در دوره درمان از مصرف الکل پرهیز شود.
برای قهوه و کافئین، تداخلی مانند گریپ‌فروت مطرح نیست؛ اما در صورت تپش قلب، اسهال یا سوزش معده، مصرف کافئین را محدود کنید.
سولیبا از نظر داروشناختی داروی اعتیادآور محسوب نمی‌شود و معمولاً وابستگی روانی یا جسمی ایجاد نمی‌کند.
بااین‌حال، این موضوع به معنی بی‌خطر بودن قطع خودسرانه درمان نیست.
سولیبا معمولاً باعث بروز نشانه‌های ترک نمی‌شود؛ اما قطع ناگهانی و خودسرانه آن می‌تواند کنترل بیماری را مختل کند.
قطع یا تغییر درمان باید فقط طبق دستور پزشک انجام شود.
پس از قطع سولیبا، اثر دارو بر سلول‌های سرطانی کاهش می‌یابد و بیماری ممکن است دوباره فعال شود.
اگر قطع دارو به دلیل بروز عارضه لازم باشد، پزشک درباره توقف موقت، کاهش دوز یا انتخاب درمان دیگر تصمیم می‌گیرد.
سولیبا می‌تواند باعث اسهال، تهوع، استفراغ، درد شکم، کاهش اشتها، سوزش سر دل، التهاب معده یا خونریزی گوارشی شود.
مدفوع سیاه و قیری، مشاهده خون در مدفوع یا استفراغ، درد شدید شکم و استفراغ مداوم نیازمند تماس فوری با پزشک است.
سولیبا ممکن است آنزیم‌های کبدی و شاخص‌های عملکرد کلیه را تغییر دهد. زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خارش شدید و درد قسمت بالای سمت راست شکم باید سریعاً بررسی شود.
کاهش حجم ادرار، وجود خون در ادرار یا ورم صورت و اندام‌ها نیز باید به پزشک گزارش شود.
افراد دارای بیماری قلبی، فشار خون بالا، سابقه بی‌نظمی ضربان یا اختلال املاح خون باید پیش از مصرف سولیبا این موضوع را به پزشک اطلاع دهند.
ممکن است پزشک در طول درمان، فشار خون و در صورت نیاز وضعیت قلب را بررسی کند.
تپش قلب، سرگیجه، احساس غش، درد قفسه سینه یا ضربان نامنظم قلب در طول مصرف سولیبا نیازمند ارزیابی پزشکی است.
بیمارانی که داروهای مؤثر بر ریتم قلب مصرف می‌کنند باید پیش از شروع سولیبا پزشک را مطلع کنند.
سولیبا داروی درمان اضطراب یا افسردگی نیست. خستگی، ضعف، سردرد یا سرگیجه ممکن است خواب و فعالیت روزانه را مختل کند.
علائم شدید یا پایدار، به‌ویژه افکار آسیب به خود، نیازمند کمک فوری پزشکی است.
اختلال نعوظ یا کاهش میل جنسی عارضه قطعی و مشخص سولیبا نیست. بااین‌حال، خستگی، بیماری زمینه‌ای و فشار روانی ممکن است بر عملکرد جنسی اثر بگذارد.
در صورت ادامه‌دار شدن مشکل، با پزشک مشورت کنید و خودسرانه داروی جنسی مصرف نکنید.
اختلالات خونی و فشارهای ناشی از بیماری ممکن است نظم قاعدگی را تغییر دهند. خونریزی شدید یا غیرعادی باید فوراً به پزشک گزارش شود.
روش پیشگیری از بارداری باید با توجه به شرایط بیمار و با نظر پزشک انتخاب شود.
سولیبا ممکن است توانایی باروری مردان را کاهش دهد. مشاوره درباره ذخیره‌سازی اسپرم پیش از شروع درمان می‌تواند مطرح شود.
ریزش مو عارضه شاخص و قطعی سولیبا نیست؛ اما هر تغییر غیرمعمول پوست یا مو باید با پزشک در میان گذاشته شود.
پاسخ به سولیبا معمولاً با مصرف منظم طی هفته‌ها یا ماه‌ها و با انجام آزمایش‌های دوره‌ای بررسی می‌شود.
احساس بهتر شدن به‌تنهایی نشان‌دهنده کنترل کامل بیماری نیست. بیمار نباید بر اساس احساس خود، زمان یا مقدار مصرف دارو را تغییر دهد.
سولیبا عمدتاً در کبد تجزیه می‌شود. بیشتر مواد حاصل از تجزیه آن از راه مدفوع و مقدار کمتری از راه ادرار دفع می‌شود.
مدت ماندن دارو در بدن به عملکرد کبد و کلیه، مقدار مصرف و داروهای هم‌زمان بستگی دارد.
سولیبا ممکن است تعداد پلاکت‌ها، گلبول‌های قرمز، نوتروفیل‌ها (نوعی گلبول سفید) یا دیگر گلبول‌های سفید را کاهش دهد.
این دارو همچنین ممکن است آنزیم‌های کبدی، بیلی‌روبین (ماده‌ای که در کبد ساخته می‌شود)، کراتینین (ماده‌ای که عملکرد کلیه را نشان می‌دهد)، پتاسیم و فسفر را تغییر دهد. انجام آزمایش‌های دوره‌ای برای ادامه یا تنظیم درمان اهمیت دارد.
اگر بیش از مقدار تجویزشده سولیبا مصرف شد، حتی در صورت نداشتن نشانه، فوراً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.
مصرف بیش‌ازحد می‌تواند باعث تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، سرگیجه، اختلالات خونی، آسیب کبدی یا اختلال کلیوی شود.
تب، کبودی یا خونریزی غیرعادی، اسهال یا استفراغ شدید، زردی، ادرار تیره، درد شدید شکم، کاهش ادرار، ورم قابل‌توجه، تنگی نفس، درد قفسه سینه، غش یا ضربان نامنظم قلب باید سریعاً پیگیری شود.
راش پوستی منتشر و تاول‌دار یا تورم لب و صورت همراه با دشواری تنفس می‌تواند نشانه حساسیت شدید باشد و به اقدام فوری پزشکی نیاز دارد.
سولیبا حاوی بوسوتینیب است. داروهایی مانند ایماتینیب، داساتینیب، نیلوتینیب، پوناتینیب و آسیمینیب نیز ممکن است در شرایط خاص برای درمان لوسمی میلوئید مزمن استفاده شوند.
این داروها از نظر مقدار مصرف، تداخل‌ها، عوارض و جایگاه درمانی یکسان نیستند.
داروهای مشابه سولیبا ممکن است از نظر هدف اثر، میزان اثر، روش بررسی بیمار و خطر عوارض کبدی، گوارشی، قلبی یا ریوی تفاوت داشته باشند.
انتخاب داروی جایگزین به پاسخ درمانی، آزمایش‌های تخصصی، درمان‌های قبلی و بیماری‌های همراه بستگی دارد و نباید خودسرانه انجام شود.
تشخیص اصالت سولیبا فقط با ظاهر قرص ممکن نیست. نام دارو، مقدار، شماره سری ساخت، تاریخ انقضا، مشخصات شرکت سازنده و شناسه اصالت را بررسی کنید.
در صورت مخدوش بودن بسته، ناقص بودن برچسب، تغییر غیرعادی رنگ یا شکل قرص، یا قابل بررسی نبودن شناسه اصالت، دارو را مصرف نکنید تا داروساز آن را تأیید کند.
زمان شروع اثر سولیبا در بیماران مختلف یکسان نیست. برخی تغییرات آزمایش خون ممکن است در هفته‌ها یا ماه‌های نخست دیده شود.
تجربه فردی بیماران جایگزین بررسی پزشکی نیست. پاسخ به درمان باید طبق برنامه پزشک و با آزمایش‌های لازم ارزیابی شود.
برخی بیماران اسهال، تهوع، خستگی، سردرد، جوش یا لکه‌های پوستی و تغییر آزمایش‌های کبدی را تجربه می‌کنند. برخی دیگر ممکن است عارضه قابل‌توجهی نداشته باشند.
تجربه یک بیمار نمی‌تواند واکنش بدن بیمار دیگر را پیش‌بینی کند. خونریزی، تب، زردی، تنگی نفس، غش یا راش تاول‌دار باید فوراً پیگیری شود.
تجربه‌های فردی درباره مصرف سولیبا در بارداری، نشانه ایمنی دارو نیست. سولیبا ممکن است برای جنین خطرناک باشد و مصرف آن در بارداری باید فقط با تصمیم پزشک انجام شود.
در صورت بارداری یا احتمال آن، دارو را خودسرانه قطع نکنید و فوراً با پزشک متخصص خون و پزشک زنان تماس بگیرید.
خیر. سولیبا داروی خواب‌آور یا آرام‌بخش نیست؛ اما ممکن است باعث خستگی، ضعف یا سرگیجه شود. در صورت بروز این علائم، از رانندگی و کار با ماشین‌آلات خودداری کنید.
خیر. سولیبا داروی کاهش یا افزایش وزن نیست. کاهش اشتها، تهوع، اسهال، بیماری زمینه‌ای یا تجمع مایعات ممکن است وزن را تغییر دهد.
تغییر قابل‌توجه وزن باید به پزشک گزارش شود.
خیر. سولیبا یک داروی تخصصی ضدسرطان است و باید با تجویز و نظارت پزشک مصرف شود. شروع، توقف یا تغییر مقدار مصرف بدون بررسی پزشکی می‌تواند خطرناک باشد.
سولیبا برای برخی بزرگسالان مبتلا به لوسمی میلوئید مزمن با کروموزوم فیلادلفیا مثبت تجویز می‌شود و با مهار پیام‌های رشد سلول‌های سرطانی به کنترل بیماری کمک می‌کند.
میزان اثر سولیبا به شرایط بیمار، درمان‌های قبلی و نتیجه بررسی‌های دوره‌ای بستگی دارد.
