موارد مصرف تایید شده انالاپریل یک مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین است که به عنوان یک پیشدارو عمل کرده و در کبد به متابولیت فعال خود تبدیل میشود. موارد مصرف رسمی و تایید شده آن عبارتند از:
۱. مدیریت فشار خون بالا
- انالاپریل به تنهایی یا همراه با سایر داروهای کاهنده فشار خون برای کنترل فشار خون اولیه و ثانویه استفاده میشود.
- توضیح بالینی: این دارو با مهار تولید آنژیوتانسین دو، باعث کاهش مقاومت عروق محیطی و کاهش ترشح آلدوسترون میشود. این اثر منجر به کاهش بار پس از قلب و بهبود خاصیت ارتجاعی عروق میگردد. در بیماران دیابتی، این دارو به دلیل اثرات محافظتی بر کلیه، خط اول درمان محسوب میشود.
۲. درمان نارسایی قلبی علامتدار
- انالاپریل برای کاهش نرخ مرگ و میر و بستری شدن در بیمارانی که دچار نارسایی قلبی با کاهش کسر تخلیه بطن چپ هستند، تجویز میشود.
- توضیح بالینی: انالاپریل با کاهش فشار پر شدن بطن و کاهش فشار گوه ای مویرگهای ریوی، علائم بیمار را بهبود بخشیده و ظرفیت ورزشی را افزایش میدهد. مطالعات بزرگ بینالمللی بر نقش حیاتی آن در مهار بازسازی نامناسب بافت قلب تاکید دارند.
۳. اختلال عملکرد بطن چپ بدون علامت
- در بیمارانی که کسر تخلیه بطن چپ آنها کمتر از ۴۰ درصد است اما علائم بالینی نارسایی را نشان نمیدهند، انالاپریل برای جلوگیری از پیشرفت بیماری تجویز میشود.
- توضیح بالینی: شروع زودهنگام درمان در این مرحله میتواند خطر بروز نارسایی قلبی آشکار و مرگ و میر ناشی از حوادث قلبی و عروقی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
موارد مصرف خارج برچسب و مکملدر بسیاری از سناریوهای بالینی، انالاپریل بر اساس شواهد موجود در منابع معتبر جهانی به عنوان درمان کمکی یا پیشگیرانه تجویز میشود:
۱. نفروپاتی غیر دیابتی
- پزشکان از انالاپریل برای کاهش دفع پروتئین در ادرار و کند کردن روند نارسایی مزمن کلیه در بیماریهای مختلف کلیوی استفاده میکنند.
- توضیح بالینی: با کاهش فشار داخل گلومرولهای کلیه، انالاپریل از آسیبهای ساختاری به فیلترهای کلیوی جلوگیری کرده و پیشرفت به سمت مرحله نهایی نارسایی کلیه را به تأخیر میاندازد.
۲. پروتئینوری در کودکان
- در برخی موارد خاص، متخصصان اطفال برای مدیریت دفع پروتئین در کودکان مبتلا به بیماریهای کلیوی مزمن، دوزهای تنظیم شده انالاپریل را تجویز میکنند.
۳. پیشگیری از حوادث عروقی در بیماران با ریسک بالا
- در بیمارانی که دارای بیماریهای عروق کرونر یا محیطی هستند، حتی با وجود فشار خون نرمال، گاهی برای بهرهمندی از اثرات محافظتی عروقی تجویز میشود.
۴. پدیده رینود ثانویه
- برخی مطالعات بالینی نشان میدهند که مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین ممکن است در کاهش شدت و تکرار حملات وازواسپاسم در بیماران مبتلا به رینود ناشی از بیماریهای سیستمیک موثر باشند.
نکات کلیدی برای مدیریت بالینی توسط پزشک - پایش عملکرد کلیه و پتاسیم: قبل از شروع و دو هفته پس از شروع درمان، سنجش سطح کراتینین خون و پتاسیم الزامی است. خطر افزایش پتاسیم خون به ویژه در بیماران با نارسایی کلیوی یا مصرفکنندگان داروهای ادرارآور نگهدارنده پتاسیم وجود دارد.
- سرفه خشک: حدود ۵ تا ۲۰ درصد بیماران ممکن است دچار سرفه خشک و مداوم شوند که ناشی از تجمع برادیکینین است. در صورت عدم تحمل بیمار، تغییر طبقه دارویی به مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین توصیه میشود.
- هشدار آنژیوادم: اگرچه نادر است، اما آنژیوادم سر و گردن میتواند تهدیدکننده حیات باشد. در صورت بروز هرگونه تورم در ناحیه صورت یا زبان، دارو باید فوراً قطع و اقدامات اورژانسی انجام شود.
- دوز اول و افت فشار خون: به دلیل احتمال افت فشار خون شدید پس از اولین دوز (به ویژه در بیماران تحت درمان با ادرارآورها)، توصیه میشود اولین دوز در شب یا تحت نظارت مستقیم مصرف شود.
