اطلاعات تخصصی
موارد مصرف اینوزیتول
اینوزیتول یک ترکیب کربوهیدراتی و یک قند الکلی است که در گذشته به عنوان ویتامین بی هشت شناخته می شد. این ماده در بدن به عنوان یک پیام رسان ثانویه در مسیرهای انتقال پیام سلولی عمل می کند و نقش مهمی در تنظیم عملکرد انسولین و انتقال دهنده های عصبی دارد. در ادامه بررسی دقیق بالینی این ترکیب ارائه می شود.
موارد مصرف تایید شده
از نظر نهادهای معتبر بین المللی مانند سازمان غذا و داروی آمریکا، اینوزیتول در حال حاضر در دسته مکمل های غذایی طبقه بندی می شود و تاییدیه رسمی به عنوان یک داروی نسخه ای برای درمان قطعی یک بیماری خاص را ندارد. با این حال این ترکیب به عنوان یک ماده ایمن شناخته می شود و در فرمولاسیون بسیاری از مکمل های درمانی با هدف بهبود شرایط متابولیک و غدد درون ریز مورد تایید قرار گرفته است. کاربرد اصلی آن در بالین بر اساس شواهد قدرتمند تجربی و مطالعات بالینی گسترده ای است که در قالب مصارف خارج از برچسب تعریف می شوند.
موارد مصرف خارج برچسب
سندرم تخمدان پلی کیستیک
- یکی از مهم ترین کاربردهای بالینی اینوزیتول به ویژه فرم های میو اینوزیتول و دی چیرو اینوزیتول مدیریت سندرم تخمدان پلی کیستیک است. بیماران مبتلا به این سندرم معمولا دچار مقاومت به انسولین هستند که منجر به افزایش ترشح آندروژن ها می شود. تجویز این مکمل با دوز معمول دو تا چهار گرم در روز باعث بهبود حساسیت به انسولین کاهش سطح تستوسترون آزاد بازگشت تخمک گذاری منظم و افزایش کیفیت تخمک ها در بیماران تحت درمان های ناباروری می شود. ترکیب نسبت چهل به یک از میو اینوزیتول به دی چیرو اینوزیتول بیشترین اثربخشی فیزیولوژیک را نشان داده است.
پیشگیری و مدیریت دیابت بارداری
- مطالعات بالینی نشان می دهد که مصرف میو اینوزیتول از سه ماهه اول بارداری در زنان با ریسک بالا مانند زنان دارای اضافه وزن یا سابقه خانوادگی دیابت می تواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به دیابت بارداری را کاهش دهد. این اثر به دلیل بهبود عملکرد گیرنده های انسولین و کاهش مقاومت به انسولین در بافت های محیطی رخ می دهد.
اختلالات روانپزشکی و خلقی
- از آنجا که اینوزیتول در مسیر پیام رسانی انتقال دهنده های عصبی مانند سروتونین و دوپامین نقش دارد در دوزهای بالا معمولا دوازده تا هجده گرم در روز برای مدیریت برخی اختلالات روانپزشکی استفاده می شود. شواهد نشان می دهد که این ترکیب می تواند در کاهش علائم حملات پانیک اختلال وسواس فکری عملی و افسردگی های مقاوم به درمان موثر باشد. البته به دلیل نیاز به دوزهای بسیار بالا استفاده از آن نیازمند پایش گوارشی بیمار است.
سندرم متابولیک
- در بیماران مبتلا به سندرم متابولیک و زنان یائسه تجویز اینوزیتول باعث بهبود پروفایل لیپیدی کاهش تری گلیسیرید و افزایش کلسترول خوب می شود. همچنین با بهبود حساسیت به انسولین به کنترل فشار خون دیاستولیک و کاهش قند خون ناشتا کمک شایانی می کند. مکانیسم اثر در این حالت بهینه سازی مسیرهای متابولیک داخل سلولی وابسته به انسولین است.
نشانگان زجر تنفسی نوزادان
- در نوزادان نارس تزریق وریدی یا تجویز روده ای این ترکیب در برخی پروتکل های درمانی بین المللی برای پیشگیری یا کاهش شدت نشانگان زجر تنفسی و همچنین کاهش خطر دیسپلازی برونکوپولمونری استفاده می شود. این ترکیب به بلوغ ریوی و تولید سورفاکتانت در نوزادان نارس کمک می کند.
مکانیسم اثر اینوزیتول
اینوزیتول یک ترکیب قندی حلقوی است که نقش اساسی در مسیرهای متابولیک و سیگنال دهی سلولی ایفا می کند. با توجه به اهمیت این ترکیب در مدیریت بیماری های غدد درون ریز و متابولیک به ویژه سندرم تخمدان پلی کیستیک درک دقیق مکانیسم های سلولی و کینتیک آن برای پزشکان ضروری است.
مکانیسم اثر اینوزیتول بسیار گسترده و وابسته به بافت هدف است. این ماده در داخل بدن عمدتا به عنوان پیش ساز ترکیباتی عمل می کند که نقش پیام رسان ثانویه را بر عهده دارند. عملکردهای اصلی آن در سطح سلولی شامل موارد زیر است:
- تنظیم مسیرهای سیگنال دهی انسولین یکی از مهم ترین مکانیسم های اینوزیتول است. فرم های میو اینوزیتول و دی چیرو اینوزیتول به عنوان پیام رسان های ثانویه در آبشار سیگنال دهی انسولین عمل می کنند. میو اینوزیتول باعث تسهیل برداشت گلوکز توسط سلول ها و بهبود حساسیت گیرنده های انسولین محیطی می شود. در مقابل دی چیرو اینوزیتول بیشتر در فرآیند ذخیره سازی گلوکز به شکل گلیکوژن نقش دارد.
- در بافت تخمدان اینوزیتول نقش حیاتی در پاسخ به گنادوتروپین ها دارد. میو اینوزیتول به عنوان پیام رسان ثانویه برای هورمون محرک فولیکول عمل می کند و غلظت مناسب آن در مایع فولیکولی برای بلوغ طبیعی تخمک و بهبود کیفیت آن کاملا ضروری است. تنظیم این مسیر باعث کاهش سطح آندروژن ها و بازگشت تخمک گذاری در زنان مبتلا به اختلالات تخمدانی می شود.
- تنظیم کلسیم داخل سلولی مکانیسم دیگر این ترکیب است. مشتقات اینوزیتول مانند اینوزیتول تری فسفات پس از اتصال هورمون ها به گیرنده های سطح سلول باعث آزادسازی یون کلسیم از شبکه آندوپلاسمی به داخل سیتوزول می شوند که این امر برای بسیاری از عملکردهای حیاتی سلول از جمله انقباض عضلانی و ترشحات هورمونی الزامی است.
- در سیستم عصبی مرکزی این ماده پیش ساز فسفاتیدیل اینوزیتول است که در غشای سلول های عصبی قرار دارد. این ترکیب بر عملکرد و حساسیت گیرنده های انتقال دهنده های عصبی نظیر سروتونین و دوپامین تاثیر می گذارد. تنظیم این مسیرهای عصبی پایه و اساس اثربخشی اینوزیتول در دوزهای بالا برای مدیریت اختلالات خلقی و اضطرابی است.
فارماکوکینتیک اینوزیتول
جذب
- اینوزیتول پس از مصرف خوراکی از طریق دستگاه گوارش به خوبی و با سرعت بالایی انجام می شود. مکانیسم اصلی جذب فعال آن از طریق ناقل های همزمان سدیم و اینوزیتول در روده کوچک است. مصرف همزمان اینوزیتول با مواد غذایی حاوی گلوکز بالا ممکن است به دلیل رقابت در ناقل های روده ای میزان جذب آن را تا حدودی کاهش دهد بنابراین مصرف آن با معده خالی یا پیش از وعده های غذایی جذب بهتری را به همراه دارد.
توزیع
- این دارو در بافت های مختلف بدن به صورت گسترده انجام می پذیرد. اینوزیتول به راحتی از سد خونی مغزی عبور می کند و غلظت آن در مغز قلب کلیه ها و مایع فولیکولی تخمدان بسیار بالاتر از سطح سرمی آن است. این تجمع بافتی بالا نشان دهنده نیاز فیزیولوژیک این ارگان ها به اینوزیتول برای عملکرد طبیعی است.
متابولیسم
- این ترکیب بیشتر در کلیه ها و بافت های محیطی صورت می گیرد. یک مرحله بسیار مهم در متابولیسم تبدیل میو اینوزیتول به دی چیرو اینوزیتول توسط آنزیم اپیمراز است. این آنزیم به شدت وابسته به انسولین است. در شرایط مقاومت به انسولین فعالیت این آنزیم کاهش یافته و تعادل طبیعی بین این دو فرم ایزومری در بافت ها به هم می ریزد. در نهایت بخش عمده اینوزیتول در مسیر کاتابولیک به دی گلوکورونات تبدیل شده و وارد مسیر پنتوز فسفات می شود تا برای تولید انرژی یا سنتز سایر ترکیبات کربوهیدراتی مورد استفاده قرار گیرد.
دفع
- اینوزیتول و متابولیت های آن به طور عمده از طریق ادرار انجام می شود. لوله های پروگزیمال کلیه نقش مهمی در بازجذب این ماده دارند تا از دفع بیش از حد آن جلوگیری کنند. در بیماران دیابتی که دارای دفع ادراری بالای گلوکز هستند به دلیل رقابت در بازجذب کلیوی میزان دفع ادراری اینوزیتول افزایش یافته و بیمار مستعد کمبود بافتی این ماده می شود. نیمه عمر این ماده نسبتا کوتاه است و برای حفظ سطح درمانی پایدار در خون معمولا نیاز به تجویز در دوزهای منقسم روزانه است.
منع مصرف اینوزیتول
موارد منع مصرف در بیماری ها
اینوزیتول به طور کلی دارای مشخصات ایمنی بالایی است و منع مصرف مطلق در بیماری های خاصی برای آن گزارش نشده است اما در شرایط بالینی زیر باید با احتیاط شدید یا منع مصرف نسبی در نظر گرفته شود:
اختلال دوقطبی
- مصرف دوزهای بالای این ترکیب در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی ممکن است باعث تحریک و القای فاز شیدایی یا مانیا شود. پزشکان باید در تجویز این دارو برای بیماران دارای سابقه اختلالات خلقی احتیاط کرده و وضعیت روانی بیمار را پایش کنند.
بیماری های همراه با افت قند خون
- به دلیل مکانیسم اثر این دارو در افزایش حساسیت به انسولین و تسهیل ورود گلوکز به سلول ها مصرف آن در بیمارانی که مستعد افت قند خون هستند یا داروهای کاهنده قند خون مصرف می کنند نیازمند تنظیم دقیق دوز است تا از بروز هیپوگلیسمی شدید جلوگیری شود.
موارد منع مصرف در بارداری و شیردهیدوران بارداری
- مصرف این دارو در بارداری منع مصرف مطلق ندارد و حتی در بسیاری از پروتکل های بالینی برای پیشگیری از دیابت بارداری و کاهش خطرات ناشی از سندرم تخمدان پلی کیستیک در زنان باردار تجویز می شود. با این وجود مصرف دوزهای بسیار بالا و کنترل نشده آن توصیه نمی شود و تجویز آن باید بر اساس ارزیابی دقیق خطر و منفعت توسط پزشک متخصص صورت گیرد.
دوران شیردهی
- به دلیل فقدان مطالعات بالینی جامع و معتبر در زمینه میزان ترشح این ترکیب و متابولیت های آن در شیر مادر و تاثیرات احتمالی آن بر متابولیسم نوزاد مصرف آن در دوران شیردهی به طور کلی توصیه نمی شود و جزو موارد منع مصرف نسبی طبقه بندی می گردد.
موارد منع مصرف در کودکان - ایمنی و اثربخشی بالینی دوزهای درمانی اینوزیتول در جمعیت کودکان و اطفال به طور کامل تثبیت نشده است. به همین دلیل مصرف این مکمل در کودکان جزو موارد منع مصرف در نظر گرفته می شود. استفاده از آن در این گروه سنی تنها در موارد بسیار نادر مطالعاتی و تحت نظارت مستقیم فوق تخصص غدد اطفال یا روانپزشک اطفال برای اندیکاسیون های خاص مجاز است و به صورت روتین نباید تجویز گردد.
عوارض جانبی اینوزیتول
عوارض گوارشی
شایع ترین عوارض جانبی اینوزیتول مربوط به دستگاه گوارش است که به دلیل ماهیت قندی و اسموتیک این ترکیب در روده ها رخ می دهد.
- حالت تهوع: حدود ۵ تا ۱۰ درصد بیماران به ویژه در شروع درمان با دوزهای بالا این عارضه را تجربه می کنند.
- نفخ و گازهای روده ای: حدود ۵ تا ۱۰ درصد موارد گزارش شده است که ناشی از تخمیر روده ای این ترکیب است.
- درد و کرامپ های شکمی: حدود ۵ درصد بیماران دچار دردهای خفیف تا متوسط شکمی می شوند.
- اسهال: حدود ۵ درصد موارد رخ می دهد و در صورت بروز اسهال شدید کاهش دوز دارو توسط پزشک توصیه می گردد.
عوارض سیستم عصبی مرکزی
این عوارض معمولا خفیف و گذرا هستند و با تطابق بدن با دارو کاهش می یابند.
- سردرد: حدود ۱ تا ۳ درصد بیماران ممکن است در روزهای اولیه مصرف دچار سردردهای خفیف شوند.
- سرگیجه: در حدود ۱ تا ۲ درصد موارد گزارش شده است.
- خستگی و بی خوابی: کمتر از ۱ تا ۲ درصد بیماران تغییراتی در الگوی خواب یا احساس خستگی را گزارش کرده اند.
عوارض متابولیک و سایر موارد
- افت قند خون: وقوع آن به تنهایی نادر است (کمتر از ۱ درصد) اما در صورت مصرف همزمان با داروهای کاهنده قند خون احتمال بروز آن به میزان قابل توجهی افزایش می یابد و نیازمند پایش بالینی است.
- واکنش های حساسیت پوستی: بروز راش یا خارش بسیار نادر بوده و در کمتر از ۰.۱ درصد موارد مشاهده شده است.
نکات کاربردی برای پزشکان در مدیریت عوارضبرای به حداقل رساندن عوارض جانبی گوارشی که بیشترین درصد شیوع را دارند توصیه می شود درمان با دوزهای پایین آغاز شده و به تدریج طی چند هفته افزایش یابد. همچنین تقسیم دوز روزانه به دو تا سه دوز کوچکتر در طول روز و مصرف دارو همراه با غذا می تواند تحمل پذیری گوارشی بیمار را به میزان چشمگیری بهبود بخشد. در صورت بروز اسهال مداوم قطع موقت یا کاهش دوز دارو ضروری است.
تداخلات دارویی اینوزیتول
تداخلات دارویی اینوزیتول
مصرف همزمان اینوزیتول با برخی داروها نیازمند تنظیم دوز و پایش دقیق بالینی است. مهم ترین تداخلات شامل موارد زیر است:
داروهای کاهنده قند خون
- مصرف همزمان اینوزیتول با داروهایی مانند متفورمین، گلی بنکلامید، گلی کلازید، پیوگلیتازون و انواع انسولین ها به دلیل اثر هم افزایی در افزایش حساسیت گیرنده ها به انسولین، خطر افت قند خون را به شدت افزایش می دهد. در صورت تجویز همزمان، پایش منظم قند خون و احتمال کاهش دوز داروهای دیابت توسط پزشک الزامی است.
لیتیم
- بر اساس مکانیسم های فارماکولوژیک، لیتیم از طریق مهار آنزیم اینوزیتول مونو فسفاتاز باعث تخلیه اینوزیتول در سیستم عصبی مرکزی می شود که این امر پایه و اساس اثرات درمانی لیتیم در اختلال دوقطبی است. تجویز مکمل اینوزیتول ممکن است با این مکانیسم تداخل کرده و اثربخشی لیتیم را کاهش دهد. مصرف همزمان این دو نیازمند احتیاط فراوان است.
داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین
- مصرف همزمان اینوزیتول با داروهای ضد افسردگی مانند فلوکستین، سرترالین و سیتالوپرام ممکن است اثرات درمانی این داروها را در اختلالات پانیک و وسواس تقویت کند. اگرچه تداخل خطرناکی محسوب نمی شود، اما ارزیابی پاسخ بالینی بیمار توصیه می گردد.
تداخل با غذا - اینوزیتول تداخل منفی و مخربی با مواد غذایی ندارد و جذب آن به طور کلی تحت تاثیر مصرف غذا مختل نمی شود.
- به منظور کاهش عوارض گوارشی شایع مانند تهوع و نفخ، به پزشکان توصیه می شود که به بیماران آموزش دهند دارو را همراه با وعده های غذایی مصرف کنند.
- برخی منابع اشاره می کنند که مصرف مقادیر بسیار بالای کافئین ممکن است اثربخشی اینوزیتول را در مسیرهای سلولی کمی کاهش دهد، اما نیازی به محدودیت شدید رژیم غذایی نیست.
تداخل در آزمایشات بالینیاینوزیتول با تغییر در متابولیسم پایه بدن، می تواند نتایج برخی از آزمایش های تشخیصی و دوره ای را تغییر دهد که پزشک باید هنگام تفسیر نتایج به آن ها توجه کند:
پنل قند خون
- مصرف مداوم اینوزیتول باعث کاهش مقادیر قند خون ناشتا و هموگلوبین ای یک سی در برگه آزمایش می شود. این تغییر نشان دهنده اثربخشی دارو است و نباید با خطای آزمایشگاهی اشتباه گرفته شود.
پروفایل هورمونی
- در بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک، مصرف این ترکیب باعث کاهش قابل توجه سطوح تستوستیرون آزاد، تستوستیرون توتال و هورمون لوتئینه کننده در آزمایش خون می شود. همچنین سطح گلوبولین متصل شونده به هورمون های جنسی افزایش می یابد.
پروفایل لیپیدی
- آزمایش های چربی خون ممکن است کاهش در مقادیر تری گلیسرید و کلسترول ال دی ال را نشان دهند که ناشی از بهبود مقاومت به انسولین است.
هشدار ها اینوزیتول
هشدار های بالینی کاربردی برای پزشکان
خطر افت قند خون
- با توجه به اثرات حساس کننده به انسولین مصرف همزمان اینوزیتول با دارو های کاهنده قند خون مانند متفورمین سولفونیل اوره ها و انسولین می تواند خطر افت شدید قند خون را افزایش دهد. پایش منظم قند خون در این بیماران و تنظیم دوز دارو های دیابت در صورت نیاز کاملا ضروری است.
اختلالات خلقی و روانی
- در بیماران مبتلا به اختلال دو قطبی مصرف دوز های بالای اینوزیتول ممکن است باعث تحریک و القای فاز شیدایی یا مانیا شود. توصیه می شود در بیماران با سابقه مشکلات روانپزشکی به ویژه اختلال دو قطبی مصرف این ترکیب با احتیاط فراوان و پایش دقیق بالینی انجام گیرد.
عوارض گوارشی وابسته به دوز
- مصرف دوز های بالا معمولا بیش از دوازده گرم در روز که در اختلالات روانپزشکی تجویز می شود می تواند منجر به عوارض گوارشی از جمله حالت تهوع نفخ اسهال و درد های شکمی شود. برای کاهش این عوارض بالینی توصیه می شود دوز دارو به صورت تدریجی افزایش یابد و در دوز های منقسم مصرف گردد.
تداخل با جذب املاح و مواد معدنی
- فرم اسید فیتیک اینوزیتول می تواند به مواد معدنی مانند کلسیم آهن و روی متصل شده و جذب آن ها را در دستگاه گوارش کاهش دهد. در بیمارانی که دچار کمبود این مواد معدنی هستند و یا کم خونی فقر آهن دارند باید به این موضوع دقت شود و در صورت لزوم مکمل های معدنی با فاصله زمانی مناسب تجویز شوند.
اوردوز اینوزیتول و مدیریت درمان آنعلائم اوردوز بالینی
- اینوزیتول یک ترکیب محلول در آب است و سمیت بسیار پایینی دارد در نتیجه اوردوز با این ترکیب به ندرت تهدید کننده حیات بیمار است. با این حال مصرف مقادیر بسیار زیاد آن می تواند منجر به بروز عوارض گوارشی شدید شود. شایع ترین علائم اوردوز شامل اسهال آبکی شدید، کرامپ های شکمی، حالت تهوع مداوم و نفخ بیش از حد است. در موارد نادر و به دنبال اسهال شدید ممکن است بی حالی، سرگیجه و علائم دهیدراتاسیون نیز در بیمار مشاهده شود.
اقدامات درمانی و مدیریت بالینی
هیچ پادزهر اختصاصی برای اوردوز اینوزیتول در منابع علمی ذکر نشده است و درمان اوردوز کاملا به صورت حمایتی و علامتی انجام می پذیرد. اقدامات لازم شامل موارد زیر است:
- قطع فوری دارو: اولین و مهم ترین اقدام بالینی قطع کامل مصرف مکمل اینوزیتول است.
- مایع درمانی: به دلیل احتمال بروز اسهال شدید و از دست رفتن آب بدن جبران مایعات و الکترولیت ها از طریق مصرف مایعات خوراکی و در موارد شدید تر استفاده از سرم تراپی وریدی برای جلوگیری از دهیدراتاسیون شدید بیمار الزامی است.
- درمان های حمایتی دستگاه گوارش: در صورت لزوم تجویز دارو های ضد اسهال و ضد اسپاسم روده ای می تواند به کنترل سریع تر علائم گوارشی کمک کند.
با توجه به نیمه عمر و دفع سریع کلیوی این ترکیب علائم اوردوز معمولا پس از قطع مصرف دارو و با گذشت چند ساعت تا حداکثر یک روز به طور کامل برطرف می شوند و نیازی به مداخلات تهاجمی تر مانند دیالیز وجود ندارد. پایش علائم حیاتی و بررسی سطح الکترولیت های سرم در بیماران دارای اسهال شدید توصیه می گردد.
توصیه های دارویی اینوزیتول
توصیه های دارویی بیمار
- مصرف مداوم و منظم این مکمل برای دستیابی به نتایج مطلوب الزامی است. به بیمار تاکید کنید که بهبود علائم به ویژه در اختلالات قاعدگی و مقاومت به انسولین ممکن است به سه تا شش ماه زمان نیاز داشته باشد.
- برای به حداقل رساندن عوارض گوارشی شایع مانند تهوع نفخ و اسهال خفیف دارو حتما همراه با وعده های غذایی مصرف شود.
- در صورت تجویز فرم پودری محتویات ساشه یا پیمانه باید در یک لیوان آب به طور کامل حل شده و بلافاصله مصرف گردد.
- به بیمار آموزش دهید که در صورت مصرف همزمان داروهای دیابت نسبت به علائم افت قند خون مانند تعریق لرزش و سرگیجه هوشیار باشد و در صورت بروز این علائم سریعا از مواد قندی استفاده کرده و به شما اطلاع دهد.
- از مصرف مقادیر بسیار زیاد کافئین خودداری شود زیرا ممکن است در جذب و اثربخشی دارو اختلال ایجاد کند.
توصیه های دارویی مخصوص پزشک - دوزاژ بالینی در سندرم تخمدان پلی کیستیک معمولا دو تا چهار گرم در روز است که برای کاهش عوارض گوارشی بهتر است در دو دوز منقسم تجویز شود.
- مطالعات بالینی نشان می دهند که تجویز ترکیبی مایو اینوزیتول و دی کایرو اینوزیتول با نسبت فیزیولوژیک چهل به یک بیشترین اثربخشی را در بهبود کیفیت تخمک گذاری و کاهش مقاومت به انسولین دارد.
- در اختلالات روانپزشکی مانند حملات پنیک و اختلال وسواس فکری عملی دوزهای بسیار بالاتری در محدوده دوازده تا هجده گرم در روز مورد نیاز است. در این موارد تیتراسیون تدریجی دوز برای جلوگیری از عدم تحمل گوارشی شدید اکیدا توصیه می شود.
- در بیماران تحت درمان با لیتیم احتیاط ویژه الزامی است. مکانیسم اثر لیتیم بر پایه مهار آنزیم اینوزیتول مونوفسفاتاز و تخلیه اینوزیتول مغزی است لذا تجویز این مکمل می تواند اثربخشی لیتیم را کاهش داده و منجر به تشدید علائم مانیا شود.
- در صورت تجویز همزمان با متفورمین یا سایر داروهای حساس کننده به انسولین اثرات هم افزایی ایجاد شده و خطر هیپوگلیسمی افزایش می یابد. در این شرایط پایش دقیق قند خون و احتمال کاهش دوز داروهای کاهنده قند خون ضروری است.
- ارزیابی پایه و دوره ای پروفایل هورمون های آندروژنیک قند خون ناشتا و پروفایل لیپیدی برای بررسی میزان پاسخ دهی بیمار به درمان توصیه می گردد.
دارو های هم گروه اینوزیتول