اطلاعات تخصصی
موارد مصرف نفازودون
داروی نفازودون به عنوان یک داروی ضد افسردگی با مکانیسم اثر دوگانه (آنتاگونیست گیرنده سروتونین و مهارکننده بازجذب سروتونین) شناخته میشود.
موارد مصرف تایید شده
اختلال افسردگی اساسی:
تنها مورد مصرف تایید شده نفازودون توسط مراجع معتبر دارویی بینالمللی، درمان اختلال افسردگی اساسی در بزرگسالان است.
نکات کاربردی و بالینی برای پزشک: - جایگاه در درمان: به دلیل وجود هشدار جعبه سیاه مبنی بر خطر نارسایی شدید کبدی (که میتواند منجر به مرگ یا نیاز به پیوند کبد شود)، نفازودون هرگز نباید به عنوان داروی خط اول تجویز شود.
- مزیت بالینی: این دارو در بیمارانی که به سایر دستههای دارویی پاسخ ندادهاند، یا در بیمارانی که با مصرف مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین دچار عوارض جانبی آزاردهنده مانند اختلالات جنسی، افزایش وزن یا بیخوابی شدید شدهاند، یک گزینه جایگزین بسیار ارزشمند است. نفازودون ساختار خواب را بهبود میبخشد و کمترین میزان اختلال عملکرد جنسی را در میان داروهای ضد افسردگی دارد.
- پایش بالینی: ارزیابی پایه و پایش دورهای آنزیمهای کبدی پیش از شروع درمان و در طول آن اکیدا توصیه میشود. در صورت افزایش آنزیمهای کبدی به بیش از $3$ برابر حد فوقانی نرمال، دارو باید بلافاصله قطع شود.
موارد مصرف خارج برچسب اگرچه نفازودون عمدتا برای افسردگی تایید شده است، اما خواص دارویی آن باعث شده تا در برخی شرایط روانپزشکی دیگر نیز به صورت خارج برچسب مورد توجه قرار گیرد:
اختلال استرس پس از سانحه:
- توضیحات بالینی: شواهد بالینی نشان میدهد که نفازودون میتواند در کاهش علائم کلی این اختلال موثر باشد. اثربخشی آن به ویژه در کاهش رفتارهای اجتنابی، بیشبرانگیختگی، اختلالات خواب و کابوسهای شبانه مرتبط با تروما قابل توجه است. مزیت عدم ایجاد اختلال جنسی، پذیرش درمان را در این بیماران که مستعد قطع دارو هستند، افزایش میدهد.
بیخوابی مکرر یا ثانویه:
- توضیحات بالینی: به دلیل مسدود کردن قوی گیرندههای خاص سروتونین، این دارو دارای اثرات خوابآور است و باعث افزایش کیفیت خواب و طولانی شدن مرحله خواب موج کند میشود. در دوزهای پایین، گاهی برای مدیریت بیخوابی در بیمارانی که همزمان از اختلالات خلقی رنج میبرند، استفاده میشود. با این حال، به دلیل خطرات کبدی، استفاده از آن صرفا برای بیخوابی اولیه توجیه منطقی ندارد.
اختلال پانیک (وحشتزدگی):
- توضیحات بالینی: برخی کارآزماییهای بالینی نشان دادهاند که نفازودون در کاهش دفعات و شدت حملات پانیک و همچنین کاهش اضطراب انتظاری موثر است. شروع اثر آن ممکن است تدریجی باشد، اما برای بیمارانی که به داروهای استاندارد اختلال پانیک پاسخ ندادهاند یا دچار عارضه بیقراری حرکتی شدهاند، گزینه مناسبی برای خطوط بعدی درمان محسوب میشود.
توجه: در تمام موارد مصرف خارج برچسب، پزشک باید نسبت سود به زیان را با توجه به پروفایل سمیت کبدی دارو به دقت ارزیابی نماید.
مکانیسم اثر نفازودون
نفازودون یک داروی ضد افسردگی با عملکرد دوگانه است که پروفایل فارماکودینامیک متمایزی نسبت به سایر داروهای این دسته دارد. مکانیسمهای اصلی و اثرات بالینی آن شامل موارد زیر است:
آنتاگونیست گیرندههای سروتونین
- عملکرد اصلی و بارز این دارو، مسدود کردن قوی گیرندههای پسسیناپسی سروتونین نوع دو آ است. این انسداد باعث کاهش عوارض جانبی مرتبط با تحریک بیش از حد این گیرندهها (مانند بیخوابی، بیقراری و اختلال عملکرد جنسی) میشود که معمولا در مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین دیده میشود.
مهار بازجذب مونوآمینها
- این دارو به طور ضعیف تا متوسط، بازجذب سروتونین و نوراپینفرین را در پایانههای عصبی پیشسیناپسی مهار میکند و از این طریق غلظت این انتقالدهندههای عصبی را در شکاف سیناپسی افزایش میدهد.
آنتاگونیست گیرندههای آلفا یک آدرنرژیک
- مسدود کردن این گیرندهها توسط نفازودون، توجیهکننده یکی از عوارض جانبی مهم آن یعنی افت فشار خون وضعیتی است که پزشک باید هنگام تنظیم دوز در بیماران مستعد، به آن توجه کند.
عدم تمایل به گیرندههای خاص
- بر خلاف داروهای ضد افسردگی سهحلقهای، نفازودون تمایل بسیار ناچیزی به گیرندههای هیستامینی، آنتیکولینرژیک و دوپامینی دارد. در نتیجه، عوارض جانبی مانند خشکی دهان، یبوست، احتباس ادرار و افزایش وزن با این دارو بسیار نادر است.
فارماکوکینتیک نفازودون
جذب
- پس از مصرف خوراکی، دارو به سرعت و به طور کامل از دستگاه گوارش جذب میشود. با این حال، به دلیل متابولیسم عبور اول کبدی بسیار گسترده، فراهمی زیستی مطلق آن تنها حدود 20% است. حداکثر غلظت پلاسمایی دارو معمولا در حدود 1 ساعت پس از مصرف به دست میآید. مصرف دارو با غذا، جذب را به تاخیر میاندازد و حداکثر غلظت پلاسمایی را حدود 20% کاهش میدهد، اما بر کل میزان داروی جذب شده تاثیر بالینی چشمگیری ندارد.
توزیع
- دارو به میزان بسیار بالایی (بیش از 99%) به پروتئینهای پلاسما متصل میشود. حجم توزیع آن متغیر است اما نشاندهنده توزیع بافتی گسترده در بدن است.
متابولیسم
- متابولیسم این دارو به شدت در کبد و عمدتا از طریق آنزیمهای سیستم سیتوکروم پی ۴۵۰، به ویژه ایزوآنزیم تری ای فور انجام میشود. این فرآیند منجر به تولید چندین متابولیت فعال میگردد که برخی از آنها نیمهعمر بسیار طولانیتری (تا 18 ساعت) نسبت به داروی اصلی دارند. نکته بسیار مهم بالینی این است که نفازودون خود مهارکننده قوی این ایزوآنزیم کبدی است و کینتیک غیرخطی دارد؛ به این معنا که با افزایش دوز، غلظت پلاسمایی به صورت نامتناسب و بیش از حد انتظار افزایش مییابد.
دفع
- نیمهعمر حذف داروی اصلی کوتاه و در حدود 2 تا 4 ساعت است. دفع دارو و متابولیتهای آن عمدتا از طریق ادرار (حدود 55%) و تا حد کمتری از طریق مدفوع (حدود 20 تا 30%) صورت میگیرد. به دلیل تجمع متابولیتهای فعال، رسیدن به وضعیت پایدار غلظت خونی ممکن است چند روز زمان ببرد.
منع مصرف نفازودون
موارد منع مصرف در بیماریها و شرایط بالینی
با توجه به پروفایل دارویی خاص نفازودون، تجویز این دارو در شرایط بالینی زیر مطلقا ممنوع است:
بیماریهای فعال کبدی و نارسایی کبد
- به دلیل هشدار جعبه سیاه در خصوص خطر نارسایی حاد و کشنده کبدی، تجویز این دارو در بیمارانی که دارای بیماری فعال کبدی هستند یا سطح آنزیمهای ترانسآمیناز سرمی آنها در پایه بالا است، ممنوع میباشد. همچنین، در صورت سابقه آسیب کبدی ناشی از مصرف قبلی نفازودون، تجویز مجدد آن تحت هیچ شرایطی مجاز نیست.
مصرف همزمان با مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز
- استفاده همزمان نفازودون با این دسته دارویی به دلیل خطر بروز سندرم سروتونین (که میتواند کشنده باشد) مطلقا ممنوع است. پزشک باید حداقل یک فاصله زمانی 14 روزه بین قطع مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز و شروع نفازودون، و بالعکس، در نظر بگیرد.
تداخلات دارویی با سوبستراهای خاص آنزیمی
- از آنجا که نفازودون یک مهارکننده بسیار قوی یکی از آنزیمهای مهم کبدی است، مصرف همزمان آن با داروهایی که متابولیسم آنها به شدت وابسته به این آنزیم است و افزایش سطح خونی آنها عوارض خطرناکی دارد (مانند پیموزاید، سیزاپراید و کاربامازپین)، ممنوع است. این تداخل میتواند منجر به طولانی شدن فاصله کیوتی در نوار قلب و بروز آریتمیهای بطنی کشنده شود.
حساسیت مفرط
- تجویز در بیمارانی که سابقه واکنشهای حساسیت مفرط به نفازودون یا سایر داروهای ضد افسردگی از دسته فنیلپیپرازینها دارند، ممنوع است.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهیتصمیمگیری برای تجویز این دارو در دوران بارداری و شیردهی نیازمند ارزیابی دقیق ریسک و منفعت توسط پزشک معالج است:
دوران بارداری
- مطالعات کافی و کنترلشدهای در زنان باردار برای اثبات ایمنی کامل این دارو وجود ندارد. در طبقهبندیهای استاندارد، این دارو در دستهای قرار میگیرد که مصرف آن تنها در صورتی مجاز است که منافع بالقوه آن برای مادر، خطرات احتمالی برای جنین را توجیه کند. گزارشهایی مبنی بر بروز عوارض در نوزادانی که مادران آنها در سه ماهه سوم بارداری از داروهای ضد افسردگی مشابه استفاده کردهاند (مانند دیسترس تنفسی، اختلال در تغذیه و بیقراری) وجود دارد، لذا تجویز آن به عنوان خط اول درمان در بارداری توصیه نمیشود.
دوران شیردهی
- مطالعات فارماکوکینتیک نشان میدهند که نفازودون و متابولیتهای فعال آن در شیر مادر ترشح میشوند. به دلیل احتمال بروز عوارض جانبی جدی در شیرخوار، از جمله اثرات نامطلوب بر سیستم عصبی مرکزی و خطر بالقوه سمیت کبدی، شیردهی در طول درمان با این دارو توصیه نمیشود. در صورت نیاز مبرم مادر به درمان، پزشک باید قطع شیردهی یا تغییر دارو به گزینههای ایمنتر را مد نظر قرار دهد.
موارد منع مصرف در کودکان و نوجوانانتجویز این دارو در گروه سنی کودکان و نوجوانان با محدودیتها و هشدارهای بسیار جدی روبرو است:
هشدار خطر خودکشی
- مراجع معتبر دارویی بینالمللی یک هشدار جعبه سیاه برای تمام داروهای ضد افسردگی، از جمله نفازودون، صادر کردهاند. بررسی کارآزماییهای بالینی نشان داده است که مصرف این داروها خطر بروز افکار و رفتارهای خودکشی را در کودکان، نوجوانان و جوانان زیر 24 سال مبتلا به اختلال افسردگی اساسی و سایر اختلالات روانپزشکی افزایش میدهد.
عدم تاییدیه بالینی
- نفازودون برای استفاده در بیماران اطفال (افراد زیر 18 سال) توسط مراجع معتبر بینالمللی تایید نشده است. با توجه به خطرات بالقوه کبدی و افزایش ریسک افکار خودکشی، استفاده از این دارو به صورت خارج از برچسب در این گروه سنی منطقی نبوده و پزشکان باید از جایگزینهای ایمنتر و تایید شده برای درمان اختلالات روانی در اطفال استفاده نمایند.
عوارض جانبی نفازودون
عوارض جانبی بسیار شایع (بروز در بیش از 10% بیماران)
این دسته از عوارض، بیشترین دلیل مراجعه مجدد بیماران در هفتههای اول درمان را تشکیل میدهند و پزشک باید پیش از شروع دارو، در مورد احتمال بروز آنها به بیمار آگاهی دهد:
- عوارض گوارشی و آنتیکولینرژیک: خشکی دهان یکی از شایعترین شکایات بیماران است که در حدود 25% از مصرفکنندگان گزارش میشود. همچنین، تهوع با شیوع حدود 22% و یبوست با شیوع 14% از دیگر عوارض گوارشی شایع در دوره درمان با نفازودون به شمار میروند.
- عوارض سیستم عصبی مرکزی: به دلیل خواص مسدودکنندگی گیرندههای سروتونین، خوابآلودگی بارزترین عارضه عصبی است که تقریبا در 25% بیماران بروز میکند. سرگیجه نیز عارضهای بسیار شایع است و در حدود 17% افراد تحت درمان مشاهده میگردد.
- عوارض عمومی بدن: احساس ضعف و بیحالی عمومی عارضهای است که حدود 11% از بیماران در طول کارآزماییهای بالینی آن را تجربه کردهاند.
عوارض جانبی شایع (بروز بین 1% تا 10% بیماران)
این عوارض اگرچه شیوع کمتری نسبت به گروه اول دارند، اما از نظر بالینی برای پزشک معالج دارای اهمیت ویژهای هستند:
- اختلالات بینایی: یکی از عوارض خاص و قابل توجه نفازودون، بروز اختلالات بینایی مانند تاری دید و دید غیرطبیعی است که در حدود 7% تا 9% بیماران رخ میدهد. بیمار ممکن است از دیدن هاله یا نقاط تاریک شکایت داشته باشد.
- عوارض قلبی عروقی: به دلیل اثرات آنتاگونیستی بر گیرندههای آلفا یک آدرنرژیک، افت فشار خون وضعیتی در حدود 4% بیماران رخ میدهد که نیازمند احتیاط در تجویز برای سالمندان و بیماران قلبی است.
- عوارض عصبی و روانی تکمیلی: علاوه بر خوابآلودگی، گیجی با شیوع حدود 7% و اختلال در تمرکز و حافظه نیز در درصدی از بیماران مشاهده میشود. همچنین سوء هاضمه با شیوع حدود 9% از دیگر عوارض گوارشی این دسته است.
عوارض نادر اما بسیار خطیر (بروز در کمتر از 1% بیماران)
در ارزیابی عوارض جانبی، تکیه صرف بر درصد شیوع میتواند گمراهکننده باشد. برخی از عوارض نفازودون شیوع آماری بسیار پایینی دارند، اما به دلیل ماهیت تهدیدکننده حیات، نیازمند پایش مداوم پزشکی هستند:
- سمیت حاد کبدی: نارسایی شدید کبد که منجر به پیوند کبد یا مرگ میشود، عارضهای بسیار نادر است و میزان بروز آن در حدود یک مورد به ازای هر 250000 تا 300000 سال بیمار تخمین زده میشود. با وجود این شیوع بسیار پایین، به دلیل شدت عارضه، این مورد به عنوان هشدار جعبه سیاه دارو در نظر گرفته شده است و پایش آنزیمهای کبدی را الزامی میسازد.
- پریاپیسم: نعوظ طولانی و دردناک با شیوعی بسیار نادر (کسری از درصد) گزارش شده است، اما نیازمند مداخله اورژانسی برای جلوگیری از آسیب بافتی است.
تداخلات دارویی نفازودون
مکانیسم کلی تداخلات:
سوبسترای CYP2D6(مینور)، CYP3A4(مینور)
منع مصرف همزمان(کنترا اندیکه):
آکالابروتینیب، آلفوزوسین، اپرپیتانت، آستمیزول، آسوناپرویر، آوانافیل، آواپریتینیب، بارنیدیپین،بلونانسرین، بوسوتینیب، بودزوناید(موضعی)، کاربامازپین، سیزاپراید، کوبیمتینیب، کانیواپتان،داپوکستین، داریدورکسانت، دومپریدون، دوکسوروبیسین، (Conventional)، دروندارون، الاگولیکس،استرادیول، نوراتیندرون، التریپتان، اپلرنون، مشتقات ارگوت، فینرنون، فلیبانسرین، فلوتیکازون(نازال)، فوساپرپیتانت،ایبروتینیب، اینفیگراتینیب، ایوابرودین، لفامولین، لمبورکسانت، لرکانیدیپین، لووکتوکونازول، لینزولید، لومیتاپید، لونافارنیب،لوواستاتین، لوراسیدون، لوربینکتدین، ماسیتنتان، ماواکامتن، متیلن بلو، میتاپیوات، موبوسرتینیب، مهارکنندههایمونوآمیناکسیداز، نالوکسگول، نراتینیب، نیمودیپین، نیسولدیپین، پاکریتینیب، پیموزاید، رادوتینیب، رانولازین، راساژیلین،مخمرقرمزبرنج، رگورافنیب، ریمگپانت، روپاتادین، روکسولیتینیب(موضعی)، سافینامید، سالمترول، سلژیلین، سرتیندول،سیلودوسین، سیمپراویر، سیمواستاتیتن، سیرولیموس، سونیدجیب، سوورکسانت، تامسولوسین، تازمتوستات، ترفنادین،تیکاگرلور، تولواپتان، ترابکتدین، تریازولام، اوبروجپانت، اودنافیل، وینکریستین(لیپوزومال)، وینفلونین، ووکلوسپورین،ووراپاکسار
تداخلات ماژور:
آبسیکسیمب، آکالابروتینیب، آسکلوفناک، آسمتاسین، آدو-تراستوزومب امتانسین، آلفنتانیل، آلموتریپتان، آمیودارون،آمیتریپتیلین، آموگزاپین، آمفتامین، آمتولمتین، آپالوتامید، آپیکسابان، اپرپیتانت، آریپیپرازول، آسپرین، آتوجپانت،آتورواستاتین، آواکوپان، آوانافیل، آواپریتینیب، آگزیتینیب، بداکویینیل، بنزفتامین، بوسوتینیببرنتوکسیمب، بریگاتینیب،بروموکریپتین، بودزوناید، بوگزاماک، بوپرنورفین، بوپروپیون، بوتورفانول، کابازیتاکسل، کابوزانتینیب، کلسیفدیول،کاریپرازین، سلکوکسیب، سریتینیب، کولینسالیسیلات، سیلوستازول، سیتالوپرام، کلونیکسین، کلوپیدوگرل، کلوزاپین،کوبیمتینیب، کدئین، کوپانلیسیب، کوپرسالیسیلات، کریزوتینیب، سیکلوبنزاپرین، دابرافنیب، داکلاتاسویر، داریدورکسانت،داساتینیب، دفلازاکورت، دلامانید، دزونلافاکسین، دگزامتازون، داروهای NSAIDs،دکستروآمفتامین، دیفلونیسال،دیگوکسین، دیپیریدامول، دیپایرون، دوستاکسل، دولاسترون، دومپریدون، دنپزیل، دوکسوروبیسین، دروپریدول،دروکسیکام، دولوکستین، دوولیسیب، ادوکسابان، الاگولیکس، الگزاکافتور، انکورافنیب، انترسیتینیب، انزالوتامید، اپیفیباتید،ارلوتینیب، اسسیتالوپرام، اسزوپیکلون، اتودولاک، اتوفنامات، اورولیموس، فدراتینیب، فلبیناک، فنفلورامین، فنتانیل،فپرازون، فپرادینول، فکسینیدازول، فلوفنامیک اسید، فلوکستین، فلوتیکازون، فوساپرپیتانت، گیلتریتینیب، گرانیسترون،هیدروکودون، هیدرومورفون، هیدروکسیتریپتوفان، ایبروتینیب، ایدلالیسیب، آیفسفاماید، ایلوپریدون، اینفیگراتینیب،یوبنگوان، ایپرونیازید، ایرینوتکان، ایواکافتور، ایووسیدنیب، ایگزابپیلون، کتوکونازول، کتورولاک، لاپاتینیب، لاروترکتینیب،لاسمیدیتان، لفامولین، لمبورکسانت، لوورفانول، لیتیوم، لورکاسرین، لورلاتینیب، لوماتپرون، ماسیتنتان، منیزیم سالیسیلات،مانیپیدین، مکلوفنامات، مپریدین، متاکسالون، متادون، متامفتامین، متیلن بلو، میدازولام، میدوستارین، میفپریستون،میلناسیپران، میرتازاپین، میتاپیوات، موبوسرتینیب، موکلوبماید، مورنیفلومات، مورفین، نالبوفین، ناراتریپتان، نپافناک،نراتینیب، نیالاماید، نیفدیپین، نیفلومیک اسید، نیلوتینیب، نیمسولاید، اولاپاریب، اندانسترون، اوسیلودروستات، اکساپروزین،اکسیکودون، اکسیمورفون، اکسیفنبوتازون، اوزانیمود، پالونوسترون، پانوبینوستات، پارژیلین، پاروکستین، پازوپانیب،پمیگاتینیب، پنتازوسین، پتیدین، پکسیدارتینیب، فنیلبوتازون، پیماوانسرین، پیپراکین، پانوتینیب، پراسوگرل، پروکاربازین،پروگلومتاسین، پروپیفنازون، پروکووازون، کوئتیاپین، راساژیلین، ربوکستین، رگورافنیب، رمیفنتانیل، رتاپامولین،ریواروکسابان، ریزاتریپتان، رومیدپسین، روکسولیتینیب، سالیسیلیکاسید، سالمترول، سالسالات، سلژیلین، سلومتینیب،سرترالین، سیبوترامین، سیلدنافیل، سیمپرویر، سیرولیموس، سدیمسالیسیلات، سوفنتانیل، سولینداک، سوماتریپتان،سانیتینیب، سوورکسانت، تاکرولیموس، تادالافیل، تامسولوسین، تاپنتادول، تمسیرولیموس، تنوکسیکام، تزاکافتور، تیوتپا،تیکاگرلور، تیکلوپیدین، تیروفیبان، تولمتین، تولوکساتون، تورمیفن، ترابکتدین، ترامادول، اوپاداسیتینیب، والبنازین،ونلافاکسین، ویلانترول، ویلازودون، وینکریستین، وینفلونین، ووراپاکسار، وورتیوکستین، زیپراسیدون، زولمیتریپتان، زولپیدم
تداخلات متوسط:
آبماسیکلیب، آلفوزوسین، آملودیپین، آریپیپرازول، آرتمتر، بوسنتان، بوسیپرون، کانابیس، سیناکلست، سیکلوسپورین،داریفناسین، اردافیتینیب، استازولام، جینکو، گووانفاسین، هالوپریدول، همپ، ماریجوانا، متیلفنیدات، متیلپردنیزولون،مومتازون، پکلیتاکسل، پاریکلسیتول، پراواستاتین، پروپرانولول، ریپرتینیب، ریتوناویر، ساکساگلیپتین، سولیفناسین،توفاسیتینیب، واردنافیل
افزایش اثرداروها توسط نفازودون:
ابماسیکلیب، آکالابروتینیب،آدو-تراستوزوماب امتانسین، آلفوزوسین، آلیترتینوئین (سیستمیک)، آلوسترون، آمیودارون،آملودیپین، داروهای ضدروانپریشی، آپالوتاماید، آپیکسابان، آپرپیتانت، آریپیپرازول؛ لوروکسیل آریپیپرازول، آرتمتر ولومفانترین، آسیمینیب، آستمیزول، آسوناپروریر، آتازاناویر، آتوگپانت، آتورواستاتین؛ آواکوپان، آوانافیل، آواپریتینیب،آکسیتینیب، بارنیدیپین، بداکیلین، بنیدیپین، بنپریدول، بتامتازون (نازال)؛ بتامتازون (چشمی)، بتامتازون (سیستمیک)،بتامتازون (موضعی)، بلونانسرین، بورتزومیب، بوزنتان؛ بوسوتینیب، برنتوکسیماب ودوتین، برکسانولون، برکسیپرازول،بریگاتینیب، بروموکریپتین، برومپریدول؛ بروتیزولام، بودزوناید (نازال)، بودزوناید (استنشاق دهانی)، بودزوناید (سیستمیک)،بودزوناید (موضعی)؛ بوسپیرون، کابازیتاکسل، کابوزانتینیب، کلسیفیدیول، کلسیتریول (سیستمیک)، کانابیدیول، قندق وحشیش، کاپماتینیب، کاربامازپین، کاریپرازین، سریتینیب، کلردیازپوکسید، سیکلسونید(استنشاق دهانی)، کلینیدیپین؛ سیلوستازول؛ سیناکالست؛ سیزاپراید؛ کلاریترومایسین؛ کلیندامایسین (سیستمیک)،کلونازپام، کلوزاپین، کوبیسیستات، کوبیمتینیب، کولشیسین، کونیواپتان، کوپانلیسیب،کورتیزون، کریزوتینیب، سیکلواسپورین(سیستمیک)،رسیپروترون، دابرافنیب، داکلاتاسویر، داپوکستین، داریدورکسانت، داریفناسین،داروناویر، داساتینیب،دفلازاکورت، دلامانید، دگزامتازون (چشمی)، دگزامتازون (سیستمیک)، دیازپام، دیگوکسین، دیلتیازم، دیسوپیرامید،دوسازوسین، دوکسوروبیسین (معمولی)، درونابینول، دروندارون، دوتاستراید، دوولیسیب، دیدروژسترون، ابستین،افونیدیپین، الاگولیکس، استرادیول، نورتیندرون، الباسویر و گرازوپریویر،التریپتان، الکساکافتور، تزاکافتور و ایواکافتور،الیگلوستات، انکورافنیب، انترکتینیب، انزالوتامید، اپلرنون، اردافیتینیب، مشتقات ارگوت (زیرگروههای واسوکنستریکتیوسیتوکروم P3A4)، ارلوتینیب، اریترومایسین (سیستمیک)، مشتقات استروژن، اسزوپیکلون، اتیزولام، اتراویرین،اورولیموس، اوگلیپتین، فدراتینیب، فلودیپین، فنتانیل، فسوترودین، فینرنون، فلیبانسرین، فلوتیکازون (نازال)، فلوتیکازون(استنشاقی)، فلوتیکازون (موضعی)، فوسامپرناویر، فوساپرپیتانت، فوستاماتینیب، گالانتامین، گفیتینیب، گیلتریتینیب،گلاسدجیب، گوآنفاسین، هالوفانترین، هالوپریدول، وسایل ضد بارداری هورمونی، هیدروکورتیزون (سیستمیک)،ایبرکسافونگرپ، ایبروتینیب، ایدلالیزیب، ایلوپریدون، ایماتینیب، ایمیدافناسین، ایندیناویر، اینفیگراتینیب، محصولاتایرینوتیکان، سولفات ایزاوکونازونیوم، ایزرادیپین، ایسترادفیلین، ایتراکونازول، آیوابرادین، آیواکافتور، آیوسیدنیب،آیکسابپیلون، کتامین، کتوکونازول (سیستمیک)، لاسیدیپین، لاپاتینیب، لاروترکتینیب، لفامولین، لمبورکزانت، لرکانیدیپین،لوپرولید و نورتیندرون، لواملودیپین، لوبوپیویکائین، لوومیلناسیپران، لیدوکائین (سیستمیک)، لومیتاپید، لونافارنیب، لوپیناویر،لورلاتینیب، لوواستاتین، لوماکافتور و آیواکافتور، لوماتپرون، لوراسیدون، لوربینکتدین، ماستنتان، منیدیپین، ماراویروک،ماواکامتن، مفلوکین، مپریدین، آبی متیلن، متیل پردنیزولون، میدازولام، میدوستورین، میفپریستون، میرودنافیل، میرتازاپین،میتاپیوات،موبوسرتینیب، نالدمدین، نالفورافین، نالوکسگول، نلفیناویر، نراتینیب، نیکاردیپین، نیفدیپین، نیلوتینیب، نیلوادیپین،نیسولدیپین، نیترندیپین، اولاپاریب، اولموتینیب، آگونیستهای اوپیوئید (تجزیه شده توسط سیتوکروم CYP3A4 وCYP2D6)، آگونیستهای اوپیوئید (تجزیه شده توسط سیتوکروم CYP3A4)، اوسیلودروستات، اسپمیفن، اکسیتریپتان،اکسیبوتینین، پاکلیتاکسل (معمولی)،پاکلیتاکسل (پروتئینی متصل)،پاکریتینیب، پالبوسیکلیب، پانوبینوستات،پارهکوکسیب،پاریکالسیتول، پازوپانیب، پمیگاتینیب، پکسیدارتینیب، پیماوانسرین، پیمکرولیموس، پیموزید، پیپراکوئین،پولاتوزوماب ودوتین، پوناتینیب، پرالستینیب، پرازیکوانتل، پردنیزولون (سیستمیک)، پردنیزون، پروپافنون،کوئتیاپین،کوئینیدین، کینیدین (غیر درمانی)، کوئینین، رادوتینیب، راملتئون، رانولازین، ری باکستین، رگورافنیب، رپاگلینید،رتاپامولین، ریبوسایکلیب، ریفابوتین، ریلپیویرین، ریمگپانت، ریوسیگوات، ریپرتینیب، ریسپریدون، ریتوناویر، ریوروکسابان، روفلومیلاست، رومیدپسین، روپاتادین، روکسولیتینیب (سیستمیک)، روکسولیتینیب (تاپیکال)، سالمترول، ساکویناویر،ساکساگلیپتین، مهارکنندههای بازجذب سروتونین گزینشی، سلپرکاتینیب، سلومتینیب، داروهای سروتونرژیک (خطر بالا،متفرقه)، مهارکنندههای بازجذب سروتونین/نوراپینفرین، سرتیندول، سیلدنافیل، سیلودوسین، سیمپرهویر، سیمواستاتین،سیرولیموس (معمولی)، سیروولیموس (پروتئین بسته)، سیروولیموس (تاپیکال)، سولیفناسین، سونیدگیب، سونیتینیب، سووورکسانت، تاکرولیموس (سیستمیک)، تاکرولیموس(تاپیکال)،تادالافیل،تامسولوسین،تاسیملتئون، تازمتوستات، تلیترومایسین، تمسیرولیموس، ترفنادین، تتراهیدروکانابین، تتراهیدروکانابین و کانابیدیول، تزاکافتور و ایواکافتور، تیوتپا، تیکاگرلور، تیزوتوماب ودوتین، توفاسیتین، تولترودین، تولوپتان، تورمیفن، ترابکتدین، ترامادول، ترازودون،ترتینوئین (سیستمیک)، تریامسینولون (بینی)، تریامسینولون(چشمی)، تریامسینولون(سیستمیک)، تریامسینولون(موضعی) ، تریازولام، اوبروجپانت، اودنافیل، الیپریستال، اوپاداسیتینیب، والبنازین، واردنافیل، ومورافنیب، ونتوکسلاکس، وراپامیل، ویلانترول، ویلازودون، وینبلاستین، وین کریستین، وین کریستین(لیپوزومال)، ویندزین، وینفلونین، وینورلبین، ووکلوسپورین، ووراپاکسار، ووریکونازول، زانوبروتینیب، زیپراسیدون، زولپیدم، زوپیکلون
داروهایی که سطح خونی نفازودون را بالا می برند:
آلموتریپتان، آلوسترون،آمفتامینها، داروهای ضد استفراغ، ضدسایکوز، بروموکریپتین، بوسپیرون؛دکسترومتیلفنیدات-متیلفنیدات، دکسترومتورفان، الکتریپتان، مشتقات ارگوت، فنفلورامین، فنتانیل؛ لاسمیدیتان،لوومیلناسیپران، لینزولید، لورکاسرین (از بازار آمریکا خارج شده است)، متاکسالون؛ میرتازاپین، مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز (ضد افسردگی)، اندانسترون، آگونیستهای اوپیوئیدی؛ آگونیستهای اوپیوئیدی (متابولیزه شده توسط CYP3A4 و CYP2D6)آگونیستهای اوپیوئیدی (متابولیزه شده توسط CYP3A4)اوزانیمود، راموسترون، راساژیلین،ریتوناویر، سافینامید، سلژیلین، آگونیستهای گیرنده ۵-سروتونین (تریپتانها)، ترازودون، ضد افسردگی سهحلقهای، St John's Wort; Syrian Rue
کاهش اثرات داروها توسط نفازودون:
کلاریترومایسین، دوکسرکلسیفرول، فکسینیدازول، فوسآمپرناویر، آیفسفاماید، اینفیگراتینیب، رگورافنیب، تیوتپا،تیکاگرلور
داروهایی که سطح نفازودون را کاهش می دهند:
کاربامازپین، St John's Wort
تداخلات دارویی نفازودون نفازودون یک مهارکننده بسیار قوی آنزیم سیتوکروم پی چهارصد و پنجاه ایزوفورم سه ای چهار در کبد است. این ویژگی باعث افزایش شدید غلظت پلاسمایی داروهایی میشود که توسط این آنزیم متابولیزه میشوند. مهمترین تداخلات دارویی به شرح زیر است:
داروهای مهارکننده مونوآمین اکسیداز
- مصرف همزمان نفازودون با داروهایی مانند ترانیل سیپرومین، سلژیلین و ایزوکاربوکسازید اکیدا ممنوع است. این تداخل باعث بروز سندرم کشنده سروتونین میشود. باید حداقل 14 روز بین قطع این داروها و شروع نفازودون، و برعکس، فاصله زمانی رعایت شود.
داروهای کاهنده چربی خون (استاتینها)
- مصرف همزمان با لوواستاتین و سیمواستاتین به دلیل مهار متابولیسم آنها توسط نفازودون، خطر آسیب شدید عضلانی و رابدمیولیز را به شدت افزایش میدهد. تجویز همزمان این داروها ممنوع است.
بنزودیازپینها
- غلظت داروهایی مانند آلپرازولام و تریازولام در صورت مصرف با نفازودون به شدت افزایش مییابد که منجر به خوابآلودگی عمیق و سرکوب تنفسی میشود. مصرف همزمان با تریازولام ممنوع است و در صورت نیاز به مصرف آلپرازولام، دوز آن باید حداقل به میزان 50% کاهش یابد.
داروهای ضد سایکوز و قلبی
- مصرف همزمان با پیموزاید اکیدا ممنوع است، زیرا خطر طولانی شدن فاصله کیوتی در نوار قلب و آریتمیهای کشنده بطنی را به شدت بالا میبرد.
داروهای ضد تشنج
- کاربامازپین به عنوان یک القاکننده قوی آنزیمی، غلظت پلاسمایی نفازودون را به شدت کاهش داده و اثر ضد افسردگی آن را از بین میبرد. در مقابل، نفازودون متابولیسم کاربامازپین را مهار کرده و خطر سمیت با آن را افزایش میدهد. مصرف همزمان این دو دارو توصیه نمیشود.
سایر داروهای سروتونرژیک
- مصرف همزمان با داروهایی مانند فلوکستین، سرترالین، ونلافاکسین و تریپتانها (مانند سوماتریپتان) خطر بروز سندرم سروتونین را افزایش میدهد و نیازمند پایش دقیق بالینی است.
تداخل با غذاوجود غذا در معده، سرعت جذب نفازودون را کاهش میدهد و رسیدن به حداکثر غلظت پلاسمایی را تا حدود 20% به تاخیر میاندازد. با این حال، غذا تاثیر معناداری بر میزان کل داروی جذب شده ندارد. بنابراین، از نظر بالینی، بیمار میتواند نفازودون را با غذا یا با معده خالی مصرف کند، اما برای کاهش عوارض گوارشی مانند تهوع در روزهای ابتدایی درمان، مصرف دارو همراه با غذا توصیه میشود.
تداخل در آزمایشات بالینینفازودون میتواند در تفسیر برخی از نتایج آزمایشگاهی تداخل ایجاد کند که پزشک باید از آنها آگاه باشد:
- تستهای عملکرد کبدی: مهمترین تداخل آزمایشگاهی نفازودون، افزایش سطح آنزیمهای کبدی از جمله آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز است. این افزایش میتواند نشانهای از سمیت کبدی دارو باشد و نباید به عنوان خطای آزمایشگاهی در نظر گرفته شود. پایش دورهای این آنزیمها الزامی است.
- آزمایش کلسترول و چربی خون: مصرف این دارو در برخی بیماران باعث افزایش سطح کلسترول تام خون در آزمایشات دورهای میشود که نیازمند ارزیابی و مدیریت بالینی است.
- غربالگری ادراری داروها: مصرف نفازودون ممکن است در برخی از کیتهای تست سریع ادراری ایمونواسی برای تشخیص مواد مخدر یا آمفتامینها، نتایج مثبت کاذب ایجاد کند. در صورت بروز چنین پاسخی، تایید نتیجه با روشهای دقیقتر مانند کروماتوگرافی گازی ضروری است.
هشدار ها نفازودون
هشدارهای بالینی (کامل و کاربردی برای پزشک)
داروی نفازودون دارای هشدارهای جدی و احتیاطهای بالینی مهمی است که پیش از تجویز و در طول درمان باید به دقت توسط پزشک معالج ارزیابی و پایش شوند.
هشدارهای جعبه سیاه (شدیدترین سطح هشدار):
- سمیت شدید کبدی: خطرناکترین عارضه نفازودون، نارسایی حاد کبدی است که میتواند منجر به پیوند کبد یا مرگ بیمار شود. بروز این عارضه غیرقابل پیشبینی است. پزشک باید قبل از شروع درمان، آزمایشهای عملکرد کبد را درخواست دهد. در صورت وجود بیماری فعال کبدی یا بالا بودن آنزیمهای ترانسآمیناز، تجویز دارو ممنوع است. در طول درمان، در صورت بروز علائمی مانند زردی، ادرار تیره، بیاشتهایی شدید، تهوع یا درد شکم، دارو باید فورا قطع شود. اگر سطح آنزیمهای کبدی به بیش از 3 برابر حد فوقانی طبیعی برسد، قطع دائم دارو الزامی است و بیمار هرگز نباید مجددا تحت درمان با این دارو قرار گیرد.
- خطر خودکشی در جوانان: مانند سایر داروهای ضد افسردگی، نفازودون خطر بروز افکار و رفتارهای خودکشی را در کودکان، نوجوانان و جوانان (افراد زیر 24 سال) در مراحل اولیه درمان یا هنگام تغییر دوز افزایش میدهد. پایش دقیق بالینی بیماران از نظر تشدید افسردگی، بیقراری یا تغییرات غیرعادی در رفتار، به ویژه در چند ماه اول درمان، اکیدا توصیه میشود.
سایر هشدارهای مهم بالینی:
- سندرم سروتونین: مصرف همزمان نفازودون با سایر داروهای موثر بر سیستم سروتونرژیک (مانند تریپتانها، ضد دردهای خاص، و سایر ضد افسردگیها) خطر بروز سندرم کشنده سروتونین را به همراه دارد. علائم شامل تغییرات وضعیت ذهنی، بیثباتی اتونومیک (مانند تعریق و تاکیکاردی)، اختلالات عصبیعضلانی و علائم گوارشی است. در صورت بروز، تمام داروهای سروتونرژیک باید قطع شده و درمان حمایتی آغاز گردد.
- افت فشار خون وضعیتی: به دلیل خاصیت مسدودکنندگی گیرندههای آلفا یک آدرنرژیک، نفازودون میتواند باعث افت فشار خون وضعیتی و سنکوپ شود. این دارو باید در بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی عروقی، سابقه سکته قلبی یا شرایطی که آنها را مستعد افت فشار خون میکند (مانند دهیدراتاسیون یا مصرف داروهای کاهنده فشار خون)، با احتیاط فراوان تجویز شود.
- فعال شدن مانیا یا هیپومانیا: در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی که به اشتباه با تشخیص افسردگی تکقطبی تحت درمان قرار میگیرند، نفازودون میتواند باعث تغییر فاز به مانیا یا هیپومانیا شود. غربالگری دقیق بیماران از نظر سابقه فردی و خانوادگی اختلال دوقطبی پیش از شروع درمان الزامی است.
- اختلالات بینایی: گزارشهایی مبنی بر بروز اختلالات بینایی مانند تاری دید یا دیدن نقاط تاریک در میدان دید در بیماران مصرفکننده نفازودون وجود دارد که پزشک باید به آن توجه داشته باشد.
- پریاپیسم (نعوظ طولانی و دردناک): اگرچه نادر است، اما مواردی از پریاپیسم ناشی از مصرف نفازودون گزارش شده است. در صورت بروز نعوظ طولانیتر از 4 ساعت، بیمار باید فورا تحت مراقبتهای اورژانس اورولوژی قرار گیرد تا از آسیب دائمی به بافت جلوگیری شود.
مسمومیت نفازودون و اقدامات درمانی
مسمومیت با نفازودون، به ویژه در صورت مصرف همزمان با سایر داروها یا الکل، میتواند وضعیت بالینی پیچیدهای ایجاد کند. آگاهی از تظاهرات بالینی و نحوه مدیریت آن برای پزشکان اورژانس و روانپزشکان ضروری است.
تظاهرات بالینی مسمومیت:
در موارد مصرف بیش از حد نفازودون به تنهایی، علائم معمولا شامل تشدید عوارض جانبی رایج دارو است. شایعترین علائم گزارش شده عبارتند از:
- حالت تهوع و استفراغ شدید
- خوابآلودگی عمیق و لتارژی
- افت فشار خون قابل توجه
- افت ضربان قلب یا تاکیکاردی متناقض
- در موارد شدیدتر و به ویژه در اوردوزهای ترکیبی با سایر داروها، خطر بروز کما، تشنج و سندرم سروتونین وجود دارد.
مدیریت و درمان مسمومیت:
- پادزهر اختصاصی: هیچ پادزهر مشخصی برای مسمومیت با داروی نفازودون وجود ندارد. درمان کاملا مبتنی بر مدیریت علامتی و حمایت از عملکردهای حیاتی بیمار است.
- تامین راه هوایی: اولین قدم در بیماران با کاهش سطح هوشیاری، اطمینان از باز بودن راه هوایی، اکسیژنرسانی کافی و تهویه مناسب است.
- آلودگیزدایی گوارشی: شستشوی معده تنها در صورتی که بیمار بلافاصله پس از مصرف (معمولا در کمتر از 1 ساعت) به اورژانس مراجعه کرده باشد و راه هوایی وی محافظت شده باشد، قابل انجام است. تجویز زغال فعال به همراه یک ملین میتواند در کاهش جذب دارو از دستگاه گوارش موثر باشد و معمولا بر شستشوی معده ترجیح داده میشود.
- پایش قلبی و علائم حیاتی: مانیتورینگ مداوم نوار قلب و علائم حیاتی بیمار برای تشخیص و درمان زودهنگام آریتمیها و افت فشار خون ضروری است.
- عدم کارایی روشهای تصفیه خون: با توجه به اینکه نفازودون به میزان بسیار بالایی (بیش از 99%) به پروتئینهای پلاسما متصل میشود و حجم توزیع گستردهای در بافتهای بدن دارد، استفاده از روشهایی مانند دیورز اجباری، همودیالیز، هموپرفیوژن یا تعویض خون در دفع دارو از بدن بیمار هیچگونه ارزش بالینی ندارد.
- مدیریت تشنج و افت فشار خون: در صورت بروز تشنج، استفاده از بنزودیازپینهای داخل وریدی خط اول درمان است. افت فشار خون نیز باید با مایعدرمانی و در صورت نیاز، استفاده از داروهای تنگکننده عروق مدیریت شود.
توصیه های دارویی نفازودون
توصیههای دارویی مهم برای آموزش به بیمار
پزشک موظف است در زمان تجویز دارو، نکات زیر را با زبانی ساده و قابل فهم برای بیمار تشریح کند تا از بروز عوارض خطرناک جلوگیری شود:
هشدار اورژانسی کبد
- به بیمار تاکید کنید که در صورت مشاهده هرگونه علامت دال بر آسیب کبدی مانند زرد شدن سفیدی چشم یا پوست، ادرار تیره رنگ، خستگی مفرط غیرعادی، بیاشتهایی شدید، تهوع مکرر و درد در ناحیه فوقانی و سمت راست شکم، مصرف دارو را فورا متوقف کرده و در سریعترین زمان ممکن به اورژانس یا پزشک مراجعه کند.
پایش افکار خودکشی
- به بیمار و خانواده وی آموزش دهید که به ویژه در چند ماه اول درمان یا زمان تغییر دوز، مراقب بروز هرگونه تغییرات خلقی ناگهانی، بیقراری شدید، حملات پانیک یا شکلگیری افکار آسیب به خود باشند و در صورت مشاهده، سریعا به روانپزشک اطلاع دهند.
مدیریت خوابآلودگی و احتیاط
- از آنجایی که این دارو میتواند باعث کاهش هوشیاری و خوابآلودگی شود، بیمار باید تا زمان مشخص شدن اثر دقیق دارو بر بدنش، از انجام کارهایی که نیاز به تمرکز بالا دارند مانند رانندگی یا کار با ماشینآلات سنگین خودداری کند.
پرهیز از مصرف الکل
- به بیمار یادآوری کنید که مصرف همزمان الکل با این دارو، عوارض خوابآوری و سرکوب سیستم عصبی را به شدت تشدید میکند و اکیدا ممنوع است.
جلوگیری از افت فشار خون وضعیتی
- به بیمار توصیه کنید برای جلوگیری از سرگیجه و سیاهی رفتن چشم، از تغییر وضعیت ناگهانی از حالت خوابیده یا نشسته به حالت ایستاده خودداری کند و این کار را به آرامی انجام دهد.
نحوه مصرف دارو
- بیمار میتواند دارو را همراه با غذا یا با معده خالی مصرف کند، اما در صورت بروز ناراحتی گوارشی، مصرف با غذا توصیه میشود. همچنین بیمار نباید دارو را به طور ناگهانی و بدون مشورت پزشک قطع کند.
توصیههای بالینی و دارویی مخصوص پزشکمدیریت بالینی بیماران تحت درمان با نفازودون نیازمند دقت بالا و پایش مستمر توسط پزشک است:
ارزیابی پایه و پایش دورهای کبد
- پیش از شروع درمان، درخواست آزمایشهای پایه عملکرد کبد الزامی است. در بیمارانی که دارای بیماری فعال کبدی هستند یا سطح آنزیمهای آنها بالاتر از حد نرمال است، تجویز این دارو ممنوع است. در طول درمان نیز باید پایش دورهای آنزیمها انجام شود.
مدیریت دقیق تداخلات دارویی
- با توجه به اینکه این دارو مهارکننده قوی یکی از مهمترین آنزیمهای کبدی است، پیش از تجویز هرگونه داروی جدید، پروفایل دارویی بیمار را به دقت بررسی کنید. از تجویز همزمان با داروهای کاهنده چربی خون خاص، برخی داروهای آرامبخش و داروهای موثر بر ریتم قلب اکیدا خودداری کنید.
قطع تدریجی دارو
- برای جلوگیری از بروز علائم قطع مصرف دارو مانند بیقراری، اضطراب و اختلالات خواب، کاهش دوز دارو باید به صورت تدریجی و در طی حداقل 1 تا 2 هفته انجام شود.
غربالگری اختلال دوقطبی
- پیش از شروع درمان افسردگی، سابقه روانپزشکی بیمار و خانواده وی را برای رد احتمال وجود اختلال دوقطبی به دقت بررسی کنید تا از بروز فاز مانیا در بیمار جلوگیری شود.
پایش سندرم سروتونی
- در صورت نیاز به تجویز همزمان با سایر داروهای موثر بر سیستم سروتونین، بیمار را از نظر بروز علائمی مانند لرز، تعریق، تاکیکاردی و سفتی عضلات تحت نظر داشته باشید.
سایر نکات
- اگرچه نفازودون با غذا تداخلی ندارد، اما مصرف این دارو پس از غذا میتواند احتمال بروز احساس سبکی سر و افت فشار وضعیتی را کاهش دهد.(اگرچه ممکن است موجب کاهش جذب دارو و اثرگذاری آن نیز شود.)
- از آنجا که مصرف این دارومیتواند افت فشار وضعیتی ایجاد کند، به بیمار آموزش دادهشود که از تغییر وضعیتناگهانی خودداری کند و هنگام برخاستن یا بالا و پایین رفتن از پلهها احتیاط کند.
- تجویز در بارداری (خصوصاً در سهماههی سوم) با ارزیابی نسبت خطر به منفعتی که مصرف این دارو برای مادر و جنین دارد، انجام شود. خطر تراتوژنیسیتی بر اساس مطالعات انسانی محدود مورد انتظار نمیباشد. خطر بروز علائم ترک دارو یا سندرم سروتونین در جنین براساس مطالعات انسانی محدود با داروهای مهارکنندهی بازجذب سروتونین وجوددارد.
- تصمیم به شیردهی در دوران درمان با نفازودون با ارزیابی نسبت خطر به منفعتی که مصرف این دارو برای مادر وشیرخوار دارد، انجام شود.(به ویژه در شرایطی که نوزاد از موارد پرخطر میباشد). با اینحال هنوز مطالعات کافی برای تشخیص آسیبهایی که نفازودون میتواند به شیرخوار وارد کند، انجام نشده است. نفازودون و متابولیتهای فعال آن درشیر ترشح میشوند. کارخانههای سازنده پیشنهاد میکنند در زنان شیرده، داروی ضدافسردگی دیگری در صورت امکان جایگزین نفازودون شود.
- فاکتورهای کبدی پیش از شروع درمان و سپس به صورت منظم و دورهای چک شود و بیمار از نظر علائم و نشانههای نارسایی کبدی تحت نظر باشد.
- بیمار با مصاحبه و معاینات بالینی از نظر تغییر در افکار و خلقوخو به صورت منظم و دورهای ارزیابی شود. به همراه بیمارتاکید شود که در صورت تشدید علائم بالینی یا هرگونه تغییر در رفتار(خصوصاً در ابتدای درمان یا پس از تغییر دوز دارو) حتماً به پزشک مراجعه کنند.
- درمان با این دارو با حداقل دوز موثر آغاز شود (در افراد عادی ۱۰۰میلیگرم و در بیماران با سنبالا ۵۰میلیگرم)و درصورت نیاز به صورت هفتگی دوز دارو افزایش دادهشود. حداکثر دوز مجاز روزانهی نفازودون ۶۰۰میلیگرم روزانه میباشد.
- به بیمار و همراهان وی تاکید شود که از قطع ناگهانی دارو خودداری کنند. نفازودون باید تحت نظرپزشک و به تدریج قطع گردد.
- برای قطع درمان، در صورتی که بیش از ۳هفته از مصرف آن گذشته باشد، لازم است، این دارو به صورت تدریجی درعرض ۲تا۴هفته قطع گردد تا احتمال بروز عوارض قطع ناگهانی کاهش یابد. در صورت بروز علائم ترک غیرقابل تحمل،مصرف نفازودون با دوز قبلی ادامه داده شود و با سرعت کمتری دوز دارو کم و سپس قطع گردد. در افراد با سابقهی نشاندادن علائم ترک، در صورت درمان طولانی مدت با نفازودون(بیشتر از ۶ماه)، بهتر است قطع تدریجی دارو در عرض سه ماه یا بیشتر انجام شود.
- تغییر این دارو به سایر داروهای ضدافسردگی، لازم است طبق پروتکلها و با محاسبات دوز معادل و به تدریج انجام شود.(همزمان داروی اول به تدریج قطع میشود و مصرف داروی دوم با دوز کم آغاز و با توجه به شرایط بیمار به تدریج افزایش مییابد.) معمولا این تغییر ۱تا۴هفته براساس شرایط و علائم بیمار، زمان میبرد. تغییر نفازودون با سایر داروهای همگروه خودش در صورتی که طول درمان با این دارو کوتاه بوده باشد(کمتر از یکهفته) میتواند به صورت مستقیم انجام شود. با این حال باید احتمال بروز عوارض ترک، درنظرگرفته شود.
- ضروری است که بین مصرف نفازودون با داروهای مهارکنندهی مونوآمین اکسیداز، حداقل ۱۴روز فاصله درنظر گرفته شود.(اما اگر قرار است ابتدا نفازودون قطع شود و یک داروی مونوآمین اکسیداز جایگزین شود، ۷روز فاصله کافیست)
- نفازودون تداخلات دارویی بسیار گستردهای دارد. به همین خاطر لازم است لیست کلیهی داروها و مکملهای مصرفی بیمار به دقت دریافت و بررسی شود تا در صورت وجود تداخلات معنادار، اقدامات لازم انجام شود.
- بیمار از لحاظ میزان اضطراب اجتماعی، مانیا، حملات ترس یا سایر تغییرات رفتاری غیرمعمول، ارزیابی شود.
- در مورد عوارض آنتیکولینرژیک نفازودون(یبوست، خشکیدهان، تاری دید، احتباس ادراری) راهکارها و آموزشهای لازم به بیماران داده شود و در افراد مستعد بروز این عوارض، این دارو با احتیاط تجویز شود.
- شکستگی استخوان در بیماران مصرفکنندهی ضدافسردگیها گزارش میشود. در صورتی که بیمار تحت درمان بانفازودون علائمی همچون درد بدون دلیل استخوان، حساسیت به لمس، ورم یا خونریزی را نشان میدهد، لازم است احتمال شکستگی برای وی درنظر گرفته شود.
- معاینات چشمی به صورت سالانه و منظم انجام شود.
- نفازودون برای درمان اختلالات دوقطبی، تاییدیهی FDA ندارد.
دارو های هم گروه نفازودون
منابع معتبر برای کسب اطلاعات بیشتر نفازودون
Medscape
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنماییهای کلینیکی،از وبسایت
Medscape
استفاده کنید.
Drugs.com
برای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،میتوانید به وبسایت
Drugs.com
مراجعه کنید.
مصرف در بارداری نفازودون
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
اشکال دارویی ثبت نشده است