قلم تیرزکتو حاوی تیرزپاتاید است و برای دیابت نوع ۲ و کاهش وزن تجویز میشود. با دوز شروع ۲.۵ میلیگرم، هفتهای یکبار تزریق میشود. نحوه مصرف، عوارض، تداخل دارویی، بارداری و تفاوت تیرزکتو با اوزمپیک را بخوانید.
قلم تزریق زیرجلدی تیرزکتو داروی حاوی ماده مؤثر تیرزپاتاید است که توسط داروسازی اکتوورکو تولید میشود.
تیرزپاتاید روی دو نوع گیرنده در بدن اثر میگذارد؛ گیرنده یعنی بخشی از سلول که پیام دارو را دریافت میکند. این اثر باعث میشود انسولین بیشتری ترشح شود، قند خون کنترل شود، معده کندتر تخلیه شود و اشتها کاهش یابد.
این دارو در دوزهای ۲.۵، ۵، ۷.۵، ۱۰، ۱۲.۵ و ۱۵ میلیگرم در ۰.۵ میلیلیتر عرضه میشود.
این دارو به شکل قلم پیشپرشده برای تزریق زیرجلدی عرضه میشود؛ زیرجلدی یعنی تزریق در بافت چربی زیر پوست.
اصطلاح آمپول در گفتار عمومی رایج است، اما برای این دارو واژه قلم تزریقی دقیقتر است.
تیرزکتو برای کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز میشود.
این دارو ممکن است برای مدیریت وزن در بزرگسالان دارای چاقی یا اضافه وزن همراه با مشکلات مرتبط نیز به کار رود. مصرف آن باید همراه با برنامه غذایی، فعالیت بدنی و پیگیری پزشکی باشد.
تیرزکتو برای دیابت نوع ۱ یا درمان کتواسیدوز دیابتی کاربرد ندارد؛ کتواسیدوز دیابتی وضعیت خطرناکی است که از کمبود شدید انسولین ایجاد میشود.
این دارو ممکن است برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، بهویژه افراد دارای اضافه وزن یا چاقی، تجویز شود.
پیش از تجویز، پزشک سابقه بیماری تیروئید، پانکراس، کلیه، کبد، معده، داروهای همزمان و وضعیت بارداری را بررسی میکند.
درمان معمولاً با دوز پایین شروع میشود و پزشک دوز را بهتدریج و بر اساس تحمل بیمار افزایش میدهد.
بیمار نباید دوز دارو را خودسرانه کم، زیاد یا قطع کند.
میزان کاهش وزن در همه افراد یکسان نیست و به وزن اولیه، تغذیه، فعالیت بدنی، دوز، مدت مصرف و پاسخ بدن بستگی دارد.
هیچ عدد ثابت یا تضمینشدهای برای کاهش وزن با این دارو وجود ندارد.
کاهش نیافتن وزن میتواند به رژیم غذایی نامناسب، فعالیت کم، مصرف داروهای افزایشدهنده وزن، مشکلات هورمونی، خواب ناکافی یا پاسخ فردی بدن مربوط باشد.
در این شرایط باید با پزشک مشورت شود و افزایش خودسرانه دوز مجاز نیست.
تیرزکتو ترشح انسولین را متناسب با سطح قند خون افزایش میدهد و میتواند به کاهش قند خون ناشتا و قند خون بعد از غذا کمک کند.
مصرف منظم طبق نسخه ممکن است باعث کاهش هموگلوبین A1c شود؛ A1c میانگین تقریبی قند خون در چند ماه گذشته را نشان میدهد.
این دارو میتواند برای برخی بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ مناسب باشد، اما انتخاب آن به شرایط پزشکی و داروهای همزمان بستگی دارد.
در صورت مصرف انسولین یا سولفونیلاورهها (گروهی از داروهای دیابت که ترشح انسولین را تحریک میکنند)، خطر افت قند خون بیشتر میشود و ممکن است پزشک دوز داروهای دیگر را تنظیم کند.
تزریق تیرزکتو به صورت زیرجلدی انجام میشود. بیمار باید پیش از تزریق، آموزش لازم را از پزشک، پرستار یا داروساز دریافت کند.
دستها باید شسته شود، محل تزریق تمیز گردد و قلم طبق راهنمای محصول استفاده شود. قلم یا سوزن مصرفشده باید به شکل ایمن دور انداخته شود.
محلهای مناسب تزریق شامل شکم، جلوی ران و بخش بیرونی بالای بازو است. در تزریق شکمی باید از ناف فاصله گرفته شود.
محل تزریق باید در هر نوبت تغییر کند. تزریق در پوست زخمی، کبود، قرمز، ملتهب یا سفت مناسب نیست.
تیرزکتو هفتهای یک بار و در هر ساعت از روز، با غذا یا بدون غذا، قابل تزریق است.
تزریق در یک روز ثابت از هفته به کاهش فراموشی کمک میکند.
اگر کمتر از ۴ روز از نوبت فراموششده گذشته باشد، معمولاً میتوان دوز را تزریق کرد. اگر بیش از ۴ روز گذشته باشد، باید از آن نوبت صرفنظر کرد و برنامه هفتگی ادامه یابد.
دو دوز نباید با فاصله کم تزریق شود. در صورت تردید باید با پزشک یا داروساز مشورت شود.
دوز شروع معمول تیرزکتو ۲.۵ میلیگرم، هفتهای یک بار است. این دوز برای شروع درمان و کاهش عوارض گوارشی به کار میرود.
تغییر دوز فقط باید با نظر پزشک انجام شود.
افزایش دوز معمولاً پس از حداقل ۴ هفته و فقط در صورت نیاز و تحمل مناسب انجام میشود.
تیرزکتو معمولاً هفتهای یک بار تزریق میشود. اگر روز تزریق تغییر کند، باید دستکم ۷۲ ساعت از تزریق قبلی گذشته باشد.
کاهش اشتها ممکن است در روزهای نخست احساس شود، اما کنترل بهتر قند خون و کاهش وزن پایدار معمولاً به چند هفته مصرف منظم نیاز دارد.
کاهش وزن ممکن است از هفتههای ابتدایی آغاز شود، اما نتیجه در افراد مختلف متفاوت است.
رژیم غذایی، فعالیت بدنی، دوز و مدت درمان بر نتیجه اثر دارند.
نیمهعمر تیرزپاتاید حدود ۵ روز است؛ نیمهعمر یعنی زمانی که مقدار دارو در بدن به حدود نصف میرسد.
به همین دلیل این دارو هفتهای یک بار تزریق میشود و خروج کامل آن از بدن ممکن است چند هفته طول بکشد.
عوارض شایع شامل تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، سوءهاضمه، درد شکم و کاهش اشتها است.
این عوارض بیشتر در شروع درمان یا پس از افزایش دوز دیده میشوند و در بسیاری از افراد با گذشت زمان کمتر میشوند.
درد شدید و مداوم شکم، بهویژه اگر به پشت منتشر شود، میتواند نشانه التهاب پانکراس باشد و نیاز به بررسی فوری دارد.
استفراغ یا اسهال شدید میتواند باعث کمآبی بدن و بدتر شدن عملکرد کلیه شود.
تیرزپاتاید دارای هشدار درباره خطر تومورهای سلول C تیروئید در مطالعات حیوانی است. اهمیت این یافته در انسان بهطور قطعی مشخص نیست.
مصرف تیرزکتو در افراد دارای سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید یا سندرم نئوپلازی متعدد غدد درونریز نوع ۲ (بیماری ارثی که چند غده در بدن را همزمان درگیر میکند) ممنوع است.
این علائم ممکن است به دلیل کند شدن تخلیه معده رخ دهند. خوردن وعدههای کوچکتر و پرهیز از غذاهای چرب میتواند کمککننده باشد.
درد شکم شدید یا تهوع مداوم باید به پزشک اطلاع داده شود.
برخی افراد در ابتدای درمان دچار سردرد، سرگیجه یا خستگی میشوند. این علائم میتواند با کاهش دریافت غذا، کمآبی یا تغییر قند خون ارتباط داشته باشد.
اگر علائم شدید یا همراه با غش، درد قفسه سینه یا تنگی نفس باشد، بررسی پزشکی لازم است.
کاهش وزن سریع ممکن است احتمال سنگ کیسه صفرا را بیشتر کند. تهوع، استفراغ یا اسهال شدید نیز میتواند به کلیه آسیب بزند.
ریزش مو در برخی افراد ممکن است با کاهش وزن سریع یا دریافت ناکافی مواد غذایی ارتباط داشته باشد.
تیرزکتو ممکن است همراه با متفورمین تجویز شود. مصرف همزمان با انسولین یا سولفونیلاورهها میتواند خطر افت قند خون را افزایش دهد.
تنظیم دوز داروهای دیابت باید فقط با نظر پزشک انجام شود.
تیرزکتو ممکن است جذب قرصهای خوراکی پیشگیری از بارداری را کاهش دهد.
معمولاً توصیه میشود در ۴ هفته اول شروع درمان و ۴ هفته پس از هر افزایش دوز، از روش غیرخوراکی یا روش کمکی پیشگیری از بارداری استفاده شود.
تیرزکتو با کند کردن تخلیه معده ممکن است جذب برخی داروهای خوراکی را تغییر دهد، بهویژه داروهایی که تنظیم دقیق دوز دارند.
فهرست همه داروها، مکملها و داروهای گیاهی باید پیش از شروع درمان به پزشک یا داروساز گفته شود.
افرادی که قصد بارداری دارند باید پیش از اقدام با پزشک مشورت کنند. معمولاً توصیه میشود دارو دستکم ۲ ماه پیش از بارداری قطع شود.
مصرف تیرزکتو در بارداری توصیه نمیشود، زیرا شواهد کافی درباره ایمنی آن برای جنین وجود ندارد.
اگر بارداری هنگام مصرف دارو رخ دهد، بیمار باید سریع با پزشک تماس بگیرد.
مشخص نیست تیرزپاتاید وارد شیر انسان میشود یا خیر. مصرف آن در شیردهی باید فقط با ارزیابی پزشک انجام شود.
ایمنی و اثربخشی تیرزکتو در افراد زیر ۱۸ سال ثابت نشده است.
در سالمندان، بهویژه افراد دارای بیماری کلیوی یا مصرفکننده چند دارو، پیگیری دقیقتر لازم است.
در بیماری کلیوی یا کبدی، پزشک باید وضعیت بیمار را با دقت ارزیابی کند. عوارض گوارشی شدید میتواند عملکرد کلیه را بدتر کند.
در افراد دارای سابقه پانکراتیت (التهاب پانکراس) یا مشکلات شدید معده، مصرف تیرزکتو نیاز به احتیاط و نظر پزشک دارد.
این دارو برای افراد دچار فلج معده شدید مناسب نیست یا باید با احتیاط بسیار زیاد بررسی شود؛ فلج معده یعنی کند شدن شدید تخلیه معده.
کاهش وزن و تغییر حساسیت به انسولین ممکن است بر نظم قاعدگی اثر بگذارد. اگر تغییرات شدید یا پایدار باشد، باید بررسی شود.
در برخی افراد مبتلا به تخمدان پلیکیستیک (اختلال هورمونی که با کیستهای کوچک در تخمدان همراه است)، کاهش وزن و بهبود مقاومت به انسولین ممکن است به بهبود علائم متابولیک کمک کند.
تیرزکتو درمان اصلی تخمدان پلیکیستیک نیست و مصرف آن برای این هدف نیاز به نظر پزشک دارد.
کاهش وزن ممکن است بر تخمکگذاری و احتمال بارداری اثر بگذارد. به دلیل احتمال کاهش اثر قرص ضد بارداری، پیشگیری مطمئن باید با پزشک بررسی شود.
پس از قطع دارو، اثر آن بر اشتها، قند خون و تخلیه معده بهتدریج کم میشود.
در بیماران دیابتی، قند خون باید طبق برنامه پزشک پیگیری شود.
پس از قطع دارو ممکن است بخشی از وزن کاهشیافته برگردد، بهویژه اگر تغییرات سبک زندگی ادامه پیدا نکند.
تیرزکتو وابستگی ایجاد نمیکند، اما قطع آن میتواند باعث افزایش اشتها یا بالا رفتن قند خون شود.
قطع یا تغییر دوز باید با نظر پزشک انجام شود.
قلم تیرزکتو باید در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شود. دارو نباید یخ بزند.
قلم بازنشده را میتوان در صورت نیاز تا ۲۱ روز در دمای کمتر از ۳۰ درجه سانتیگراد نگهداری کرد. دارو باید دور از نور و حرارت باشد.
پیش از تزریق، محلول باید شفاف و بیرنگ تا کمی زرد باشد. اگر محلول کدر، رنگ غیرعادی یا دارای ذره باشد، نباید استفاده شود.
قلم
قلمهای تکدوز پس از مصرف باید به شکل ایمن دور انداخته شوند.
تیرزکتو حاوی ماده مؤثر تیرزپاتاید است و روی دو نوع گیرنده در بدن اثر دارد. اوزمپیک حاوی ماده مؤثر سماگلوتاید است و روی یک نوع گیرنده اثر میگذارد.
هر دو دارو تزریق هفتگی هستند، اما انتخاب بین آنها باید بر اساس شرایط بیمار و نظر پزشک انجام شود.
در برخی مطالعات، تیرزپاتاید کاهش قند خون و وزن بیشتری نسبت به سماگلوتاید نشان داده است، اما پاسخ هر فرد متفاوت است.
عوارض گوارشی در هر دو دارو ممکن است رخ دهد.
ساکسندا و ویکتوزا حاوی لیراگلوتاید هستند و معمولاً روزانه تزریق میشوند. تیرزکتو حاوی تیرزپاتاید است و معمولاً هفتهای یک بار تزریق میشود.
مونجارو یکی از برندهای شناختهشده تیرزپاتاید است. تیرزکتو نیز حاوی تیرزپاتاید است و توسط داروسازی اکتوورکو تولید میشود.
این دو برند ممکن است در قلم، بستهبندی، راهنمای مصرف یا شرایط دسترسی تفاوت داشته باشند.
پزشک ممکن است در صورت نیاز داروهای دیگری از همین گروه دارویی مانند سماگلوتاید یا لیراگلوتاید را بررسی کند.
جایگزینی دارو نباید خودسرانه انجام شود، زیرا دوز شروع و برنامه مصرف متفاوت است.
برخی مصرفکنندگان کاهش اشتها و کاهش میل به خوردن را گزارش میکنند، اما این تجربهها نتیجه قطعی برای همه افراد نیست.
کاهش وزن به دوز، مدت مصرف، تغذیه، فعالیت بدنی و پاسخ بدن بستگی دارد.
بعضی افراد تزریق هفتگی با قلم را ساده توصیف میکنند. قرمزی، خارش یا درد خفیف محل تزریق ممکن است رخ دهد و معمولاً موقت است.
واکنش پوستی شدید یا گسترده باید به پزشک اطلاع داده شود.
تهوع خفیف تا متوسط، بهویژه پس از شروع درمان یا افزایش دوز، شایع است.
تهوع شدید، استفراغ مداوم یا ناتوانی در نوشیدن مایعات نیاز به بررسی پزشکی دارد.
اگر با تجویز پزشک مصرف شود، برای بسیاری از بیماران قابل استفاده است؛ اما برای همه مناسب نیست. سابقه سرطان مدولاری تیروئید، سندرم نئوپلازی متعدد غدد درونریز نوع ۲ و برخی مشکلات جدی گوارشی یا پانکراس باید پیش از مصرف بررسی شود.
خیر. تیرزکتو وابستگی ایجاد نمیکند، اما پس از قطع آن ممکن است اشتها یا وزن افزایش یابد.
وعدههای کوچک، غذاهای کمچرب، پروتئین کافی، سبزیجات و آب کافی معمولاً بهتر تحمل میشوند. غذاهای چرب و سنگین ممکن است تهوع را بیشتر کنند.
بهتنهایی خطر افت قند خون شدید کمتر است، اما همراه با انسولین یا سولفونیلاورهها این خطر بیشتر میشود.
خیر. مناسب بودن دارو به شاخص توده بدنی، بیماریهای همراه، داروهای مصرفی، سابقه پزشکی و نظر پزشک بستگی دارد.
