متوترکسات

آنتی نئوپلاستیک
! هشدار ! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و داروياب مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد
دارو ها موارد مصرف مختلفی دارند ، ممکن است هدف پزشک در تجویز این دارو در دارویاب ذکر نشده باشد

موارد مصرف متوترکسات

متوترکسات در درمان آرتریت روماتوئید، پسوریازیس و همچنین در درمان کارسینوم پستان، سر و گردن، ریه، تومور تروفولاستیک، لوسمی لنفوستیک حاد، لوسمی مننژیال، لنفوم های غیر هوچکینب، میکوزفونگوئید، استئوسارکوما، به کار می رود. همچنین در درمان کارسینوم گردن رحم، تخمدان، مثانه، کلیه، پروستات وبیضه، لوسمی میلوسیتیک حاد، میلوم مولتیپل، آرتریت ناشی از پسوریازیس و درماتومیوزیت نیز مصرف شده است.

مکانیسم اثر متوترکسات

متوترکسات آنتی متابولیت و آنالوگ اسیدفولیک است که با اتصال به دی هیدروفولات ردوکتاز از احیای دی هیدروفولات به تتراهیدروفولات جلوگیری می کند و در نتیجه باعث مهار ساخت DNA و RNA، تیمیدیلات و پروتئین می شود.

فارماکوکینتیک متوترکسات

جذب دارو بسیار متغیر است. از سد خونی- مغزی به مقدار کم عبور می کند . در حالی که پس از تزریق از راه غلاف طناب نخاعی، به راحتی وارد جریان خون مغزی می شود. متابولیسم دارو کبدی است. نیمه عمر نهایی با مقادیر مصرف پایین 10-3 ساعت و مقادیر بالا 15-8 ساعت است. زمان لازم برای رسیدن به حداکثر غلظت سرمی بعد از مصرف خوراکی 2-1 ساعت و بعد از تزریق عضلانی 60-30 دقیقه می باشد. دفع دارو عمدتاً کلیوی است.

منع مصرف متوترکسات

مصرف این دارو در بارداری اکیدا ممنوع است. جزء داروهای گروه X است. ممکن است باعث مرگ یا نقص عضو جنین گردد.

در نارسایی سیستم ایمنی، به عنوان داروی ضد نئوپلاسم، ، به عنوان داروی ضد نئوپلاسم، جز در موارد خاص نباید مصرف شود. در درمان موارد غیر نئوپلاسم، در صورت وجود نارسایی ایمنی عیب شدید کار کلیه و کبد و کاهش فعالیت مغز استخوان نباید مصرف شود.

عوارض جانبی متوترکسات

زخم و خونریزی گوارشی، اسهال، پرفوراسیون گوارشی ( ممکن است کشنده باشد) ، کاهش گلبول های سفید خون، عفونت های باکتریای یا سپتی سمی، کاهش پلاکت های خون، استئوماتیت، زخم، ژنژیویت، فارنژیت، کاهش اشتها، تهوع و استفراغ از عوارض جانبی مهم و نسبتاً شایع متوترکسات می باشند.

هشدار ها متوترکسات

1- با توجه به اثرات سرطان زایی بالقوه دارو،مصرف طولانی مدت آن در موارد غیر نئوپلاسم باید با احتیاط فراوان صورت گیرد.
2- در آسیت، انسداد مجرای گوارش، وجود ترشحات جنب یا صفاق، موکوزیت، زخم گوارشی و کولیت اولسراتیو باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
3- در صورت بروز اسهال یا استئوماتیت اولسراتیومصرف دارو باید قطع شود. همچنین در صورت بروز علایم ریوی ( به خصوص سرفه های خشک و آزار دهنده ) مصرف دارو قطع شود چون خطر مسمومیت ریوی برگشت ناپذیر وجود دارد.
4- درمان با مقادیر زیاد متوترکسات را نباید آغاز کرد، مگر اینکه لکوورین ( برای جلوگیری عوارض خونی و گوارشی ) در دسترس باشد. همچنین باید لکووین را پس از مصرف متوترکسات تجویز کرد ( نه همزمان ) تا با اثر ضد نئوپلاسم آن تداخل نکند.
5- درمان نئوپلاسم با متوترکسات را نباید آغاز کرد مگر اینکه کلیرانس کراتینین و غلظت کراتینین سرم در حد طبیعی باشد.

توصیه های دارویی متوترکسات

1- احتمال بروز و شدت عوارض جانبی، به خصوص مسمومیت کبد، به فواصل زمانی و طول مصرف دارو بستگی دارد.
2- در تزریق دارو از راه غلاف طناب نخاعی، مقادیر زیادی متوترکسات وارد جریان خون می شود و در بیمارانی که به طورسیستمیک نیز دارو دریافت می کنند برای جلوگیری از سمیت، تنظیم مجدد مقدار مصرف سیستمیک توصیه می شود.
3- تعداد لکوسیت ها و پلاکت ها 10-7 روز بعد از تجویز دارو به حداقل می رسد و 7 روز بعد به میزان طبیعی بر می گردد.
4- در بیماران مبتلا به آسیت، انسداد مجرای گوارش، وجود ترشحات جنب یا صفاق و عیب کار کلیه مکن است با مقادیر بیشتر و یا مدت زمان مصرف طولانی تر لکوورین لازم باشد، توصیه می شود طول مدت مصرف لکوورین بر اساس غلظت پلاسمایی متوترکسات تعیین گردد.
5- در درمان پسوریازیس، زمانی که پاسخ بالینی مطلوب به دست آمد توصیه می شود که مقادیر دارو تدریجاً کاهش داده شود و زمان استراحت ( قطع مصرف دارو ) به حداکثر زمانی که پاسخ مناسب را ایجاد کند، افزایش یابد.

دارو های هم گروه متوترکسات

X :
Do not use in pregnancy. Risks involved outweigh potential benefits. Safer alternatives exist.

Lactation: Drug excreted in breast milk; do not nurse
کد ژنریک نام شکل دارویی پرخطر دما حیاتی برچسب هشدار بالا
00826
02386
02388
17606
00824
02159
02158
19760
02161
10018
09431
00828
02387
02389
02157
02160
01587
00825
00827

اسامی تجاری موجود در ایران

اسامی تجاری موجود در ایران

نام تجاری
قرص متوترکسات زهراوی 2.5 میلی گرم
قرص یونی ترکسات 2.5 میلی گرم
آمپول متوترکسات 100میلی گرم/میلی لیتر 10 میلی لیتر
آمپول متوترکسات 100میلی گرم/میلی لیتر 5 میلی لیتر
ویال ابترکس 100 میلی گرم/میلی لیتر 50میلی لیتر
قرص ابترکس 5 میلی گرم
آمپول ابترکس 100 میلی گرم/میلی لیتر 10 میلی لیتر
قرص ابترکس 2.5 میلی گرم
قرص ترکسان 2.5 میلی گرم
آمپول متوترکسات میلان 100میلی گرم/میلی لیتر 10میلی لیتر
آمپول متوترکسات میلان 25میلی گرم/میلی لیتر 2 میلی لیتر
آمپول ابترکس 5میلی گرم/میلی لیتر
آمپول ابترکس 50میلی گرم/5میلی لیتر
آمپول ابه ترکس 50میلی گرم/5میلی لیتر
آمپول ابترکس 5میلی گرم/میلی لیتر
آمپول متوترکسات 2.5میلی گرم/میلی لیتر 2میلی لیتر
سرنگ آماده تزریق ابه ترکسات 10میلی گرم/میلی لیتر 0.75میلی لیتر
سرنگ آماده تزریق ابترکسات 10میلی گرم/میلی لیتر 2میلی لیتر
سرنگ آماده تزریق ابترکسات 10میلی گرم/میلی لیتر 1.5 میلی لیتر
سرنگ آماده تزریق ابترکسات 10میلی گرم/میلی لیتر 1میلی لیتر
آمپول بنداترکسات 25 میلی گرم/میلی لیتر 2 میلی لیتر
قرص متوترکسات اسوه 2.5 میلی گرم
قرص متوترکسات زهراوی 5 میلی گرم
Methotrexate available in Iran

Methotrexate available in Iran

Brand names
METHOTREXATE ZAHRAVI 2.5MG TAB
UNITREXATE Tablet 2.5 mg
METHOTREXATE Injection 100 mg/ml,10 ml
METHOTREXATE Injection 100 mg/ml,5 ml
EBETREX Injection 100 mg/ml,50 ml
EBETREX Tablet 5 mg
EBETREX Injection 100 mg/ml,10 ml
EBETREX Tablet 2.5 mg
TREXAN Tablet 2.5 mg
METHOTREXATE MYLAN Injection 100 mg/ml,10 ml
METHOTREXATE MYLAN Injection 25 mg/ml,2 ml
EBETREX Injection 5 mg/ml
EBETREX Injection 50 mg/5 ml
EBETREX Injection 50 mg/5 ml
EBETREX Injection 5 mg/ml
METHOTREXATE MYLAN Injection 2.5 mg/ml,2 ml
EBETREXAT Injection 10 mg/ml,0.75 ml(PFS)
EBETREXAT Injection 10 mg/ml,2 ml(PFS)
EBETREXAT Injection 10 mg/ml,1.5 ml(PFS)
EBETREXAT Injection 10 mg/ml,1 ml(PFS)
BENDATREXATE Injection 25 mg/ml,2 ml
METHOTREXATE OSVAH 2.5MG TAB
METHOTREXATE ZAHRAVI 5MG TAB
داروسازی ایران دارو فراخوان شرکت های دارویی شرکت داروسازی عبیدی داروسازی رها اپلیشکن اندرورید و آی او اس دارویاب-app drug info
تازه های دارویی
دارو های پر مصرف ایران

تازه های دارویی

آخرین اخبار

اسامی ژنریک فرعی

تدوین فرمولاری دانشگاه های علوم پزشکی در سامانه دارویاب