هاش سی جی چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اوویترل محصول شرکت مرک

هاش سی جی
اچ سی جی هورمون جنسی است که از جفت در رحم مادر تولید می شود و محرک تولید پروژسترون و باعث تداوم بارداری در مادر است. اچ سی جی بصورت تزریقی در درمان ناباروری در خانم ها و آقایان همراه با سایر داروها استفاده می شود. این دارو در خانم ها باعث تحریک تخمک گذاری و در آقایان باعث افزایش تولید تستوسترون می شود.

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف هاش سی جی

موارد مصرف تایید شده

القای تخمک گذاری و بارداری در زنان

• یکی از مهم ترین کاربردهای بالینی این دارو تحریک بلوغ نهایی فولیکول و القای تخمک گذاری در زنان مبتلا به ناباروری ناشی از عدم تخمک گذاری یا اختلال در تخمک گذاری است. این دارو معمولا پس از تحریک رشد فولیکولی با داروهای دیگر مانند کلومیفن یا منوتروپین ها تجویز می شود.
• نکته بالینی برای پزشک: زمان بندی تزریق بسیار حیاتی است. تزریق باید زمانی انجام شود که سونوگرافی نشان دهنده تکامل کافی فولیکول ها باشد. معمولا تخمک گذاری بین 36 تا 48 ساعت پس از تزریق رخ می دهد. پزشک باید خطر سندرم تحریک بیش از حد تخمدان را با ارزیابی دقیق سطح استرادیول سرم و اندازه فولیکول ها پیش از تزریق به حداقل برساند. در صورت بالا بودن بیش از حد استرادیول یا وجود فولیکول های متعدد و بزرگ تزریق باید لغو شود. دوز معمول بین 5000 تا 10000 واحد به صورت تزریق عضلانی است.

نهان بیضگی پیش از بلوغ در پسران

• این دارو برای درمان نهان بیضگی در پسران پیش از سن بلوغ که انسداد آناتومیک ندارند استفاده می شود.
• نکته بالینی برای پزشک: درمان معمولا در سنین بین 4 تا 9 سالگی توصیه می شود. این درمان می تواند به نزول بیضه کمک کند و در صورت عدم موفقیت کامل به عنوان یک اقدام پیش از جراحی برای تسهیل عمل جراحی مفید باشد. پزشک باید والدین را از احتمال بلوغ زودرس کاذب به عنوان یک عارضه جانبی آگاه کند. رژیم های دوز متفاوتی وجود دارد اما معمولا شامل تزریقات متعدد در یک دوره چند هفته ای است مانند 4000 واحد سه بار در هفته برای سه هفته.

هیپوگنادیسم هیپوگنادوتروپیک در مردان

• در مردان مبتلا به اختلال عملکرد هیپوفیز که منجر به کاهش تولید تستوسترون می شود این دارو برای تحریک سلول های لیدیگ بیضه و تولید تستوسترون درون زاد تجویز می شود.
• نکته بالینی برای پزشک: این درمان به ویژه برای مردانی که خواهان حفظ یا بازیابی باروری خود هستند در مقایسه با درمان جایگزین با تستوسترون خارجی ارجحیت دارد. تستوسترون خارجی باعث سرکوب اسپرم سازی می شود اما این دارو تولید اسپرم را حمایت می کند. دوز معمول از 500 تا 1000 واحد سه بار در هفته شروع می شود و بر اساس سطح تستوسترون سرم تنظیم می گردد.

موارد مصرف خارج برچسب

حفظ باروری و حجم بیضه در مردان تحت درمان با تستوسترون

• مردانی که به دلیل هیپوگنادیسم نیازمند دریافت تستوسترون هستند اغلب دچار تحلیل بیضه و کاهش شدید اسپرم می شوند. استفاده همزمان از این دارو می تواند از این عوارض جلوگیری کند.
• نکته بالینی برای پزشک: تجویز همزمان دوزهای پایین مانند 500 واحد دو تا سه بار در هفته همراه با تستوسترون می تواند تولید تستوسترون درون بیضه ای را حفظ کرده و از آتروفی بیضه و افت کیفیت مایع منی جلوگیری کند. این پروتکل برای بیماران جوان تری که در آینده قصد فرزندآوری دارند بسیار ارزشمند است.

بازتوانی محور هورمونی پس از سوء مصرف استروییدهای آنابولیک

• ورزشکارانی که از استروییدهای آنابولیک استفاده می کنند دچار سرکوب شدید محور هیپوتالاموس هیپوفیز بیضه می شوند. پس از قطع مصرف بازیابی طبیعی این محور ممکن است ماه ها طول بکشد.
• نکته بالینی برای پزشک: در پروتکل های درمانی پس از دوره این دارو برای تحریک سریع بیضه ها به تولید مجدد تستوسترون استفاده می شود تا از عوارض شدید افت هورمون مانند افسردگی و از دست دادن توده عضلانی جلوگیری شود. دوزها باید با احتیاط مدیریت شوند تا از حساسیت زدایی گیرنده های سلول های لیدیگ جلوگیری گردد.

هشدار مهم در مورد مصرف برای کاهش وزن

• استفاده از این دارو همراه با رژیم های بسیار کم کالری برای کاهش وزن در گذشته رواج داشته است.
• نکته بالینی برای پزشک: سازمان های نظارتی معتبر بین المللی صراحتا اعلام کرده اند که این دارو هیچ گونه تاثیر اثبات شده ای در کاهش وزن کاهش احساس گرسنگی یا توزیع مجدد چربی های بدن ندارد. تجویز آن برای این منظور کاملا غیر علمی بوده و پزشکان باید بیماران را از خطرات و عوارض جانبی احتمالی این روش غیر استاندارد آگاه سازند.

مکانیسم اثر هاش سی جی

داروی هاش سی جی یک هورمون پلی پپتیدی گلیکوپروتیینی است که به صورت طبیعی توسط بافت جفت ترشح می شود. از نظر ساختاری و بیولوژیکی این دارو شباهت بسیار زیادی به هورمون لوتینیزه کننده هیپوفیز قدامی دارد و اثرات فارماکولوژیک خود را از طریق اتصال به گیرنده های مشترک این دو هورمون در بافت های هدف اعمال می کند.

مکانیسم اثر در زنان

• در چرخه طبیعی تخمدان ترشح هورمون لوتینیزه کننده برای بلوغ نهایی فولیکول و وقوع تخمک گذاری ضروری است. داروی هاش سی جی با تقلید از پیک طبیعی این هورمون در اواسط چرخه قاعدگی باعث القای تخمک گذاری از فولیکول های بالغ می شود که پیش تر توسط هورمون محرک فولیکول رشد کرده اند. علاوه بر این پس از تخمک گذاری این دارو نقش حمایت کننده برای جسم زرد ایفا کرده و باعث تداوم تولید پروژسترون و استروژن می شود که این امر برای آماده سازی اندومتر جهت لانه گزینی و حفظ بارداری در مراحل اولیه بسیار حیاتی است.

مکانیسم اثر در مردان

• در بافت بیضه گیرنده های هورمون لوتینیزه کننده بر روی سلول های لیدیگ قرار دارند. تجویز داروی هاش سی جی با تحریک این گیرنده ها باعث فعال شدن مسیرهای داخل سلولی و افزایش سنتز و ترشح هورمون های آندروژنیک به ویژه تستوسترون می شود. این افزایش سطح تستوسترون داخل بیضه ای برای القا و حفظ روند تولید اسپرم و همچنین تکامل ویژگی های جنسی ثانویه در بیماران مبتلا به کم کاری هیپوفیز ضروری است.

فارماکوکینتیک هاش سی جی

جذب دارو

• این دارو از طریق دستگاه گوارش تخریب می شود و قابلیت جذب خوراکی ندارد بنابراین صرفا به صورت تزریقی استفاده می شود. پس از تزریق عضلانی یا زیر پوستی دارو به صورت کامل و با قابلیت دسترسی زیستی بالا وارد جریان خون سیستمیک می شود. مطالعات نشان می دهد که زمان رسیدن به حداکثر غلظت سرمی پس از تزریق یک دوز واحد معمولا بین 6 تا 12 ساعت زمان می برد.

توزیع در بدن

• پس از ورود به جریان خون دارو به سرعت در مایعات خارج سلولی توزیع می شود. حجم توزیع دارو نسبتا محدود است اما تمایل بالایی برای اتصال به گیرنده های اختصاصی خود در بافت های هدف یعنی تخمدان ها در زنان و بیضه ها در مردان دارد.

متابولیسم و تجزیه

• متابولیسم اصلی این هورمون گلیکوپروتیینی در کبد و همچنین کلیه ها انجام می شود. ساختار مولکولی دارو به گونه ای است که به دلیل دارا بودن اسید سیالیک بیشتر نسبت به هورمون لوتینیزه کننده مقاومت بیشتری در برابر تجزیه آنزیمی دارد که این موضوع باعث طولانی تر شدن زمان حضور دارو در گردش خون می گردد.

دفع دارو

• مسیر اصلی پاکسازی این دارو از طریق کلیه ها و ترشح در ادرار است. منحنی دفع دارو معمولا به صورت دو فازی توصیف می شود. فاز اولیه دفع دارای نیمه عمری در حدود 11 ساعت است در حالی که فاز نهایی و کندتر آن نیمه عمری معادل 23 تا 24 ساعت دارد. در برخی از فرمولاسیون ها و بسته به روش تزریق ممکن است نیمه عمر نهایی تا حدود 30 ساعت نیز ثبت شود. حدود 10 تا 12 درصد از دوز تزریق شده در طول 24 ساعت به صورت دست نخورده از طریق ادرار قابل ردیابی است که این ویژگی مبنای عملکرد تست های تشخیصی بارداری می باشد. به دلیل این نیمه عمر طولانی اثرات بیولوژیک دارو می تواند تا چند روز پس از قطع تزریق همچنان در بدن بیمار باقی بماند.

منع مصرف هاش سی جی

موارد منع مصرف در بیماری ها
پزشک معالج پیش از تجویز این دارو باید سابقه پزشکی بیمار را به دقت بررسی کند. تجویز این دارو در شرایط بالینی زیر مطلقا ممنوع است:

تومورهای وابسته به آندروژن

• از آنجا که این دارو باعث تحریک تولید هورمون های آندروژنیک مانند تستوسترون می شود مصرف آن در مردان مبتلا به سرطان پروستات سرطان سینه و سایر تومورهای وابسته به آندروژن کاملا ممنوع است. افزایش سطح آندروژن ها می تواند باعث پیشرفت سریع این تومورها شود.

تومورهای غدد درون ریز

• مصرف این دارو در بیمارانی که دارای تومورهای فعال در غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس هستند ممنوع است. همچنین در زنان در صورت وجود کیست های تخمدانی یا بزرگ شدن تخمدان ها که ناشی از سندرم تخمدان پلی کیستیک نباشد باید از مصرف آن خودداری کرد زیرا خطر پارگی کیست وجود دارد.

خونریزی های تشخیص داده نشده

• در زنانی که دچار خونریزی های غیر طبیعی رحمی یا واژینال با منشا ناشناخته هستند مصرف دارو تا زمان تشخیص دقیق علت خونریزی و رد احتمال بدخیمی ها مجاز نمی باشد.

حساسیت دارویی

• در بیمارانی که سابقه واکنش های آنافیلاکتیک یا حساسیت مفرط به این دارو یا هر یک از ترکیبات موجود در فرمولاسیون آن را دارند تجویز دارو ممنوع است.

موارد منع مصرف در دوران بارداری و شیردهی

منع مصرف در بارداری

• با وجود این که این هورمون به طور طبیعی در دوران بارداری توسط بافت جفت تولید می شود اما تجویز خارجی آن در زنانی که بارداری آن ها تایید شده است هیچ گونه اندیکاسیون درمانی ندارد و ممنوع است. مصرف این دارو تنها برای القای تخمک گذاری و حمایت از فاز لوتئال پیش از وقوع بارداری تایید شده است. استفاده از فرمولاسیون های خاص این دارو برای مقاصدی مانند کاهش وزن در دوران بارداری به دلیل خطرات بالقوه برای جنین مطلقا ممنوع است.

منع مصرف در دوران شیردهی

• ترشح این دارو در شیر انسان به صورت دقیق اثبات نشده است. با این حال به دلیل احتمال بروز عوارض ناخواسته در نوزاد شیرخوار تجویز این دارو در دوران شیردهی توصیه نمی شود و در صورت لزوم استفاده از آن شیردهی باید متوقف گردد.

موارد منع مصرف در کودکان

بلوغ زودرس

• تجویز این دارو در کودکان و نوجوانانی که دچار بلوغ زودرس هستند مطلقا ممنوع است زیرا می تواند باعث تسریع روند بلوغ و بسته شدن زودرس صفحات رشد استخوانی شود که به کوتاهی قد دائمی می انجامد.

انسداد آناتومیک در نهان بیضگی

• اگرچه یکی از کاربردهای تایید شده این دارو درمان نهان بیضگی در پسران پیش از سن بلوغ است اما در صورتی که عدم نزول بیضه به دلیل وجود انسدادهای آناتومیک مانند فتق مغبنی باشد مصرف این دارو بی تاثیر بوده و ممنوع است. در این موارد مداخله جراحی تنها روش درمان است. پزشک باید پیش از شروع درمان دارویی معاینات دقیق فیزیکی را برای رد انسداد آناتومیک انجام دهد.

عوارض جانبی هاش سی جی

عوارض جانبی با شیوع بالا (بیشتر از ده درصد)

واکنش های موضعی در محل تزریق

• شایع ترین عارضه گزارش شده است. حدود ده تا بیست درصد بیماران قرمزی تورم خارش و درد در ناحیه تزریق را تجربه می کنند. این عارضه معمولا خود محدود شونده است.

سردرد

• یکی از شایع ترین عوارض سیستم عصبی مرکزی است که در پانزده تا بیست درصد از بیماران تحت درمان گزارش می شود و معمولا با مسکن های معمول قابل کنترل است.

بزرگی و کیست تخمدان

• در ده تا بیست درصد از زنان تحت درمان به ویژه در پروتکل های تحریک تخمک گذاری بزرگی خفیف تا متوسط تخمدان ها یا تشکیل کیست های تخمدانی مشاهده می شود که نیازمند پایش سونوگرافیک است.

دردهای شکمی و لگنی

• حدود ده تا پانزده درصد بیماران احساس سنگینی نفخ و دردهای شکمی یا لگنی را به دلیل تحریک تخمدان ها گزارش می کنند.

عوارض جانبی با شیوع متوسط (یک تا ده درصد)

عوارض گوارشی

• علائمی نظیر تهوع استفراغ و اسهال در پنج تا ده درصد موارد در طول دوره درمان دیده می شود.

حساسیت و تورم بافت سینه

• احساس درد تورم و حساسیت در سینه در زنان و همچنین بروز ژنیکوماستی در مردان در حدود دو تا پنج درصد بیماران تحت درمان رخ می دهد.

تغییرات خلقی و عصبی

• عوارضی مانند احساس خستگی مفرط تحریک پذیری بی قراری و علائم شبیه افسردگی در دو تا پنج درصد مصرف کنندگان گزارش شده است.

سندرم تحریک بیش از حد تخمدان فرم شدید

• در حالی که فرم خفیف ان بسیار شایع است فرم شدید و تهدید کننده حیات این سندرم در یک تا دو درصد از سیکل های درمانی بروز می کند. این وضعیت با تجمع مایع در شکم اختلالات الکترولیتی و کاهش حجم ادرار همراه است و نیازمند قطع دارو و بستری اورژانسی بیمار است.

عوارض جانبی نادر (کمتر از یک درصد)

واکنش های شدید حساسیتی

• بروز شوک انافیلاکسی تنگی نفس و بثورات جلدی شدید بسیار نادر بوده و در کمتر از یک درصد افراد بروز می کند.

حوادث ترومبوامبولی

• تشکیل لخته خون در عروق شریانی یا وریدی یک عارضه بسیار نادر (کمتر از یک درصد) اما به شدت خطرناک است که معمولا با فرم شدید سندرم تحریک بیش از حد تخمدان همراهی دارد.

بلوغ زودرس

• در پسران خردسالی که برای درمان نهان بیضگی تحت درمان با دوزهای بالای این دارو قرار می گیرند بلوغ زودرس با شیوع کمتر از یک درصد گزارش شده است.

تداخلات دارویی هاش سی جی

تداخلات دارویی هاش سی جی
به طور کلی داروی هاش سی جی تداخلات دارویی فارماکوکینتیک زیادی با مسیرهای متابولیک کبدی ندارد اما تداخلات فارماکودینامیک ان در پروتکل های درمانی بسیار حائز اهمیت است:

داروهای محرک تخمک گذاری

• مانند کلومیفن سیترات منوتروپین و فولیکوتروپین
• مصرف همزمان یا متوالی این داروها با هاش سی جی که اساس بسیاری از پروتکل های درمان ناباروری است خطر بروز سندرم تحریک بیش از حد تخمدان را به شدت افزایش می دهد. پزشک معالج باید دوزها را به دقت تنظیم کرده و بیمار را از نظر بالینی و سونوگرافیک پایش کند.

انتاگونیست ها و اگونیست های هورمون ازاد کننده گنادوتروپین

• مانند گانی رلیکس سترولیکس و لوپرولاید
• تداخل در اینجا ماهیت زمان بندی دارد. استفاده از این داروها برای جلوگیری از تخمک گذاری زودرس انجام می شود و زمان تزریق هاش سی جی برای القای بلوغ نهایی تخمک باید با دقت بسیار بالا و بر اساس پروتکل های استاندارد تعیین شود تا اثربخشی درمان حفظ گردد.

تداخل هاش سی جی با غذا

• تاکنون هیچ گونه تداخل بالینی معنی دار و ثبت شده ای بین تزریق این دارو و مصرف مواد غذایی خاصی گزارش نشده است. با این حال در صورت بروز علائم گوارشی یا احتباس مایعات ناشی از تحریک تخمدان ها توصیه های تغذیه ای حمایتی توسط پزشک ارائه می شود.

تداخل هاش سی جی در آزمایشات تشخیص طبی
اگاهی از تداخلات آزمایشگاهی این دارو برای جلوگیری از تشخیص های اشتباه بسیار کلیدی است:

تست های تشخیص بارداری مبتنی بر خون و ادرار

• شایع ترین و مهم ترین تداخل آزمایشگاهی است. تزریق این دارو می تواند منجر به بروز نتیجه مثبت کاذب در ازمایش بارداری شود. این اثر مثبت کاذب بسته به دوز تزریقی می تواند تا ده الی چهارده روز پس از اخرین تزریق در بدن باقی بماند. پزشک باید زمان مناسب برای انجام تست بارداری را به بیمار اطلاع دهد.

آزمایش های ارزیابی عملکرد تیروئید

• هورمون هاش سی جی از نظر ساختار مولکولی شباهت زیادی به هورمون محرک تیروئید دارد. در نتیجه دوزهای بسیار بالای این دارو ممکن است باعث تحریک گیرنده های تیروئید شده و به طور موقت سطح هورمون های تیروئیدی را در ازمایش خون تغییر دهد.

سنجش هورمون لوتئینه کننده

• به دلیل تشابه ساختاری بخش هایی از این هورمون با هورمون لوتئینه کننده ممکن است در برخی از روش های سنجش ایمونولوژیک ازمایشگاهی واکنش متقاطع رخ داده و سطح هورمون لوتئینه کننده به صورت کاذب بالا نشان داده شود.

هشدار ها هاش سی جی

هشدار های بالینی و کاربردی
پزشک معالج باید پیش از تجویز و در طول دوره درمان با این دارو به هشدارهای جدی زیر توجه کامل داشته باشد:

سندرم تحریک بیش از حد تخمدان

• یکی از خطرناک ترین عوارض این دارو در زنان بروز این سندرم است که می تواند تهدید کننده حیات باشد. این وضعیت معمولا طی هفت تا ده روز پس از تزریق دارو رخ می دهد. علائم بالینی شامل بزرگ شدن شدید تخمدان ها درد شدید لگن و شکم تجمع مایع در شکم و قفسه سینه افزایش وزن سریع کاهش حجم ادرار و اختلالات الکترولیتی می باشد. در صورت بروز این علائم مصرف دارو باید فورا متوقف شده و بیمار در بیمارستان بستری و تحت پایش دقیق قرار گیرد.

خطر بارداری های چند قلو

• استفاده از این دارو در روش های کمک باروری خطر بارداری های چند قلو را به میزان قابل توجهی افزایش می دهد. این موضوع می تواند منجر به افزایش خطرات برای مادر و جنین از جمله زایمان زودرس فشار خون بارداری و خونریزی های شدید شود. پزشک باید پیش از شروع درمان بیمار را از این خطر آگاه سازد و پایش دقیق فولیکول ها را انجام دهد.

حوادث لخته شدن خون در عروق

• گزارش های متعددی از بروز ترومبوآمبولی شریانی و وریدی به دنبال مصرف این دارو وجود دارد. این عارضه ممکن است همراه با سندرم تحریک بیش از حد تخمدان یا به صورت مستقل رخ دهد. بیمارانی که دارای سابقه شخصی یا خانوادگی اختلالات انعقادی هستند یا عوامل خطر دیگری مانند چاقی مفرط دارند باید با احتیاط بسیار بالا تحت درمان قرار گیرند.

عدم اثربخشی در کاهش وزن

• بر اساس هشدارهای اکید مراجع دارویی بین المللی این دارو هیچ گونه اثری در متابولیسم چربی ها کاهش وزن یا توزیع طبیعی چربی در بدن ندارد. استفاده از این دارو برای درمان چاقی کاملا غیر علمی و ممنوع است و می تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد.

واکنش های شدید حساسیتی

• امکان بروز واکنش های حساسیت شدید از جمله شوک آنافیلاکسی تنگی نفس و بثورات پوستی شدید وجود دارد. در صورت بروز هرگونه نشانه ای از حساسیت مصرف دارو باید بلافاصله قطع شده و اقدامات احیای اورژانسی انجام شود.

خطر بلوغ زودرس در اطفال

• در درمان نهان بیضگی در پسران خردسال استفاده طولانی مدت یا دوزهای بالای این دارو می تواند باعث تولید بیش از حد هورمون های جنسی و در نتیجه بلوغ زودرس شود. پزشک باید تغییرات فیزیکی بیمار را به دقت پایش کند.

مسمومیت و مدیریت درمان
داروی هاش سی جی به طور کلی دارای سمیت حاد پایینی است و اوردوز با یک دوز واحد به ندرت منجر به عوارض تهدید کننده حیات به صورت فوری می شود. با این حال مصرف دوزهای مکرر و بیش از حد استاندارد می تواند عوارض جدی به دنبال داشته باشد.

نشانه های مسمومیت

• در زنان مهم ترین نشانه مصرف بیش از حد دارو بروز فرم شدید سندرم تحریک بیش از حد تخمدان است که پیش تر به علائم آن اشاره شد. در مردان و پسران مصرف بیش از حد می تواند منجر به احتباس شدید مایعات در بدن ایجاد تورم در اندام ها بزرگ شدن بافت سینه و بروز آکنه های شدید پوستی شود.

اقدامات درمانی در زمان مسمومیت

در حال حاضر هیچ پادزهر اختصاصی برای اوردوز این دارو وجود ندارد و درمان کاملا بر اساس مدیریت علائم و حمایت از ارگان های حیاتی استوار است:

• اقدامات اولیه: اولین قدم قطع فوری مصرف دارو است. در موارد خفیف اوردوز استراحت مطلق و مصرف مایعات کافی توصیه می شود.
• مدیریت سندرم تحریک بیش از حد تخمدان: در صورت بروز این وضعیت بیمار باید بستری شود. پایش مداوم علائم حیاتی برون ده ادراری و وزن بیمار الزامی است. اصلاح اختلالات آب و الکترولیت با تجویز سرم های مناسب باید انجام شود.
• تخلیه مایعات تجمعی: در صورت بروز تجمع مایع در شکم که منجر به تنگی نفس یا درد شدید شود کشیدن مایع شکمی با هدایت سونوگرافی ضروری است.
• پیشگیری از لخته شدن خون: به دلیل خطر بالای ترومبوآمبولی در اوردوز تجویز داروهای ضد انعقاد خون با دوز پیشگیری کننده تحت نظر پزشک متخصص باید در نظر گرفته شود.
• مدیریت عوارض در مردان: در بیماران مرد معمولا قطع دارو برای بازگشت علائم به حالت طبیعی کفایت می کند. در صورت احتباس شدید مایعات ممکن است به تجویز کوتاه مدت داروهای ادرار آور نیاز باشد. پایش سطح هورمون ها تا زمان بازگشت به محدوده طبیعی ضروری است.

توصیه های دارویی هاش سی جی

توصیه های دارویی بیمار

• بیمار باید اموزش ببیند که زمان بندی تزریق این دارو در درمان های ناباروری بسیار حیاتی است و باید دقیقا در ساعت تعیین شده توسط پزشک معالج انجام شود. تغییر در زمان تزریق می تواند کل روند درمان را مختل کند.
• اموزش علائم هشدار دهنده بسیار مهم است. بیمار باید بداند که در صورت بروز درد شدید در ناحیه لگن یا شکم تورم و نفخ شکم افزایش وزن ناگهانی کاهش میزان ادرار حالت تهوع شدید و یا تنگی نفس باید فورا به اورژانس مراجعه کند. این موارد نشانه های سندرم تحریک بیش از حد تخمدان هستند که یک وضعیت اورژانسی محسوب می شود.
• به بیمار باید اطلاع داده شود که استفاده از این دارو احتمال بارداری چند قلو را افزایش می دهد که نیاز به مراقبت های ویژه در دوران بارداری دارد.
• بیمار باید اگاه باشد که انجام تست بارداری خانگی یا ازمایش خون تا ده الی چهارده روز پس از تزریق این دارو ممکن است نتیجه مثبت کاذب به همراه داشته باشد. بنابراین باید از انجام زودهنگام تست بارداری خودداری کند.
• در خصوص نحوه نگهداری به بیمار یاداوری شود که بیشتر فرم های این دارو قبل از اماده سازی نیاز به نگهداری در یخچال دارند و پس از ترکیب شدن نیز باید در یخچال نگهداری شده و در مدت زمان مشخصی مصرف شوند. دارو نباید یخ بزند.
• در صورت تزریق در منزل بیمار باید محل تزریق را هر بار تغییر دهد تا از بروز واکنش های موضعی مانند قرمزی درد و کبودی جلوگیری شود.

توصیه های دارویی مخصوص پزشک

• پزشک باید پیش از تجویز و در طول دوره درمان خطر بروز سندرم تحریک بیش از حد تخمدان را به دقت ارزیابی و پایش کند. این امر نیازمند انجام سونوگرافی های مکرر برای بررسی اندازه و تعداد فولیکول ها و همچنین اندازه گیری سطح استرادیول سرم است.
• در صورتی که سطح استرادیول سرم به شدت بالا باشد یا تعداد زیادی فولیکول رشد کرده باشند پزشک باید برای جلوگیری از بروز سندرم تحریک بیش از حد تخمدان از تزریق این دارو خودداری کرده و چرخه درمان را متوقف یا اصلاح کند.
• زمان بندی تزریق در پروتکل های کمک باروری بسیار دقیق است. معمولا تزریق حدود سی و چهار الی سی و شش ساعت قبل از زمان برنامه ریزی شده برای جمع اوری تخمک ها انجام می شود. تاخیر یا تعجیل در تزریق می تواند منجر به عدم دسترسی به تخمک بالغ شود.
• هنگام استفاده از این دارو برای القای نزول بیضه یا درمان کم کاری غدد جنسی در مردان و کودکان پسر پزشک باید بیمار را از نظر علائم بلوغ زودرس احتباس مایعات و بزرگ شدن سینه ها به دقت تحت نظر داشته باشد. ارزیابی دوره ای سطح تستوسترون سرم برای تنظیم دوز ضروری است.
• پزشک باید به خاطر داشته باشد که این دارو خطر بروز حوادث ترومبوامبولیک را به ویژه در بیماران دارای عوامل خطر زمینه ای مانند چاقی سابقه لخته شدن خون یا سندرم تحریک بیش از حد تخمدان افزایش می دهد. ارزیابی پروفایل انعقادی در بیماران پرخطر توصیه می شود.
• تاکید می شود که این دارو فاقد هرگونه تاییدیه برای درمان چاقی یا کمک به کاهش وزن است و تجویز ان برای این منظور غیر علمی غیر اخلاقی و همراه با خطرات جدی برای بیمار است.