انهرتو برای درمان سرطان پستان HER2 مثبت یا HER2-low و برخی سرطانهای معده و ریه تجویز میشود. عوارض، نحوه تزریق و دوز هر ۳ هفته، تداخلات دارویی و هشدار بارداری را بخوانید.
انهرتو یک داروی ضدسرطان با نام ژنریک Trastuzumab deruxtecan است که بهصورت پودر برای تهیه محلول تزریق آهسته داخل رگ تولید میشود. انهرتو توسط شرکت دارویی آسترازنکا ساخته شده و در اطلاعات ارائهشده، شرکت کوبل دارو بهعنوان واردکننده آن ذکر شده است.
هر ویال (آمپول) انهرتو حاوی ۱۰۰ میلیگرم دارو است. پس از آمادهسازی، غلظت محلول انهرتو به ۲۰ میلیگرم در هر میلیلیتر میرسد. انهرتو دارویی بیمارستانی است و باید توسط تیم درمان آموزشدیده آماده و تزریق شود.
انهرتو برای درمان برخی سرطانهای پیشرفته در بزرگسالان استفاده میشود؛ بهویژه سرطانهایی که با گیرنده اچایآر۲ (نوعی نشانگر روی سطح بعضی سلولهای سرطانی که میتواند باعث رشد بیشتر تومور شود) ارتباط دارند.
انهرتو یک داروی هدفمند است؛ یعنی تلاش میکند بیشتر به سمت سلولهایی برود که نشانگر اچایآر۲ دارند. انهرتو ابتدا به این سلولها میچسبد و سپس وارد آنها میشود.
بعد از ورود انهرتو به سلول سرطانی، بخش ضدسرطان آن آزاد میشود و به ماده ژنتیکی سلول آسیب میزند. ماده ژنتیکی (دستورالعمل داخلی سلول برای رشد و تکثیر) وقتی آسیب ببیند، سلول سرطانی دیگر نمیتواند مثل قبل رشد کند و ممکن است از بین برود.
انهرتو در سرطان پستان اچایآر۲ مثبت زمانی مطرح میشود که سرطان غیرقابل برداشت با جراحی یا متاستاتیک باشد. متاستاتیک (یعنی سرطان از محل اولیه به قسمتهای دیگر بدن گسترش پیدا کرده است) بودن بیماری، در انتخاب درمان اهمیت زیادی دارد.
انهرتو معمولاً برای بیمارانی استفاده میشود که قبلاً درمانهای ضد اچایآر۲ دریافت کردهاند. هدف از مصرف انهرتو در این شرایط، کنترل رشد بیماری، کاهش اندازه تومور در برخی بیماران و کمک به طولانیتر شدن کنترل سرطان است.
انهرتو برای برخی بیماران مبتلا به سرطان پستان اچایآر۲ پایین نیز کاربرد دارد. اچایآر۲ پایین به این معنی است که مقدار این نشانگر زیاد نیست، اما به اندازهای وجود دارد که درمان هدفمند بتواند در بعضی بیماران اثر داشته باشد.
انهرتو در این گروه معمولاً برای بیمارانی مطرح میشود که سرطان آنها پیشرفته یا پخششده است و قبلاً شیمیدرمانی (درمان دارویی برای از بین بردن یا کنترل سلولهای سرطانی) دریافت کردهاند یا بیماری پس از درمان قبلی برگشته است.
انهرتو در برخی بیماران مبتلا به سرطان معده یا سرطان محل اتصال معده به مری استفاده میشود؛ بهویژه زمانی که بیماری غیرقابل جراحی یا متاستاتیک باشد و تست اچایآر۲ بیمار مثبت گزارش شده باشد.
در این نوع سرطانها، انهرتو معمولاً پس از دریافت حداقل یک خط درمان قبلی مرتبط با اچایآر۲ مطرح میشود. خط درمان (مرحله یا نوبت مشخصی از درمان که قبل یا بعد از درمانهای دیگر انجام میشود) نشان میدهد بیمار پیشتر چه درمانهایی دریافت کرده است.
انهرتو در برخی بیماران مبتلا به سرطان ریه سلول غیرکوچک پیشرفته استفاده میشود؛ بهخصوص وقتی در تومور، تغییر فعالکننده اچایآر۲ وجود داشته باشد. تغییر فعالکننده (تغییری در سلول سرطانی که میتواند باعث رشد بیشتر سرطان شود) با آزمایشهای تخصصی بررسی میشود.
مصرف انهرتو در این شرایط معمولاً برای بیمارانی مطرح است که قبلاً درمان سیستمیک مناسب دریافت کردهاند. درمان سیستمیک (درمانی که از راه خون در سراسر بدن اثر میگذارد) میتواند شامل داروهای تزریقی یا خوراکی ضدسرطان باشد.
انهرتو داروی خوراکی نیست و با غذا مصرف نمیشود. بنابراین مصرف آن قبل یا بعد از غذا مطرح نیست. انهرتو فقط بهصورت تزریق آهسته داخل رگ داده میشود که به آن انفوزیون وریدی (ورود آرام دارو به داخل رگ طی مدت مشخص) گفته میشود.
انهرتو نباید بهصورت تزریق سریع یا یکباره داخل رگ استفاده شود. تزریق سریع یا بولوس (وارد کردن سریع دارو در مدت بسیار کوتاه) برای انهرتو روش درستی نیست.
اولین تزریق انهرتو معمولاً طی ۹۰ دقیقه انجام میشود. این زمان طولانیتر است تا بدن بیمار بهتر پایش شود و اگر واکنشی هنگام تزریق ایجاد شد، تیم درمان بتواند سریعتر آن را مدیریت کند.
اگر بیمار اولین نوبت انهرتو را بهخوبی تحمل کند، تزریقهای بعدی معمولاً میتوانند طی حدود ۳۰ دقیقه انجام شوند. در صورت بروز واکنش هنگام تزریق، سرعت تزریق انهرتو ممکن است کم شود یا تزریق بهطور موقت متوقف گردد.
دوز انهرتو بر اساس وزن بدن بیمار، نوع سرطان و وضعیت عمومی او تعیین میشود. برای سرطان پستان اچایآر۲ مثبت، سرطان پستان اچایآر۲ پایین و سرطان ریه سلول غیرکوچک، مقدار رایج انهرتو ۵.۴ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، هر ۳ هفته یکبار است.
برای سرطان معده یا محل اتصال معده به مری، مقدار رایج انهرتو ۶.۴ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، هر ۳ هفته یکبار است. تفاوت دوز انهرتو در این سرطانها مهم است و باید دقیقاً طبق برنامه درمانی بیمار رعایت شود.
اگر عوارض مهم ایجاد شود، ممکن است درمان با انهرتو موقتاً قطع شود، دوز کاهش پیدا کند یا در موارد شدید، درمان بهطور دائم متوقف شود. پس از کاهش دوز انهرتو، بالا بردن دوباره دوز معمولاً توصیه نمیشود.
اگر یک نوبت انهرتو فراموش شود یا جلسه درمان به تأخیر بیفتد، دوز بعدی باید در اولین زمان مناسب تزریق شود. بعد از آن، برنامه درمانی طوری تنظیم میشود که فاصله حدود ۳ هفتهای بین نوبتهای بعدی حفظ شود.
حذف خودسرانه جلسه انهرتو یا طولانی کردن فاصله درمان میتواند روی روند کنترل بیماری اثر بگذارد. به همین دلیل، زمان تزریق انهرتو باید با مرکز درمان هماهنگ شود.
انهرتو مانند بسیاری از داروهای ضدسرطان میتواند عوارض جانبی ایجاد کند. شدت این عوارض در همه بیماران یکسان نیست و ممکن است به نوع سرطان، دوز، وضعیت بدن و درمانهای همزمان بستگی داشته باشد.
چون انهرتو میتواند تهوع و استفراغ ایجاد کند، معمولاً قبل از تزریق، داروی ضدتهوع برای پیشگیری یا کاهش این مشکل در نظر گرفته میشود.
انهرتو میتواند تعداد سلولهای خونی را کاهش دهد. به همین دلیل، آزمایش خون در طول درمان با انهرتو اهمیت زیادی دارد و به تیم درمان کمک میکند عوارض را زودتر تشخیص دهد.
تب، لرز، عفونتهای مکرر، کبودی بیدلیل، خونریزی غیرعادی یا ضعف شدید در زمان مصرف انهرتو باید جدی گرفته شود.
برخی عوارض انهرتو مهمتر هستند و نیاز به بررسی سریع دارند. این عوارض میتوانند شامل مشکلات ریوی، عفونت شدید، کاهش شدید سلولهای خونی، اسهال یا استفراغ شدید، اختلالات کبدی و کاهش عملکرد قلب باشند.
کاهش عملکرد قلب ممکن است با بررسی کسر جهشی قلب (درصد خونی که قلب با هر ضربان به بدن پمپ میکند) پیگیری شود، بهویژه اگر بیمار سابقه بیماری قلبی داشته باشد.
یکی از هشدارهای مهم انهرتو، خطر بیماری بینابینی ریه است. بیماری بینابینی ریه (التهاب یا آسیب در بافت عمقی ریه که میتواند نفس کشیدن را سخت کند) ممکن است در بعضی بیماران شدید باشد.
انهرتو همچنین میتواند با پنومونیت همراه باشد. پنومونیت (التهاب ریه که معمولاً به دلیل عفونت معمولی نیست و میتواند با سرفه و تنگی نفس دیده شود) نیاز به بررسی سریع دارد.
در صورت بروز سرفه، تنگی نفس، تب، خسخس سینه یا احساس کمبود هوا در زمان درمان با انهرتو، ارزیابی فوری اهمیت دارد. در موارد علامتدار، ممکن است انهرتو برای همیشه قطع شود و درمان ضدالتهاب مانند کورتون سیستمیک (دارویی برای کم کردن التهاب در سراسر بدن) شروع گردد.
در اطلاعات موجود، مصرف همزمان انهرتو با برخی داروهای اثرگذار بر مسیرهای پردازش دارو در بدن، افزایش مهم و معنیداری در سطح دارو ایجاد نکرده است. با این حال، بررسی داروهای همزمان همچنان مهم است.
پیش از هر نوبت انهرتو، بهتر است فهرست کامل داروهای مصرفی بیمار بررسی شود؛ از جمله داروهای قلبی، داروهای رقیقکننده خون، آنتیبیوتیکها، داروهای ضدسرطان دیگر، مکملها و فرآوردههای گیاهی.
واکسنهای زنده (واکسنهایی که از شکل ضعیفشده عامل بیماری ساخته میشوند) در بیماران تحت درمان ضدسرطان ممکن است نیاز به احتیاط بیشتری داشته باشند، زیرا سیستم ایمنی بدن ممکن است ضعیفتر شده باشد.
انهرتو میتواند به جنین آسیب برساند. به همین دلیل، وضعیت بارداری زنان در سن باروری معمولاً پیش از شروع درمان با انهرتو بررسی میشود.
زنان در سن باروری باید در طول درمان با انهرتو و تا ۷ ماه پس از آخرین دوز از روش مؤثر پیشگیری از بارداری استفاده کنند. مردانی که شریک جنسی در سن باروری دارند نیز باید در طول درمان با انهرتو و تا ۴ ماه پس از آخرین دوز از روش مؤثر پیشگیری از بارداری استفاده کنند.
انهرتو ممکن است بر باروری مردان اثر منفی بگذارد. به مردان توصیه میشود در طول درمان با انهرتو و تا ۴ ماه پس از آخرین دوز، از اهدای اسپرم خودداری کنند و در صورت نیاز، قبل از شروع درمان درباره ذخیره اسپرم مشاوره بگیرند.
در دوران شیردهی، مصرف انهرتو نیازمند تصمیمگیری دقیق است، زیرا امکان آسیب به نوزاد باید در نظر گرفته شود.
انهرتو در سالمندان با توجه به وضعیت عمومی بدن، داروهای همزمان و توان تحمل عوارض ارزیابی میشود. سن بهتنهایی معیار کافی نیست، اما سالمندان ممکن است به پایش دقیقتری نیاز داشته باشند.
در بیماران با مشکل کلیوی خفیف تا متوسط، معمولاً نیاز مشخصی به تغییر دوز انهرتو دیده نشده است. اما در مشکل کلیوی شدید، اطلاعات محدودتر است و بیمار باید با دقت بیشتری پایش شود.
در بیماران دارای بیماری قلبی، کبدی یا ریوی، درمان با انهرتو باید با دقت بیشتری دنبال شود. تنگی نفس، ورم پا، تپش قلب، خستگی شدید یا بدتر شدن آزمایشهای کبدی از علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند.
انهرتو در بیمارانی که حساسیت شدید به خود دارو یا اجزای آن دارند، نباید مصرف شود. حساسیت شدید (واکنش خطرناک بدن مثل تنگی نفس، افت فشار، ورم صورت یا واکنش پوستی شدید) نیاز به رسیدگی فوری دارد.
انهرتو نباید با داروهای ضد اچایآر۲ دیگر اشتباه گرفته شود. انهرتو با تراستوزومب معمولی یا تراستوزومب امتانسین یکسان نیست. شباهت نامها نباید باعث اشتباه در نسخهنویسی، آمادهسازی، دوز یا روش تزریق شود.
اگر مقدار بیشتری از انهرتو نسبت به برنامه درمانی تزریق شود یا خطای دارویی رخ دهد، بیمار باید از نظر عوارض ناخواسته با دقت پایش شود. پایش (زیر نظر گرفتن وضعیت بیمار با معاینه، آزمایش و بررسی علائم) در این شرایط اهمیت زیادی دارد.
در مصرف بیش از حد انهرتو، درمان حمایتی انجام میشود. درمان حمایتی (اقداماتی برای کنترل علائم و کمک به بدن تا پایدار بماند) میتواند شامل کنترل تهوع، بررسی آزمایش خون، ارزیابی علائم ریوی، بررسی کبد و رسیدگی به عفونت یا ضعف شدید باشد.
انهرتو ممکن است در برخی بیماران باعث خستگی، سردرد یا سرگیجه شود. این علائم میتوانند تمرکز فرد را کم کنند و رانندگی یا کار با وسایل خطرناک را دشوارتر کنند.
اگر بعد از تزریق انهرتو بیمار احساس گیجی، ضعف، خوابآلودگی، سردرد یا بیحالی دارد، بهتر است تا بهتر شدن علائم از رانندگی، کار در ارتفاع یا کار با ماشینآلات خودداری کند.
بسیاری از بیماران گزارش میکنند که جلسه اول انهرتو طولانیتر است، چون تزریق معمولاً آهستهتر انجام میشود و تیم درمان واکنش بدن را بررسی میکند. در صورت تحمل مناسب، جلسات بعدی ممکن است کوتاهتر باشد.
تهوع، خستگی و کاهش اشتها از تجربههای پرتکرار بیماران با انهرتو است. برخی بیماران با مصرف داروی ضدتهوع پیش از تزریق، تحمل بهتری پیدا میکنند.
ریزش مو در بعضی بیماران مصرفکننده انهرتو دیده میشود. شدت آن میتواند از کمپشت شدن مو تا ریزش واضحتر متفاوت باشد.
برخی بیماران در طول درمان با انهرتو از کوچک شدن تومور، ثابت ماندن بیماری یا بهتر شدن نتیجه تصویربرداریها صحبت میکنند. پاسخ درمانی در همه افراد یکسان نیست و به نوع سرطان، وضعیت بدن و درمانهای قبلی بستگی دارد.
انهرتو شیمیدرمانی معمولی نیست. انهرتو یک درمان هدفمند است، اما چون بخش ضدسلولی دارد، ممکن است بعضی عوارض شبیه شیمیدرمانی ایجاد کند.
خیر. انهرتو با تراستوزومب معمولی فرق دارد. انهرتو علاوه بر بخش هدفگیرنده، یک بخش ضدسرطان هم دارد که داخل سلول سرطانی آزاد میشود.
انهرتو خوراکی نیست و با غذا ارتباطی ندارد. انهرتو فقط بهصورت تزریق آهسته داخل رگ در مرکز درمانی مصرف میشود.
بله، ریزش مو از عوارض گزارششده با انهرتو است. شدت ریزش مو در بیماران مختلف متفاوت است.
تنگی نفس میتواند از علائم مهم هنگام درمان با انهرتو باشد، چون این دارو ممکن است در برخی بیماران باعث التهاب ریه شود. تنگی نفس جدید یا بدترشونده باید سریع بررسی شود.
بله، تهوع از عوارض شایع انهرتو است. به همین دلیل، معمولاً پیش از تزریق انهرتو داروی ضدتهوع برای کاهش این مشکل داده میشود.
خیر، انهرتو اعتیادآور نیست و وابستگی به شکل داروهای مخدر یا آرامبخش ایجاد نمیکند. با این حال، قطع یا ادامه انهرتو باید طبق برنامه درمان سرطان انجام شود.
