انوکسارین 6000 یک داروی ضدانعقاد برای پیشگیری و درمان لخته خون است. در این صفحهکاربردها، روش تزریق، عوارض و نکات مهم مصرف آن را بخوانید.
آمپول انوکسارین از داروهای مؤثر برای پیشگیری و درمان لخته‌های خونی غیرطبیعی در عروق است. این دارو در گروه ضدانعقادها (داروهایی که جلوی لخته شدن خون را می‌گیرند) از نوع هپارین با وزن مولکولی کم قرار می‌گیرد و توسط شرکت داروسازی تهران شیمی تولید می‌شود. انوکسارین با توقف فرآیندهای شیمیایی شکل‌گیری لخته، به روان شدن جریان خون یاری می‌رساند و مصرف آن تنها با تجویز و نظارت مستقیم پزشک انجام می‌شود.
این دارو در موقعیت‌های بالینی مختلفی که خطر تشکیل لخته خون در آن‌ها زیاد است، تجویز می‌گردد:
برخلاف تصور رایج، این دارو خون را از نظر فیزیکی رقیق و آبکی نمی‌سازد؛ بلکه به شکلی اختصاصی بر فاکتورهای انعقادی (پروتئین‌های خاص خون که در ساختن لخته نقش دارند) تأثیر می‌گذارد. انوکسارین به پروتئین بازدارنده طبیعی به نام آنتی‌ترومبین می‌چسبد و یکی از عوامل کلیدی لخته‌سازی یعنی فاکتور ده فعال را متوقف می‌کند. با توقف این عامل، تبدیل فیبرینوژن به فیبرین (رشته‌های پروتئینی پایه که ساختار توری‌شکل لخته را می‌سازند) انجام نمی‌شود. دوام اثر این دارو در بدن از هپارین قدیمی پایدارتر و قابل پیش‌بینی‌تر است.
بعد از جراحی‌های سنگین، استراحت و بی‌حرکتی طولانی باعث کند شدن جریان خون در سیاهرگ‌ها می‌شود و احتمال لخته را بسیار بالا می‌برد. انوکسارین با جلوگیری از تشکیل لخته در دوران نقاهت، از پیامد خطرناک آمبولی ریه (جابه‌جا شدن لخته در رگ‌ها و بسته شدن جریان خون در شش‌ها) پیشگیری می‌کند. همچنین در بیماران قلبی، این دارو مانع بزرگ‌تر شدن لخته‌های موجود و انسداد رگ‌های خون‌رسان قلب می‌شود.
این دارو در قالب سرنگ‌های آماده و یک‌بار مصرف ارائه می‌شود و شیوه تجویز آن تنها به شکل زیرجلدی (تزریق در بافت چربی زیر پوست، معمولاً در دیواره شکم) است. تزریق عضلانی آن به دلیل آسیب به رگ‌های ماهیچه‌ای و خطر زیاد خونریزی داخلی کاملاً ممنوع است. مقدار مصرف و فاصله بین تزریق‌ها فقط توسط پزشک و بر پایه وزن، سن و وضعیت بالینی بیمار مشخص می‌شود.
داخل سرنگ‌های آماده، یک حباب هوای تنظیم‌شده وجود دارد که برای تخلیه کامل دارو در انتهای تزریق در نظر گرفته شده است؛ پس هرگز نباید قبل از تزریق این حباب را بیرون کنید یا هواگیری نمایید. همچنین سرنگ را پیش از مصرف شدید تکان ندهید.
اگر یک نوبت را فراموش کردید، به‌محض یادآوری آن را تزریق کنید؛ مگر اینکه وقت تزریق دوز بعدی رسیده باشد. در این حالت از دوز فراموش‌شده بگذرید و برنامه معمول را ادامه دهید. هرگز دو دوز را برای جبران هم‌زمان مصرف نکنید.
امن‌ترین و مؤثرترین محل برای تزریق، بافت چربی دیواره جلویی یا پهلوهای شکم است. نقطه تزریق باید دست‌کم ۵ سانتی‌متر (حدود پهنای دو تا سه بند انگشت) از ناف فاصله داشته باشد.
شایع‌ترین و جدی‌ترین عارضه این دارو، خونریزی به دلیل کم شدن توان انعقاد خون است. اگر هر یک از نشانه‌های زیر را دیدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید:
مصرف این دارو در شرایط زیر قطعاً ممنوع است:
مصرف هم‌زمان این دارو با داروهایی که بر روند انعقاد اثر می‌گذارند، احتمال خونریزی را افزایش می‌دهد:
این دارو به علت بزرگ بودن ساختار مولکولی، نمی‌تواند از سد جفت عبور کند و به جنین نمی‌رسد؛ بنابراین دارویی استاندارد و انتخاب اول برای مادران باردار مستعد لخته خون، افراد مبتلا به سقط مکرر و فرآیند لقاح آزمایشگاهی محسوب می‌شود.
در زمان شیردهی هم مقدار دارو در شیر بسیار کم است و همین مقدار ناچیز در دستگاه گوارش نوزاد جذب نمی‌شود؛ پس مصرف آن در دوره شیردهی بی‌خطر دانسته می‌شود.
زمان دقیق قطع دارو قبل از شروع زایمان طبیعی یا سزارین و امکان استفاده از بی‌حسی نخاعی باید مستقیماً توسط متخصص زنان و متخصص بیهوشی تعیین شود تا خطری از نظر خونریزی پیش نیاید.
تجویز این دارو در کودکان بسیار حساس است و فقط با صلاحدید و نظارت فوق‌تخصص خون و انکولوژی کودکان در شرایط بیمارستانی انجام می‌شود.
دفع این دارو از بدن از راه کلیه‌ها انجام می‌شود. در سالمندان و افراد مبتلا به کاهش کارکرد کلیه، سرعت پاکسازی دارو کم می‌شود و با جمع شدن آن در خون، خطر خونریزی بیشتر می‌گردد.
در این گروه، پزشک مقدار دارو را بر اساس شاخص کلیرنس کراتینین (آزمایشی برای سنجش توان تصفیه کلیه) تنظیم می‌کند و ممکن است لازم بداند سطح خونی اثر دارو را آزمایش کند. همچنین در مصرف طولانی‌مدت، ارزیابی تراکم استخوان به دلیل اثر هپارین‌ها بر سلامت بافت استخوانی اهمیت دارد.
تزریق بیش از مقدار تجویزشده خطری جدی است و خطر خونریزی‌های کنترل‌نشدنی را به‌شدت بالا می‌برد. در این حالت باید فرد را سریعاً به اورژانس مسمومیت‌ها رساند.
پادزهر مخصوص برای خنثی کردن اثر ضدانعقادی این دارو «پروتامین سولفات» نام دارد که فقط در محیط‌های درمانی و بیمارستانی توسط کادر درمان تجویز می‌شود.
مدت درمان به بیماری و نظر پزشک بستگی دارد؛ از ۱۰ تا ۱۴ روز بعد از جراحی تا چند هفته یا در دوران بارداری تا چند ماه ادامه پیدا می‌کند.
قطع زودهنگام دارو خطر تشکیل دوباره لخته و انتقال آن به ریه‌ها را به دنبال دارد. این دارو هیچ وابستگی روانی یا علائم ترک ایجاد نمی‌کند، اما کامل کردن دوره درمان برای محافظت از رگ‌ها ضروری است.
انوکسارین تولید شرکت داروسازی تهران شیمی، از نظر ویژگی‌های دارویی، کیفیت و اثربخشی با استانداردهای نام‌های تجاری شناخته‌شده جهانی مطابقت دارد.
در مقایسه با هپارین استاندارد، این دارو به آزمایش‌های مکرر و روزانه انعقاد خون نیاز ندارد و پاسخ بدن به آن دقیق‌تر و ایمن‌تر است.
در مقایسه با قرص‌های جدید رقیق‌کننده خون (مثل ریواروکسابان)، هرچند مصرف خوراکی آن‌ها راحت‌تر است، اما در بارداری، شرایط حاد بستری و خطر بالای لخته شدن خون، انوکسارین داروی انتخابی و مطمئن‌تری است.
تجربه‌های کاربران برای کم کردن ناراحتی و درد هنگام تزریق:
خیر، مالیدن محل به مویرگ‌ها آسیب می‌زند و باعث ایجاد هماتوم (جمع شدن خون در یک نقطه و سفت شدن بافت زیر پوست) و درد بیشتر می‌شود.
اگر دارو کامل وارد نشد یا سرنگ آسیب دید، سرنگ جدید تزریق نکنید؛ دوز نوبت بعدی را سر وقت مصرف کنید و موضوع را به پزشک بگویید.
خیر، این دارو به یخچال نیاز ندارد و دمای متعادل محیط برای آن کافی است؛ همچنین سرما و یخ زدگی کیفیت دارو را از بین می‌برد.
بله، بر اساس شواهد معتبر دارویی، انوکسارین به مقدار قابل توجه وارد شیر مادر نمی‌شود و در دستگاه گوارش کودک هم جذب نمی‌گردد؛ بنابراین ایمن ارزیابی می‌شود.
اگر زمان کمی از نوبت تزریق گذشته، به‌محض یادآوری آن را انجام دهید. اگر به نوبت بعدی نزدیک هستید، دوز ازدست‌رفته را رها کنید و هرگز دو دوز را با هم تزریق نکنید.
بله، این دارو آزمایش‌های مربوط به فاکتورهای انعقادی خون را تغییر می‌دهد. قبل از هر آزمایش یا کشیدن دندان، حتماً مصرف دارو را به پزشک اطلاع دهید.
بله، مصرف هم‌زمان عصاره‌ها و مکمل‌های گیاهی مثل زنجبیل، سیر، دارچین، جینسینگ و گیاه کهن‌دار به دلیل خواص طبیعی ضدانعقادی ممکن است خطر خونریزی را بیشتر کند و مشورت با پزشک ضروری است.
