قرص یوتیروکس 50 میکروگرم (لووتیروکسین)؛ بهترین زمان مصرف ناشتا، عوارض دوز بالا و تپش قلب، تداخلات با آهن و کلسیم، اثر بر وزن و نکات مهم بارداری به زبان ساده.
قرص یوتیروکس 50 میکروگرم یک داروی هورمونی با نام علمی لووتیروکسین سدیم (ماده فعال دارویی که کمبود هورمون اصلی تیروئید را در بدن جبران میکند) است. این فرآورده توسط شرکت داروسازی مِرک آلمان تولید میشود و شرکت داروسازی اکتوورکو واردات و توزیع آن را بر عهده دارد. این دارو حاوی هورمون تیروکسین ساختگی (مشابه هورمون طبیعی که از غده تیروئید ترشح میشود) است. وظیفه اصلی آن، جبران کمبود هورمون در افرادی است که غده تیروئید آنها به اندازه کافی فعال نیست. هورمون تیروکسین نقش بنیادینی در تنظیم سوختوساز پایه بدن، تولید انرژی روزانه، حفظ دمای طبیعی، کارکرد منظم قلب و سلامت بافتها بر عهده دارد.
شایعترین کاربرد این دارو، درمان کمکاری تیروئید است. در بیماری تیروئیدیت هاشیموتو (نوعی بیماری که در آن سیستم دفاعی بدن به اشتباه به غده تیروئید حمله میکند و کارایی آن را کاهش میدهد)، ساخت هورمون طبیعی دچار اختلال میشود. این دارو سطح هورمون را در خون به میزان طبیعی بازمیگرداند. با رسیدن هورمون به مقدار کافی، نشانههای کمکاری تیروئید به تدریج مهار میشوند:
زمانی که میزان هورمون تیروئید در خون کم میشود، غده هیپوفیز در مغز هورمونی به نام محرک تیروئید یا تیاساچ (فرمانده مغزی که تیروئید را به فعالیت بیشتر وادار میکند) ترشح مینماید. اگر این تحریک ادامه یابد، غده تیروئید بزرگ میشود که به آن گواتر (بزرگ شدن غیرطبیعی غده تیروئید در گلو) میگویند. این دارو با تأمین هورمون لازم، ترشح بیش از حد هورمون محرک را مهار کرده و از رشد غده یا تشکیل گرههای جدید جلوگیری میکند.
برخی افراد به دلیل گرههای مشکوک، گواترهای بزرگ یا تومورها، تمام یا قسمتی از غده تیروئید خود را با عمل جراحی برمیدارند. همچنین افرادی که برای درمان بیماریهای تیروئید از ید رادیواکتیو (روشی برای مهار و غیرفعال کردن سلولهای پرکار تیروئید با مواد پرتوزا) استفاده کردهاند، دیگر هورمون طبیعی تولید نمیکنند. در این شرایط، مصرف روزانه یوتیروکس وظیفه جبران این هورمون حیاتی را برای تمام عمر به دوش میکشد. علاوه بر این، در تومورهای تیروئید، مصرف این دارو مانع بازگشت و فعالیت مجدد سلولهای غیرعادی میشود.
یوتیروکس باید دقیقاً بر پایه نظر پزشک معالج مصرف شود. برای جذب بهتر و اثربخشی پایدار، رعایت نکات زیر ضروری است:
جذب اصلی این دارو در روده باریک انجام میشود و ورود مناسب آن به خون نیازمند اسید طبیعی معده خالی است. وجود خوراکیها، شیرینیها، روغن و مواد پروتئینی در معده مانع جذب مناسب دارو میشود و کارایی آن را به شدت کاهش میدهد. به همین دلیل، تأکید میشود که یوتیروکس را حتماً اول صبح و ناشتا میل کنید و دستکم نیم تا یک ساعت پس از آن از خوردن هرگونه صبحانه یا نوشیدنی پرهیز فرمایید.
این دارو باید همیشه با یک لیوان کامل آب ساده مصرف شود. نوشیدن آب کافی کمک میکند تا دارو به آسانی به معده برسد و به دیواره گلو یا مری نچسبد. هرگز این دارو را با چای، قهوه، شیر، دوغ یا آبمیوه مصرف نکنید؛ زیرا املاح و کلسیم موجود در این نوشیدنیها جلوی جذب دارو را میگیرند.
خط وسط این دارو صرفاً برای سهولت در بلعیدن یا زمانی طراحی شده است که پزشک نیمی از مقدار آن را تجویز کرده باشد. لووتیروکسین دارویی بسیار حساس است؛ به این معنی که حتی کوچکترین تغییر در مقدار مصرفی روزانه میتواند تعادل هورمونی بدن را بر هم زند. بنابراین هرگز نباید مقدار مصرف دارو را به طور خودسرانه نصف، دو برابر یا کم و زیاد کنید، مگر اینکه پزشک پس از بررسی آزمایش خون این دستور را بدهد.
بهترین و استانداردترین شیوه، مصرف دارو صبح زود و به شکل ناشتا است. با این حال، افرادی که به علت ساعت کاری یا ناراحتیهای گوارشی صبحگاهی نمیتوانند دارو را صبح میل کنند، طبق نظر پزشک میتوانند آن را آخر شب پیش از خواب بخورند. شرط اصلی مصرف شبانه این است که دستکم ۳ تا ۴ ساعت از آخرین وعده غذایی گذشته باشد تا معده کاملاً خالی بماند. همچنین نباید زمان مصرف را در طول روزهای هفته مدام میان صبح و شب جابهجا کرد.
ترکیبات موجود در چای و قهوه مانع ورود لووتیروکسین از روده به جریان خون میشوند. بنابراین حتماً باید حداقل ۶۰ دقیقه میان مصرف یوتیروکس و نوشیدن چای، نسکافه یا قهوه فاصله در نظر بگیرید. همچنین مواد غذایی بسیار فیبردار مانند نانهای سبوسدار سنگین یا مکملهای فیبر رژیمی میتوانند دارو را در روده گیر بیندازند؛ از این رو باید با فاصله چند ساعته مصرف شوند.
اگر خوردن یک نوبت دارو را در ساعت همیشگی فراموش کردید، برای مدیریت این وضعیت به نکات زیر عمل کنید:
از آنجا که این دارو هورمونی مشابه با تیروکسین طبیعی بدن را تأمین میکند، با تنظیم درست دوز، معمولاً عوارض نامطلوبی به وجود نمیآورد. با این حال در هفتههای نخست شروع درمان یا پس از تغییر دوز، ممکن است نشانههای خفیف و گذرایی دیده شود:
اگر مقدار دریافتی یوتیروکس بیشتر از نیاز واقعی بدن باشد، هورمون در خون بالا میرود و نشانههای پرکاری تیروئید بروز میکند. این نشانهها عبارتند از:
در ماههای آغازین شروع درمان با یوتیروکس، ممکن است ریزش موی موقت رخ دهد. این وضعیت به دلیل هماهنگ شدن مجدد ریشه موها با سطح هورمونی جدید است و پس از تعادل هورمونها متوقف خواهد شد. عوارض گوارشی نظیر حالت تهوع خفیف یا پیچش شکم چندان رایج نیستند؛ اما در صورت تداوم باید به پزشک گزارش داده شوند.
در صورت بروز هر یک از نشانههای زیر، باید بدون تأخیر با پزشک مشورت کرده یا به مراکز درمانی مراجعه فرمایید:
هورمونهای تیروئید اثر مستقیمی بر عضله قلب دارند و سلولهای قلبی را به هورمونهای محرک طبیعی (موادی در بدن مانند آدرنالین که ضربان را در هیجان و فعالیت بالا میبرند) حساستر میکنند. اگر دوز مصرفی یوتیروکس بیشتر از مقدار مورد نیاز بدن باشد، قلب با نیروی بیشتر و با سرعتی بالاتر پمپاژ میکند و این حالت به صورت تپش شدید، کوبش سینه یا تند شدن نبض حس میشود.
تپش قلب بسیار ملایم در روزهای اول شروع مصرف ممکن است واکنشی طبیعی به آغاز درمان باشد و ظرف چند روز خودبهخود برطرف شود. اما تپش قلبی که پیوسته باشد، یا با علائم زیر همراه گردد، نشانه هشدار است و نیاز به ارزیابی فوری دارد:
در افراد سالمند یا بیمارانی که سابقه گرفتگی رگهای قلب و مشکلات عروقی دارند، درمان هرگز با مقادیر بالا آغاز نمیشود. پزشک درمان را با مقادیر بسیار کم شروع میکند و هر چند هفته با بررسی وضعیت قلب و آزمایش خون، مقدار دارو را به آرامی بالا میبرد تا قلب بتواند بدون استرس با شرایط جدید هماهنگ شود.
یوتیروکس دارویی برای لاغری، چربیسوزی یا درمان اضافه وزن نیست. مصرف این دارو توسط افرادی که تیروئید سالم دارند به قصد کاهش وزن، عواقب خطرناکی به دنبال دارد و مراجع بهداشتی جهان آن را ممنوع اعلام کردهاند. کاهش وزنی که بیماران مبتلا به کمکاری تیروئید پس از درمان میبینند، صرفاً ناشی از برگشت فعالیت تیروئید به وضعیت طبیعی و متعادل است.
کمکاری تیروئید باعث میشود حجم زیادی از آب و نمک در بافتهای زیر پوست محبوس شود و احساس پفکردگی و سنگینی ایجاد کند. پس از شروع یوتیروکس، بدن این مایعات و نمکهای انباشته را دفع میکند. بنابراین وزنی که در هفتههای نخست کم میشود، ناشی از رفع ورم و تخلیه آب اضافی بدن است، نه آب شدن چربیهای قدیمی.
استفاده سرخود از این دارو برای کاهش وزن، آسیبهای جدی در پی خواهد داشت:
ترکیبات حاوی آهن و مکملهای کلسیم در دستگاه گوارش به مولکولهای یوتیروکس متصل میشوند و تودهای غیرقابل جذب پدید میآورند. این تداخل باعث دفع دارو و عدم درمان کمکاری تیروئید میشود. برای رفع این تداخل، باید حتماً حداقل ۴ ساعت میان مصرف یوتیروکس و مکملهای آهن یا کلسیم فاصله زمانی گذاشته شود.
داروهای ضداسید معده (مانند امپرازول و پنتوپرازول که اسید معده را خنثی میکنند) محیط هضم را تغییر میدهند؛ در حالی که یوتیروکس برای باز شدن و جذب کامل به اسید طبیعی معده نیاز دارد. همچنین شربتهای معده حاوی آلومینیوم و منیزیم به داروی تیروئید میچسبند و مانع ورود آن به روده میشوند. بنابراین داروهای معده باید حداقل ۴ ساعت با یوتیروکس فاصله داشته باشند.
اغلب مکملهای تقویتی دارای مقادیری روی، منیزیم، آهن و کلسیم هستند. مصرف همزمان آنها جذب مطلوب یوتیروکس را به هم میزند. سادهترین راه این است که مصرف مکملهای تقویتی را به وعده ناهار یا عصر موکول فرمایید تا فاصله ۴ ساعته حفظ شود.
مصرف همزمان برخی مواد غذایی ورود دارو به جریان خون را محدود میکند:
مصرف این دارو در دوران بارداری برای مادرانی که به کمکاری تیروئید مبتلا هستند، کاملاً حیاتی است. در هفتههای نخست بارداری، جنین هنوز غده تیروئید مستقل ندارد و برای تکامل مغز و اندامهای عصبی خود به هورمونهای بدن مادر وابسته است. قطع خودسرانه دارو در بارداری خطرات ماندگاری برای جنین به همراه خواهد داشت.
کنترل نشدن کمکاری تیروئید در بارداری میتواند عوارض زیر را به دنبال داشته باشد:
با آغاز حاملگی، نیاز بدن مادر به هورمون تیروئید بین ۲۵ تا ۵۰ درصد افزایش مییابد. به محض مثبت شدن آزمایش بارداری، مادر باید به پزشک مراجعه کند تا با آزمایش خون، مقدار داروی مصرفی تنظیم شود. این آزمایشها معمولاً هر ۴ تا ۶ هفته تکرار میشوند. پس از زایمان، معمولاً دوز دارو دوباره کاهش مییابد و به مقدار پیش از بارداری بازمیگردد.
مقدار هورمونی که از این دارو وارد شیر مادر میشود بسیار ناچیز است و هیچگونه خطری برای نوزاد یا تیروئید او ندارد. بنابراین مادران میتوانند با خیالی آسوده مصرف منظم یوتیروکس را در دوران شیردهی ادامه دهند.
ماده اصلی موجود در یوتیروکس خارجی و نمونههای تولید داخل یکسان است. با این حال، مولکول این دارو در برابر نور، گرما و رطوبت بسیار حساس است. تفاوتهای موجود بیشتر به کیفیت مواد جانبی، فرآیند ساخت و سرعت باز شدن دارو در دستگاه گوارش برمیگردد که ممکن است در مقدار نهایی جذب در بدن تفاوتهای اندکی ایجاد کند.
به دلیل اینکه بدن به نوسانات اندک این هورمون سریعاً واکنش نشان میدهد، جابهجایی مکرر میان شرکتهای داروسازی مختلف صحیح نیست. اگر فرد مدام مارک داروی خود را تغییر دهد، این تفاوتهای ناچیز در جذب ممکن است باعث نوسان در نتیجه آزمایشها شده و نشانههای کمکاری یا تپش قلب مجدداً بازگردند.
اگر به دلیل در دسترس نبودن ناچار شدید داروی خود را به شرکت دیگری تغییر دهید، موارد زیر را رعایت کنید:
اگرچه هورمون از همان روزهای اول وارد خون میشود، اما بازسازی سلولها و تنظیم مجدد سوختوساز روندی تدریجی است. بسیاری از بیماران پس از ۲ تا ۳ هفته احساس سبکی و کاهش خستگی دارند؛ اما تثبیت درمانی پایدار و رفع کامل علائم کمکاری به ۴ تا ۶ هفته زمان نیاز دارد.
یوتیروکس نیمهعمر (مدت زمانی که طول میکشد تا نیمی از مقدار داروی مصرفشده از بدن خارج شود) طولانی دارد که نزدیک به ۷ روز است. به همین دلیل، رسیدن دارو به تعادل پایدار در بافتها چند هفته زمان میبرد. آزمایش خون زودتر از ۶ تا ۸ هفته بعد از تغییر دوز نتیجه درستی نشان نخواهد داد.
مصرف همیشگی یوتیروکس هرگز اعتیاد یا وابستگی دارویی نیست؛ بلکه جایگزین هورمونی است که غده تیروئید توان تولید طبیعی آن را ندارد. قطع خودسرانه این دارو پیامدهای نامطلوبی به همراه دارد:
بسیاری از کسانی که از یوتیروکس استفاده کردهاند گزارش کردهاند که پس از چند هفته مصرف منظم، سنگینی مداوم و کسالت صبحگاهی برطرف شده و پف صورت کاهش یافته است. با این حال، مصرفکنندگان متفقالقول هستند که این دارو به تنهایی موجب لاغری چشمگیر نمیشود و داشتن رژیم غذایی متعادل و تحرک منظم همراه با دارو ضروری است.
برخی مصرفکنندگان اشاره داشتهاند که مصرف همزمان داروهای ضداسید معده یا تغییر ناگهانی برند دارو، سبب اختلال در جواب آزمایشهای آنها و بازگشت موقت ریزش مو و بیحالی شده است. این افراد با ایجاد فاصله ۴ ساعته با داروی معده و ثابت نگه داشتن برند دارو، توانستهاند نتیجه آزمایشهای خود را پایدار کنند.
مادرانی که سابقه کمکاری تیروئید داشتهاند، در تجربیات خود به آرامش ناشی از آزمایشهای منظم در طول بارداری اشاره میکنند. تنظیم به موقع دوز با نظر پزشک به آنها کمک کرده تا فرزندی سالم به دنیا بیاورند و زایمانی بیخطر را پشت سر بگذارند.
الکارنیتین (مکملی که برای تسهیل چربیسوزی در تمرینات ورزشی مصرف میشود) میتواند اثر هورمونهای تیروئید را در داخل بافتها خنثی کند. مصرف همزمان آن با یوتیروکس اثر دارو را ضعیف کرده و باعث بازگشت نشانههای کمکاری تیروئید میشود؛ بنابراین مصرف خودسرانه آن مجاز نیست.
خیر. هورمون تیروکسین یک ترکیب اختصاصی در بدن است و وقتی غده تیروئید توان تولید آن را ندارد، باید عیناً همان ماده تأمین شود. هیچ داروی گیاهی یا درمان سنتی نمیتواند جایگزین هورمون تیروئید شود و قطع دارو خطرات جدی برای قلب و مغز به بار میآورد.
استفاده از یوتیروکس برای وزنکمکردن سریع یا تفکیک عضلات در بدنسازی پیامدهای سنگینی به همراه دارد:
بله، درمان کمکاری تیروئید حتی به سلامت عروق و کنترل بهتر فشار خون کمک میکند. با این وجود، فشار خون این افراد باید بهصورت دورهای ارزیابی شود تا مشخص گردد دوز دارو کاملاً تنظیم است و تپش قلب یا فشار بالا ایجاد نمیکند.
تفاوت این مقادیر صرفاً در اندازه ماده دارویی موجود در هر واحد است که بسته به شرایط بیمار تعیین میشود:
خیر. مصرف یوتیروکس در زمان پرکاری تیروئید کاملاً غیرمجاز است و بیماری را تشدید میکند. همچنین در بارداری، ترکیب این دارو با داروهای مهارکننده تیروئید ممنوع است؛ زیرا داروهای مهارکننده از جفت رد میشوند و سلامت تیروئید جنین را به خطر میاندازند.
سلام من تقریبا یک سال از قرص تیروئید کم کار ایرانی ۵۰ استفاده کردم الان خارجی رو گرفتم دارم مصرف میکنم مشکلی نداره؟
با سلام هر دو دارو حاوی 50 میکروگرم لووتیروکسین می باشند. با این حال با توجه به اینکه فرمولاسیون دارو نیز روی جذب و اثربخشی آن موثر است بهتر است با پزشک معالجتان مشورت کنید و بعد از مصرف دوره مشخص از یوتیروکس، آزمایش بررسی هورمونهای تیروییدی را انجام دهید.
در دوران بارداری تشخیص کم کاری تیروئید گذاشتن و شروع به قرص خوردن کردم دو ماه قرص تیروئید عوض کردم و euthyrox روزانه یک عدد مصرف مکنم در ماهانه تاثیر گذاشته هر ده روز یکبار و صورتم حساسیت پوستی میده
برندی که قبلا استفاده می کردید مصرف کنید. یوتیروکس برای شما مناسب نیست
آیا بجای یوتیروکس ۱۰۰ می شود دوتا یوتیروکس ۵۰ مصرف کرد
خیر - دوز داروی مصرفی یا دستور مصرف رو فقط پزشک میتونه تغییر بدهد
آیا فردی که لاغر است وکم کاری تیروئید دارد با مصرف لووتیروکسین دچار کاهش وزن میشود؟
با سلام بله، یوتیروکس ۵۰ میکروگرم (لووتیروکسین) می تواند با رساندن هورمونهای تیروئید به محدوده طبیعی، مقداری از وزنِ اضافهشده بهدلیل کمکاری تیروئید را کاهش دهد؛ اما معمولاً باعث کاهش وزن قابلتوجه به خصوص در افراد لاغر نمیشود. اگر کاهش وزن شما شدید است حتما با پزشکتان مشورت کنید تا علت کاهش وزن بررسی شود و آزمایش بررسی هورمون های تیرویید مجدد برای شما انجام شود.