دکتر محسن صنیعی

سلام. فیناستراید معمولاً باعث ناباروری دائمی نمی‌شود و شواهدی وجود ندارد که مصرف آن در زنان باعث از بین رفتن دائمی قدرت باروری شود. اما نکته مهم این است که فیناستراید در دوران بارداری ممنوع است، زیرا می‌تواند به جنین پسر آسیب برساند. به همین دلیل پزشکان هنگام تجویز آن برای خانم‌ها، وضعیت بارداری و روش جلوگیری از بارداری را نیز در نظر می‌گیرند. اگر پزشک متخصص پوست برای درمان موهای زائد این دارو را تجویز کرده، احتمالاً با توجه به شرایط شما این تصمیم را گرفته است. با این حال، اگر قصد بارداری در آینده نزدیک دارید یا درباره علت تجویز دارو اطمینان ندارید، بهتر است در ویزیت بعدی این موضوع را با پزشک مطرح کنید. در مجموع، نگرانی اصلی فیناستراید بارداری حین مصرف دارو است، نه ناباروری دائمی.

سلام. مایکوفنولات موفتیل (سیتوگان ۵۰۰) و پریمیدون می‌توانند با یکدیگر تداخل داشته باشند. پریمیدون ممکن است باعث کاهش اثر مایکوفنولات شود و در نتیجه اثربخشی آن را کمتر کند. با این حال، این به معنی ممنوع بودن مصرف همزمان نیست و در برخی بیماران پزشک با آگاهی از این موضوع هر دو دارو را تجویز می‌کند. بدون نظر پزشک هیچ‌یک از داروها را قطع یا تغییر ندهید. اگر پریمیدون به‌تازگی برای شما شروع شده است، بهتر است پزشک معالجی که مایکوفنولات را تجویز کرده در جریان قرار گیرد تا در صورت نیاز وضعیت شما را دقیق‌تر پایش کند.

سلام. مصرف طولانی‌مدت کلردیازپوکساید (به‌ویژه در دوزهای بالا یا در افراد مسن) می‌تواند باعث کاهش حافظه، افت تمرکز، کندی ذهنی و فراموشی شود. این دارو از خانواده بنزودیازپین‌ها است و مصرف مداوم آن برای مدت طولانی ممکن است علاوه بر وابستگی دارویی، بر عملکرد حافظه نیز تأثیر بگذارد. در بسیاری از افراد، این مشکلات پس از کاهش تدریجی یا قطع دارو تحت نظر پزشک بهبود می‌یابد. اگر اخیراً دچار فراموشی شده‌اید، بهتر است با پزشک معالج خود درباره دوز، مدت مصرف و لزوم ادامه درمان مشورت کنید. دارو را خودسرانه قطع نکنید، زیرا قطع ناگهانی می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند.

سلام. علائمی که شما داشته‌اید (بی‌حسی ناگهانی یک طرف صورت و دست، اختلال تکلم) از علائم هشداردهنده سکته مغزی یا حمله ایسکمیک گذرا (TIA) هستند. به همین دلیل در بیمارستان برای شما پلاویکس (کلوپیدوگرل) تجویز شده که از تشکیل لخته و بروز سکته مجدد پیشگیری می‌کند. اما رهاکین (سدیم والپروات) دارویی است که معمولاً برای تشنج، برخی انواع میگرن و بعضی اختلالات عصبی تجویز می‌شود. احتمالاً پزشک دوم پس از بررسی شما به این نتیجه رسیده که علائم ممکن است ناشی از تشنج یا یک مشکل عصبی دیگر بوده باشد، یا رهاکین را به درمان قبلی اضافه کرده است. نکته مهم این است که رهاکین جایگزین پلاویکس برای پیشگیری از سکته مغزی نیست. بنابراین اگر پزشک دوم پلاویکس را قطع کرده، حتماً علت آن را از ایشان سؤال کنید.

سلام. تکرر ادرار همیشه به معنی بزرگی پروستات نیست. اگر اورولوژیست شما پروستات را معاینه کرده و تامسولوسین و قرص بتزگا(میرابگرون) هم تأثیر کافی نداشته‌اند، ممکن است علت مشکل چیز دیگری باشد. علل احتمالی شامل: -مثانه بیش‌فعال -اضطراب و استرس (که می‌تواند تکرر ادرار را تشدید کند) -عفونت ادراری -دیابت -اختلالات عصبی -تخلیه ناقص مثانه بهتر است از پزشک خود درباره انجام بررسی‌های تکمیلی مانند سونوگرافی پروستات و مثانه، آزمایش ادرار، اندازه‌گیری ادرار باقی‌ مانده پس از تخلیه (PVR) و در صورت نیاز تست نوار مثانه (ارودینامیک) سؤال کنید. همچنین اگر شب‌ها چندین بار برای ادرار بیدار می‌شوید، مصرف چای، قهوه، نوشابه و مایعات را از ۳ تا ۴ ساعت قبل از خواب محدود کنید. با توجه به اینکه این مشکل ۸ ماه ادامه داشته و روی خواب و وضعیت روحی شما اثر گذاشته است، پیگیری مجدد با اورولوژیست و انجام بررسی‌های تکمیلی ضروری است.

سلام. والزارتان (آدووان ۴۰ میلی‌گرم) معمولاً باعث تغییر رنگ ادرار نمی‌شود و بتاهیستین و گاباپنتین نیز از علل شایع تغییر رنگ ادرار نیستند. اگر تغییر رنگ ادرار هم‌زمان با شروع دارو رخ داده، ممکن است اتفاقی باشد یا به علت دیگری مانند کم‌آبی بدن، مصرف برخی غذاها و مکمل‌ها، عفونت یا وجود خون در ادرار باشد. اگر ادرار قرمز، قهوه‌ای یا خیلی تیره شده است، یا همراه با سوزش ادرار، درد پهلو، تب یا کاهش حجم ادرار است، بهتر است برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کنید.

سلام. خیر، اسپیرونولاکتون اثر ضدبارداری قرص دروسبلا را کاهش نمی‌دهد و این دو دارو در بسیاری از خانم‌ها برای درمان ریزش مو، آکنه یا مشکلات هورمونی همراه با هم تجویز می‌شوند.

سلام. قرمزی و احساس گرما (گرگرفتگی) در صورت، گوش‌ها و گردن می‌تواند از عوارض مصرف کلسی‌تونین بینی (نازوکلسین ۲۰۰) باشد و اگر هر بار پس از مصرف اسپری رخ می‌دهد، احتمالاً به دارو مربوط است. این مشکل معمولاً ارتباطی با مصرف ویتامین D3 ندارد. اگر علائم خفیف هستند، موضوع را با پزشک معالج مطرح کنید تا در مورد ادامه درمان تصمیم بگیرد. اما اگر قرمزی شدید، خارش، کهیر، تورم صورت یا گلو، یا تنگی نفس دارید، مصرف دارو را متوقف کرده و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.

سلام. فراموشی خفیف و کاهش تمرکز می‌تواند از عوارض برخی از داروهای پدرتان باشد و لزوماً به معنی شروع آلزایمر نیست. داروهایی که بیشتر ممکن است در این زمینه نقش داشته باشند: -کلونازپام: خواب‌آلودگی، کاهش تمرکز و اختلال حافظه. -بی‌پریدین: به‌ویژه در افراد میانسال و سالمند می‌تواند باعث فراموشی و گیجی شود. -متادون: ممکن است روی تمرکز و حافظه اثر بگذارد. -ریسپریدون: در برخی افراد می‌تواند باعث کندی ذهنی شود. از آنجا که فراموشی پس از تغییر نسخه و شروع داروهای جدید ایجاد شده، لازم است موضوع را با روانپزشک معالج در میان بگذارید تا داروها و دوز آن‌ها بررسی شوند. بدون نظر پزشک هیچ‌کدام از داروها را قطع نکنید. اگر فراموشی به‌سرعت در حال بدتر شدن است، یا همراه با گیجی شدید، اختلال در راه رفتن، خواب‌آلودگی زیاد یا تغییر رفتار است، مراجعه زودتر به پزشک ضروری است. در مجموع، با توجه به شرح حال شما، احتمال عارضه دارویی بیشتر از آلزایمر به نظر می‌رسد، اما تشخیص قطعی با بررسی پزشک امکان‌پذیر است.

سلام. اگر به‌جای یک کپسول، دو کپسول دولوکستین ۲۰ میلی‌گرمی را همزمان مصرف کرده‌اید و اکنون احساس خفگی، گرگرفتگی و داغ شدن تمام بدن دارید، باید موضوع را جدی بگیرید. اگر احساس خفگی، تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب شدید یا تورم صورت و گلو دارید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید. اگر علائم خفیف‌تر هستند، دوز بعدی دارو را تا زمان تماس با پزشک مصرف نکنید و هرچه زودتر با پزشک معالج یا داروساز مشورت کنید.

سلام. علائمی مانند بی‌خوابی شدید، تشنگی زیاد و به‌خصوص نداشتن ادرار با وجود مصرف مایعات فراوان طبیعی نیست. دوز بعدی آمپول را فعلاً تزریق نکنید و هرچه سریع‌تر با پزشک معالج یا اورژانس تماس بگیرید، زیرا کاهش یا قطع ادرار نیاز به بررسی فوری دارد.

سلام. خیر، ریتالین را نباید پودر کرده و از راه بینی مصرف کرد. ریتالین برای مصرف خوراکی طراحی شده است و استنشاق آن می‌تواند باعث آسیب به مخاط بینی، جذب غیرقابل پیش‌بینی دارو، افزایش خطر عوارض قلبی و عصبی و وابستگی شود. این دارو را فقط مطابق تجویز پزشک و به‌صورت خوراکی مصرف کنید. اگر بلع قرص برای شما مشکل است، با پزشک یا داروساز درباره روش مناسب مصرف مشورت کنید.

سلام. پماد تریامسینولون ان‌ان به دلیل داشتن کورتون و آنتی‌بیوتیک می‌تواند التهاب، قرمزی و خارش برخی مشکلات پوستی را به‌سرعت کاهش دهد؛ بنابراین بهبود سریع علائم در برخی افراد دور از انتظار نیست. با این حال، از مصرف مکرر یا طولانی‌مدت آن بدون نظر پزشک خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث نازک شدن پوست، تغییر رنگ پوست یا پنهان شدن برخی عفونت‌ها شود. اگر ضایعه پوستی به‌طور مکرر عود می‌کند یا برای بهبود آن مرتب به این پماد نیاز دارید، بهتر است علت اصلی مشکل توسط پزشک بررسی شود.

سلام. خشکی پوست و لب‌ها، قرمزی و پوسته‌پوسته شدن از عوارض شایع نورم‌اسکین ۲۰ (ایزوترتینوئین) هستند و در هفته‌های اول درمان بیشتر دیده می‌شوند. برای کاهش این علائم: از مرطوب‌کننده مناسب پوست‌های حساس چند بار در روز استفاده کنید. از بالم یا وازلین برای لب‌ها استفاده کنید. از شستشوی بیش از حد صورت و مصرف محصولات لایه‌بردار یا ضدجوش قوی خودداری کنید. هنگام خروج از منزل از ضدآفتاب مناسب استفاده کنید. با این حال، اگر قرمزی و خشکی به حدی شدید است که پوست ترک می‌خورد، دردناک شده یا التهاب زیادی دارید، بهتر است در اسرع وقت با پزشک تجویزکننده مشورت کنید. ممکن است پزشک نیاز به تنظیم دوز یا بررسی بیشتر داشته باشد. بدون نظر پزشک، مصرف دارو را خودسرانه قطع یا تغییر ندهید. اگر علاوه بر این علائم دچار تورم صورت، تنگی نفس یا واکنش حساسیتی شدید شده‌اید، فوراً به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید.

سلام. اگر پزشک پس از معاینه و نوار عصب، کپسول نوروپیتین ۱۰۰ (گاباپنتین) و ویتامین برای شما تجویز کرده است، معمولاً مصرف شبی یک عدد طبق دستور پزشک مشکلی ندارد. نوروپیتین بیشتر برای دردهای عصبی و برخی دردهایی که منشأ التهاب یا تحریک عصب دارند تجویز می‌شود. از عوارض شایع آن می‌توان به خواب‌آلودگی، سرگیجه و احساس خستگی اشاره کرد؛ بنابراین بهتر است در روزهای اول مصرف، هنگام رانندگی یا کار با وسایل خطرناک احتیاط کنید. اگر درد مچ دست شما بدتر شد، دچار ضعف یا بی‌حسی شدید، یا عوارض دارو برایتان آزاردهنده بود، مجدداً با پزشک معالج خود مشورت کنید. توصیه می‌شود دارو را دقیقاً طبق تجویز پزشک مصرف کرده و از قطع ناگهانی آن خودداری کنید.

سلام. رهاکین (سدیم والپروات) در برخی افراد می‌تواند باعث افزایش اشتها و افزایش وزن شود، بنابراین یکی از عوارض شناخته‌شده این دارو چاقی است. البته این عارضه در همه افراد رخ نمی‌دهد و میزان آن به دوز دارو، مدت مصرف و شرایط فرد بستگی دارد. در ورزشکاران و افرادی که رژیم غذایی و فعالیت بدنی منظمی دارند، افزایش وزن ممکن است کمتر باشد. اگر در دوران مصرف رهاکین متوجه افزایش اشتها یا بالا رفتن وزن شدید، موضوع را با پزشک معالج مطرح کنید. از قطع خودسرانه دارو نیز خودداری کنید.

سلام. قطره چشمی گلوپین ۲٪ (آپراکلونیدین) گاهی به‌صورت موقت برای افتادگی خفیف پلک ناشی از بوتاکس تجویز می‌شود. این قطره با تحریک عضله‌ای در پلک فوقانی می‌تواند پلک را چند میلی‌متر بالاتر ببرد و ظاهر افتادگی را تا حدی بهبود دهد. -تأثیر آن موقتی است و علت اصلی را برطرف نمی‌کند. -برای همه افراد مؤثر نیست. -باید با نظر چشم‌پزشک یا پزشک معالج استفاده شود، به‌خصوص اگر سابقه بیماری‌های چشمی، فشار خون بالا یا بیماری‌های قلبی دارید. افتادگی پلک ناشی از بوتاکس معمولاً طی چند هفته تا چند ماه به‌تدریج بهبود پیدا می‌کند. اگر افتادگی پلک پس از بوتاکس ایجاد شده، زمان تزریق بوتاکس و شدت افتادگی را نیز ذکر کنید تا راهنمایی دقیق‌تری ارائه شود.

سلام. سولیفناسین (ویسول) معمولاً تداخل مهمی با سیلدنافیل یا فیناستراید ندارد و این داروها در بسیاری از بیماران تحت نظر پزشک به‌صورت همزمان مصرف می‌شوند. با این حال: -سیلدنافیل ممکن است باعث افت فشار خون، سرگیجه یا سردرد شود. -سولیفناسین ممکن است باعث خشکی دهان، یبوست و گاهی تاری دید شود. اگر بیماری قلبی، فشار خون پایین یا داروهای دیگری مصرف می‌کنید، بهتر است پزشک یا داروساز را در جریان قرار دهید. در مجموع، مصرف همزمان سولیفناسین با فیناستراید و سیلدنافیل معمولاً بلامانع است، مگر اینکه پزشک شما به دلیل شرایط خاص توصیه دیگری کرده باشد.

سلام. اختلال نعوظ در افراد مبتلا به دیابت شایع است و معمولاً به علت آسیب عروق خونی و اعصاب ناشی از قند خون بالا ایجاد می‌شود. توصیه‌های کلی: -کنترل دقیق قند خون، فشار خون و چربی خون. -ترک سیگار و کاهش مصرف الکل. -فعالیت بدنی منظم و کاهش وزن در صورت اضافه وزن. -بررسی داروهای مصرفی که ممکن است بر عملکرد جنسی تأثیر بگذارند. در صورت تداوم مشکل، پزشک ممکن است داروهایی مانند سیلدنافیل، تادالافیل یا داروهای مشابه را در صورت نداشتن منع مصرف تجویز کند. بهتر است بیمار توسط متخصص اورولوژی یا غدد ارزیابی شود، زیرا گاهی اختلال نعوظ می‌تواند نشانه بیماری‌های قلبی‌عروقی یا کنترل نامناسب دیابت باشد.

سلام. اورسوفار (اورسودئوکسی‌کولیک اسید) معمولاً برای کمک به بهبود برخی مشکلات کبدی و صفراوی تجویز می‌شود و در بسیاری از موارد باعث کاهش یا بهبود آنزیم‌های کبدی می‌شود، نه افزایش آن‌ها. اگر پزشک پس از مشاهده افزایش ۳ تا ۶ برابری آنزیم‌های کبدی این دارو را تجویز کرده، احتمالاً هدف کمک به بهبود عملکرد کبد و کاهش آسیب ناشی از دارو بوده است. البته در موارد نادر، هر دارویی می‌تواند عوارض کبدی ایجاد کند، اما افزایش آنزیم‌های کبدی با اورسودئوکسی‌کولیک اسید شایع نیست. مهم است که آزمایش‌های کبدی طبق برنامه پزشک تکرار شوند تا روند بهبود بررسی شود. همچنین اگر نام دارویی که باعث افزایش آنزیم‌های کبدی شده را بفرمایید، می‌توان درباره علت و روند بهبود دقیق‌تر راهنمایی کرد.