گلیسرین چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف گلیسرین

موارد مصرف تایید شده

درمان یبوست حاد و گاه‌به‌گاه (به صورت شیاف یا تنقیه)

• گلیسرین به عنوان یک ملین هیپراسموتیک عمل می‌کند. با کشیدن آب به داخل لومن روده، باعث نرم شدن مدفوع و تحریک حرکات روده می‌شود. اثرگذاری این دارو بسیار سریع است و معمولا بین 15 تا 60 دقیقه پس از استعمال، تخلیه روده انجام می‌شود. در محیط‌های بالینی، این فرم از دارو به ویژه برای کودکان و سالمندانی که دچار تجمع مدفوع در رکتوم شده‌اند، بسیار ایمن و موثر است و خطر وابستگی کمتری نسبت به ملین‌های محرک دارد.

کاهش فشار داخل چشم در حملات حاد گلوکوم (خوراکی)

• گلیسرین سیستمیک با افزایش اسمولاریته خون، آب را از فضای خارج چشمی به داخل خون می‌کشد و در نتیجه فشار داخل چشم را به سرعت کاهش می‌دهد. این کاربرد به ویژه پیش از مداخلات جراحی چشم یا در مدیریت اورژانسی حملات حاد گلوکوم زاویه بسته که نیاز به کاهش سریع فشار است، کاربرد حیاتی دارد.

محافظت و ترطیب پوست (موضعی)

• به عنوان یک ماده جاذب رطوبت در فرمولاسیون‌های موضعی برای درمان خشکی شدید پوست، ایکتیوز و درماتیت استفاده می‌شود. با جذب آب از لایه‌های زیرین پوست به اپیدرم، سد دفاعی پوست را ترمیم می‌کند.

موارد مصرف خارج برچسب

مدیریت ادم مغزی و کاهش فشار داخل جمجمه (خوراکی یا وریدی)

• اگرچه امروزه مانیتول داروی انتخابی در این زمینه است، اما گلیسرین نیز به دلیل خواص اسموتیک خود می‌تواند در کاهش ادم مغزی ناشی از سکته‌های ایسکمیک، تروما یا تومورها موثر باشد. در مواقعی که مانیتول منع مصرف دارد یا در دسترس نیست، فرمولاسیون‌های خاص گلیسرین می‌توانند با ایجاد گرادیان اسموتیک، مایع را از بافت مغز به فضای عروقی منتقل کنند.

تسکین سرفه در فرمولاسیون‌های شربت

• گلیسرین به دلیل خاصیت تسکین‌دهندگی و پوشش‌دهی مخاط، به طور گسترده در شربت‌های ضد سرفه غیرکورتونی استفاده می‌شود. این ماده با ایجاد یک لایه محافظ روی گیرنده‌های تحریکی در گلو، رفلکس سرفه را به صورت فیزیکی (بدون مداخله در سیستم عصبی مرکزی) کاهش می‌دهد که این ویژگی برای اطفال بسیار ایمن و کاربردی است.

مکانیسم اثر گلیسرین

گلیسرین یک عامل اسموتیک و هیگروسکوپیک (جاذب رطوبت) است که بسته به راه تجویز، مکانیسم‌های متفاوتی را در بدن اعمال می‌کند:

اثر ملین (مصرف رکتال)

• هنگامی که گلیسرین به صورت شیاف یا تنقیه استفاده می‌شود، به عنوان یک ملین هیپراسموتیک عمل می‌کند. این ماده با ایجاد شیب اسموتیک در رکتوم، آب را از بافت‌های اطراف به داخل لومن روده می‌کشد. این افزایش حجم مایع باعث نرم شدن مدفوع و اتساع موضعی می‌شود که به نوبه خود گیرنده‌های کششی دیواره روده را تحریک کرده و حرکات پریستالتیک را برای دفع تسریع می‌کند. همچنین گلیسرین اثر تحریکی خفیف موضعی بر مخاط رکتوم دارد.

کاهش فشار داخل چشم و جمجمه (مصرف خوراکی یا سیستمیک)

• گلیسرین پس از جذب سیستمیک، اسمولاریته پلاسمای خون را به شدت افزایش می‌دهد. از آنجا که این دارو به راحتی از سد خونی مغزی و سد خونی چشمی عبور نمی‌کند، یک گرادیان اسموتیک قوی بین خون و مایعات خارج عروقی (مانند مایع زجاجیه چشم یا مایع مغزی نخاعی) ایجاد می‌شود. این امر منجر به انتقال سریع آب از این فضاها به داخل جریان خون شده و در نتیجه فشار داخل چشم و ادم مغزی کاهش می‌یابد.

اثرات موضعی (پوستی و مخاطی)

• در کاربردهای موضعی، این دارو با جذب آب از محیط یا از لایه‌های عمقی‌تر پوست (درم) به سمت لایه شاخی (اپیدرم)، باعث حفظ رطوبت، یکپارچگی سد پوستی و نرمی بافت می‌شود.

فارماکوکینتیک گلیسرین

جذب

• رکتال: جذب سیستمیک گلیسرین از طریق مخاط رکتوم بسیار ضعیف و ناچیز است، بنابراین اثرات آن عمدتا به صورت موضعی در همان ناحیه اعمال می‌شود.
• خوراکی: به سرعت و به طور کامل از دستگاه گوارش جذب می‌شود.

توزیع

• پس از جذب سیستمیک، دارو در تمام فضای خارج سلولی توزیع می‌شود. نکته بالینی مهم این است که گلیسرین توانایی عبور از سدهای فیزیولوژیک دست‌نخورده (مانند سد خونی مغزی و سد خونی چشمی) را ندارد که همین ویژگی پایه و اساس اثربخشی آن در کاهش فشارهای داخل حفره‌ای است.

متابولیسم

• گلیسرین جذب شده به طور گسترده (حدود 80 درصد) در کبد متابولیزه می‌شود. در کبد، این ماده وارد مسیرهای متابولیک کربوهیدرات‌ها شده و می‌تواند به گلوکز و گلیکوژن تبدیل شود و یا برای تولید انرژی اکسید شده و به دی اکسید کربن و آب تبدیل گردد. حدود 10 تا 20 درصد آن نیز توسط کلیه‌ها متابولیزه می‌شود.

دفع

• متابولیت‌های دارو عمدتا به شکل دی اکسید کربن از طریق تنفس و به شکل آب دفع می‌شوند. بخش کوچکی از داروی تغییر نیافته نیز در ادرار فیلتر و دفع می‌گردد. در صورت مصرف دوزهای بالای سیستمیک، مقدار دفع کلیوی افزایش می‌یابد.

شروع و طول اثر

• رکتال (برای یبوست): شروع اثر بسیار سریع بوده و معمولا بین 15 تا 30 دقیقه پس از استعمال، تخلیه روده رخ می‌دهد.
• خوراکی (برای کاهش فشار چشم): کاهش فشار معمولا طی 10 تا 30 دقیقه آغاز می‌شود، در عرض 60 تا 90 دقیقه به حداکثر اثر خود می‌رسد و طول اثر آن حدود 4 تا 8 ساعت باقی می‌ماند. این پروفایل زمانی برای مدیریت اورژانسی گلوکوم پیش از جراحی بسیار ایده‌آل است.

منع مصرف گلیسرین

موارد منع مصرف در بیماری‌ها و شرایط بالینی
موارد منع مصرف گلیسرین بستگی به شکل دارویی و مسیر تجویز آن دارد:

در فرم رکتال (شیاف و تنقیه)

• تجویز این فرم در بیمارانی که دچار انسداد روده، دردهای شکمی تشخیص داده نشده، تهوع و استفراغ، نشانه‌های آپاندیسیت یا خونریزی‌های رکتال با منشا نامشخص هستند، مطلقاً ممنوع است. همچنین در موارد نهفتگی شدید مدفوع، استفاده از آن پیش از رفع انسداد اولیه توصیه نمی‌شود.

در فرم سیستمیک و خوراکی (به عنوان عامل اسموتیک)

• استفاده از گلیسرین سیستمیک در بیماران مبتلا به بی‌ادراری، کم‌آبی شدید بدن، ادم ریوی و نارسایی شدید و جبران‌نشده قلبی ممنوع است. دلیل این امر، افزایش سریع حجم مایعات داخل عروقی است که می‌تواند بار قلب و ریه را به شدت افزایش دهد.

موارد احتیاط ویژه

• در بیماران دیابتی باید با احتیاط فراوان مصرف شود، زیرا این دارو می‌تواند سطح قند خون را افزایش دهد. همچنین در بیماران دارای نارسایی کلیوی یا کبدی و افراد مستعد به افزایش حجم خون، تنظیم دوز و پایش دقیق بالینی الزامی است.

موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی

دوران بارداری

• این دارو در طبقه‌بندی بارداری در گروه سی قرار دارد. مطالعات کافی و کنترل‌شده‌ای در مورد اثرات فرم سیستمیک آن بر روی جنین انسان وجود ندارد. بنابراین، مصرف فرم سیستمیک یا خوراکی آن در دوران بارداری تنها در صورتی مجاز است که منافع مورد انتظار برای مادر، خطرات احتمالی برای جنین را توجیه کند. فرم رکتال به دلیل جذب سیستمیک بسیار ناچیز، معمولاً ایمن‌تر در نظر گرفته می‌شود، اما همچنان باید با احتیاط و تجویز پزشک مصرف شود.

دوران شیردهی

• ترشح این دارو در شیر مادر به طور دقیق مشخص نیست. اگرچه به دلیل متابولیسم سریع و ماهیت دارو، خطر عمده‌ای برای شیرخوار پیش‌بینی نمی‌شود، اما توصیه می‌شود مصرف فرم سیستمیک آن در دوران شیردهی با احتیاط کامل و تحت نظر پزشک صورت گیرد.

موارد منع مصرف در کودکان

فرم رکتال

• استفاده از شیاف‌های مخصوص کودکان برای رفع یبوست معمولاً ایمن است. با این حال، مصرف آن در نوزادان و کودکان زیر دو سال بدون معاینه دقیق بالینی و تجویز مستقیم پزشک ممنوع است. استفاده مکرر و طولانی‌مدت در کودکان می‌تواند منجر به وابستگی روده‌ای به ملین‌ها و اختلال در عملکرد طبیعی دفع شود.

فرم سیستمیک

• ایمنی و اثربخشی فرم خوراکی یا تزریقی این دارو برای کاهش فشار داخل چشم یا ادم مغزی در کودکان به طور کامل اثبات نشده است و تنها در شرایط اورژانسی خاص و با محاسبات دقیق دوز بر اساس وزن بدن توسط متخصص باید صورت گیرد. خطر بروز کم‌آبی شدید و اختلالات الکترولیتی در کودکان بسیار بالاتر از بزرگسالان است.

عوارض جانبی گلیسرین

عوارض جانبی بر اساس راه تجویز و سیستم‌های بدن

مصرف سیستمیک (خوراکی و وریدی)

مصرف سیستمیک این دارو که عموما برای کاهش فشار داخل چشم یا ادم مغزی صورت می‌گیرد، به دلیل اثرات شدید اسموتیک، بیشترین عوارض را به همراه دارد:

• سیستم عصبی مرکزی: سردرد شدید یکی از شایع‌ترین عوارض است که در بیش از 10% بیماران گزارش می‌شود. سرگیجه، منگی و در موارد نادر (کمتر از 1%) اختلال در جهت‌یابی و بی‌قراری نیز ممکن است بروز کند.
• گوارشی: تهوع و استفراغ به صورت شایع (حدود 5% تا 15%) رخ می‌دهد. اسهال و خشکی شدید دهان نیز به دلیل تغییرات اسموتیک و کشیده شدن آب به داخل لوله گوارش بسیار محتمل است.
• متابولیک و غدد: هیپرگلیسمی خفیف تا متوسط به دلیل متابولیسم دارو در کبد به قند، در بیماران دیابتی شایع است و نیاز به پایش دارد. همچنین کم‌آبی شدید سلولی در صورت عدم جایگزینی مایعات رخ می‌دهد.
• قلبی و عروقی: در کمتر از 1% موارد، تغییرات ناگهانی در حجم خون می‌تواند منجر به آریتمی، افزایش فشار خون موقت یا حتی ادم ریوی در بیماران مستعد شود.

مصرف رکتال (شیاف و تنقیه)

عوارض فرم رکتال که برای درمان یبوست تجویز می‌شود، عمدتا موضعی و گذرا هستند:

• موضعی و گوارشی: احساس سوزش در ناحیه مقعد، تحریک مخاط رکتوم و دردهای شکمی کرامپی در کمتر از 5% تا 10% بیماران گزارش می‌شود. استفاده مزمن می‌تواند منجر به کاهش رفلکس طبیعی روده و پرخونی مخاط لگن شود.

مصرف چشمی (قطره)

• چشمی: سوزش و تحریک گذرا در لحظه چکاندن قطره شایع است (حدود 10% موارد)، اما به سرعت برطرف می‌شود. پرخونی ملتحمه نیز به ندرت ممکن است رخ دهد.

نکته بالینی برای پزشکان:
بروز عوارض جانبی گلیسرین به شدت وابسته به دوز، سرعت تجویز (در موارد سیستمیک) و وضعیت پایه هیدراتاسیون بیمار است. به حداقل رساندن دوز موثر و پایش دقیق الکترولیت‌ها و قند خون، به ویژه در سالمندان و بیماران دارای نارسایی‌های ارگانی، برای کاهش بروز این عوارض الزامی است.

تداخلات دارویی گلیسرین

تداخلات دارویی گلیسرین
مصرف سیستمیک گلیسرین به دلیل مکانیسم اثر اسموتیک و متابولیسم کبدی، می‌تواند با برخی از داروها تداخلات بالینی مهمی ایجاد کند. در ادامه تمامی تداخلات مهم به همراه نوع آن‌ها آورده شده است:

داروهای ادرارآور

• مانند فورزماید، بوممتانید، هیدروکلروتیازید و اسپیرونولاکتون
• مصرف همزمان گلیسرین سیستمیک با این داروها، به دلیل اثرات ادرارآوری اسموتیک گلیسرین، خطر بروز کم‌آبی شدید سلولی و افت خطرناک حجم خون و اختلالات الکترولیتی را به شدت افزایش می‌دهد. پزشکان باید وضعیت هیدراتاسیون بیمار را به دقت پایش کنند.

دیگوکسین

• گلیسرین سیستمیک می‌تواند باعث افزایش دفع ادراری پتاسیم و در نتیجه بروز هیپوکالمی شود. کاهش سطح پتاسیم خون، خطر مسمومیت با دیگوکسین (آریتمی‌های کشنده) را به طور قابل توجهی بالا می‌برد. در صورت نیاز به تجویز همزمان، کنترل دقیق سطح پتاسیم سرم الزامی است.

داروهای کاهنده قند خون

• مانند انسولین، متفورمین، گلی بنکلامید، سیتاگلیپتین و امپاگلیفلوزین
• از آنجایی که گلیسرین پس از جذب سیستمیک در کبد متابولیزه شده و به گلوکز تبدیل می‌شود، می‌تواند باعث افزایش سطح قند خون شود. این امر ممکن است اثربخشی داروهای ضد دیابت را کاهش داده و نیازمند تنظیم مجدد دوز این داروها توسط پزشک معالج باشد.

ملین‌ها و مسهل‌ها (در صورت مصرف رکتال گلیسرین)

• استفاده همزمان شیاف یا تنقیه گلیسرین با سایر ملین‌های محرک یا اسموتیک، خطر بروز اسهال شدید، کرامپ‌های شکمی و از دست رفتن مایعات و الکترولیت‌ها را افزایش می‌دهد و به طور کلی توصیه نمی‌شود.

تداخل با غذا

• در بررسی‌های انجام شده در منابع معتبر دارویی، هیچ گونه تداخل بالینی مهم و شناخته شده‌ای بین مصرف گلیسرین (در هر یک از اشکال دارویی) و مواد غذایی خاصی گزارش نشده است. با این حال، مصرف فرم خوراکی آن می‌تواند باعث احساس تشنگی شود که نوشیدن مایعات کافی (مگر در موارد منع مصرف پزشکی مانند ادم مغزی که محدودیت مایعات وجود دارد) به مدیریت این حالت کمک می‌کند.

تداخل در آزمایشات بالینی
تجویز گلیسرین، به ویژه به فرم سیستمیک، می‌تواند در نتایج برخی از آزمایشات روتین پزشکی تداخل ایجاد کرده و منجر به تفسیر اشتباه شود:

آزمایش قند خون

• به دلیل متابولیسم گلیسرین به گلوکز، مصرف دوزهای بالای سیستمیک می‌تواند منجر به نتایج مثبت کاذب یا افزایش واقعی موقت در سطح گلوکز خون و ادرار شود. این موضوع به ویژه در بیماران دیابتی باید مد نظر قرار گیرد.

آزمایش الکترولیت‌های سرم

• اثر ادرارآوری اسموتیک گلیسرین می‌تواند باعث دفع مقادیر زیادی آب و به دنبال آن تغییر در غلظت الکترولیت‌ها شود. این دارو ممکن است باعث کاهش سطح پتاسیم و تغییرات متغیر در سطح سدیم سرم (بسته به میزان دفع آب در برابر سدیم) شود که در برگه آزمایش به صورت غیرطبیعی نمود پیدا می‌کند.

تست‌های اسمولاریته سرم

• با توجه به ماهیت اسموتیک دارو، مصرف سیستمیک آن به طور مستقیم باعث افزایش اسمولاریته سرم و ادرار می‌شود و در ارزیابی‌های آزمایشگاهی مرتبط با اختلالات آب و الکترولیت تداخل ایجاد می‌کند.

هشدار ها گلیسرین

هشدارهای بالینی و احتیاط‌های مصرف گلیسرین
گلیسرین به عنوان یک عامل اسموتیک قوی، چه در مصارف سیستمیک و چه در مصارف موضعی و رکتال، نیازمند توجه دقیق به هشدارهای زیر است:

خطر افزایش حجم داخل عروقی و ادم ریوی (در مصرف سیستمیک)

• مصرف خوراکی یا داخل وریدی این دارو باعث کشیده شدن سریع مایعات از فضای خارج عروقی به داخل خون می‌شود. این تغییر ناگهانی در حجم خون می‌تواند منجر به افزایش شدید بار قلب و ریه شود و در بیماران مستعد، ادم ریوی یا نارسایی حاد قلبی ایجاد کند.

خطر در بیماران دیابتی

• این دارو در کبد متابولیزه شده و می‌تواند به گلوکز تبدیل شود یا مسیرهای متابولیک مرتبط با قند خون را تحت تاثیر قرار دهد. مصرف دوزهای بالای سیستمیک در بیماران دیابتی خطر بروز هیپرگلیسمی شدید و کمای هیپراسمولار غیرکتونی را به همراه دارد.

کم‌آبی شدید و اختلالات الکترولیتی

• به دلیل ماهیت دیورتیک و اسموتیک دارو، دفع ادراری مایعات به شدت افزایش می‌یابد. در صورت عدم جایگزینی مناسب مایعات، خطر بروز دهیدراتاسیون شدید سلولی و اختلال در سطح الکترولیت‌های حیاتی وجود دارد.

تغییرات وضعیت ذهنی و عصبی

• جابجایی سریع مایعات در مغز می‌تواند منجر به بروز سردردهای شدید، گیجی، بی‌نظمی در جهت‌یابی و در موارد نادر تشنج شود.

هشدارهای مرتبط با مصرف رکتال (شیاف و تنقیه)

• استفاده مداوم و طولانی‌مدت از فرم رکتال می‌تواند منجر به از بین رفتن رفلکس طبیعی دفع و ایجاد وابستگی روده‌ای به ملین‌ها شود. همچنین، بروز هرگونه خونریزی رکتال یا درد شدید شکمی پس از مصرف، نیازمند قطع فوری دارو و بررسی‌های اورژانسی جراحی است. سوزش و تحریک مخاط رکتوم از عوارض شایع اما معمولا گذرا در این روش است.

مسمومیت گلیسرین و پروتکل‌های درمانی
مسمومیت و اوردوز با گلیسرین بیشتر در پی مصرف مقادیر بالای فرم سیستمیک (خوراکی) رخ می‌دهد و نیازمند مداخله سریع پزشکی است.

علائم مسمومیت

• مصرف بیش از حد دارو منجر به تشدید عوارض جانبی وابسته به دوز می‌شود. تظاهرات بالینی اوردوز شامل سردرد کوبنده، سرگیجه شدید، تهوع و استفراغ مقاوم، اسهال شدید، خشکی مفرط دهان و تشنگی غیرقابل کنترل است. در موارد بحرانی‌تر، بیمار ممکن است دچار اختلالات شدید ریتم قلب، نارسایی حاد کلیوی به دلیل افت پرفیوژن، هیپراسمولاریته خون، بی‌حالی پیشرونده و کما شود.

مدیریت و درمان مسمومیت

• اقدامات حمایتی: هیچ پادزهر یا آنتی‌دوت اختصاصی برای مسمومیت با این دارو وجود ندارد. اساس درمان کاملا حمایتی و مبتنی بر کنترل علائم است.
• تثبیت همودینامیک و الکترولیت‌ها: ارزیابی فوری وضعیت آب و الکترولیت بدن و جایگزینی دقیق مایعات از دست رفته از طریق سرم‌تراپی وریدی حیاتی‌ترین گام است. باید مراقب بود تا اصلاح مایعات منجر به اضافه‌بار مجدد قلبی نشود.
• پایش بالینی: مانیتورینگ مداوم نوار قلب، کنترل دقیق میزان ورود و خروج مایعات (برون‌ده ادراری)، و ارزیابی مکرر سطح هوشیاری بیمار الزامی است.
• کنترل قند خون: در تمام بیماران دچار اوردوز، به ویژه افراد دیابتی، پایش مستمر قند خون و تجویز انسولین در صورت لزوم برای جلوگیری از بحران‌های هیپراسمولار باید در دستور کار قرار گیرد.

توصیه های دارویی گلیسرین

توصیه‌های دارویی بیمار
بیمارانی که از این دارو (به ویژه فرم رکتال برای رفع یبوست) استفاده می‌کنند، باید موارد زیر را رعایت کنند:

نحوه مصرف صحیح

• پیش از استفاده از شیاف دست‌های خود را به خوبی بشویید. به پهلوی چپ دراز بکشید، زانوی راست را به سمت قفسه سینه خم کنید و شیاف را به آرامی وارد کنید. برای اثربخشی بهتر، سعی کنید دارو را حداقل به مدت پانزده تا سی دقیقه در محل نگه دارید تا اثرات اسموتیک آن عمل کند.

مصرف مایعات

• در طول دوره استفاده از ملین‌ها، نوشیدن مقادیر کافی آب در طول روز برای جلوگیری از کم‌آبی بدن و کمک به عملکرد بهتر روده‌ها ضروری است.

مدت زمان مصرف

• این دارو تنها برای تسکین کوتاه‌مدت یبوست طراحی شده است. از مصرف مداوم و بیش از یک هفته بدون دستور پزشک خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث وابستگی روده‌ها یا تحریک موضعی شود.

علائم هشداردهنده

• در صورت بروز خونریزی مقعدی، دردهای شدید و غیرطبیعی شکم، یا عدم دفع پس از مصرف دارو، فوراً مصرف را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید.

توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
پزشکان در هنگام تجویز این دارو (به صورت رکتال، خوراکی یا وریدی) باید به نکات بالینی زیر توجه ویژه داشته باشند:

ارزیابی پیش از تجویز

• پیش از تجویز فرم رکتال، حتماً احتمال وجود انسداد روده، دردهای شکمی تشخیص داده نشده، آپاندیسیت یا توده‌های فشاری روده را رد کنید. در این موارد مصرف داروهای اسموتیک و ملین ممنوع است.

مدیریت بیماران دیابتی

• با توجه به اینکه این دارو در کبد متابولیزه شده و به گلوکز تبدیل می‌شود، تجویز فرم‌های سیستمیک یا دوزهای بالای آن در بیماران مبتلا به دیابت نیازمند پایش دقیق قند خون و در صورت لزوم، تنظیم مجدد دوز داروهای کاهنده قند خون است.

پایش آب و الکترولیت

• به دلیل مکانیسم اسموتیک قوی، تجویز سیستمیک این دارو می‌تواند منجر به جابجایی سریع مایعات شود. در بیماران مستعد کم‌آبی، سالمندان و افراد مبتلا به نارسایی‌های قلبی یا کلیوی، ارزیابی وضعیت هیدراتاسیون و پایش سطح الکترولیت‌های سرم (به ویژه پتاسیم و سدیم) الزامی است.

محدودیت‌های مصرف موضعی و چشمی

• در صورت تجویز فرم‌های چشمی برای کاهش فشار داخل چشم، به بیمار اطلاع دهید که سوزش و پرخونی موقت چشم طبیعی است. در مصارف پوستی، از به کار بردن دارو روی زخم‌های باز و عفونی عمیق خودداری شود.