قرص اونانزیم برای هضم غذا، رفع نفخ و سوء هاضمه کاربرد دارد. راهنمای نحوه مصرف، دوز، بهترین زمان مصرف، عوارض گوارشی، تداخل با آنتی اسید و وارفارین، مصرف در بارداری و شیردهی، قطع مصرف و مقایسه با پانکراتین و کرئون.
قرص اونانزیم یکی از فرآوردههای رایج در گروه مکملهای آنزیم گوارشی است. این دارو به هضم بهتر غذا کمک میکند و معمولاً برای افرادی که پس از صرف غذا دچار سنگینی معده، نفخ یا سوء هاضمه میشوند، مورد استفاده قرار میگیرد. ماده مؤثر اصلی در اونانزیم ترکیبی از آنزیمهای گوارشی است که به تجزیه چربیها، پروتئینها و کربوهیدراتها کمک میکند. توجه داشته باشید که این فرآورده درمان قطعی بیماریهای گوارشی نیست و در صورت تداوم علائم، باید علت اصلی توسط پزشک بررسی شود.
یکی از مهمترین کاربردهای قرص اونانزیم، کمک به هضم غذا در افرادی است که پس از وعدههای غذایی دچار ناراحتی میشوند. این دارو با تأمین آنزیمهای مورد نیاز دستگاه گوارش، فرآیند تجزیه مواد غذایی را تسهیل میکند. مواردی که معمولاً مصرف اونانزیم در آنها مفید است عبارتند از:
اگر نفخ همراه با کاهش وزن، خون در مدفوع، استفراغ مداوم یا درد شدید باشد، مصرف خودسرانه اونانزیم کافی نیست و باید علت اصلی توسط پزشک بررسی شود.
برخی کاربران تصور میکنند که اونانزیم ممکن است به لاغری کمک کند، اما باید دانست که این دارو به طور مستقیم باعث کاهش وزن نمیشود. اونانزیم با بهبود فرآیند هضم، ممکن است احساس سبکی بیشتری ایجاد کند، اما تأثیر مستقیم بر چربی سوزی یا کاهش اشتها ندارد. در مقابل، برخی افراد پس از مصرف اونانزیم به دلیل هضم بهتر غذا، اشتهای بیشتری پیدا میکنند. بنابراین، اونانزیم نه برای لاغری طراحی شده و نه به عنوان داروی چاقی شناخته میشود. کاهش وزن پایدار نیازمند رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی منظم است.
نحوه مصرف اونانزیم به نوع محصول (قرص معمولی یا جویدنی) و شدت علائم بستگی دارد. به طور کلی، این دارو بهتر است همراه با غذا یا بلافاصله بعد از غذا مصرف شود تا آنزیمها همزمان با ورود غذا به دستگاه گوارش فعالیت خود را آغاز کنند. برای بزرگسالان، معمولاً یک یا دو قرص به همراه هر وعده غذایی اصلی توصیه میشود. قرص جویدنی را باید پیش از بلع، به طور کامل جویده شود. از مصرف بیش از مقدار توصیه شده روی بروشور خودداری کنید. اگر یک نوبت مصرف را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید، اما اگر نزدیک به نوبت بعدی است، نوبت فراموش شده را رها کرده و برنامه عادی را ادامه دهید. هرگز دو برابر دوز مصرف نکنید.
قرص اونانزیم در اکثر افراد به خوبی تحمل میشود، اما مانند هر داروی دیگری ممکن است عوارضی ایجاد کند. شایعترین عوارض مربوط به دستگاه گوارش هستند و معمولاً خفیف و گذرا میباشند:
اگر عوارض شدید یا مداوم بودند، مصرف را قطع کرده و با پزشک مشورت کنید. در صورت بروز علائم حساسیت شدید مانند تورم صورت یا تنگی نفس، فوراً به مرکز درمانی مراجعه کنید.
اونانزیم ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد. مهمترین تداخلهای دارویی عبارتند از:
همیشه فهرست کامل داروها و مکملهای مصرفی خود را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
اطلاعات قطعی درباره ایمنی مصرف اونانزیم در دوران بارداری و شیردهی محدود است. اگرچه آنزیمهای گوارشی معمولاً جذب سیستمیک کمی دارند، اما به دلیل تفاوت ترکیبات در برندهای مختلف، مصرف خودسرانه توصیه نمیشود. در دوران بارداری، بهتر است فقط در صورت تجویز پزشک و در صورت نیاز واقعی مصرف شود. در شیردهی نیز احتمال انتقال ترکیبات به شیر مادر ناشناخته است، بنابراین قبل از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید. اگر علائم گوارشی شدید دارید، بهتر است علت اصلی توسط پزشک بررسی شود، نه اینکه صرفاً به مصرف خودسرانه اونانزیم تکیه کنید.
مصرف اونانزیم در کودکان باید با احتیاط فراوان و زیر نظر پزشک انجام شود. دستگاه گوارش کودکان حساستر است و دوز مناسب با بزرگسالان تفاوت دارد. مصرف در نوزادان و شیرخواران بدون تجویز پزشک ممنوع است. در سالمندان، معمولاً دوز مشابه بزرگسالان است، اما به دلیل احتمال مصرف داروهای متعدد و بیماریهای زمینهای، مشورت با پزشک ضروری است. بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی باید قبل از مصرف با پزشک خود مشورت کنند، زیرا ممکن است تجمع ترکیبات دارویی خطرناک باشد. در صورت وجود درد شدید شکمی، کاهش وزن بیعلت یا تهوع مداوم، مصرف اونانزیم را بدون بررسی پزشکی ادامه ندهید.
اونانزیم به طور مستقیم برای درمان رفلاکس معده یا ترش کردن طراحی نشده است. رفلاکس معمولاً به دلیل برگشت اسید معده به مری ایجاد میشود و درمان اصلی آن با داروهای کاهنده اسید یا تغییر سبک زندگی انجام میگیرد. با این حال، در برخی افراد که رفلاکس ناشی از کندی هضم و سنگینی معده است، اونانزیم ممکن است با کمک به تخلیه سریعتر غذا از معده، علائم را تا حدی کاهش دهد. اگر درد معده به دلیل سنگینی غذا و پرخوری باشد، اونانزیم ممکن است مفید باشد؛ اما اگر درد ناشی از التهاب معده، زخم یا عفونت است، اونانزیم درمان اصلی نیست. در صورت درد مداوم، استفراغ، مدفوع سیاه یا کاهش وزن، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
اونانزیم اعتیادآور نیست و هیچ گونه وابستگی جسمی یا روانی ایجاد نمیکند. قطع ناگهانی آن عوارض ترک ندارد. با این حال، اگر فردی به دلیل کمبود آنزیمهای گوارشی خود بدن (مثلاً در بیماریهای لوزالمعده) از این دارو استفاده میکند، قطع آن ممکن است باعث بازگشت علائم گوارشی شود. در موارد مصرف خودسرانه برای سوء هاضمه ساده، میتوان در هر زمان دارو را قطع کرد. البته بهتر است مصرف طولانیمدت بدون نظر پزشک انجام نشود، زیرا ممکن است علائم زمینهای نادیده گرفته شوند.
اثر اونانزیم معمولاً از ۳۰ دقیقه تا یک ساعت پس از مصرف همراه با غذا شروع میشود. حداکثر اثر آن در طی فرآیند هضم غذا (چند ساعت اول پس از صرف غذا) مشاهده میشود. آنزیمهای گوارشی در دستگاه گوارش تجزیه میشوند و جذب خونی قابل توجهی ندارند، بنابراین نیمهعمر مشخصی مانند داروهای سیستمیک ندارند. اثر دارو حدود ۲ تا ۴ ساعت پس از مصرف ادامه مییابد. اگر پس از چند روز مصرف منظم بهبودی در علائم مشاهده نکردید، احتمالاً علت دیگری وجود دارد که نیاز به بررسی پزشکی دارد.
اونانزیم، پانکراتین، کرئون و فستال همگی در گروه فرآوردههای آنزیم گوارشی قرار میگیرند، اما تفاوتهایی دارند:
انتخاب بین این فرآوردهها باید بر اساس نوع مشکل گوارشی (مثلاً مشکل در هضم چربی در مقابل هضم فیبر) و نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
اونانزیم به خودی خود باعث افزایش وزن نمیشود. با این حال، در افرادی که به دلیل سوء هاضمه و سنگینی معده، اشتهای کم و دریافت غذایی ناکافی داشتهاند، بهبود هضم ممکن است به دریافت کالری بیشتر منجر شود و در نتیجه وزن افزایش یابد. اما این افزایش وزن غیرمستقیم و وابسته به میزان غذای مصرفی است. اگر هدف شما افزایش وزن است، بهتر است با یک متخصص تغذیه مشورت کنید، نه اینکه صرفاً به اونانزیم تکیه کنید. برعکس، اونانزیم داروی چاقی نیست و نباید برای این منظور بدون نظارت مصرف شود.
قبل از مصرف اونانزیم، به موارد زیر توجه کنید:
مصرف صحیح اونانزیم در افراد مناسب میتواند فواید زیر را به همراه داشته باشد:
توجه داشته باشید که این فواید زمانی حاصل میشوند که دارو برای فرد مناسب باشد و علائم واقعاً ناشی از کمبود آنزیم یا سوء هاضمه عملکردی باشند.
بهترین زمان مصرف اونانزیم همراه با غذا یا بلافاصله بعد از غذا است. مصرف با معده خالی ممکن است اثر بخشی را کاهش دهد زیرا آنزیمها بدون حضور غذا ممکن است تجزیه شوند.
اگر کمتر از یک ساعت از صرف غذا گذشته است، میتوانید آن را مصرف کنید. در غیر این صورت، نوبت فراموش شده را رها کرده و در وعده بعدی طبق برنامه معمول مصرف کنید. هرگز دو نوبت را همزمان مصرف نکنید.
مصرف طولانی مدت اونانزیم در افرادی که واقعاً نیاز دارند (مثل بیماران مبتلا به کمبود آنزیم لوزالمعده) بیخطر است. اما در افرادی که بدون نیاز مصرف میکنند، ممکن است باعث وابستگی عملکردی دستگاه گوارش و کاهش تولید آنزیمهای طبیعی بدن شود. بهتر است مصرف طولانیمدت با نظر پزشک باشد.
اونانزیم درمان اصلی ترش کردن نیست. اگر ترش کردن ناشی از رفلاکس اسید باشد، آنتی اسیدها یا مهارکنندههای اسید مؤثرتر هستند. تنها در صورتی که ترش کردن به دنبال سنگینی و سوء هاضمه باشد، ممکن است اونانزیم تا حدی کمک کند.
افراد با حساسیت به آنزیمهای گوارشی (به ویژه آنزیمهای حیوانی)، بیماران مبتلا به پانکراتیت حاد، افرادی که درد شکمی ناشناخته دارند، و کودکان بدون تجویز پزشک نباید از اونانزیم استفاده کنند.
خیر، مصرف اونانزیم با معده خالی توصیه نمیشود، زیرا آنزیمها بدون غذا ممکن است بیاثر شوند یا باعث تحریک معده شوند. حتماً همراه با غذا یا بلافاصله بعد از غذا مصرف کنید.
پزشک ممکن است اونانزیم را در موارد نارسایی برونریز لوزالمعده (کمبود تولید آنزیم توسط لوزالمعده)، سوء هاضمه عملکردی، یا پس از جراحیهای گوارشی که نیاز به کمک آنزیمی دارند، تجویز کند.
در کودکان، مصرف اونانزیم فقط با تجویز پزشک و با دوز مناسب سن و وزن مجاز است. هرگز به کودک خود بدون مشورت پزشک اونانزیم ندهید.
کرئون یک برند خاص از پانکراتین با دوزهای استاندارد و پوشش محافظتی است که بیشتر برای بیماران با کمبود شدید آنزیم کاربرد دارد. اونانزیم ممکن است ترکیب سادهتری داشته باشد و برای سوء هاضمه خفیف استفاده شود. تفاوت اصلی در قدرت آنزیمی (مقدار لیپاز، آمیلاز و پروتئاز) است.
در افرادی که به دلیل سوء هاضمه و کمبود آنزیم، جذب ویتامینهای محلول در چربی (A, D, E, K) کاهش یافته است، اونانزیم میتواند به بهبود جذب کمک کند. در افراد سالم، تأثیر قابل توجهی بر جذب ویتامینها ندارد.
مصرف بیش از حد میتواند باعث تهوع، استفراغ، اسهال، دل درد شدید، و در موارد نادر، افزایش اسید اوریک خون شود. در صورت مصرف بیش از حد، مصرف را قطع کرده و در صورت بروز علائم شدید به پزشک مراجعه کنید.
در برخی افراد، اونانزیم ممکن است باعث یبوست شود، اگرچه اسهال شایعتر است. اگر یبوست شدید یا مداوم است، مقدار مصرف را کاهش داده یا با پزشک مشورت کنید.
```
سلام من بعد از هر غذا دكتر گفته بخورم ولي تكرر ادرار شديدي پيدا كردم
سلام قرص را داروخانه نوشته بجوید ولی قابل جویدن نیست. چجوری باید مصرف کنم؟
دکتر محسن صنیعی - داروساز، مدیر وب سایت دارویاب (1398/8/5)
اصلا قابل جویدن نیست. روکش بسیار سختی دارد که در روده باز می شود. همراه غذا با آب میل کنید.
من ک میگم این قرص و دوا های شیمیایی که معلوم نیست چی داخلش هست هر چی ادم نخوره بهتره چون عوارضش بیش از منعفتشه تازه اگه منفعتی داشته باشه. تا میتونید استفاده نکنید مگ اینکه خیلی مجبور بشین،چرا به گیاهان دارویی روی نمیارید،به طب امام صادق بخدا اونا دارشفای اصلین ن این مواد شیمیایی عوارض دار
سلام به عنوان شخصی که کمی با دانش داروسازی جدید و قدیم آشنایی دارم، این صحبت شما را صحیح نمی دونم و نمی پذیرم. داروهای شیمیایی زیادی هستند که از ترکیبات گیاهی الهام گرفتند و ساخته شده اند. بهترین دارو سنتی و گیاهی دارویی هست که برای بیمار مناسب خودش تجویز شده باشه و همین دارو می تونه برای بقیه عوارض ایجاد کنه. و بله همون طور که شما هم فرمودید شفا در دست خدا و ائمه هست