آتراکوریوم بسیلات چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف آتراکوریوم بسیلات

موارد مصرف تایید شده داروی آتراکوریوم بسیلات

تسهیل لوله گذاری داخل تراشه در بیهوشی

• این دارو به عنوان داروی کمکی در بیهوشی عمومی برای تسهیل لوله گذاری داخل تراشه استفاده می شود. آتراکوریوم به دلیل شروع اثر نسبتا سریع و زمان اثر متوسط، انتخاب مناسبی برای جراحی های روتین است. در بیماران با نارسایی کبدی یا کلیوی، به دلیل متابولیسم خاص آن از طریق حذف هافمن و هیدرولیز استری در خون، نیازی به تنظیم دوز ندارد که این موضوع یک مزیت بالینی بسیار مهم برای پزشکان بیهوشی محسوب می شود.

ایجاد شل شدگی عضلات اسکلتی در حین جراحی

• جهت فراهم کردن محیط جراحی مناسب و تسهیل کار جراح در حین عمل های جراحی شکمی، ارتوپدی و سایر مداخلات، از این داروی مسدود کننده عصبی عضلانی استفاده می گردد. پایش مداوم عملکرد عصبی عضلانی با استفاده از دستگاه های تحریک کننده اعصاب محیطی برای جلوگیری از مسدود شدن باقیمانده عضلانی در پایان عمل و تعیین زمان دقیق تزریق دارو های خنثی کننده، اکیدا توصیه می شود.

تسهیل تهویه مکانیکی در بیماران تحت مراقبت های ویژه

• در شرایطی که بیمار در بخش مراقبت های ویژه با دستگاه تنفس مصنوعی ناهماهنگی دارد یا نیاز به کاهش کار تنفسی و مصرف اکسیژن است، این دارو کاربرد دارد. البته باید توجه داشت که استفاده طولانی مدت از مسدود کننده های عصبی عضلانی می تواند خطر ضعف عضلانی پس از قطع دارو را افزایش دهد و استفاده از آن باید به صورت هدفمند باشد.

موارد مصرف خارج برچسب داروی آتراکوریوم بسیلات

مدیریت سندرم دیسترس تنفسی حاد

• در بیماران مبتلا به سندرم دیسترس تنفسی حاد شدید که با وجود آرام بخشی عمیق همچنان با دستگاه تنفس مصنوعی مقاومت دارند، از انفوزیون مداوم این دارو برای فلج عضلانی موقت استفاده می شود. این کار به بهبود اکسیژن رسانی، تسهیل تهویه محافظتی ریه و کاهش مرگ و میر کمک می کند. معمولا استفاده از دارو در این شرایط محدود به چهل و هشت ساعت اولیه فاز حاد بیماری است.

کنترل لرز در هیپوترمی درمانی

• در بیمارانی که پس از ایست قلبی یا آسیب های مغزی تحت درمان با کاهش دمای بدن قرار می گیرند، واکنش طبیعی بدن بروز لرز شدید است. این لرز باعث افزایش شدید متابولیسم و تولید گرما می شود که هدف درمان را خنثی می کند. در صورت عدم پاسخ به دارو های خط اول، آتراکوریوم به عنوان یک راهکار موثر برای سرکوب لرز تجویز می گردد.

مدیریت حملات شدید و مقاوم آسم

• در وضعیت های بحرانی آسم که بیمار به حداکثر درمان های متداول گشاد کننده برونش پاسخ نمی دهد و تهویه مکانیکی وی به دلیل مقاومت شدید مجاری هوایی غیر ممکن شده است، فلج کردن عضلات تنفسی با آتراکوریوم به صورت خارج برچسب انجام می شود. این اقدام امکان تهویه بیمار را فراهم کرده و از آسیب به ریه ها در اثر فشار بالای دستگاه جلوگیری می کند.

مکانیسم اثر آتراکوریوم بسیلات

• آتراکوریوم یک داروی مسدود کننده عصبی عضلانی غیر دپولاریزان با ساختار بنزیل ایزوکینولین است. مکانیسم اصلی اثر این دارو بر پایه رقابت مستقیم و برگشت پذیر با انتقال دهنده عصبی استیل کولین برای اتصال به گیرنده های کولینرژیک نیکوتینی در غشای پس سیناپسی صفحه محرک انتهایی عضله اسکلتی است.
• هنگامی که این دارو به گیرنده ها متصل می شود، از باز شدن کانال های یونی جلوگیری کرده و روند دپولاریزاسیون طبیعی عضله را مسدود می کند که نتیجه آن ایجاد فلج عضلانی است. از آنجا که این اتصال به صورت رقابتی است، افزایش غلظت استیل کولین در شکاف سیناپسی می تواند اثر مسدود کنندگی آتراکوریوم را خنثی کند. پزشکان برای معکوس کردن اثر این دارو در پایان جراحی از دارو های مهار کننده آنزیم استیل کولین استراز مانند نئوستیگمین یا ادروفونیوم استفاده می کنند. برخلاف دارو های دپولاریزان، مصرف آتراکوریوم باعث انقباضات اولیه عضلانی پیش از شروع فلج نمی شود.

فارماکوکینتیک آتراکوریوم بسیلات

شروع اثر و زمان رسیدن به اوج اثر

• پس از تزریق وریدی، زمان شروع فلج وابسته به دوز است. در دوز های استاندارد بالینی، شرایط مناسب برای لوله گذاری داخل تراشه معمولا ظرف مدت دو تا دو و نیم دقیقه فراهم می شود. حداکثر اثر مسدود کنندگی دارو نیز بین سه تا پنج دقیقه پس از تجویز وریدی مشاهده می گردد.

طول مدت اثر بالینی

• آتراکوریوم در گروه مسدود کننده های عصبی عضلانی با طول اثر متوسط طبقه بندی می شود. مدت زمان اثر بالینی، یعنی زمانی که طول می کشد تا انتقال عصبی عضلانی به بیست و پنج درصد حالت طبیعی بازگردد، پس از یک دوز استاندارد در حدود بیست تا سی و پنج دقیقه است.

متابولیسم و تجزیه در خون

مهم ترین مزیت بالینی آتراکوریوم مسیر متابولیسم منحصر به فرد آن است که کاملا مستقل از عملکرد کبد و کلیه انجام می گیرد. پاکسازی این دارو از پلاسمای خون از طریق دو مسیر مجزا و همزمان صورت می پذیرد:

• مسیر اول تخریب هافمن است که یک فرآیند تجزیه شیمیایی، خود به خودی و غیر آنزیمی در خون است. این فرآیند مستقیما به پی اچ و دمای طبیعی بدن وابسته است.
• مسیر دوم هیدرولیز استری است که توسط آنزیم های استراز غیر اختصاصی در پلاسما کاتالیز می شود.
• این استقلال از ارگان های دفعی باعث می شود آتراکوریوم داروی انتخابی بسیار ایمنی برای بیماران مبتلا به نارسایی شدید کلیه یا کبد و همچنین بیماران سالمند باشد.

متابولیت ها و مسیر دفع

• تجزیه دارو باعث تولید متابولیت های مختلفی می شود که شناخته شده ترین آن ها لودانوزین است. لودانوزین هیچ گونه اثر مسدود کننده عصبی عضلانی ندارد، اما می تواند از سد خونی مغزی عبور کند و در غلظت های بالا باعث تحریک سیستم عصبی مرکزی و حتی بروز تشنج شود. خطر تجمع لودانوزین تنها در زمان استفاده از انفوزیون های مداوم و چند روزه در بخش مراقبت های ویژه و در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی مطرح است. متابولیت های غیر فعال در نهایت از مسیر ادرار و صفرا از بدن دفع می شوند.

نیمه عمر حذف

• نیمه عمر حذف نهایی دارو در حدود بیست دقیقه است. به دلیل متابولیسم سریع در جریان خون، اثرات تجمعی آتراکوریوم حتی با دوز های مکرر حداقل است و زمان بازیابی عملکرد عضلانی پس از قطع دارو به سرعت رخ می دهد.

منع مصرف آتراکوریوم بسیلات

موارد منع مصرف در بیماری ها

حساسیت مفرط

• تنها مورد منع مصرف مطلق این دارو، وجود سابقه حساسیت مفرط یا آنافیلاکسی به آتراکوریوم بسیلات یا ترکیبات موجود در فرمولاسیون آن است.

آسم و بیماری های تنفسی

• به دلیل قابلیت بالای این دارو در آزادسازی هیستامین، تجویز آن در بیماران مبتلا به آسم، واکنش های آلرژیک شدید یا سابقه برونکواسپاسم باید با احتیاط بسیار زیاد و ترجیحا جایگزینی با دارویی با کمترین میزان آزادسازی هیستامین انجام شود.

بیماری های عصبی عضلانی

• در بیماران مبتلا به میاستنی گراویس یا سندرم ایتون لامبرت، حساسیت به دارو های مسدود کننده عصبی عضلانی غیر دپولاریزان به شدت افزایش می یابد. تجویز این دارو می تواند منجر به فلج عمیق و طولانی مدت تنفسی شود، لذا استفاده از آن نیازمند کاهش شدید دوز و پایش دقیق عصبی عضلانی است.

بی ثباتی همودینامیک

• در بیماران با افت فشار خون شدید یا بیماری های پیشرفته قلبی عروقی، آزادسازی هیستامین ناشی از تزریق سریع دارو می تواند منجر به افت ناگهانی و خطرناک فشار خون و تاکی کاردی شود.

موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی

دوران بارداری

• این دارو در رده سی بارداری قرار دارد. مطالعات کافی و کنترل شده در زنان باردار وجود ندارد. مصرف این دارو در دوران بارداری تنها در شرایطی مجاز است که منافع بالینی برای مادر، خطرات بالقوه برای جنین را توجیه کند. در بیهوشی عمومی برای جراحی سزارین، این دارو از جفت عبور می کند اما معمولا در دوز های استاندارد بالینی اثرات مسدود کنندگی قابل توجهی بر تنفس نوزاد ندارد، با این حال آماده بودن تجهیزات احیای نوزاد در اتاق عمل الزامی است.

دوران شیردهی

• ترشح این دارو و متابولیت های آن در شیر مادر به طور قطعی مشخص نیست. با توجه به ماهیت دارو، تجویز آن در زنان شیرده باید با احتیاط انجام گیرد و توصیه می شود شیردهی تا زمان پاکسازی کامل دارو و هوشیاری کامل مادر به تعویق بیفتد.

موارد منع مصرف در کودکان

نوزادان زیر یک ماه

• ایمنی و اثربخشی این دارو در نوزادان کمتر از یک ماه به طور کامل تایید نشده است. نکته بسیار مهم بالینی برای پزشکان این است که ویال های چند دوزی این دارو ممکن است حاوی ماده نگهدارنده بنزیل الکل باشند. ورود بنزیل الکل به بدن نوزادان نارس یا نوزادان با وزن کم می تواند منجر به مسمومیت کشنده ای به نام سندرم گاسپینگ شود. بنابراین، استفاده از فرمولاسیون های حاوی بنزیل الکل در این گروه سنی اکیدا ممنوع است.

کودکان بالای یک ماه

• در کودکان بزرگتر از یک ماه، این دارو منع مصرف مطلق ندارد و با تنظیم دقیق دوز بر اساس وزن بیمار قابل تجویز است، اما کودکان ممکن است به اثرات دارو حساس تر باشند و پایش مداوم عملکرد تنفسی تا بازگشت کامل قدرت عضلانی الزامی است.

عوارض جانبی آتراکوریوم بسیلات

عوارض جانبی پوستی و حساسیتی

واکنش های پوستی از جمله شایع ترین تظاهرات بالینی پس از تزریق این دارو هستند که به طور مستقیم با ترشح هیستامین ارتباط دارند.

• برافروختگی و قرمزی پوست: این عارضه شایع ترین تظاهر بالینی است که در حدود یک تا پنج درصد بیماران، به ویژه در نواحی صورت، گردن و قفسه سینه بروز می کند.
• کهیر و خارش: این عوارض در حدود دو دهم تا یک درصد از بیماران مشاهده می شوند.
• واکنش های آنافیلاکسی: بروز واکنش های شدید آلرژیک بسیار نادر اما تهدید کننده حیات است و در کمتر از یک درصد موارد اتفاق می افتد.

عوارض جانبی قلبی عروقی

بیشترین تغییرات همودینامیک ناشی از تزریق این دارو نیز به دلیل آزادسازی هیستامین رخ می دهد. تزریق سریع دارو احتمال بروز این عوارض را افزایش می دهد.

• افت فشار خون: این عارضه در حدود یک تا دو درصد از بیماران گزارش شده است. افت فشار خون معمولا گذرا است.
• تپش قلب و افزایش ضربان قلب: این حالت نیز در حدود یک درصد از بیماران رخ می دهد و ارتباط مستقیمی با واکنش های جبرانی عروق دارد.
• کاهش ضربان قلب: بروز این عارضه بسیار نادر بوده و در کمتر از یک درصد موارد ثبت شده است.

عوارض جانبی تنفسی

• اسپاسم مجاری تنفسی: بروز این عارضه در حدود دو دهم تا یک درصد از بیماران گزارش شده است. این موضوع در بیماران مبتلا به آسم یا دارای سابقه واکنش های حساسیتی، نیازمند توجه ویژه و پایش مداوم صدای تنفسی است.
• تنگی نفس: در کمتر از یک درصد موارد، به دلیل انسداد طولانی مدت عضلات تنفسی یا اثرات شدید هیستامین، این عارضه مشاهده می شود.

عوارض عصبی عضلانی

• انسداد طولانی مدت یا ناکافی: طولانی شدن اثر دارو یا عدم دستیابی به فلج عضلانی مناسب، در کمتر از یک درصد بیماران رخ می دهد که معمولا به دلیل تداخلات دارویی، اختلالات الکترولیتی یا تنظیم نامناسب دوز ایجاد می شود.
• ضعف عضلانی پس از عمل: این عارضه نیز نادر است و در کمتر از یک درصد موارد به دلیل عدم برگشت کامل اثرات دارو رخ می دهد که نیازمند پایش دقیق بالینی تا زمان ترخیص از اتاق ریکاوری است.

تداخلات دارویی آتراکوریوم بسیلات

مشخصات کلی تداخلات:

•  عامل مسدودکننده عصبی - عضلانی

تداخلات رده X (پرهیز):

کینین

کاهش اثرات داروها توسط آتراکوریوم بسیلات:

تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.

کاهش اثرات آتراکوریوم بسیلات توسط داروها:

مهارکننده‌های استیل کولین استراز، کاربامازپین، فوس فنی‌توئین - فنی‌توئین، دیورتیک های لوپ

افزایش اثرات داروها توسط آتراکوریوم بسیلات:

گلیکوزید های قلبی، کورتیکواستروئید ها (سیستمیک)

افزایش اثرات آتراکوریوم بسیلات توسط داروها:

آمینوگلیکوزیدها، باسیتراسین (سیستمیک)، فرآورده‌های حاوی سم بوتولینوم، برومپریدول، مسدودکننده ‌های کانال کلسیمی، کاپرئومایسین، کلیندامایسین (موضعی)، کولیستیمتات، سیکلوسپورین (سیستمیک)، فوس فنی‌توئین-فنی‌توئین، بی‌هوش کننده‌های استنشاقی، کتورولاک (نازال و سیستمیک)، آنتی‌بیوتیک‌های لینکوزامیدی، لیتیم، بی‌حس کننده‌های موضعی، دیورتیک های لوپ، نمک‌های منیزیم، مینوسیکلین (سیستمیک)، فولکودین، پلی میکسین بی، پروکائین‌آمید، کینیدین، کینین، اسپیرونولاکتون، تتراسیکلین ها، دیورتیک های تیازیدی و شبه تیازیدی، تریمبوتین، ونکومایسین

تداخلات دارویی آتراکوریوم بسیلات
تداخلات دارویی این عامل مسدود کننده عصبی عضلانی به دو دسته کلی دارو های تشدید کننده اثر و دارو های کاهش دهنده اثر تقسیم می شوند. آگاهی از این موارد برای تنظیم دقیق دوز و جلوگیری از عوارض تنفسی پس از عمل ضروری است.

دارو های افزایش دهنده اثر و طول مدت بلوک عضلانی

مصرف همزمان آتراکوریوم بسیلات با دارو های زیر باعث تقویت فلج عضلانی و طولانی شدن زمان ریکاوری می شود:

• هوشبر های استنشاقی: دارو هایی نظیر ایزوفلوران، دزفلوران، سووفلوران، انفلوران و هالوتان به طور قابل توجهی اثرات این دارو را تشدید می کنند. در صورت استفاده همزمان، دوز آتراکوریوم باید کاهش یابد.
• آنتی بیوتیک ها: بسیاری از آنتی بیوتیک ها، به ویژه خانواده آمینوگلیکوزید ها مانند جنتامایسین، نئومایسین، توبرامایسین، آمیکاسین و استرپتومایسین، اثرات بلوک کننده را به شدت افزایش می دهند. سایر آنتی بیوتیک ها از جمله کلیندامایسین، لینکو مایسین، وانکومایسین، باسیتراسین و پلی میکسین ها نیز دارای اثرات مشابهی هستند.
• نمک های منیزیم: سولفات منیزیم که در شرایطی مانند اکلامپسی استفاده می شود، باعث تشدید عمیق انسداد عصبی عضلانی می گردد.
• دارو های قلبی و ضد آریتمی: دارو هایی مانند کینیدین، پروکائین آمید و مسدود کننده های کانال کلسیم نظیر وراپامیل و دیلتیازم می توانند اثرات دارو را طولانی کنند.
• دارو های مدر: دارو های ادرار آور مانند فروزماید و تیازید ها، عمدتا از طریق ایجاد اختلالات الکترولیتی به ویژه کاهش پتاسیم خون، حساسیت بیمار را به آتراکوریوم افزایش می دهند.
• سایر دارو ها: لیتیوم و بی حس کننده های موضعی نیز از جمله عواملی هستند که می توانند باعث طولانی شدن اثرات مسدود کننده های عصبی عضلانی شوند.
• دارو های کاهش دهنده اثر بلوک عضلانی: برخی از دارو ها باعث مقاومت بیمار به اثرات آتراکوریوم شده و نیازمند افزایش دوز یا تکرار زودتر دوز های نگهدارنده هستند:

دارو های ضد تشنج

• مصرف مزمن و طولانی مدت دارو هایی مانند فنی توئین و کاربامازپین باعث کاهش زمان اثر و شدت فلج عضلانی ناشی از آتراکوریوم می شود. پزشکان باید در بیماران صرعی که تحت درمان طولانی مدت با این دارو ها هستند، دوز های بالاتری را در نظر بگیرند یا پایش دقیق تری روی پاسخ عصبی عضلانی داشته باشند.

تداخل با غذا

• با توجه به اینکه داروی آتراکوریوم بسیلات منحصرا به صورت تزریق وریدی و در محیط های کنترل شده مانند اتاق عمل و بخش مراقبت های ویژه تجویز می شود، هیچ گونه تداخل بالینی شناخته شده ای با غذا و مواد خوراکی ندارد. با این حال، رعایت دستورالعمل های استاندارد ناشتایی پیش از القای بیهوشی برای جلوگیری از آسپیراسیون ریوی الزامی است و ارتباطی با متابولیسم خود دارو ندارد.

تداخل در آزمایشات بالینی

• بر اساس داده های منابع معتبر بالینی، هیچ گونه تداخل مستقیم و معنی داری بین مصرف داروی آتراکوریوم بسیلات و نتایج آزمایش های تشخیصی و آزمایشگاهی گزارش نشده است. از آنجا که متابولیسم این دارو از طریق مسیر حذف هافمن و هیدرولیز استری در پلاسما صورت می گیرد و وابسته به عملکرد کبد یا کلیه نیست، اختلال در پارامتر های آزمایشگاهی مرتبط با آنزیم های کبدی یا فاکتور های کلیوی تاثیری در ارزیابی فارماکوکینتیک این دارو ایجاد نمی کند.

هشدار ها آتراکوریوم بسیلات

هشدار های بالینی و کاربردی

آزادسازی هیستامین و اثرات قلبی عروقی

• یکی از مهم ترین هشدار ها در خصوص این دارو، توانایی آن در آزادسازی هیستامین است. این موضوع می تواند منجر به بروز افت فشار خون، تپش قلب و در موارد حساس، برونکواسپاسم شود. تجویز سریع و بولوس دارو خطر این عوارض را به شدت افزایش می دهد. در بیماران مبتلا به بیماری های شدید قلبی عروقی یا سابقه آسم و واکنش های آلرژیک، دارو باید با احتیاط فراوان و در دوز های منقسم یا با سرعت پایین تزریق شود.

عدم تاثیر بر هوشیاری و درد

• بسیار مهم است که پزشکان به خاطر داشته باشند این دارو هیچ گونه اثر آرام بخشی، فراموشی یا ضد درد ندارد. بیمار تحت تاثیر این دارو در صورت عدم دریافت دارو های بیهوشی مناسب، کاملا هوشیار بوده و درد را احساس می کند در حالی که قادر به هیچ گونه حرکتی نیست. این وضعیت می تواند منجر به ترومای شدید روانی شود، لذا اطمینان از عمق کافی بیهوشی پیش از تجویز مسدود کننده های عصبی عضلانی الزامی است.

بیماری های عصبی عضلانی

• در بیماران مبتلا به میاستنی گراویس، سندرم ایتون لامبرت یا سایر بیماری های پیشرفته عصبی عضلانی، حساسیت به این دارو به شدت افزایش می یابد. در این گروه از بیماران، حتی مقادیر بسیار اندک دارو می تواند منجر به فلج عمیق و طولانی مدت شود. استفاده از پایشگر های عصبی عضلانی برای تعیین دقیق دوز در این بیماران کاملا ضروری است.

اختلالات الکترولیتی و اسید و باز

• تغییرات فیزیولوژیک مانند هیپوکالمی، هیپومنیزیمی، هیپوکلسمی، و اسیدوز می توانند اثرات و مدت زمان انسداد عصبی عضلانی را تشدید کنند. پیش از تجویز دارو، اصلاح این اختلالات تا حد امکان توصیه می شود. همچنین هیپوترمی می تواند تجزیه دارو را کند کرده و اثرات آن را طولانی نماید.

هشدار سندرم گاسپینگ در نوزادان

• برخی از ویال های چند دوزی این دارو حاوی مواد نگهدارنده نظیر بنزیل الکل هستند. تجمع بنزیل الکل در نوزادان، به ویژه نوزادان نارس، می تواند به سندرم کشنده گاسپینگ منجر شود که با اسیدوز متابولیک شدید و زجر تنفسی همراه است. استفاده از این فرمولاسیون ها در نوزادان اکیدا ممنوع است.

مسمومیت و اوردوز و پروتکل های درمان

علائم مسمومیت و اوردوز

• تجویز بیش از حد آتراکوریوم بسیلات عمدتا خود را با فلج طولانی مدت عضلات اسکلتی و تنفسی فراتر از زمان مورد نیاز نشان می دهد. علاوه بر این، به دلیل آزادسازی گسترده هیستامین در دوز های بالا، افت شدید فشار خون، کلاپس قلبی عروقی و شوک آنافیلاکتوئید ممکن است بروز کند.

اقدامات درمانی و احیا ​​​​​​​مسمومیت و اوردوز

• حفظ راه هوایی و تهویه مکانیکی: اصلی ترین و مهم ترین اقدام در اوردوز، حفظ راه هوایی مطمئن و ادامه تهویه مکانیکی با فشار مثبت تا زمان بازگشت کامل تنفس ارادی و قدرت عضلانی بیمار است. به هیچ عنوان نباید بیمار را پیش از تایید بالینی بازگشت قدرت عضلات از دستگاه جدا کرد.
• دارو های برگرداننده اثر (آنتاگونیست ها): پس از آن که علائم اولیه بازگشت خود به خودی عملکرد عصبی عضلانی در پایشگر ها مشاهده شد، می توان از دارو های مهار کننده آنزیم کولین استراز مانند نئوستیگمین برای تسریع روند بازگشت استفاده کرد.

برای جلوگیری از عوارض جانبی موسکارینی ناشی از نئوستیگمین نظیر افت ضربان قلب و ترشحات شدید، این دارو باید حتما همراه با یک عامل آنتی کولینرژیک مانند آتروپین یا گلیکوپیرولات به صورت همزمان تجویز شود.

• مدیریت عوارض همودینامیک: در صورت بروز افت فشار خون ناشی از ترشح هیستامین، قرار دادن بیمار در وضعیت مناسب، مایع درمانی سریع و در صورت نیاز استفاده از دارو های تنگ کننده عروق و عوامل اینوتروپیک در دستور کار قرار می گیرد.

توصیه های دارویی آتراکوریوم بسیلات

توصیه های دارویی بیمار
با توجه به این که داروی آتراکوریوم بسیلات منحصرا در محیط های بالینی کنترل شده، مانند اتاق عمل و بخش های مراقبت ویژه و توسط کادر درمان تزریق می شود، آموزش های مرتبط با بیمار بیشتر پیرامون دوره بهبودی پس از عمل و ترخیص است:

پایش وضعیت تنفسی و عضلانی

• به بیمار و همراهان وی آموزش داده شود که در صورت احساس ضعف شدید عضلانی، دشواری در بلع، تنگی نفس یا احساس سنگینی در قفسه سینه پس از خروج از اتاق ریکاوری، فورا به کادر پرستاری یا پزشک معالج اطلاع دهند. این علائم ممکن است نشان دهنده طولانی شدن اثرات شل کنندگی دارو باشد.

شناسایی علائم حساسیت

• بیمار باید از احتمال بروز واکنش های آلرژیک آگاه باشد. بروز علائمی مانند خارش شدید، برافروختگی و قرمزی پوست، بثورات پوستی، تورم صورت یا احساس سبکی سر ناشی از افت فشار خون باید در اسرع وقت گزارش شود.

پرهیز از فعالیت های مخاطره آمیز

• به دلیل اثرات باقیمانده احتمالی دارو های بیهوشی و مسدود کننده های عصبی عضلانی، بیمار باید حداقل تا بیست و چهار ساعت پس از عمل جراحی، از انجام فعالیت هایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند، مانند رانندگی، کار با ماشین آلات سنگین و تصمیم گیری های مهم کاری پرهیز نماید.

توصیه های دارویی مخصوص پزشک
این بخش شامل نکات حیاتی و بالینی برای مدیریت ایمن و موثر فلج عضلانی توسط پزشکان متخصص است:

تجهیزات احیا و مدیریت راه هوایی

• این دارو تنها باید توسط پزشکانی تجویز شود که در مدیریت پیشرفته راه هوایی، لوله گذاری داخل تراشه و تهویه مکانیکی مهارت کامل دارند. تجهیزات کامل احیای قلبی ریوی، اکسیژن و دستگاه تهویه باید پیش از تزریق دارو کاملا در دسترس و آماده کار باشند.

مدیریت آزادسازی هیستامین

• داروی آتراکوریوم بسیلات می تواند باعث آزادسازی هیستامین از ماست سل ها شود که این امر به نوبه خود منجر به افت فشار خون، برافروختگی صورت و بالاتنه، افزایش ضربان قلب و برونکواسپاسم می گردد. برای به حداقل رساندن این خطرات، اکیدا توصیه می شود که دارو به صورت تزریق وریدی آهسته تجویز شود یا دوز مورد نیاز به مقادیر کوچکتر تقسیم گردد. در بیماران مبتلا به آسم، واکنش های آلرژیک شدید یا بیماری های قلبی عروقی، باید احتیاط مضاعف اعمال شود.

پایش مداوم با محرک عصبی

• استفاده از دستگاه محرک اعصاب محیطی برای ارزیابی دقیق عمق انسداد عصبی عضلانی، تعیین زمان دقیق نیاز به دوز های نگهدارنده و ارزیابی زمان مناسب برای بازگرداندن اثر دارو، الزامی است. این پایش از بروز خطراتی نظیر فلج طولانی مدت و مشکلات تنفسی پس از عمل جلوگیری می کند.

مزیت در بیماران کلیوی و کبدی

• با توجه به این که حذف این دارو از بدن از طریق مکانیسم تجزیه هافمن و هیدرولیز استری در پلاسما انجام می شود و وابستگی به عملکرد کبد یا کلیه ندارد، تجویز آن در بیماران مبتلا به نارسایی های شدید کلیوی یا اختلالات کبدی نیازی به تنظیم دوز اولیه ندارد. این ویژگی، آتراکوریوم را به انتخابی ایمن برای این دسته از بیماران تبدیل می کند.

بازگرداندن ایمن اثر دارو

• برای معکوس کردن اثرات انسداد عصبی عضلانی در پایان جراحی، استفاده از دارو های مهار کننده آنزیم استیل کولین استراز مانند نئوستیگمین ضروری است. برای جلوگیری از عوارض جانبی قلبی ناشی از این دارو ها، تجویز همزمان یا پیشاپیش یک عامل آنتی کولینرژیک مانند آتروپین الزامی است. پزشک باید توجه داشته باشد که پیش از تزریق دارو های بازگرداننده، باید شواهد بالینی یا دستگاهی دال بر شروع بهبودی خود به خودی فعالیت عضلانی وجود داشته باشد تا از بازگشت مجدد فلج عضلانی جلوگیری گردد.