ترکیب کلیندامایسین و کلوتریمازول چیست؟
ترکیبات و گروه دارویی
کرم واژینال کلیندامایسین + کلوتریمازول یک داروی موضعی ترکیبی است که از دو ماده مؤثره مکمل تشکیل شده است: کلیندامایسین (یک داروی آنتیبیوتیک یا ضدباکتری) و کلوتریمازول (یک داروی ضدقارچ).
این فرآورده برای درمان همزمان عفونتهای باکتریایی و قارچی دستگاه تناسلی بانوان طراحی شده است تا نیاز به مصرف دو کرم یا داروی جداگانه برطرف شود و روند درمان سریعتر و راحتتر انجام گیرد.
تفاوت کلیندامایسین و کلوتریمازول در درمان عفونتها
هر یک از دو جزء این دارو بر گروه متفاوتی از میکروبهای عامل عفونت واژن اثر میگذارند:
- کلیندامایسین: باکتریهای بیهوازی و باکتریهای عامل واژینوز باکتریایی (عفونت باکتریایی شایع واژن که با تغییر تعادل میکروبهای مفید و ایجاد ترشحات بدبو همراه است) را از بین میبرد.
- کلوتریمازول: قارچها و مخمرها، بهویژه قارچ کاندیدا آلبیکنس (عامل اصلی عفونت قارچی یا برفک واژن همراه با خارش و ترشحات پنیریشکل) را مهار میکند.
تشخیص اینکه عفونت شما منشأ باکتریایی، قارچی یا هر دو را دارد بر عهده پزشک است و نباید تنها بر پایه خارش یا ترشح بهطور خودسرانه مصرف شود.
کاربردهای کلیندامایسین و کلوتریمازول
درمان عفونت واژن با منشأ باکتریایی و قارچی
این کرم واژینال زمانی تجویز میشود که علائم بیمار و معاینه پزشکی نشاندهنده درگیری همزمان واژن با باکتریها و قارچها باشد؛ همچنین در مواردی که درمان با یک داروی تکجزئی به دلیل وجود عفونت همزمان کافی نباشد، این ترکیب به کار میرود.
کاربرد در واژینیت مختلط
واژینیت مختلط (التهاب و عفونت واژن که بهطور همزمان توسط دو عامل مختلف یعنی باکتری و قارچ ایجاد شده است) یکی از شایعترین دلایل مراجعات زنان به پزشک است. مهمترین کاربردهای این دارو در این وضعیت عبارتاند از:
- درمان ترشحات غیرطبیعی، بدبو یا پنیریشکل واژن ناشی از عفونت همزمان باکتریایی و قارچی؛
- تسکین خارش، سوزش، قرمزی و التهاب مخاط واژن و ناحیه خارجی تناسلی؛
- کاهش ناراحتی و سوزش هنگام دفع ادرار یا نزدیکی که بر اثر التهاب عفونی واژن ایجاد شده است.
نحوه اثر کلیندامایسین و کلوتریمازول
اثر کلیندامایسین بر باکتریها
کلیندامایسین با نفوذ به درون سلول باکتریهای حساس، فرآیند ساخت پروتئینهای حیاتی مورد نیاز برای رشد و تکثیر آنها را متوقف میکند. به این ترتیب، جمعیت باکتریهای بیماریزا در محیط واژن کاهش یافته و تعادل طبیعی محیط واژن بازمیگردد.
اثر کلوتریمازول بر قارچهای واژینال
کلوتریمازول ساخت مادهای ضروری به نام ارگوسترول (ترکیب اصلی سازنده دیواره محافظ سلولهای قارچی) را مهار میکند. بدون این ماده، دیواره سلولی قارچ آسیب میبیند، محتویات سلول قارچ به بیرون نشت میکند و قارچهای عامل عفونت نابود میشوند.
اشکال دارویی کلیندامایسین و کلوتریمازول
تفاوت فرآوردههای واژینال این ترکیب
این دارو بهصورت کرم واژینال در تیوبهای آلومینیومی یا پلاستیکی (معمولاً با وزنهای ۲۰، ۳۵ یا ۴۰ گرم) همراه با اپلیکاتورهای مخصوص استعمال واژینال عرضه میشود. غلظتهای رایج آن در داروخانهها شامل ترکیب کلیندامایسین ۲ درصد و کلوتریمازول ۱ درصد یا ۲ درصد است.
انتخاب شکل دارویی مناسب با نظر پزشک
انتخاب غلظت مناسب و طول دوره درمان بر اساس شدت عفونت و تشخیص پزشک متخصص زنان انجام میشود. پیش از مصرف، نام مواد مؤثره و درصد آنها را روی جعبه با نسخه پزشک مطابقت دهید.
دوزهای ترکیب کلیندامایسین و کلوتریمازول
مقدار مصرف عمومی کرم واژینال
مقدار مصرف معمول این کرم در بزرگسالان، یک اپلیکاتور پر (معادل حدود ۵ گرم کرم) یکبار در روز، ترجیحاً شبها پیش از خواب است. طول دوره درمان بسته به غلظت فرآورده و شدت عفونت، معمولاً بین ۳ تا ۷ روز متوالی (در اغلب موارد ۷ شب پیاپی) توسط پزشک تعیین میشود.
نحوه مصرف ترکیب کلیندامایسین و کلوتریمازول
روش صحیح استفاده از فرآورده واژینال
این کرم منحصراً برای استعمال داخل واژن است و نباید بهصورت خوراکی مصرف شود. برای استفاده صحیح، مراحل زیر را انجام دهید:
- پیش از شروع کار، دستهای خود را بهخوبی با آب و صابون بشویید و خشک کنید.
- درپوش تیوب را باز کنید، انتهای اپلیکاتور را به دهانه تیوب پیچانده و تیوب را بهآرامی از انتها فشار دهید تا پیستون اپلیکاتور تا خط مشخصشده پر از کرم شود؛ سپس اپلیکاتور را از تیوب جدا کرده و درِ تیوب را ببندید.
- به پشت دراز بکشید و زانوهای خود را خم کنید؛ اپلیکاتور را بهآرامی تا جایی که احساس ناراحتی نکنید وارد واژن نمایید.
- پیستون اپلیکاتور را تا انتها فشار دهید تا تمام کرم داخل واژن تخلیه شود، سپس اپلیکاتور را بیرون بیاورید.
- اپلیکاتور یکبارمصرف را دور بیندازید (و در صورت استفاده از اپلیکاتور چندبارمصرف، آن را با آب ولرم و صابون ملایم شسته، آبکشی و خشک کنید) و دستهای خود را دوباره بشویید.
رعایت دوره درمان
دوره درمان تجویزشده (۳ تا ۷ شب) را بهطور کامل و بدون وقفه به پایان برسانید، حتی اگر خارش و ترشحات شما در همان دو یا سه روز نخست برطرف شود. قطع زودهنگام دارو میتواند باعث بازگشت مجدد عفونت و مقاوم شدن میکروبها به درمان شود.
نکات بهداشتی هنگام مصرف
- از شستوشوی داخل واژن (دوش واژینال) و استفاده از ژلها یا صابونهای معطر در طول درمان خودداری کنید.
- برای جلوگیری از لک شدن لباس زیر در اثر خروج باقیمانده کرم، از پد روزانه (نوار بهداشتی نازک) استفاده کنید و از تامپون استفاده ننمایید.
- در طول دوره درمان با این کرم از برقراری رابطه جنسی واژینال خودداری کنید تا هم روند ترمیم مخاط سریعتر انجام شود و هم عفونت به شریک جنسی منتقل نگردد.
بهترین زمان مصرف کلیندامایسین و کلوتریمازول
مصرف در ساعات شب و پیش از خواب
بهترین زمان مصرف کرم واژینال کلیندامایسین + کلوتریمازول، شبها درست پیش از خوابیدن است. دراز کشیدن در طول شب باعث میشود کرم زمان کافی برای تماس با دیواره واژن و اثرگذاری داشته باشد و کمتر از واژن خارج شود.
رابطه مصرف دارو با قاعدگی
در صورت امکان، دوره درمان را طوری آغاز کنید که با روزهای خونریزی قاعدگی تداخل نداشته باشد. با این حال، اگر در میانه دوره مصرف کرم دچار قاعدگی شدید، درمان را متوقف نکنید و مصرف شبانه کرم را طبق برنامه ادامه دهید (در این روزها بهجای تامپون از نوار بهداشتی استفاده کنید)، مگر آنکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
زمان اثر و ماندگاری کلیندامایسین و کلوتریمازول
مدتزمان بهبود علائم اولیه
کاهش خارش، سوزش و التهاب معمولاً ظرف ۲ تا ۳ روز پس از شروع مصرف کرم آغاز میشود و پاکسازی کامل عفونت با اتمام دوره ۷ روزه به دست میآید. اگر پس از پایان دوره درمان علائم شما برطرف نشد یا تشدید گردید، برای معاینه مجدد به پزشک مراجعه کنید.
شیوه نگهداری کلیندامایسین و کلوتریمازول
شرایط نگهداری کرم واژینال
- تیوب کرم را در دمای اتاق (بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد) و در جای خشک و خنک نگهداری کنید.
- دارو را از یخزدگی، گرمای شدید و تابش مستقیم نور خورشید محافظت نمایید.
- پس از هر بار استفاده، درپوش تیوب را محکم ببندید و فرآورده را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید.
عوارض کلیندامایسین و کلوتریمازول
عوارض شایع موضعی و واژینال
این کرم واژینال بهطور کلی بهخوبی تحمل میشود، اما در برخی افراد ممکن است عوارض موضعی خفیف و گذرای زیر رخ دهد:
- سوزش، خارش، گزگز یا تحریک ملایم در داخل واژن و ناحیه تناسلی در دقایق اولیه پس از مصرف (بهویژه در روزهای اول که مخاط ملتهب است)؛
- قرمزی یا تورم خفیف در ناحیه استعمال؛
- درد خفیف زیر شکم یا احساس سنگینی در لگن.
علائم حساسیت و عوارض نیازمند مراجعه پزشکی
در صورت بروز هر یک از علائم هشداردهنده زیر، مصرف کرم را فوراً متوقف کرده و به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید:
- واکنش حساسیتی شدید شامل کهیر گسترده، خارش شدید بدن، تورم صورت، لبها، زبان یا گلو و تنگی نفس؛
- سوزش، درد یا تاول شدید و غیرقابلتحمل در ناحیه تناسلی؛
- اسهال شدید، آبکی یا خونی و دلپیچه شدید شکمی (که میتواند نشانه کولیت ناشی از آنتیبیوتیک؛ التهاب شدید روده بزرگ بر اثر جذب مقدار اندک کلیندامایسین باشد).
تغییر ترشحات واژن در طول درمان
خروج ترشحات سفیدرنگ و غلیظ در صبح روز بعد از مصرف کاملاً طبیعی است و مربوط به تخلیه پایه کرم از واژن است؛ اما مشاهده ترشحات سبز، خونریزی غیرمعمول، تب یا بوی بسیار نامطبوع نیازمند بررسی پزشک است.
تداخلات کلیندامایسین و کلوتریمازول
تداخل با داروهای واژینال و ضدقارچها
- سایر کرمها، شیافها یا ژلهای واژینال: از مصرف همزمان فرآوردههای موضعی دیگر در داخل واژن بدون تجویز پزشک خودداری کنید، زیرا ممکن است جذب یا اثربخشی دارو را تغییر دهند.
- داروهای مسدودکننده عصبیعضلانی (داروهای شلکننده عضلات در بیهوشی اتاق عمل): مقدار اندک کلیندامایسین جذبشده میتواند اثر این داروها را تقویت کند؛ در صورت نیاز به جراحی، پزشک بیهوشی را مطلع سازید.
- آنتیبیوتیک اریترومایسین: مصرف همزمان با فرآوردههای حاوی اریترومایسین میتواند اثر کلیندامایسین را کاهش دهد.
تأثیر بر روشهای پیشگیری از بارداری
پایه روغنی موجود در کرم واژینال کلیندامایسین + کلوتریمازول میتواند به بافت لاستیکی کاندومها و دیافراگمهای لاتکس آسیب بزند، آنها را سست کند و خطر پارگی و بارداری ناخواسته یا انتقال بیماریهای مقاربتی را افزایش دهد. این اثر تا ۷۲ ساعت (۳ روز) پس از قطع مصرف کرم باقی میماند؛ بنابراین در طول درمان و تا ۳ روز پس از اتمام کرم از روشهای پیشگیری جایگزین (فاقد لاتکس) استفاده کنید.
هشدارها و موارد منع مصرف کلیندامایسین و کلوتریمازول
حساسیت به اجزای فرآورده
در صورت سابقه حساسیت شناختهشده به کلیندامایسین، آنتیبیوتیک لینکومایسین، کلوتریمازول یا هر یک از اجزای پایه کرم، استفاده از این دارو ممنوع است.
سابقه کولیت و مشکلات رودهای
افرادی که سابقه بیماریهای التهابی روده (مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون) یا سابقه اسهال شدید ناشی از مصرف آنتیبیوتیک در گذشته دارند، نباید از این دارو استفاده کنند؛ زیرا حتی جذب موضعی کلیندامایسین از واژن در موارد نادر میتواند باعث عود التهاب روده شود.
زمان مراجعه به پزشک در صورت ادامه علائم
اگر علائم عفونت پس از اتمام دوره درمان همچنان باقی ماند، بدتر شد یا طی چند هفته دوباره بازگشت، برای انجام آزمایشهای دقیقتر و تنظیم درمان به پزشک متخصص زنان مراجعه نمایید.
قطع ناگهانی مصرف کلیندامایسین و کلوتریمازول
پیامدهای قطع زودهنگام درمان
قطع زودهنگام کرم پیش از پایان دوره تجویزشده، به باکتریها و قارچهای باقیمانده فرصت رشد مجدد میدهد و باعث عود شدیدتر عفونت و ایجاد مقاومت دارویی میشود. تنها در صورت بروز واکنش حساسیتی شدید، سوزش غیرقابلتحمل یا اسهال شدید مصرف را متوقف کرده و فوراً با پزشک مشورت کنید.
فراموشی مصرف کلیندامایسین و کلوتریمازول
اقدام مناسب پس از فراموش کردن یک نوبت
اگر مصرف شبانه کرم را فراموش کردید، بهمحض یادآوری در روز بعد (یا شب بعد در ساعت معمول) یک نوبت از کرم را استفاده کنید و دوره درمان را تا پایان تیوب یا روزهای تجویزشده ادامه دهید. هرگز در یک نوبت از دو اپلیکاتور کرم برای جبران نوبت فراموششده استفاده نکنید.
کلیندامایسین و کلوتریمازول در بارداری و شیردهی
مصرف در دوران بارداری
استفاده از این کرم واژینال در سهماهه اول بارداری توصیه نمیشود، مگر با تجویز مستقیم پزشک متخصص. در سهماهه دوم و سوم بارداری، در صورت تشخیص عفونت مختلط، پزشک ممکن است این کرم را تجویز کند؛ در این دوران هنگام استفاده از اپلیکاتور باید با ملایمت کامل عمل کرد تا به دهانه رحم آسیبی نرسد.
مصرف در دوران شیردهی
میزان جذب خونی کلیندامایسین و کلوتریمازول از راه واژن بسیار ناچیز است و مصرف آن در دوران شیردهی با تجویز پزشک مجاز است؛ با این حال، در طول دوره درمان مدفوع نوزاد شیرخوار را از نظر بروز اسهال خفیف یا برفک دهانی زیر نظر داشته باشید.
مصرف کلیندامایسین و کلوتریمازول در سالمندان و بیماران خاص
ملاحظات مصرف در سالمندان و شرایط ویژه
در زنان سالمند نیازی به تغییر مقدار مصرف وجود ندارد؛ با این حال، به دلیل نازکتر و خشکتر بودن مخاط واژن پس از یائسگی، ممکن است احساس سوزش خفیف هنگام مصرف کمی بیشتر باشد که با ملایمت هنگام وارد کردن اپلیکاتور کاهش مییابد. بیماران مبتلا به بیماریهای شدید کبدی یا اختلالات سیستم ایمنی پیش از مصرف باید پزشک را مطلع سازند.
مصرف کلیندامایسین و کلوتریمازول در کودکان
مصرف در دختران و نوجوانان
استفاده از این کرم واژینال در کودکان و دختران پیش از بلوغ توصیه نمیشود و علائم تناسلی در این سنین نیازمند بررسی تخصصی پزشک است. در نوجوانان پس از بلوغ نیز مصرف دارو تنها با تجویز پزشک مجاز است.
تجربیات مصرفکنندگان کلیندامایسین و کلوتریمازول
گزارش بهبود خارش، سوزش و ترشحات واژن
بسیاری از بانوانی که دچار عفونتهای مختلط و مقاوم واژن بودهاند، گزارش دادهاند که مصرف شبانه این کرم ترکیبی طی ۲ تا ۳ شب اول خارش آزاردهنده، سوزش و بوی نامطبوع ترشحات را بهطور چشمگیری کاهش داده و با تکمیل دوره ۷ روزه عفونت را بهطور کامل برطرف کرده است.
گزارش عوارض موضعی هنگام مصرف
برخی مصرفکنندگان در شب اول و دوم استفاده، احساس گرما یا سوزش خفیف و چنددقیقهای پس از تزریق کرم را تجربه کردهاند که با ترمیم تدریجی مخاط واژن در شبهای بعدی برطرف شده است.
گزارش بازگشت علائم پس از پایان درمان
در مواردی که عفونت پس از مدتی بازگشته است، اغلب به دلیل ناتمام گذاشتن دوره ۷ روزه، استفاده نکردن از لباس زیر نخی و خشک، یا برقراری رابطه جنسی محافظتنشده پیش از پایان درمان بوده است.
سوالات پرتکرار درباره کلیندامایسین و کلوتریمازول
کلیندامایسین و کلوتریمازول برای چه عفونتی استفاده میشود؟
این کرم واژینال برای درمان عفونتهای همزمان باکتریایی و قارچی واژن (واژینیت مختلط) تجویز میشود که با خارش، سوزش و ترشحات غیرطبیعی همراه هستند.
آیا میتوان کلیندامایسین و کلوتریمازول را در دوران قاعدگی مصرف کرد؟
بله؛ اگر در طول دوره درمان دچار خونریزی قاعدگی شدید، مصرف شبانه کرم را قطع نکنید و تا پایان دوره ادامه دهید، اما بهجای تامپون از نوار بهداشتی استفاده نمایید.
آیا مصرف کلیندامایسین و کلوتریمازول باعث سوزش واژن میشود؟
در روزهای اول درمان، به دلیل ملتهب و زخم بودن دیواره واژن، ممکن است سوزش خفیف و موقتی پس از زدن کرم احساس شود؛ اما اگر سوزش بسیار شدید و غیرقابلتحمل بود، مصرف را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید.
آیا در زمان مصرف کلیندامایسین و کلوتریمازول میتوان رابطه جنسی داشت؟
توصیه میشود در طول دوره درمان (۳ تا ۷ روز) از رابطه جنسی واژینال خودداری کنید؛ همچنین توجه داشته باشید که این کرم تا ۷۲ ساعت پس از آخرین مصرف، کاندوم و دیافراگم لاتکس را سست کرده و احتمال پارگی آنها را افزایش میدهد.
اگر علائم عفونت پس از مصرف دارو برطرف نشد، چه باید کرد؟
در صورت باقی ماندن یا بازگشت علائم پس از اتمام دوره درمان، از مصرف خودسرانه تیوب دوم خودداری کنید و برای بررسی دقیقتر و انجام کشت ترشحات به پزشک متخصص زنان مراجعه نمایید.

سلام پماد کلیندازول به دلیل داشتن کلیندامایسین حساسیت ایجاد میکند(البته برای افرادی که به کلیندامایسین حساس اند)، به شدت باعث تحریک و سرزش در واژن میشه و حالت سوختگی و التهاب شدید ایجاد میکنه که به شدت آزار دهنده و غیر قابل تحمل است،جایگزین آن از کرم های واژینال دیگری استفاده کنید.
در صورت حساسیت به کلیندامایسین نباید استفاده کرد