فراوردههای درمان خشکی واژن، محصولاتی موضعی هستند. این محصولات خشکی، سوزش، خارش، کشیدگی، التهاب خفیف و درد هنگام رابطه را کم میکنند.
این فراوردهها به شکل ژل، کرم، مرطوبکننده واژینال، روانکننده، شیاف یا داروهای هورمونی موضعی هستند.
این محصولات روی پوست و بافت داخلی واژن اثر میگذارند. گاهی خشکی واژن با ناراحتی ادراری همراه است، به همین دلیل ممکن است داروهای دستگاه ادراری هم بررسی شوند.
نام تجاری این محصولات در ایران بسته به برند، ترکیب و ساخت داخل یا خارج فرق دارد.
خشکی واژن ممکن است در یائسگی، بعد از زایمان، دوران شیردهی، مصرف بعضی داروها، درمان سرطان، تحریک پوستی، عفونت یا تغییرات هورمونی پیش بیاید.
انتخاب محصول به این موارد بستگی دارد:
مرطوبکننده واژن به حفظ رطوبت مخاط واژن در طول زمان کمک میکند. این محصول برای خشکی مداوم مناسبتر است.
لوبریکانت (روانکننده) پیش از رابطه استفاده میشود و اصطکاک را کم میکند. اثر آن کوتاهمدت است.
انواع رایج این فراوردهها عبارتاند از:
درمانهای هورمونی به شکل کرم، قرص یا حلقه واژینال هستند. این محصولات برای همه مناسب نیستند.
در سابقه سرطانهای حساس به هورمون، خونریزی بیدلیل واژن، بارداری یا شیردهی، فقط با نظر پزشک از این محصولات استفاده کنید.
بهترین محصول برای همه یکسان نیست. محصول مناسب باید بر اساس علت خشکی، شدت علائم، درد هنگام رابطه، حساسیتها و وضعیت هورمونی انتخاب شود.
یائسگی، بارداری، شیردهی، سابقه سرطان و مصرف کاندوم هم در انتخاب محصول مهم هستند.
برای خشکی هنگام رابطه، روانکننده مناسب کمککننده است. برای خشکی روزمره، مرطوبکننده واژن انتخاب بهتری است.
در خشکی مرتبط با یائسگی، گاهی مرطوبکننده بهتنهایی کافی نیست. پزشک ممکن است درمان هورمونی یا غیرهورمونی اختصاصی را پیشنهاد دهد.
اگر خشکی با خارش شدید، ترشح، بوی بد یا خونریزی همراه است، حتماً به پزشک مراجعه کنید. در این شرایط، ژل فقط علامت را موقتاً کم میکند و تشخیص را عقب میاندازد.
ژلهای واژینال از پرکاربردترین محصولات برای کنترل خشکی و حفظ سلامت مخاط واژن هستند. این محصولات بهطور کلی به دستههای مرطوبکننده، روانکننده پایه آب، پایه سیلیکونی و حاوی هیالورونیک اسید تقسیم میشوند.
انتخاب نوع ژل باید با هدف درمانی یا مراقبتی هماهنگ باشد. مصرف بیش از حد یا استفاده همزمان از چند محصول ناسازگار میتواند باعث تحریک بافتی شود. اگر پس از شروع مصرف، علائم بدتر شد یا سوزش شدیدی ایجاد شد، نباید بدون بررسی پزشک ادامه داد.
کرمهای خشکی واژن دو نوع هستند: غیرهورمونی و هورمونی.
کرمهای غیرهورمونی برای مرطوبکنندگی و کاهش ناراحتی به کار میروند. کرمهای استروژنی برای خشکی ناشی از کاهش استروژن و فقط با تجویز پزشک مصرف میشوند.
این کرم خشکی، کشیدگی و سوزش خفیف مخاط واژن را کم میکند.
این کرم نباید جایگزین درمان عفونت، زخم یا خونریزی غیرطبیعی شود. اگر کرم باعث قرمزی یا سوزش شدید شد، علت آن را بررسی کنید.
ژل مرطوبکننده واژن یک محصول غیرهورمونی پرکاربرد است. این ژل برای خشکی خفیف تا متوسط و ناراحتی روزمره مناسب است.
در موارد شدید یا خشکی ناشی از کاهش هورمون، ممکن است بررسی پزشکی و درمان بیشتری لازم باشد.
ژل مرطوبکننده برای اثر ماندگارتر و مصرف منظم است. ژل روانکننده معمولاً درست پیش از رابطه برای اثر سریع مصرف میشود.
اگر مشکل اصلی خشکی روزانه است، روانکننده بهتنهایی کافی نیست. اگر مشکل فقط هنگام رابطه است، روانکننده گزینه بهتری است.
خشکی واژن در یائسگی شایع است و بیشتر به کاهش استروژن مربوط میشود. این وضعیت با سوزش، خارش، درد هنگام رابطه و علائم ادراری همراه است.
گاهی این علائم بخشی از سندرم ادراری تناسلی یائسگی (تغییرات واژن و مجاری ادراری در اثر کاهش هورمونها) هستند.
این وضعیت ممکن است طولانیمدت باشد و فقط با یک بار مصرف ژل برطرف نشود.
استروژن به حفظ ضخامت و رطوبت مخاط واژن کمک میکند. کاهش آن مخاط را نازک، خشک و حساس میکند.
اگر پس از یائسگی خونریزی واژینال رخ داد، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
در خشکی خفیف تا متوسط، مرطوبکننده واژینال، روانکننده و ژل هیالورونیک اسید گزینههای مناسبی هستند.
در علائم متوسط تا شدید، پزشک ممکن است درمان هورمونی موضعی مانند کرم، قرص یا حلقه استروژنی را پیشنهاد دهد.
در سابقه سرطان حساس به هورمون، مصرف هورمون بدون نظر پزشک ممنوع است.
روش مصرف به نوع محصول بستگی دارد. بعضی ژلها فقط برای ناحیه بیرونی هستند و بعضی با اپلیکاتور داخل واژن قرار میگیرند.
پیش از مصرف، بروشور را بخوانید و دستها را بشویید. مقدار مصرف را مطابق برچسب یا نسخه پزشک رعایت کنید.
ژل را روی زخم یا التهاب شدید استفاده نکنید. از شستوشوی داخل واژن برای پاک کردن محصول خودداری کنید، چون تحریک را بیشتر میکند.
از اپلیکاتور مشترک استفاده نکنید. در بارداری یا هنگام درد و خونریزی، فقط با نظر پزشک یا ماما از اپلیکاتور استفاده کنید.
مرطوبکنندهها معمولاً طبق برنامه منظم مصرف میشوند. برخی محصولات به دلیل احتمال نشت، شبها راحتتر استفاده میشوند.
روانکننده درست پیش از رابطه استفاده میشود. اگر داروی واژینال دیگری هم مصرف میکنید، فاصله زمانی را از پزشک بپرسید.
مدت مصرف برای همه محصولات یکسان نیست:
اگر علائم پس از دوره پیشنهادی بهتر نشد یا شدیدتر شد، علت خشکی باید بررسی شود.
بیشتر ژلها و مرطوبکنندههای غیرهورمونی در مصرف درست قابل تحملاند، اما ممکن است عوارض موضعی ایجاد کنند.
فراوردههای هورمونی هشدارها و عوارض جداگانه دارند و مانند ژلهای ساده نیستند.
سوزش خفیف در بافت خشک طبیعی است، اما سوزش شدید یا ماندگار طبیعی نیست.
عطر، نگهدارنده و عفونت میتوانند عامل تحریک باشند. از شستوشوی داخل واژن خودداری کنید.
حساسیت با قرمزی گسترده، تورم، خارش شدید یا کهیر بروز میکند.
طبیعی یا گیاهی بودن محصول، بیخطر بودن آن را تضمین نمیکند. تورم صورت، خسخس سینه یا دشواری تنفس نشانه واکنش جدی است و نیاز به کمک فوری پزشکی دارد.
خشکی واژن فقط به یائسگی محدود نیست. علتهای شایع دیگر عبارتاند از:
کاهش موقت استروژن پس از زایمان میتواند خشکی و درد هنگام رابطه ایجاد کند.
ترمیم بافت، بخیه و خستگی هم نقش دارند. درد شدید، خونریزی یا تب نیازمند معاینه است.
در زنان جوان، خشکی ممکن است با شیردهی، بعضی روشهای پیشگیری هورمونی، داروهای ضدافسردگی یا برانگیختگی ناکافی مرتبط باشد.
خشکی جدید و مداوم همراه با درد یا ترشح باید بررسی شود. مصرف خودسرانه داروی ضدعفونت مشکل را بدتر میکند.
شیمیدرمانی و پرتودرمانی لگن میتوانند سلامت مخاط واژن را تحت تأثیر قرار دهند.
در سابقه سرطان حساس به هورمون، مصرف استروژن واژینال باید با هماهنگی تیم درمان انجام شود.
خشکی میتواند اصطکاک را بیشتر کند و باعث سوزش، درد یا لکهبینی هنگام رابطه شود.
درد ممکن است علتهای دیگری هم داشته باشد، مانند عفونت یا واژینیسموس (انقباض غیرارادی عضلات اطراف واژن).
زمان کافی برای برانگیختگی و استفاده از روانکننده مناسب اهمیت دارد.
اگر خشکی خارج از رابطه هم وجود دارد، مرطوبکننده منظم کمک میکند. درد پایدار یا خونریزی پس از رابطه نیازمند بررسی است.
روانکننده مناسب باید مخصوص مصرف واژینال و بدون مواد محرک باشد.
هنگام استفاده از کاندوم لاتکس، از روانکنندههای روغنی پرهیز کنید. برای اقدام به بارداری، محصولی انتخاب کنید که سازگاری با اسپرم روی برچسب آن ذکر شده باشد.
خشکی ممکن است با سوزش، خارش، درد رابطه و التهاب همراه باشد. این علائم اختصاصی نیستند و عفونت یا حساسیت هم میتوانند آنها را ایجاد کنند.
کاهش رطوبت میتواند سوزش ایجاد کند، بهخصوص هنگام ادرار یا رابطه.
سوزش شدید همراه با تب یا ترشح غیرعادی نیازمند بررسی است.
خشکی میتواند خارش خفیف ایجاد کند، اما خارش شدید احتمال عفونت یا حساسیت را مطرح میکند.
مصرف خودسرانه داروی ضدقارچ مناسب نیست.
اصطکاک روی بافت خشک ممکن است لکهبینی ایجاد کند. اما هر خونریزی پس از یائسگی باید بررسی شود.
این تداخلات بیشتر موضعی و وابسته به ترکیب محصول هستند. این فراوردهها ممکن است روی کاندوم، اسپرمکش یا داروهای واژینال دیگر اثر بگذارند.
محصولات روغنی و وازلین میتوانند لاتکس را ضعیف کنند و خطر پارگی کاندوم را بیشتر کنند.
محصولات پایه آب و سیلیکون معمولاً سازگارترند، اما برچسب هر محصول را بررسی کنید.
مصرف همزمان ژل و شیاف ممکن است دارو را رقیق کند یا جذب آن را تغییر دهد. فاصله زمانی مناسب را از پزشک یا داروساز بپرسید.
روانکننده معمولی جایگزین اسپرمکش نیست. برخی ژلها میتوانند حرکت اسپرم را تغییر دهند.
خشکی واژن در این دورهها ناشی از تغییرات هورمونی و ترمیم بافت است. انتخاب محصول باید با احتیاط انجام شود.
برخی ژلهای غیرهورمونی ممکن است در بارداری کمککننده باشند، اما همه محصولات مناسب نیستند.
از محصولات دارای عطر یا اسپرمکش پرهیز کنید. خونریزی یا درد شکمی نیازمند مشورت پزشکی است.
در شیردهی، مرطوبکنندههای غیرهورمونی ممکن است برای علائم خفیف مفید باشند. کرمهای هورمونی نباید خودسرانه مصرف شوند.
خشکی پس از زایمان اغلب موقتی است. اگر با درد شدید، خونریزی یا تب همراه باشد، نیاز به ارزیابی دارد.
خشکی، خارش یا ترشح در کودکان و نوجوانان باید با احتیاط بیشتری بررسی شود.
بسیاری از فراوردههای واژینال برای بزرگسالان طراحی شدهاند. مصرف داخلی آنها در این گروه بدون نظر پزشک مناسب نیست.
ترشح بدبو، خونریزی یا زخم میتواند علتهایی غیر از خشکی ساده داشته باشد. در این شرایط از ژل یا دارو خودسرانه استفاده نکنید.
زمان اثر به نوع محصول بستگی دارد. روانکننده اثر سریع دارد و مرطوبکننده برای اثر طولانیتر طراحی شده است.
اثر ژل روانکننده معمولاً سریع شروع میشود و از کمتر از یک ساعت تا چند ساعت باقی میماند.
نیاز به مصرف بسیار مکرر میتواند نشانهای باشد که علت خشکی باید بررسی شود.
کرمهای غیرهورمونی ممکن است از دفعات نخست ناراحتی را کم کنند، اما برای اثر پایدار به مصرف منظم نیاز دارند.
کرمهای استروژنی معمولاً طی چند هفته اثر واضحتری نشان میدهند.
مدت درمان به علت خشکی بستگی دارد. خشکی موقت زودتر بهتر میشود.
خشکی ناشی از یائسگی یا درمان سرطان ممکن است به چند هفته تا چند ماه زمان نیاز داشته باشد.
گزینهها شامل روانکننده، مرطوبکننده، کرم، ژل، شیاف و درمان هورمونی هستند.
ژلها سبکترند و برای مصرف هنگام رابطه مناسباند.
کرمها غلیظترند و برای خشکی پایدار مناسبترند. برچسب محصول را برای سازگاری با لاتکس بررسی کنید.
مرطوبکننده غیرهورمونی برای خشکی خفیف تا متوسط گزینه اولیه است.
کرم استروژن در خشکی ناشی از کاهش استروژن مؤثرتر است، اما داروی هورمونی است و باید با نظر پزشک مصرف شود.
برای خشکی هنگام رابطه، روانکننده پایه آب یا سیلیکون مناسب است. برای خشکی روزمره، مرطوبکننده منظم بهتر است.
روغن خوراکی و وازلین جایگزین ایمن نیستند، بهویژه همراه کاندوم لاتکس.
تجربه مصرف این فراوردهها بین افراد متفاوت است. این تجربهها جایگزین انتخاب محصول بر اساس علت خشکی و شرایط پزشکی نمیشوند.
برخی افراد کاهش خشکی و درد هنگام رابطه را گزارش میکنند، بهخصوص با محصول بدون عطر. در برخی دیگر اثر ژل کوتاهمدت است و نیاز به تغییر محصول وجود دارد.
سوزش یا قرمزی پس از مصرف ممکن است به خشکی شدید یا حساسیت به ترکیبات مربوط باشد. مصرف دوباره همان محصول بدون بررسی توصیه نمیشود.
در یائسگی، مرطوبکنندهها اغلب به مصرف منظم نیاز دارند. برخی افراد فقط با ژل بهبود کافی ندارند و پزشک گزینههای هورمونی را بررسی میکند.
پاسخهای زیر عمومی هستند و جایگزین معاینه پزشک نمیشوند.
برای خشکی خفیف، مرطوبکننده واژینال منظم و روانکننده مناسب هنگام رابطه کمک میکند. در یائسگی یا شیردهی، انتخاب درمان باید با نظر پزشک باشد.
بله، مصرف بیش از حد میتواند باعث تحریک یا پنهان شدن علائم بیماری زمینهای شود.
خیر، این محصولات معمولاً وابستگی ایجاد نمیکنند. بازگشت علائم پس از قطع مصرف به معنی باقی ماندن علت زمینهای خشکی است.
هیچ روانکنندهای برای همه بدون خطر حساسیت نیست. محصولات بدون عطر و ترکیبات ساده احتمال تحریک کمتری دارند.
ژل واژن معمولاً در آزمایش خون یا ادرار معمولی بهعنوان دارو شناسایی نمیشود. اگر نگرانی خاصی درباره آزمایش دارید، این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.
درمان آتروفی واژن و سندروم ادراری تناسلی دوران یائسگی با استفاده از فرآورده های دارویی موضعی و سیستمیک، نقشی حیاتی در بهبود کیفیت زندگی، بازگرداندن سلامت بافت مخاطی و رفع عوارض ناشی از افت هورمون استروژن دارد.
موارد مصرف تایید شده
مکانیسم اثر فرآوردههای ترکیبی غیر هورمونی درمان خشکی واژن مبتنی بر همکاری چندگانه ترکیبات موثره ساختاری، مرطوب کننده و تنظیم کننده محیط مخاطی است که شامل فرایندهای زیستی زیر میباشد.
موارد منع مصرف در بیماری
تداخلات دارویی مهم
تداخلات دارویی این فرآوردهها عمدتاً منحصر به محیط موضعی واژن و تغییر در میزان انتشار یا زیستدسترسپذیری سایر داروهای مصرفی در این ناحیه است.
هشدارهای کاربردی و جامع
توصیه های دارویی بیمار
آموزش صحیح و جامع بیمار درباره نحوه مصرف فرآورده های غیر هورمونی، اثربخشی درمان را به حداکثر رسانده و از بروز ناامیدی یا انصراف زودهنگام از درمان جلوگیری می نماید.
| انتی هموروئید | سولفات مس+زینک سولفات |
اسامی تجاری موجود در ایران |
|||
| نام تجاری | |||
|---|---|---|---|
|
ژل واژینال استراتا ام جی تی
|
|||
| Brand names | |||
|---|---|---|---|
|
Strata mgt Gel Vaginal
|
|||
