آمپول اورگالوتران در درمان ناباروری و چرخه IVF برای جلوگیری از تخمکگذاری زودرس استفاده میشود. درباره دوز، نحوه تزریق، عوارض، تداخل دارویی، بارداری و زمان اثر آن بخوانید.
سرنگ آماده تزریق اورگالوتران با نام تجاری اورگالوتران، دارویی تزریقی برای برخی روشهای کمکباروری مانند لقاح آزمایشگاهی (آیویاف) است. هر سرنگ ۰٫۵ میلیلیتری، حاوی ۰٫۲۵ میلیگرم دارو با غلظت ۵۰۰ میکروگرم در میلیلیتر است.
شرکت سازنده این فرآورده، اماسدی در هلند و واردکننده آن، بهستان دارو است.
ماده مؤثر سرنگ آماده تزریق اورگالوتران، گانیرلیکس استات است. این دارو در گروه مهارکنندههای هورمون آزادکننده گنادوتروپین (هورمونی که ترشح برخی هورمونهای مربوط به تخمکگذاری را تنظیم میکند) قرار دارد.
اورگالوتران با مهار گیرندههای این هورمون در غده هیپوفیز، از افزایش زودهنگام هورمون لوتئینکننده جلوگیری میکند. این اثر به کنترل زمان تخمکگذاری در درمان ناباروری کمک میکند.
اورگالوتران به شکل محلول تزریقی در سرنگ از پیشپرشده عرضه میشود. این دارو معمولاً همراه با داروهای تحریک تخمدان مانند افاساچ یا کوریفولیتروپین آلفا مصرف میشود و بهتنهایی باعث رشد فولیکول یا آزادشدن تخمک نمیشود.
کاربرد اصلی اورگالوتران، جلوگیری از افزایش ناگهانی و زودرس هورمون لوتئینکننده در زنانی است که تحت درمانهای کمکباروری قرار دارند. افزایش زودهنگام این هورمون ممکن است باعث آزادشدن زودرس تخمک و برهمخوردن زمان تخمکگیری شود.
در چرخه لقاح آزمایشگاهی، اورگالوتران برای کنترل زمان تخمکگذاری و جلوگیری از آزادشدن زودهنگام تخمک به کار میرود. تحریک تخمدان ممکن است با داروهایی مانند افاساچ از روز دوم یا سوم قاعدگی آغاز شود.
زمان شروع اورگالوتران بر اساس پاسخ تخمدان، سونوگرافی و آزمایشهای لازم تعیین میشود. نتیجه درمان نیز به عواملی مانند سن، ذخیره تخمدانی، پاسخ بدن به داروها و شرایط فردی بستگی دارد.
اورگالوتران ترشح ناگهانی هورمون لوتئینکننده را کاهش میدهد. از آنجا که افزایش این هورمون یکی از محرکهای مهم تخمکگذاری است، دارو به پزشک کمک میکند زمان بلوغ نهایی فولیکولها و تخمکگیری را تنظیم کند.
رشد فولیکولها بر عهده داروهای تحریک تخمدان است، نه اورگالوتران.
اورگالوتران مانند هر داروی دیگری ممکن است باعث بروز عوارض شود، اما همه افراد دچار عارضه نمیشوند. برخی علائم به خود دارو و برخی دیگر به تزریق زیرجلدی یا داروهای تحریک تخمدان مربوط هستند.
واکنشهای محل تزریق معمولاً طی چند ساعت کاهش مییابند. اگر قرمزی یا تورم گسترش پیدا کرد، درد شدید شد یا علائم پس از هر تزریق بیشتر شد، پزشک یا داروساز را در جریان بگذارید.
راش پوستی، کهیر، تورم صورت، لبها، زبان یا گلو و دشواری در تنفس یا بلع میتواند نشانه حساسیت شدید باشد و به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارد.
درد شدید شکم، افزایش سریع حجم شکم، تهوع و استفراغ شدید، تنگی نفس، افزایش سریع وزن یا کاهش ادرار نیز باید فوراً بررسی شود؛ زیرا ممکن است نشانه سندرم تحریک بیشازحد تخمدان (واکنش شدید تخمدان به داروهای تحریککننده) باشد.
در زنانی که لولههای فالوپ آسیبدیده دارند، احتمال بارداری خارجرحمی در درمانهای کمکباروری بیشتر است. درد یکطرفه شکم، سرگیجه یا خونریزی غیرعادی باید بهسرعت به پزشک اطلاع داده شود.
اورگالوتران باید دقیقاً طبق برنامه پزشک و دستورالعمل فرآورده تزریق شود. پیش از مصرف، شفافبودن محلول، نداشتن ذرات یا تغییر رنگ و سالمبودن سرنگ را بررسی کنید. محلول کدر یا دارای ذرات را استفاده نکنید.
اورگالوتران نباید با داروهای دیگر در یک سرنگ مخلوط شود و هر سرنگ فقط یکبار مصرف است.
اورگالوتران بهصورت زیرجلدی تزریق میشود و نباید به شکل عضلانی تزریق شود. محل تزریق معمولاً قسمت بالای ران یا ناحیهای است که تیم درمان آموزش میدهد.
پیش از تزریق، دستها و محل موردنظر را تمیز کنید و پس از ضدعفونی اجازه دهید پوست خشک شود. محل تزریق را در نوبتهای بعدی تغییر دهید.
وجود حباب هوای کوچک در سرنگ معمولاً طبیعی است و نباید بدون دستورالعمل فرآورده خارج شود. اگر هنگام تزریق خون وارد سرنگ شد، تزریق را ادامه ندهید، سرنگ را دوباره استفاده نکنید و با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
اورگالوتران معمولاً روزی یکبار و تقریباً در زمان مشخص تزریق میشود. در بسیاری از برنامهها، مصرف آن از روز پنجم یا ششم تحریک تخمدان آغاز میشود؛ اما پزشک ممکن است بر اساس پاسخ تخمدان زمان دیگری را تعیین کند.
فاصله میان دو تزریق و فاصله آخرین تزریق تا داروی نهایی مانند اچسیجی اهمیت زیادی دارد و طبق دستور فرآورده نباید بیش از ۳۰ ساعت باشد. اورگالوتران و داروهای تحریک تخمدان ممکن است تقریباً همزمان تزریق شوند، اما باید در محلهای جداگانه تزریق شوند.
دوز و طول دوره مصرف اورگالوتران باید بر اساس برنامه تحریک تخمدان و نظر پزشک تعیین شود. دوز رایج این فرآورده ۰٫۲۵ میلیگرم در هر نوبت است که در سرنگ ۰٫۵ میلیلیتری با غلظت ۵۰۰ میکروگرم در میلیلیتر قرار دارد.
این مقدار برای همه افراد و همه چرخهها یکسان نیست و زمانبندی تزریق اهمیت زیادی دارد.
در بسیاری از برنامههای درمانی، تزریق روزانه اورگالوتران از روز پنجم یا ششم تحریک تخمدان آغاز میشود و تا زمانی ادامه مییابد که فولیکولها به اندازه مناسب برسند. بلوغ نهایی تخمکها ممکن است با تزریق اچسیجی یا داروی نهایی درمان انجام شود.
تعداد دقیق روزهای تزریق به پاسخ تخمدان در سونوگرافی، آزمایشهای هورمونی و زمان تخمکگیری بستگی دارد و نباید خودسرانه تغییر کند.
اگر یک نوبت اورگالوتران فراموش شد، دوز را دوبرابر نکنید و در اسرع وقت با پزشک یا مرکز درمان ناباروری تماس بگیرید. در صورت تأخیر بیش از حدود ۶ ساعت یا قرارگرفتن فاصله دو تزریق در محدوده بیش از ۳۰ ساعت، تنظیم سریع برنامه درمانی اهمیت دارد.
زمان تزریق بعدی را طبق دستور تیم درمان تعیین کنید.
اورگالوتران برای مرحله تحریک تخمدان در درمانهای کمکباروری طراحی شده است و در دوران بارداری مصرف نمیشود. پیش از شروع چرخه درمان، احتمال بارداری باید بررسی شود.
اگر هنگام مصرف دارو احتمال بارداری یا نتیجه مثبت آزمایش ایجاد شد، موضوع را به پزشک اطلاع دهید و درباره ادامه درمان از او راهنمایی بگیرید.
مصرف اورگالوتران در دوران شیردهی توصیه نمیشود؛ زیرا درباره انتقال آن به شیر مادر و اثر احتمالی آن بر نوزاد، بررسی کافی انجام نشده است. اگر شیرده هستید یا قصد شروع شیردهی دارید، پیش از تزریق با پزشک درمان ناباروری مشورت کنید.
اورگالوتران برای زنان بزرگسال تحت درمان با روشهای کمکباروری کاربرد دارد و مصرف آن برای کودکان و نوجوانان جایگاهی ندارد. درباره ایمنی و اثربخشی دارو در زنان با وزن کمتر از ۵۰ کیلوگرم یا بیشتر از ۹۰ کیلوگرم، شواهد کافی وجود ندارد.
پزشک باید شرایط بدنی و پاسخ درمانی این افراد را در نظر بگیرد. درباره مصرف دارو در سالمندان نیز بررسی اختصاصی محدودی انجام شده است.
اورگالوتران ممکن است برای افراد مبتلا به اختلال متوسط تا شدید کلیه یا کبد مناسب نباشد. سابقه بیماری کلیوی یا کبدی، حساسیت به هورمون آزادکننده گنادوتروپین یا داروهای مشابه و هرگونه واکنش حساسیتی قبلی را به پزشک اطلاع دهید.
در این شرایط، مصرف دارو باید پس از ارزیابی پزشکی انجام شود.
اورگالوتران معمولاً بخشی از یک برنامه ترکیبی درمان ناباروری است. فهرست داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی را پیش از شروع درمان در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهید.
تداخل مهمی با غذا گزارش نشده است، اما مناسببودن ترکیب داروها به برنامه درمان و زمانبندی آن بستگی دارد.
اورگالوتران در برخی برنامهها همراه با داروهای تحریک تخمدان مانند افاساچ نوترکیب و کوریفولیتروپین آلفا استفاده میشود. این داروها نباید با اورگالوتران در یک سرنگ مخلوط شوند و در صورت تزریق همزمان، باید در محلهای جداگانه تزریق شوند.
زمان مصرف هر دارو را مطابق برنامه مرکز درمان ناباروری رعایت کنید.
گونالاف، منوگون، اچسیجی و لتروزول ممکن است در برخی برنامههای درمان ناباروری در کنار اورگالوتران به کار روند، اما ترکیب و زمان مصرف آنها برای همه افراد یکسان نیست.
اچسیجی یا داروی نهایی برای بلوغ تخمک کاربرد دارد، درحالیکه اورگالوتران برای پیشگیری از تخمکگذاری زودرس استفاده میشود. زمان تزریق اچسیجی و آخرین نوبت اورگالوتران را خودسرانه تغییر ندهید.
اورگالوتران پس از تزریق زیرجلدی جذب میشود و با مهار گیرندههای هورمون آزادکننده گنادوتروپین به کنترل افزایش زودرس هورمون لوتئینکننده کمک میکند.
پاسخ دارو به وضعیت بدن، زمان تزریق و داروهای دیگر چرخه بستگی دارد؛ بنابراین نمیتوان مدت اثر ثابت و قابل احساسی برای همه افراد تعیین کرد.
اثر درمانی اورگالوتران الزاماً با علامتی مانند کاهش درد یا احساس خاص قابل تشخیص نیست. پزشک کفایت اثر دارو را با توجه به زمان تزریق، سونوگرافی و آزمایشهای هورمونی مانند هورمون لوتئینکننده و استرادیول ارزیابی میکند.
احساسنکردن اثر دارو به معنای بیاثر بودن آن نیست.
زمان آخرین تزریق اورگالوتران و فاصله آن تا تزریق اچسیجی یا داروی بلوغ نهایی تخمک باید دقیقاً مطابق برنامه پزشک باشد. طبق دستور فرآورده، فاصله میان دو تزریق اورگالوتران و فاصله آخرین تزریق تا اچسیجی نباید بیش از ۳۰ ساعت شود.
زمان تخمکگیری بر اساس رشد فولیکولها و تصمیم تیم درمان تعیین میشود.
اورگالوتران معمولاً به آزمایش اختصاصی بلافاصله پس از هر تزریق نیاز ندارد. برای بررسی پاسخ درمان، پزشک ممکن است سونوگرافی واژینال و آزمایشهای هورمونی مانند هورمون لوتئینکننده و استرادیول را درخواست کند.
زمان و تعداد این بررسیها به برنامه درمان و وضعیت تخمدانها بستگی دارد.
اورگالوتران در برنامههای کمکباروری برای کنترل زمان تخمکگذاری استفاده میشود. این دارو با جلوگیری از افزایش زودرس هورمون لوتئینکننده، هماهنگی میان تحریک تخمدان، رشد فولیکول، بلوغ نهایی تخمک و تخمکگیری را آسانتر میکند.
با این حال، اورگالوتران بهتنهایی شانس بارداری یا کیفیت جنین را تضمین نمیکند.
اورگالوتران محرک مستقیم رشد فولیکول نیست و معمولاً در کنار افاساچ یا داروهای مشابه به کار میرود. نقش آن جلوگیری از آزادشدن زودهنگام تخمک در زمانی است که فولیکولها هنوز برای تخمکگیری آماده نشدهاند.
اورگالوتران با کنترل افزایش زودهنگام هورمون لوتئینکننده به حفظ زمانبندی مناسب چرخه کمک میکند، اما بهتنهایی اندازه فولیکول یا کیفیت تخمک را افزایش نمیدهد.
این عوامل به سن، ذخیره تخمدانی، علت ناباروری، داروهای تحریککننده و پاسخ بدن وابستهاند.
اورگالوتران معمولاً در مرحله تحریک تخمدان و پیش از تخمکگیری در برخی برنامههای لقاح آزمایشگاهی استفاده میشود. ادامه یا توقف آن پس از تخمکگیری یا پیش از انتقال جنین به برنامه درمانی بستگی دارد و باید فقط طبق دستور پزشک انجام شود.
علائم پس از تزریق اورگالوتران ممکن است به خود دارو، روش تزریق یا سایر داروهای تحریک تخمدان مربوط باشند. شدت علائم در افراد متفاوت است.
علائم شدید یا مداوم، بهویژه همراه با تنگی نفس، ضعف، خونریزی قابلتوجه یا درد شدید، باید بهسرعت بررسی شوند.
بله، سردرد و تهوع از عوارض گزارششده اورگالوتران هستند و کسالت نیز ممکن است رخ دهد. سرگیجه عارضه شایع این فرآورده نیست، اما در صورت بروز، بهویژه همراه با ضعف، تنگی نفس یا اختلال هوشیاری، باید به پزشک اطلاع داده شود.
درد شکم و نفخ ممکن است در جریان تحریک تخمدان و درمان لقاح آزمایشگاهی دیده شوند و همیشه ناشی از اورگالوتران نیستند. خونریزی یا لکهبینی، بهخصوص اگر شدید، مداوم یا همراه با درد باشد، باید به پزشک گزارش شود.
درد شدید شکم، افزایش سریع نفخ یا وزن، تنگی نفس و کاهش ادرار میتواند نشانه عارضه جدی مانند سندرم تحریک بیشازحد تخمدان باشد.
قرمزی، درد، خارش یا تورم خفیف در محل تزریق ممکن است رخ دهد و معمولاً طی چند ساعت کاهش مییابد. تغییر محل تزریق در نوبتهای بعدی میتواند از تحریک مکرر یک ناحیه جلوگیری کند.
گسترش تورم، کهیر، تورم صورت یا دشواری در تنفس میتواند نشانه حساسیت جدی باشد.
اورگالوتران برای کنترل افزایش زودرس هورمون لوتئینکننده در چرخه تحریک تخمدان تجویز میشود. قطع زودهنگام آن ممکن است کنترل تخمکگذاری را مختل کند و احتمال تخمکگذاری پیش از زمان برنامهریزیشده را افزایش دهد.
در صورت بروز عارضه یا نیاز به توقف درمان، با پزشک یا مرکز درمان ناباروری تماس بگیرید.
زمان قطع اورگالوتران به مرحله درمان و برنامه مرکز ناباروری بستگی دارد. این دارو معمولاً در دوره تحریک تخمدان و تا زمان تعیینشده برای تزریق داروی بلوغ نهایی تخمک استفاده میشود.
ادامه آن پس از تخمکگیری یا انتقال جنین فقط در صورت تجویز پزشک انجام میگیرد. این دارو معمولاً به کاهش تدریجی نیاز ندارد، اما زمان قطع آن باید توسط تیم درمان مشخص شود.
خیر. اورگالوتران وابستگی جسمی یا اعتیاد ایجاد نمیکند و معمولاً علائم ترک برای آن مطرح نیست. با این حال، قطع آن ممکن است کنترل تخمکگذاری و روند لقاح آزمایشگاهی را مختل کند؛ بنابراین نباید بدون هماهنگی با پزشک قطع شود.
اورگالوتران و سیتروتاید هر دو در برخی چرخههای لقاح آزمایشگاهی برای جلوگیری از افزایش زودرس هورمون لوتئینکننده استفاده میشوند و در گروه مهارکنندههای هورمون آزادکننده گنادوتروپین قرار دارند.
تفاوت آنها در ماده مؤثر، نام تجاری، مشخصات فرآورده و جزئیات برنامه مصرف است. انتخاب میان این داروها به پاسخ تخمدان و نظر پزشک بستگی دارد.
اورگالوتران مهارکننده هورمون آزادکننده گنادوتروپین است و معمولاً بدون مرحله تحریک اولیه، مهار هورمونی ایجاد میکند. دکاپپتیل در برخی برنامهها بهعنوان فعالکننده این هورمون استفاده میشود و میتواند ابتدا تحریک و سپس مهار هورمونی ایجاد کند.
این داروها جایگزین خودکار یکدیگر نیستند.
در صورت نیاز به تغییر درمان، پزشک ممکن است بر اساس برنامه لقاح آزمایشگاهی از داروهایی مانند سیتروتاید یا برخی فرآوردههای فعالکننده هورمون آزادکننده گنادوتروپین استفاده کند.
انتخاب جایگزین به زمانبندی چرخه، دوز، ذخیره تخمدانی و پاسخ فرد بستگی دارد. تغییر دارو یا تبدیل دوز باید فقط با نظر پزشک انجام شود.
اورگالوتران برای جلوگیری از افزایش زودرس هورمون لوتئینکننده و تخمکگذاری پیش از موعد در چرخههای لقاح آزمایشگاهی و سایر روشهای کمکباروری استفاده میشود.
بله، تزریق زیرجلدی اورگالوتران ممکن است با درد، سوزش، قرمزی یا تورم خفیف همراه باشد. درد شدید، تورم گسترده یا علائم حساسیت نیازمند اطلاع فوری به پزشک است.
اورگالوتران برای جلوگیری از تخمکگذاری زودرس و کنترل افزایش هورمون لوتئینکننده به کار میرود، اما داروی نهایی مانند اچسیجی برای بلوغ نهایی تخمک و آمادهسازی تخمکگیری استفاده میشود.
این دو دارو نقش یکسانی ندارند و زمانبندی مصرف هر دو باید توسط تیم درمان تعیین شود.
خیر. قطع خودسرانه اورگالوتران ممکن است زمانبندی چرخه لقاح آزمایشگاهی را مختل کند و خطر تخمکگذاری زودرس را افزایش دهد. در صورت فراموشی دوز، تأخیر در تزریق یا بروز عارضه، با پزشک یا مرکز درمان ناباروری تماس بگیرید و دوز را دوبرابر نکنید.
