بریمونیدین یک داروی چشمی است که بیشتر به شکل قطره برای کاهش فشار داخل چشم استفاده میشود. کاربرد اصلی آن در گلوکوم (آب سیاه یا بالا رفتن فشار داخل چشم که میتواند به عصب بینایی آسیب بزند) و فشار بالای چشم است.
این دارو با کم کردن تولید مایع داخل چشم و کمک به خروج بهتر آن، فشار چشم را پایین میآورد. پایین نگه داشتن فشار چشم میتواند به کاهش خطر آسیب به بینایی کمک کند.
بریمونیدین تارترات همان شکل دارویی رایج بریمونیدین است که در قطرههای چشمی استفاده میشود. واژه تارترات به نوع نمک دارویی آن اشاره دارد و برای کاربر معمولی، تفاوت اصلی در همان ماده مؤثره یعنی بریمونیدین است.
در فشار چشم بالا و گلوکوم (آب سیاه)، بریمونیدین کمک میکند فشار داخل چشم کمتر شود. این کاهش فشار معمولاً برای کنترل طولانیمدت بیماری یا در بعضی شرایط پس از اقدامات چشمی استفاده میشود.
اگر فشار چشم بالا درمان و پیگیری نشود، ممکن است به عصب بینایی آسیب بزند. به همین دلیل مصرف منظم قطره و اندازهگیری دورهای فشار چشم اهمیت دارد.
بله، یکی از کاربردهای اصلی بریمونیدین درمان آب سیاه چشم است. آب سیاه همان گلوکوم است و معمولاً با افزایش فشار داخل چشم یا آسیب تدریجی عصب بینایی همراه میشود.
بریمونیدین بیماری را بهصورت دائمی ریشهکن نمیکند، اما میتواند فشار چشم را کنترل کند و از بدتر شدن آسیب بینایی کمک به پیشگیری کند.
داخل چشم مایعی تولید میشود که باید بهطور طبیعی تخلیه شود. اگر این مایع بیش از حد جمع شود یا خروج آن کم شود، فشار چشم بالا میرود. بریمونیدین تولید این مایع را کمتر میکند و تا حدی به خروج آن کمک میکند.
نتیجه این اثر، پایین آمدن فشار داخل چشم است. اثر دارو معمولاً بعد از مصرف شروع میشود، اما کنترل بیماری به مصرف منظم و پیگیری فشار چشم نیاز دارد.
در بعضی عملها یا لیزرهای چشمی، فشار چشم ممکن است بهطور موقت بالا برود. بریمونیدین گاهی برای پیشگیری یا کنترل این افزایش فشار استفاده میشود.
این کاربرد معمولاً کوتاهمدت است و زمان شروع و پایان آن به نوع عمل، وضعیت چشم و عدد فشار چشم بستگی دارد.
بریمونیدین ممکن است در برخی افراد بعد از لیزرهای چشمی برای کنترل فشار چشم یا کاهش قرمزی موقت استفاده شود، اما مصرف روتین و دائمی آن برای همه افراد بعد از لیزیک لازم نیست.
اگر بعد از لیزیک یا لیزر چشم، درد، تاری دید شدید، قرمزی زیاد یا کاهش بینایی ایجاد شود، این علائم نباید فقط با قطره کنترل شوند و نیاز به بررسی سریع دارند.
بریمونیدین میتواند قرمزی چشم را کم کند، چون روی رگهای سطح چشم اثر میگذارد. با این حال، قطره چشمی بریمونیدین معمولاً داروی اصلی برای قرمزی ساده چشم نیست و کاربرد مهمتر آن کاهش فشار چشم است.
برای قرمزی ناشی از خشکی، آلرژی، عفونت یا التهاب، درمان ممکن است متفاوت باشد. مصرف خودسرانه برای قرمزی چشم میتواند علت اصلی مشکل را پنهان کند.
بریمونیدین داروی اصلی برای درمان چشمدرد، التهاب یا خشکی چشم نیست. اگر چشمدرد به دلیل بالا بودن فشار چشم باشد، کاهش فشار میتواند به بهبود کمک کند؛ اما در خشکی چشم معمولاً قطره اشک مصنوعی و درمانهای دیگر استفاده میشوند.
درد چشم، حساسیت به نور، ترشح چرکی، تاری دید ناگهانی یا قرمزی شدید نشانههایی هستند که باید جدی گرفته شوند.
بله، بریمونیدین گاهی برای پتوز (افتادگی پلک) خفیف ناشی از بوتاکس استفاده میشود. این دارو ممکن است با تحریک عضله کوچکی در پلک، پلک را کمی بالاتر ببرد و ظاهر افتادگی را موقتاً بهتر کند.
اثر آن درمان دائمی افتادگی پلک نیست و معمولاً تا زمانی که اثر بوتاکس کم شود، بهصورت کمکی مطرح میشود. اگر افتادگی شدید باشد یا با دوبینی، درد یا ضعف صورت همراه شود، نیاز به بررسی جدیتر دارد.
اثر بالا بردن پلک معمولاً موقت است و ممکن است چند ساعت باقی بماند. بعضی افراد بهبود واضحی میبینند و بعضی دیگر پاسخ کمی دارند.
افتادگی پلک ناشی از بوتاکس معمولاً بهتدریج و طی چند هفته بهتر میشود. بریمونیدین فقط میتواند علائم را موقتاً کمتر کند و علت اصلی را سریع از بین نمیبرد.
بریمونیدین برای همه انواع افتادگی پلک مناسب نیست. اگر افتادگی پلک به دلیل مشکل عصبی، آسیب عضله، سکته، بیماری عضلانی یا علت نامشخص باشد، استفاده از قطره بهتنهایی کافی نیست.
ژل بریمونیدین برای کاهش قرمزی صورت در روزاسه (قرمزی مزمن و التهابمانند پوست صورت) استفاده میشود. این ژل با تنگ کردن موقت رگهای سطحی پوست، قرمزی را کاهش میدهد.
ژل بریمونیدین برای جوش، لک، تیرگی پوست یا جوانسازی پوست ساخته نشده است. اثر اصلی آن کاهش قرمزی است و معمولاً اثر آن موقتی است.
در روزاسه، رگهای سطحی پوست صورت گاهی بیش از حد باز میشوند و صورت قرمز میشود. ژل بریمونیدین میتواند این قرمزی را برای چند ساعت کمتر کند.
این ژل التهاب زمینهای روزاسه را بهطور کامل درمان نمیکند. اگر روزاسه با جوشهای التهابی، سوزش شدید یا تحریک پوستی همراه باشد، ممکن است درمانهای دیگری هم لازم باشد.
قطره بریمونیدین برای چشم ساخته شده و کاربرد اصلی آن کاهش فشار چشم است. ژل بریمونیدین برای پوست صورت و کاهش قرمزی ناشی از روزاسه استفاده میشود.
قطره چشمی بریمونیدین برای پوست ساخته نشده است. استفاده از قطره چشمی روی پوست میتواند باعث تحریک، خشکی، قرمزی برگشتی یا جذب ناخواسته دارو شود.
برای قرمزی پوست، شکل مناسب دارو ژل بریمونیدین است، نه قطره چشمی. استفاده از قطره روی پوست بهخصوص در اطراف چشم میتواند خطر تحریک و ورود اتفاقی دارو به چشم را بالا ببرد.
بریمونیدین ۰.۲ درصد یکی از غلظتهای رایج قطره چشمی بریمونیدین است. عدد ۰.۲ درصد یعنی مقدار مشخصی از ماده مؤثره در هر حجم از قطره وجود دارد.
این غلظت بیشتر برای کاهش فشار چشم استفاده میشود. انتخاب غلظت مناسب به تحمل چشم، پاسخ فشار چشم و داروهای همزمان بستگی دارد.
غلظتهای ۰.۱۵ درصد و ۰.۱ درصد مقدار کمتری بریمونیدین نسبت به ۰.۲ درصد دارند. در بعضی فرآوردهها، این غلظتهای پایینتر برای کاهش تحریک چشم یا بهبود تحمل دارو ساخته شدهاند.
کمتر بودن درصد همیشه به معنی ضعیف یا بیاثر بودن دارو نیست، چون نوع فرمولاسیون (نحوه ساخت و ترکیب دارو) هم میتواند روی اثر و تحمل دارو تأثیر بگذارد.
نوع ایرانی و خارجی بریمونیدین معمولاً ماده مؤثره مشابه دارند، اما ممکن است در غلظت، مواد نگهدارنده، بستهبندی، قیمت، نام تجاری و میزان تحریک چشمی تفاوت داشته باشند.
اگر با یک برند خاص سوزش، قرمزی یا حساسیت ایجاد شود، گاهی تغییر برند یا تغییر فرمول قطره میتواند کمککننده باشد، اما تعویض داروی فشار چشم باید با حفظ کنترل فشار چشم انجام شود.
بریمونیدین با نامهای تجاری مختلفی عرضه میشود. آلفاگان یکی از نامهای شناختهشده بریمونیدین است. بریموگان نیز از نامهای رایج در بعضی بازارهاست.
کمبیگان ترکیبی از بریمونیدین و تیمولول است و با قطره بریمونیدین تنها یکسان نیست. وجود تیمولول باعث میشود هشدارها و تداخلات آن گستردهتر شود.
قطره بریمونیدین معمولاً مستقیماً داخل چشم مصرف میشود. پیش از مصرف، دستها شسته میشوند، سر کمی به عقب برده میشود، پلک پایین بهآرامی پایین کشیده میشود و یک قطره داخل چشم ریخته میشود.
بعد از ریختن قطره، بهتر است چشم حدود ۱ تا ۲ دقیقه بسته بماند و گوشه داخلی چشم نزدیک بینی بهآرامی فشار داده شود. این کار میتواند ورود دارو به جریان خون را کمتر کند و احتمال عوارض عمومی را کاهش دهد.
اگر چند قطره چشمی همزمان مصرف میشود، معمولاً بهتر است بین قطرهها حداقل ۵ تا ۱۰ دقیقه فاصله باشد. این فاصله کمک میکند قطره اول شسته نشود و هر دارو فرصت اثر داشته باشد.
اگر یک پماد چشمی هم مصرف میشود، معمولاً قطرهها قبل از پماد استفاده میشوند، چون پماد میتواند مانع جذب قطره شود.
بریمونیدین معمولاً نباید روی لنز تماسی نرم چکانده شود، چون مواد نگهدارنده قطره میتوانند وارد لنز شوند و چشم را تحریک کنند. بهتر است لنز قبل از مصرف قطره خارج شود.
در بسیاری از قطرههای چشمی، گذاشتن دوباره لنز حدود ۱۵ دقیقه بعد از مصرف قطره انجام میشود. اگر چشم قرمز، دردناک یا ملتهب است، استفاده از لنز تا مشخص شدن علت مشکل مناسب نیست.
قطره بریمونیدین برای فشار چشم معمولاً ۲ تا ۳ بار در روز استفاده میشود. در بسیاری از نسخهها مصرف هر ۸ تا ۱۲ ساعت دیده میشود، اما برنامه دقیق به فشار چشم و داروهای همراه بستگی دارد.
افزایش تعداد دفعات مصرف معمولاً باعث اثر بهتر و بیخطر نمیشود و میتواند عوارضی مثل خشکی چشم، خوابآلودگی یا افت فشار را بیشتر کند.
اگر دارو روزی دو بار مصرف شود، فاصله معمول حدود ۱۲ ساعت است. اگر روزی سه بار مصرف شود، فاصله معمول حدود ۸ ساعت است.
مهمترین نکته، مصرف منظم در ساعتهای ثابت است. مصرف نامنظم میتواند باعث نوسان فشار چشم و کاهش اثر درمان شود.
در مصرف روزی دو بار، معمولاً یک نوبت صبح و یک نوبت عصر یا شب استفاده میشود. در مصرف روزی سه بار، نوبتها معمولاً صبح، عصر و شب یا با فاصلههای منظم تنظیم میشوند.
اگر دارو باعث خوابآلودگی شود، نوبت شب ممکن است برای فرد قابل تحملتر باشد، اما نوبتهای روزانه نباید بدون هماهنگی حذف شوند.
بریمونیدین ممکن است در برخی برنامهها قبل از خواب مصرف شود، بهخصوص اگر دوز شبانه برای کنترل فشار چشم لازم باشد. با این حال، مصرف فقط قبل از خواب معمولاً جایگزین برنامه کامل درمان فشار چشم نیست.
اگر قطره باعث خوابآلودگی، گیجی یا افت فشار میشود، بهتر است پس از مصرف آن رانندگی یا کار دقیق انجام نشود.
اثر کاهش فشار چشم بریمونیدین معمولاً طی چند ساعت پس از چکاندن قطره شروع میشود. در بسیاری از افراد، بیشترین اثر آن حدود ۲ ساعت بعد از مصرف دیده میشود.
با این حال، حس کردن اثر دارو همیشه ممکن نیست، چون فشار چشم معمولاً علامت واضحی ندارد. بهترین راه ارزیابی اثر، اندازهگیری فشار چشم است.
اثر بریمونیدین معمولاً چند ساعت باقی میماند و به همین دلیل اغلب روزی ۲ یا ۳ بار مصرف میشود. مدت اثر در افراد مختلف میتواند متفاوت باشد.
اگر فشار چشم با یک برنامه مصرف کنترل نشود، ممکن است نیاز به تغییر دارو، اضافه شدن قطره دیگر یا تنظیم فاصله مصرف وجود داشته باشد.
اثر هر نوبت قطره معمولاً موقت است و با گذشت زمان کاهش مییابد. به همین دلیل مصرف منظم اهمیت دارد و قطع یا جا انداختن دوزها میتواند فشار چشم را دوباره بالا ببرد.
میزان کاهش فشار چشم با بریمونیدین در افراد مختلف متفاوت است. در بسیاری از بیماران، دارو میتواند کاهش قابل توجهی در فشار چشم ایجاد کند، اما عدد دقیق فقط با اندازهگیری مشخص میشود.
اگر فشار چشم با بریمونیدین به هدف درمانی نرسد، ممکن است داروهای دیگری مثل لاتانوپروست، تیمولول یا دورزولامید اضافه یا جایگزین شوند.
اگر بریمونیدین برای افزایش موقت فشار چشم بعد از عمل یا لیزر داده شده باشد، ممکن است فقط چند روز تا چند هفته مصرف شود. اگر برای گلوکوم (آب سیاه) یا فشار چشم مزمن باشد، مصرف آن معمولاً طولانیمدت است.
مدت مصرف بر اساس عدد فشار چشم، وضعیت عصب بینایی و پاسخ بدن تعیین میشود. قطع زودهنگام میتواند باعث برگشت فشار چشم شود.
بریمونیدین میتواند برای درمان طولانیمدت فشار چشم استفاده شود، اما در برخی افراد با گذشت زمان اثر آن کمتر میشود یا حساسیت چشمی ایجاد میکند.
اگر بعد از مدتی قرمزی، خارش، سوزش، ورم پلک یا کاهش اثر دارو دیده شود، باید احتمال حساسیت یا نیاز به تغییر درمان بررسی شود.
پیگیری معمولاً با اندازهگیری فشار چشم و بررسی عصب بینایی انجام میشود. در گلوکوم (آب سیاه) حتی اگر فرد درد یا تاری دید نداشته باشد، آسیب ممکن است بهتدریج پیشرفت کند.
مصرف منظم قطره، ثبت ساعت مصرف و مراجعه دورهای برای اندازهگیری فشار چشم، بخش مهم کنترل بیماری است.
بریمونیدین مانند هر دارویی میتواند عارضه ایجاد کند. بیشتر عوارض آن مربوط به چشم است و معمولاً خفیف تا متوسط هستند.
بله، سوزش، قرمزی و خارش چشم از عوارض نسبتاً شایع بریمونیدین هستند. سوزش خفیف بلافاصله بعد از ریختن قطره ممکن است کوتاهمدت باشد.
اگر قرمزی و خارش بعد از چند روز شدیدتر شود، با ورم پلک همراه باشد یا هر بار پس از مصرف بدتر شود، احتمال حساسیت دارویی مطرح میشود.
تاری دید خفیف و کوتاهمدت بعد از چکاندن قطره ممکن است رخ دهد و معمولاً طی چند دقیقه بهتر میشود. تا زمانی که دید واضح نشده، رانندگی یا کار دقیق با ابزار مناسب نیست.
تاری دید شدید، طولانی، همراه با درد چشم، دیدن هاله دور چراغها یا کاهش ناگهانی بینایی باید جدی گرفته شود.
خشکی چشم و اشکریزش میتوانند به دلیل تحریک سطح چشم ایجاد شوند. ورم پلک، خارش شدید یا قرمزی مداوم ممکن است نشانه حساسیت به قطره باشد.
اگر علائم چشمی پس از شروع بریمونیدین واضحاً بیشتر شدهاند، ادامه مصرف بدون بررسی میتواند تحریک چشم را بدتر کند.
حساسیت به بریمونیدین ممکن است با قرمزی، خارش، ورم پلک، احساس جسم خارجی در چشم، اشکریزش یا بدتر شدن التهاب چشم بروز کند.
بله، سردرد و سرگیجه ممکن است در بعضی افراد رخ دهد. این حالت بهخصوص در افرادی که به دارو حساستر هستند یا داروهای فشار خون مصرف میکنند بیشتر اهمیت دارد.
اگر سرگیجه همراه با ضعف شدید، غش، تپش قلب یا افت فشار باشد، باید مصرف دارو و داروهای همراه بررسی شود.
بله، بریمونیدین میتواند در برخی افراد باعث خوابآلودگی، کندی واکنش یا احساس خستگی شود. این عارضه در کودکان و سالمندان مهمتر است.
اگر خوابآلودگی قابل توجه ایجاد شود، رانندگی، کار با دستگاه یا فعالیتهایی که تمرکز میخواهند باید با احتیاط انجام شوند.
بریمونیدین ممکن است در بعضی افراد روی فشار خون یا ضربان قلب اثر بگذارد. افت فشار، کندی ضربان، تپش قلب یا احساس ضعف از علائمی هستند که باید جدیتر بررسی شوند.
فشار دادن گوشه داخلی چشم بعد از مصرف قطره میتواند جذب دارو به بدن را کمتر کند و احتمال چنین عوارضی را کاهش دهد.
بله، خشکی دهان از عوارض شناختهشده بریمونیدین است. نوشیدن آب کافی و رعایت بهداشت دهان میتواند کمککننده باشد.
اگر خشکی دهان شدید، مداوم یا همراه با خوابآلودگی و سرگیجه باشد، بهتر است تحمل دارو بررسی شود.
بریمونیدین میتواند با بعضی داروها اثر همافزا داشته باشد یا احتمال خوابآلودگی و افت فشار را بیشتر کند. تداخلها بیشتر در داروهای فشار خون، داروهای قلبی، داروهای خوابآور و بعضی داروهای اعصاب و روان اهمیت دارند.
بله، ممکن است اثر داروهای فشار خون یا داروهای قلبی با بریمونیدین جمع شود و باعث افت فشار، سرگیجه، ضعف یا تغییر ضربان قلب شود.
افرادی که داروی فشار خون، داروی ریتم قلب یا بتابلوکر (دارویی که ضربان قلب و فشار را کاهش میدهد) مصرف میکنند، باید نسبت به سرگیجه، ضعف و تپش قلب حساستر باشند.
بعضی داروهای ضدافسردگی ممکن است با بریمونیدین تداخل داشته باشند، بهخصوص داروهایی که روی فشار خون، خوابآلودگی یا سیستم عصبی اثر میگذارند.
اگر فرد داروهای اعصاب، ضدافسردگی، آرامبخش یا خوابآور مصرف میکند، احتمال خوابآلودگی، سرگیجه یا افت فشار باید بیشتر در نظر گرفته شود.
الکل میتواند خوابآلودگی، سرگیجه و افت فشار را بیشتر کند. مصرف همزمان الکل با بریمونیدین بهویژه برای رانندگی، کار دقیق یا افراد سالمند مناسب نیست.
اگر فرد بعد از مصرف قطره دچار خوابآلودگی یا سرگیجه میشود، مصرف الکل میتواند این حالت را شدیدتر کند.
بله، بریمونیدین گاهی همراه تیمولول برای کاهش فشار چشم استفاده میشود. حتی یک قطره ترکیبی به نام کمبیگان وجود دارد که شامل بریمونیدین و تیمولول است.
تیمولول میتواند روی ضربان قلب، فشار خون و تنفس اثر بگذارد، بنابراین ترکیب آن با بریمونیدین در بیماران قلبی، آسم یا مشکلات تنفسی اهمیت بیشتری دارد.
لاتانوپروست و بریمونیدین هر دو برای کاهش فشار چشم استفاده میشوند، اما روش اثرشان متفاوت است. لاتانوپروست بیشتر خروج مایع چشم را افزایش میدهد و معمولاً شبها مصرف میشود.
این دو دارو ممکن است با فاصله زمانی در یک برنامه درمانی استفاده شوند. مصرف همزمان در یک لحظه مناسب نیست و معمولاً بین قطرهها فاصله ۵ تا ۱۰ دقیقهای گذاشته میشود.
بله، در بعضی بیماران بریمونیدین و دورزولامید برای کنترل بهتر فشار چشم با هم تجویز میشوند. دورزولامید نیز تولید مایع داخل چشم را کم میکند، اما از گروه دارویی دیگری است.
اگر چند قطره فشار چشم مصرف میشود، رعایت فاصله بین قطرهها و برنامه منظم اهمیت زیادی دارد.
اشک مصنوعی معمولاً با بریمونیدین تداخل خطرناک ندارد، اما بهتر است همزمان چکانده نشوند. فاصله ۵ تا ۱۰ دقیقهای بین بریمونیدین و اشک مصنوعی معمولاً کافی است.
اگر خشکی چشم زیاد است، اشک مصنوعی میتواند علائم را کمتر کند، اما نباید باعث فراموش شدن قطره فشار چشم شود.
بریمونیدین در بعضی بیماران قلبی قابل استفاده است، اما باید با احتیاط بیشتری مصرف شود. علت این است که مقدار کمی از دارو میتواند وارد بدن شود و روی فشار خون یا ضربان قلب اثر بگذارد.
ضعف شدید، غش، تپش قلب، کندی ضربان یا سرگیجه پس از مصرف قطره از علائمی هستند که باید بررسی شوند.
در فشار خون بالا، بریمونیدین معمولاً منع مطلق ندارد، اما اگر فرد داروهای فشار خون مصرف میکند، احتمال افت فشار یا سرگیجه بیشتر میشود. در فشار خون پایین، احتیاط مهمتر است.
اگر بعد از مصرف قطره احساس سبکی سر، سیاهی رفتن چشم یا بیحالی ایجاد شود، ممکن است جذب دارو به بدن برای فرد قابل توجه باشد.
در افراد دیابتی، بریمونیدین معمولاً بهخودیخود داروی ممنوعی نیست، اما سرگیجه یا ضعف ناشی از دارو ممکن است با افت قند خون اشتباه شود. توجه به علائم بدن مهم است.
در آسم، خود بریمونیدین معمولاً مانند تیمولول مشکلساز نیست، اما اگر قطره ترکیبی شامل تیمولول باشد، احتیاط بیشتری لازم است؛ چون تیمولول میتواند تنگی نفس را بدتر کند.
مصرف بریمونیدین در بارداری باید با احتیاط باشد. چون دارو میتواند مقدار کمی جذب بدن شود، معمولاً فقط زمانی استفاده میشود که کنترل فشار چشم برای مادر لازم باشد و گزینه مناسبتری وجود نداشته باشد.
برای کاهش جذب دارو، پس از چکاندن قطره میتوان چشم را بست و گوشه داخلی چشم را حدود ۱ تا ۲ دقیقه فشار داد. این کار مقدار ورود دارو به خون را کمتر میکند.
در شیردهی، بریمونیدین معمولاً با احتیاط زیادی بررسی میشود، چون احتمال اثر روی نوزاد، بهویژه خوابآلودگی یا بیحالی، مطرح است. در برخی منابع، مصرف آن در دوران شیردهی بهخصوص برای نوزادان کوچک توصیه نمیشود.
اگر مصرف دارو ضروری باشد، باید به علائمی مثل خوابآلودگی غیرعادی، بیحالی، شیر نخوردن یا کندی تنفس در نوزاد توجه شود.
داده قطعی و کافی درباره مقدار ورود بریمونیدین چشمی به شیر مادر محدود است، اما چون دارو میتواند جذب بدن شود، احتمال ورود مقدار کمی از آن به شیر مطرح است.
به همین دلیل در شیردهی، بهخصوص هنگام شیردهی به نوزاد تازهمتولدشده یا نوزاد نارس، بریمونیدین با احتیاط زیادی استفاده میشود.
بریمونیدین در کودکان باید با احتیاط مصرف شود. کودکان نسبت به عوارض عمومی مثل خوابآلودگی، بیحالی، افت فشار و کندی تنفس حساستر هستند.
در کودکان خردسال، بهویژه زیر ۲ سال، مصرف بریمونیدین معمولاً توصیه نمیشود یا فقط در شرایط خاص و با مراقبت دقیق مطرح میشود.
بله، بریمونیدین برای نوزادان میتواند خطرناک باشد. نوزادان ممکن است به مقدار کم دارو هم با خوابآلودگی شدید، بیحالی، کاهش تنفس یا ضعف واکنش نشان دهند.
مصرف اتفاقی یا چکاندن خودسرانه بریمونیدین برای نوزاد نباید انجام شود. اگر نوزاد بهاشتباه دارو را دریافت کند و بیحال یا خوابآلود شود، پیگیری فوری لازم است.
سالمندان ممکن است نسبت به سرگیجه، افت فشار، خوابآلودگی و تاری دید حساستر باشند. همچنین احتمال مصرف داروهای قلبی، فشار خون یا خوابآور در این گروه بیشتر است.
برای سالمندان، مصرف منظم، جلوگیری از اشتباه در قطرهها، رعایت فاصله بین داروها و توجه به علائم عمومی اهمیت زیادی دارد.
ارتباط اصلی بریمونیدین با فشار چشم است. این دارو برای پایین آوردن فشار داخل چشم استفاده میشود و یکی از داروهای شناختهشده در درمان گلوکوم (آب سیاه) و فشار بالای چشم است.
بریمونیدین میتواند قرمزی چشم را کم کند، اما اگر قرمزی به دلیل عفونت، زخم قرنیه (آسیب سطح شفاف جلوی چشم)، آلرژی شدید یا التهاب باشد، درمان اصلی متفاوت است.
قرمزی همراه با درد، ترشح، حساسیت به نور یا کاهش دید نباید فقط با قطره ضدقرمزی کنترل شود.
خشکی چشم میتواند از عوارض بریمونیدین باشد یا با مصرف قطره بدتر حس شود. مواد نگهدارنده داخل بعضی قطرهها نیز ممکن است سطح چشم را تحریک کنند.
اگر خشکی چشم آزاردهنده باشد، اشک مصنوعی با فاصله از بریمونیدین میتواند کمک کند.
درد چشم یا ورم پلک پس از بریمونیدین ممکن است نشانه تحریک یا حساسیت باشد. اگر درد شدید، کاهش دید، ترشح، ورم زیاد یا حساسیت به نور وجود دارد، موضوع جدیتر است.
ورم پلک همراه با خارش و قرمزی بعد از چند روز مصرف میتواند با آلرژی به قطره سازگار باشد.
برای قطره چشمی بریمونیدین، اثر شناختهشده و رایجی روی باروری گزارش نشده است. چون مقدار جذب عمومی آن معمولاً کم است، انتظار نمیرود در بیشتر افراد روی توان باروری اثر قابل توجهی داشته باشد.
کاهش میل جنسی از عوارض رایج و شناختهشده بریمونیدین چشمی محسوب نمیشود. با این حال، اگر دارو باعث خستگی، خوابآلودگی یا افت فشار شود، ممکن است بهطور غیرمستقیم روی انرژی و کیفیت زندگی فرد اثر بگذارد.
اثر مشخص و رایجی از قطره بریمونیدین روی پریود یا هورمونها گزارش نشده است. اگر تغییرات قاعدگی همزمان با مصرف دارو رخ دهد، معمولاً باید علتهای شایعتر مثل استرس، تغییر وزن، بیماریهای هورمونی یا داروهای دیگر هم بررسی شوند.
اگر یک نوبت بریمونیدین فراموش شود، معمولاً وقتی یادآوری شد میتوان آن را مصرف کرد. اما اگر زمان نوبت بعدی نزدیک است، نوبت فراموششده کنار گذاشته میشود.
برای جبران، دو نوبت پشت سر هم یا مقدار بیشتر مصرف نشود. مصرف زیاد میتواند احتمال عوارضی مثل خوابآلودگی، افت فشار و تحریک چشم را بیشتر کند.
مصرف بیش از حد بریمونیدین ممکن است باعث عوارض چشمی و عمومی شود. علائم مهمتر شامل خوابآلودگی شدید، سرگیجه، افت فشار، کندی ضربان، تنگی نفس، ضعف شدید و بیحالی است.
بله، خوردن اشتباهی بریمونیدین میتواند خطرناک باشد، بهخصوص برای کودکان. حتی مقدار کم ممکن است باعث خوابآلودگی شدید، بیحالی، افت فشار، کندی ضربان یا مشکل تنفس شود.
اگر قطره خورده شده است، بهخصوص توسط کودک، نباید منتظر بروز علائم شدید ماند و باید پیگیری فوری انجام شود.
این علائم در کودکان و سالمندان اهمیت بیشتری دارند و نیاز به اقدام سریع دارند.
قطع ناگهانی بریمونیدین ممکن است باعث بالا رفتن دوباره فشار چشم شود. چون فشار چشم بالا همیشه درد یا علامت واضح ندارد، فرد ممکن است متوجه برگشت مشکل نشود.
اگر دارو به دلیل عارضه یا حساسیت قابل تحمل نیست، معمولاً باید جایگزین مناسب برای کنترل فشار چشم در نظر گرفته شود.
در بسیاری از افراد، بله. اگر علت مصرف بریمونیدین فشار چشم مزمن یا گلوکوم (آب سیاه) باشد، با قطع دارو احتمال برگشت فشار چشم وجود دارد.
میزان برگشت فشار چشم در هر فرد متفاوت است و فقط با اندازهگیری مشخص میشود.
بریمونیدین اعتیادآور نیست و وابستگی روانی یا جسمی به معنای داروهای اعتیادآور ایجاد نمیکند. اما اگر برای کنترل فشار چشم مصرف شود، ممکن است بدن از نظر درمانی به ادامه دارو نیاز داشته باشد.
بنابراین مشکل اصلی در قطع آن اعتیاد نیست، بلکه برگشت فشار چشم و خطر آسیب بینایی است.
پیگیری اثر بریمونیدین با اندازهگیری فشار چشم انجام میشود. این اندازهگیری معمولاً با دستگاه مخصوص در معاینه چشم انجام میشود و دردناک نیست.
در گلوکوم (آب سیاه) فقط عدد فشار چشم کافی نیست و وضعیت عصب بینایی و میدان دید (محدودهای که چشم اطراف را میبیند) هم ممکن است بررسی شود.
اثر کوتاهمدت دارو ممکن است در همان روز یا طی چند روز قابل بررسی باشد، اما برای تصمیمگیری درمانی معمولاً فشار چشم در ویزیتهای دورهای سنجیده میشود.
اگر داروی جدید شروع شده یا دوز تغییر کرده باشد، معمولاً بررسی زودتر فشار چشم منطقی است تا مشخص شود دارو کافی اثر کرده یا نه.
فشار چشم بالا ممکن است بدون درد و علامت پیشرفت کند. کنترل منظم کمک میکند مشخص شود بریمونیدین هنوز مؤثر است یا نیاز به تغییر درمان وجود دارد.
پیگیری منظم همچنین میتواند عوارض، حساسیت دارویی یا کاهش اثر دارو در طول زمان را زودتر نشان دهد.
آلفاگان یکی از نامهای تجاری شناختهشده بریمونیدین است. این قطره برای کاهش فشار چشم و درمان گلوکوم (آب سیاه) استفاده میشود.
وقتی روی دارو نام آلفاگان دیده میشود، ماده مؤثره آن معمولاً بریمونیدین است، هرچند غلظت و فرمول ممکن است بین محصولات متفاوت باشد.
بریموگان نیز از نامهای تجاری مرتبط با بریمونیدین است و معمولاً برای کاهش فشار چشم استفاده میشود. کاربرد آن مشابه قطرههای بریمونیدین دیگر است.
کمبیگان یک قطره ترکیبی است که معمولاً شامل بریمونیدین و تیمولول است. بنابراین با قطره بریمونیدین تنها فرق دارد.
وجود تیمولول میتواند اثر کاهش فشار چشم را بیشتر کند، اما هشدارهایی مانند احتیاط در آسم، بعضی بیماریهای قلبی و کندی ضربان قلب را هم مهمتر میکند.
بریمونیدین در انگلیسی به شکل Brimonidine نوشته میشود. نام کاملتر آن در بسیاری از قطرهها Brimonidine tartrate است.
بریمونیدین و تیمولول هر دو فشار چشم را کم میکنند، اما از گروههای متفاوت هستند. تیمولول بیشتر تولید مایع داخل چشم را کم میکند و از گروه بتابلوکرها است.
تیمولول در افراد مبتلا به آسم، بیماریهای تنفسی، کندی ضربان قلب یا بعضی مشکلات قلبی احتیاط بیشتری دارد. بریمونیدین بیشتر با خوابآلودگی، خشکی دهان و حساسیت چشمی شناخته میشود.
لاتانوپروست اغلب یکی از گزینههای رایج و قوی برای کاهش فشار چشم است و معمولاً روزی یک بار مصرف میشود. بریمونیدین معمولاً روزی ۲ تا ۳ بار مصرف میشود.
بهتر بودن یکی از این دو دارو به عدد فشار چشم، عوارض، بیماریهای همراه، پاسخ بدن و برنامه درمانی بستگی دارد. در بعضی بیماران، این داروها حتی همراه هم استفاده میشوند.
دورزولامید و بریمونیدین هر دو تولید مایع داخل چشم را کاهش میدهند، اما از راههای متفاوت اثر میکنند. دورزولامید از گروه مهارکنندههای کربنیک انیدراز (داروهایی که تولید مایع چشم را کم میکنند) است.
دورزولامید ممکن است باعث مزه تلخ دهان، سوزش چشم یا حساسیت شود. بریمونیدین بیشتر با خشکی دهان، خوابآلودگی و آلرژی چشمی شناخته میشود.
جایگزینهای بریمونیدین بسته به علت مصرف شامل لاتانوپروست، تیمولول، دورزولامید، تراوپروست یا قطرههای ترکیبی هستند. انتخاب جایگزین به فشار چشم، بیماریهای همراه و تحمل دارو بستگی دارد.
اگر علت تعویض دارو حساسیت به بریمونیدین باشد، معمولاً باید از قطرهای با ماده مؤثره متفاوت استفاده شود.
بسیاری از قطرههای چشمی پس از باز شدن معمولاً حدود ۴ هفته قابل استفاده هستند، مگر اینکه روی بستهبندی زمان دیگری ذکر شده باشد. بعد از این مدت احتمال آلودگی قطره بیشتر میشود.
اگر قطره تغییر رنگ داده، کدر شده، ذرات داخل آن دیده میشود یا نوک قطرهچکان آلوده شده است، نباید استفاده شود.
بیشتر قطرههای بریمونیدین در دمای اتاق و دور از گرما، نور مستقیم و یخزدگی نگهداری میشوند. یخچال برای همه برندها لازم نیست.
قطره باید دربسته، تمیز و دور از دسترس کودکان نگهداری شود، چون خوردن اتفاقی آن برای کودک میتواند خطرناک باشد.
بعضی بیماران از سوزش چشم، قرمزی، خارش، خشکی چشم یا احساس سنگینی پلک بعد از مصرف بریمونیدین شکایت دارند. در برخی افراد نیز خوابآلودگی، خشکی دهان یا سرگیجه باعث میشود تحمل دارو سختتر شود.
یکی از تجربههای منفی مهم، ایجاد حساسیت چشمی بعد از چند هفته یا چند ماه مصرف است. در این حالت، چشم ممکن است هر بار پس از مصرف قرمزتر و تحریکپذیرتر شود.
تجربه افراد با بریمونیدین به علت مصرف، شدت بیماری، حساسیت سطح چشم، وجود خشکی چشم، سن، بیماریهای همراه و داروهای همزمان بستگی دارد. به همین دلیل ممکن است یک نفر با این دارو کاملاً راحت باشد و فرد دیگری نتواند آن را ادامه دهد.
تفاوت بین برندها، مواد نگهدارنده قطره و تعداد دفعات مصرف هم میتواند روی تجربه بیمار اثر بگذارد.
خیر، بریمونیدین آنتیبیوتیک نیست. این دارو برای کاهش فشار چشم یا در شکل ژل برای کاهش قرمزی پوست در روزاسه استفاده میشود.
خیر، بریمونیدین کورتون نیست. بنابراین عوارض و کاربرد آن با قطرههای استروئیدی (کورتونی) تفاوت دارد.
خیر، بریمونیدین مسکن نیست. اگرچه کاهش فشار چشم در بعضی موارد میتواند درد ناشی از بالا بودن فشار را کمتر کند، اما این دارو برای تسکین مستقیم درد ساخته نشده است.
بریمونیدین بهطور مستقیم دید را قویتر یا شماره چشم را بهتر نمیکند. نقش اصلی آن کاهش فشار چشم و کمک به محافظت از عصب بینایی است.
اگر تاری دید به علت فشار بالای چشم یا عوارض آن باشد، کنترل فشار ممکن است از بدتر شدن وضعیت جلوگیری کند، اما دارو جایگزین عینک یا درمان علل دیگر تاری دید نیست.
خیر، بریمونیدین درمان عفونت چشم نیست. اگر قرمزی چشم به دلیل عفونت باشد، ممکن است درمان به قطره آنتیبیوتیک، داروی ضدویروس یا درمان دیگری نیاز داشته باشد.
بریمونیدین داروی اصلی آلرژی چشم نیست. حتی در بعضی افراد میتواند خودش باعث تحریک یا حساسیت چشمی شود. برای آلرژی چشم معمولاً قطرههای ضدحساسیت یا درمان علت زمینهای کاربرد بیشتری دارند.
خیر، بریمونیدین درمان اصلی گلمژه یا شالازیون (توده یا التهاب غدد پلک) نیست. این مشکلات معمولاً به کمپرس گرم، بهداشت پلک و در بعضی موارد درمانهای دیگر نیاز دارند.
خیر، بریمونیدین اعتیادآور نیست. وابستگی به معنی اعتیاد ایجاد نمیکند، اما اگر برای کنترل فشار چشم لازم باشد، قطع آن میتواند باعث برگشت فشار چشم شود.
خیر، بریمونیدین هیچ کاربردی برای لاغری، چربیسوزی یا بدنسازی ندارد. مصرف خودسرانه آن برای این اهداف بیفایده و ممکن است خطرناک باشد.
در مصرف چشمی معمول، چون مقدار جذب دارو نسبتاً کم است، اثر مستقیم مهم روی کبد یا کلیه در بیشتر افراد شایع نیست. با این حال در افراد بسیار حساس، سالمندان یا مصرفکنندگان چند دارو، بررسی کلی وضعیت عمومی اهمیت دارد.
بهطور معمول بریمونیدین بیشتر با افت فشار یا سرگیجه مطرح میشود، نه افزایش فشار خون. اگر فرد پس از مصرف دارو علائم غیرعادی دارد، باید داروهای همزمان و وضعیت عمومی او هم در نظر گرفته شوند.
بله، ژل بریمونیدین برای کاهش قرمزی صورت در روزاسه وجود دارد. این فرآورده با قطره چشمی بریمونیدین فرق دارد و نباید به جای هم استفاده شوند.
موارد مصرف تایید شده
موارد منع مصرف در بیماری ها
تداخلات دارویی بریمونیدین
مصرف همزمان بریمونیدین با برخی از دارو ها می تواند منجر به تغییر در اثربخشی یا بروز عوارض جانبی ناخواسته شود. در ادامه تمامی تداخلات مهم به همراه نوع تداخل آورده شده است:
هشدارهای مهم بالینی
توصیه های دارویی بیمار
هنگام تجویز بریمونیدین، پزشک باید نکات زیر را به صورت دقیق به بیمار آموزش دهد تا اثربخشی درمان افزایش یافته و از عوارض ناخواسته جلوگیری شود:
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنماییهای کلینیکی،از وبسایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،میتوانید به وبسایت Drugs.com مراجعه کنید.
قابل استفاده در بارداری: با مطالعات حیوانی شواهدی دال بر خطرناک بودن این دارو مشاهده نشده است. مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست
| کد ژنریک | نام شکل دارویی | پرخطر | دما | حیاتی | برچسب هشدار بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| 18369 |
قطره چشمی بریمونیدین+تیمولول |
||||
| 11459 |
قطره چشمی بریمونیدین |
||||
| 02028 |
قطره چشمی بریمونیدین |
||||
| 52430 |
سلام خسته نباشید ، مادرم بخاطر سنگینی و بسته نشدن یک چشم بعر از بوتاکس این قطره رو استفاده کرد، به شدت بی حال میشد ، خشکی دهان ،رنگ پریدگی ، حساسیت شدیدبه نور پیدا کرد ،که ما اصلا متوجه نشده بودیم بخاطر اون قطره است ، الان هم دو روز هست که این قطره روقطع کرده اون علائم تا حدودی بهتر شده ولی تار شده دیدش توروخدا بگید من چیکار باید بکنم ؟
دکتر محسن صنیعی - داروساز، مدیر وب سایت دارویاب (1401/11/27)
برطرف می شود. نگران نباشید.
من امروز یازدهم تیرماه بخاطر پتوز چشم ناشی از بوتاکس به گفته پزشکم قطره بریمونیدین رو استفاده کردم بلافاصله بعدغز استفاده دیدم تار شد تا بیست دقیقه. ناگهان به نور سالن حساس شد چشمم.بعداز یک ساعت بیحال و خواب شدید گرفتم به طوری که گیج بودم. بعداز اون تحوع شدید که منجر به بالا اوردن شد. خیلی بد بود تحوع خیلی بدی بود با فشار زیاد به معدم که خیلی اذیتم مرد. بعد که عوارض قطره رو سرچ کردم تازه متوجه شدم همه اینها بخاطر قطره بود. حالا مجبورم استفاده نکنم و این خیلی بده. 😔
دکتر محسن صنیعی - داروساز، مدیر وب سایت دارویاب (1401/4/13)
در بعضی افراد ممکن است عوارض شدید بروز کند. البته در صورت ادامه مصرف، این عوارض کاهش می یابد.
سلام بعد از استفاده الان پدرم دیدش خیلی کم شده و خوب نمیبینه
در موارد پتوز ناشی از بوتاکس به جای آپراکلونیدین می توان ار بریمونیدین استفاده کرد؟
سلام مادر من از قطره بریموگان برای فشار چشم استفاده میکند همیشه چشمهایشان قرمز و خواب آلود است و دهانشان خشک در صورتی که از قطره های دیگر مانند دورزامید و لاتاپروست و تیمولول استفاده کنند میتوانند این قطره را قطع کنند ؟
چشم پزشک ایشان باید در این خصوص تصمیم بگیرد.