پماد جنتامایسین چشمی یک داروی چرکخشککن (آنتیبیوتیک) است که میکروبها و باکتریها را از بین میبرد. این پماد برای درمان عفونتهای چشم تجویز میشود تا علائمی مثل قرمزی، ورم و ترشحات چشم را برطرف کند. یادتان باشد این دارو فقط مخصوص عفونتهای میکروبی است و روی سرماخوردگیهای چشمی (ویروسها) یا قارچها هیچ اثری ندارد.
اگر روی سفیدی چشم یا لایه شفاف جلوی چشمتان عفونت یا زخمی ایجاد شده باشد، این پماد مثل یک سد دفاعی عمل میکند. جنتامایسین به داخل عفونت نفوذ کرده و میکروبهای مزاحم را از بین میبرد تا چشم خیلی زود به حالت طبیعی و سالم خود برگردد.
گلمژه همان برآمدگی قرمز و دردناک لبه پلک است که به خاطر گیر کردن چربی و رشد میکروبها به وجود میآید. گاهی پزشک برای درمان سریعتر آن، این پماد را تجویز میکند. اما خودسرانه از آن استفاده نکنید، چون خیلی وقتها گلمژه فقط با گذاشتن یک حوله گرم (کمپرس گرم) خوب میشود و اصلاً نیازی به دارو نیست.
بعد از عملهای جراحی چشم یا پلک، پزشک این پماد را میدهد تا جای بخیهها عفونت نکند. از طرفی، چون این پماد چرب است، جای زخم را مرطوب نگه میدارد و نمیگذارد بخیهها خشک شوند و پوست را بکشند؛ در نتیجه بیمار احساس راحتی بیشتری میکند.
اول دستهایتان را با آب و صابون خوب بشویید. سرتان را کمی عقب ببرید و پلک پایین را آرام بکشید تا مثل یک جیب کوچک باز شود. یک لایه نازک از پماد (تقریباً به اندازه یک دانه برنج یا یک سانتیمتر) داخل این جیب بگذارید. چشمتان را ببندید و یکی دو دقیقه حدقه چشم را زیر پلک بسته بچرخانید تا پماد در کل چشم پخش شود.
میزان مصرف را حتماً باید پزشک مشخص کند. اما معمولاً برای بزرگسالان روزی دو تا سه بار، هر بار یک لایه کوچک از پماد داخل چشم گذاشته میشود. اگر عفونت شدید باشد، شاید پزشک بگوید در روزهای اول بیشتر از آن استفاده کنید.
استفاده از این پماد برای بچهها و نوزادان فقط و فقط باید با دستور چشمپزشک یا دکتر اطفال باشد. مقدار مصرف برای بچهها شبیه بزرگسالان است، اما چون چشم کودک خیلی حساس است، پزشک باید با دقت بسیار بیشتری روند درمان را کنترل کند.
معمولاً باید چند روز تا یک هفته از این پماد استفاده کنید. خیلی مهم است که دارو را دقیقاً تا روزی که پزشک گفته مصرف کنید. اگر با بهتر شدن چشم، دارو را خودسرانه قطع کنید، ممکن است عفونت برگردد و میکروبها آنقدر قوی شوند که دیگر هیچ دارویی روی آنها اثری نداشته باشد.
معمولاً یکی دو روز بعد از استفاده، متوجه میشوید که سوزش، قرمزی و ترشحات چشمتان خیلی کمتر شده است. اما همانطور که گفتیم، برای ریشهکن شدن کامل میکروبها گولِ بهتر شدن چشم را نخورید و درمان را تا آخر ادامه دهید.
ممکن است بعد از استفاده، این مشکلات ساده و موقتی برایتان پیش بیاید:
اگر به این دارو حساسیت شدید داشته باشید یا وضعیت چشمتان بدتر شد، باید سریع به دکتر بروید. نشانههای خطرناک اینها هستند:
این پماد معمولاً با قرصها و شربتهایی که میخورید مشکلی ایجاد نمیکند. اما اگر همزمان قطره یا پماد چشمی دیگری هم دارید، نباید آنها را با هم استفاده کنید. همیشه بین دو داروی چشمی حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه فاصله بیندازید. اول قطرهها را بریزید و در آخر پماد را بزنید.
خانمهای باردار فقط در صورتی میتوانند از این پماد استفاده کنند که پزشک کاملاً در جریان باشد و اجازه بدهد. در مورد دوران شیردهی هم هنوز کاملاً مشخص نیست که آیا دارو وارد شیر مادر میشود یا نه؛ پس حتماً قبل از مصرف، به پزشکتان بگویید که به نوزاد شیر میدهید.
اگر قبلاً به جنتامایسین یا پمادهای مشابه حساسیت داشتهاید، نباید از این دارو استفاده کنید. یک نکته خیلی مهم برای حفظ بهداشت چشم: حواستان باشد نوک تیوپ پماد به چشمتان، انگشت دست یا هیچ جای دیگری نخورد تا میکروبهای جدید وارد پماد نشوند.
مواد اصلی هر دو یکی است. اما پماد چون چرب است، بیشتر روی چشم میماند و معمولاً برای شبها تجویز میشود تا اگر دیدتان تار شد، مزاحم کارهای روزمرهتان نشود. اما قطرهها آبکی هستند، زود جذب میشوند و دید را تار نمیکنند، ولی باید در طول روز با فاصلههای کمتری آنها را داخل چشم بچکانید.
پماد را در دمای معمولی اتاق، دور از گرما و رطوبت (مثلاً خارج از حمام و دور از گاز آشپزخانه) و دور از دسترسی بچهها نگه دارید. نگذارید پماد یخ بزند. یک ماه بعد از باز کردن درِ تیوپ، حتی اگر پماد تمام نشده بود، آن را دور بیندازید چون دیگر بهداشتی نیست.
تا زمانی که چشمتان عفونت دارد و از این پماد استفاده میکنید، به هیچ وجه لنز (چه طبی و چه رنگی) داخل چشمتان نگذارید. چربی پماد به لنز میچسبد و آن را خراب میکند؛ از طرفی خودِ لنز باعث میشود عفونت دیرتر خوب شود و به چشمتان آسیب برسد.
اگر چند روز از مصرف پماد گذشت و چشمتان هیچ تغییری نکرد یا حتی بدتر شد، دارو را قطع کنید و دوباره پیش پزشک بروید. همچنین اگر درد چشم گرفتید، بیناییتان تغییر کرد یا ترشحات زرد و سبز چشمتان قطع نشد، حتماً باید دکتر شما را ویزیت کند.
گاهی اوقات پزشک برای عفونتهای قسمت بیرونی گوش هم همین پماد یا قطره چشمی را تجویز میکند. اما خودتان هرگز نباید داروی چشم را داخل گوش بزنید؛ این کار فقط با تجویز دکتر مجاز است.
بله، چون این پماد چرب است، وقتی آن را داخل چشم میگذارید تا چند دقیقه همهچیز را تار و مات میبینید. این موضوع کاملاً طبیعی است و به همین خاطر پزشکان میگویند بهتر است شبها قبل از خواب پماد را بزنید.
هر وقت یادتان آمد، همان موقع پماد را بزنید. اما اگر دیدید کمکم به زمان نوبت بعدی نزدیک شدهاید، دیگر نوبت فراموش شده را بیخیال شوید. فقط نوبت جدید را سر وقت بزنید و به هیچ وجه مقدار پماد را دو برابر نکنید.
خیر. چون جنتامایسین یک نوع چرکخشککن (آنتیبیوتیک) است، داروخانهها آن را فقط با نسخه پزشک میفروشند. مصرف بیدلیل این پماد باعث میشود میکروبها قوی شوند و در آینده داروهای دیگر هم روی عفونت چشم شما جواب ندهند.
تاریخ انتشار: 12 اردیبهشت 1405
آخرین به روزرسانی: 26 اردیبهشت 1405
نویسنده: کرمی - کارشناس تولید محتوای سلامت
ناظر علمی: دکتر صنیعی - دکترای داروسازی (PharmD)
منابع علمی: اطلاعات این مقاله بر اساس داده های مستند از مراجع معتبر زیر گردآوری شده است:
جنتامایسین یک آنتیبیوتیک آمینوگلیکوزیدی با طیف اثر گسترده است که به صورت موضعی برای درمان و پیشگیری از عفونتهای سطحی چشم به کار میرود. اثربخشی اصلی آن علیه باکتریهای گرم-منفی، به ویژه سودوموناس آئروژینوزا، و همچنین برخی باکتریهای گرم-مثبت مانند استافیلوکوکوس اورئوس است. با این حال، افزایش مقاومت دارویی در سالهای اخیر، جایگاه آن را در درمانهای خط اول تغییر داده است.
موارد مصرف تایید شده
این موارد به طور رسمی توسط سازمانهای نظارتی دارویی برای درمان عفونتهای سطحی چشم ناشی از میکروارگانیسمهای حساس به جنتامایسین تایید شدهاند.
جنتامایسین یک آنتیبیوتیک از دسته آمینوگلیکوزیدها است که اثر باکتریکشی (باکتریسیدال) دارد. مکانیسم اثر این دارو در سطح سلولی و مولکولی بسیار دقیق و مختص باکتریها است:
موارد منع مصرف و احتیاط در بیماریها
تداخلات دارویی جنتامایسین چشمی
هشدارهای بالینی و کاربردی داروی جنتامایسین چشمی
بر اساس دستورالعملهای معتبر فارماکولوژی بالینی و مراجع مرجع چشمپزشکی بینالمللی، هشدارهای کلیدی در خصوص تجویز و مصرف این دارو برای پزشکان به شرح زیر است:
توصیههای دارویی برای بیمار
جهت دستیابی به حداکثر اثربخشی درمانی و کاهش عوارض جانبی، آموزش نکات زیر به بیماری که جنتامایسین چشمی دریافت میکند، ضروری است:
| پلی میکسین ان اچ | سیپروفلوکساسین چشمی |
| تتراسیکلین-چشمی | اریترومایسین-چشمی |
| کلرامفنیکل چشمی | گاتی فلوکساسین-چشمی |
| سولفاستامید | بسی فلوکساسین |
| نمایش بیشتر | |
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنماییهای کلینیکی،از وبسایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،میتوانید به وبسایت Drugs.com مراجعه کنید.
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
| کد ژنریک | نام شکل دارویی | پرخطر | دما | حیاتی | برچسب هشدار بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| 00588 |
پماد چشمی جنتامایسین |
||||
| 00589 |
قطره چشمی جنتامایسین |
دکتر این پماد واسه چشم پسرم تجویز کرده همراه با قطره کامبیستیل ....دو هفته است دارم استفاده میکنم ...قرمزی چشمش داره بیشتر میشه ممکنه از عوارض پماد یا قطره باشه؟
سلام ببخشید من خشکی چشم دارم و تقریبا هفده ساله لیزیک کردم و خشکیم بیشتر شده و مدام سوزش و خارش دارم به تازگی عفونت ادراری گرفتم و در خواب انگشت آلودم کردم داخل چشمم بیدار شدم بتامتازون ریختم اشک مصنوعی ریختم اما خوب نشدم درد و قرمزی داره میترسم عفونتم از نوع قارچی باشه جنتامایسن جوابگو هست دکتر هم نمیتونم برم آخر ساله همه جا شلوغه کرونا هم هست ممنون میشم جواب کتبی برام ارسال کنین
سلام ،،آیا برای زخم بر اثر اگزمای پوستی استفاده کنیم مناسب هست ،،
سلام من خط چشم تتو کردم و الان عفونت کرده پماد جنتا بزنم خوبه
سلام این پمادبرای عفونت چشم پرنده میشه استفاده کرد؟
سلام پماد جنتامایسین رو میشه رو زخم عفونی استفاده کرد.نحوه استفاده ش چطوره؟
سلام ار این پماد میشه برا بخیه بینی هم استفاده کرد؟
سلام نحوه استفاده ازش چطوره؟ متصدی داروخانه نوشته داخل چشم استفاده بشه؟؟؟ایا درسته پماد داخل چشم زد؟؟؟
سلام. من پسرم 6 ماهشه چشماش گل مژه زده خارش داره و اذیتش میکنه داروخانه این خمیر رو بهم دادن مانعی نداری شبا ازش استفاده کند
دکتر مریم بکتاش - متخصص کودکان و نوزادان (1399/3/1)
سلام.در مان گل مژه گذاشتن حوله گرم روی محل چندبار در روز و شست و شوی لبه پلگ با پنبه آغشته به چایی هست.انتی بیوتیک لازم نیست
سلام پدرم زیر چشمش کمی سوختگی داشت این پماد رو زدیم الان بعد از چند ساعت زیر چشمش باد کرده آیا به خاطر این داروه ؟ و راهکاری برای رفعش وجود داره؟خواهش میکنم اگر امکانش هست زودتر جواب بدید پدرم در شرایطی نیست که ببریمش دکتر
سلام پسرم ۲4ساعت از جراحی ختنه اش میگذره بعد از 24ساعت با اب ولرم شستشو دادیم و پماد روی محل زدیم که هوا بخوره کار درستی دارم انجام میدم که بهبود پیدا کنه
سلام پسرم سه ماهشه التش عفونت کرده وسفیدی میده گفتن این پمادوبزنیم بنظرتون مشکلی نداره
دکتر سید محمد صدرعاملی - پزشک عمومی مشاور بیماریهای داخلی و پوست (1399/2/5)
سلام. عکسی از محل عفونت ارسال کنید
سلام این پماد رو میشه روی زخم ،وبخیه زیر بانداژاستفاده کرد؟
برای گوش تازه سوراخ شده هم مناسب چون رفتم داروخونه اینو بهم دادن
دکتر محسن صنیعی - داروساز، مدیر وب سایت دارویاب (1398/7/26)
قابل استفاده است
سلام من از این پماد استفاده کردم و مقداری از اون داخل چشمم رفت اون قسمت به شدت قرمز و دردناک شده در حال حاضر دسترسی به دکتر ندارم...راه حل پیشنهادی شما چیست؟ 7990
قسمت بیرونی پلک استفاده کنم یا داخل پلک؟
دکتر محسن صنیعی - داروساز، مدیر وب سایت دارویاب (1398/5/9)
بهتر است توسط فرد دیگری برای استفاده از پمادهای چشمی کمک بگیرید. کمی پلک را پائین بکشند و پماد چشمی را با احتیاط فراوان داخل چشم بمالند. در صورتی که نمی توانید این کار را انجام دهید سر بالا بخوابید و کمی از پماد را روی پلک چشم بمالید. در همین حالت بمانید تا پماد ذوب شود و وارد چشم شود.
سلام من تتو زدم رو دستم و الان ۵ روز میشه ک التهاب دار و قرمز شده و درد داره و ۲ روزه گفتن این پماد و بزنم از زمانی که زدم یکم بهتر شده ولی بازم درد داره و قرمز تر شده و امروز دردش بدتر شده آیا درسته استفاده از این پماد ؟
کافی نیست. احتمالا عفونت کرده و نیاز به مصرف آنتی بیوتیک دارید. به پزشک مراجعه کنید.