اطلاعات تخصصی
موارد مصرف بنزوکائین
بنزوکائین یک داروی بی حسی موضعی از گروه استر ها است که با مسدود کردن کانال های سدیمی وابسته به ولتاژ، از دپلاریزاسیون غشای سلولی و انتقال پیام های عصبی جلوگیری می کند. این دارو به دلیل جذب ضعیف سیستمیک از طریق پوست سالم و شروع اثر سریع، در تخصص های مختلف پزشکی برای ایجاد بی حسی موضعی بسیار پرکاربرد است.
موارد مصرف تایید شده
موارد مصرف تایید شده این دارو شامل طیف وسیعی از مداخلات پزشکی و تسکین علامتی درد است. نکات کاربردی برای پزشکان در هر مورد به شرح زیر است:
بی حسی غشاهای مخاطی پیش از پروسیجر ها
- یکی از مهم ترین کاربرد های بالینی این دارو در محیط بیمارستان و کلینیک، ایجاد بی حسی سطحی در مجاری تنفسی فوقانی و دستگاه گوارش است. پزشکان از اسپری های این دارو برای سرکوب رفلکس بلع و سرفه پیش از انجام مداخلاتی مانند لوله گذاری داخل تراشه، برونکوسکوپی، اندوسکوپی فوقانی و اکوکاردیوگرافی از طریق مری استفاده می کنند. شروع اثر دارو بسیار سریع و در حدود 1 دقیقه است. پزشک باید مراقب باشد که دوز بیش از حد اسپری نشود، زیرا خطر جذب مخاطی بالا و بروز متهموگلوبینمی وجود دارد.
تسکین دردهای ناحیه دهان و حلق
- این دارو به شکل ژل، قطره و قرص مکیدنی برای کنترل موقت درد ناشی از آفت، زخم های مخاط دهان، التهاب لثه و گلودرد تجویز می شود. نکته بالینی بسیار حیاتی برای پزشکان این است که سازمان غذا و داروی آمریکا مصرف اشکال موضعی این دارو را برای تسکین درد دندان درآوردن در کودکان زیر 2 سال به دلیل خطر بالای ایجاد متهموگلوبینمی اکیدا ممنوع کرده است. در بزرگسالان نیز باید به بیمار آموزش داده شود که دارو را بیش از حد مجاز استفاده نکند.
تسکین دردهای پوستی
- فرآورده های موضعی این دارو برای تسکین موقت خارش و درد ناشی از سوختگی های حرارتی خفیف، آفتاب سوختگی، گزش حشرات، خراشیدگی ها و التهابات پوستی ناشی از تماس با گیاهان سمی کاربرد دارند. پزشک باید به بیمار توصیه کند که این دارو روی پوست دارای تاول باز یا زخم های عمیق و وسیع استفاده نشود، زیرا جذب سیستمیک آن به شدت افزایش می یابد.
مدیریت مشکلات آنورکتال
- این دارو در قالب پماد و شیاف برای تسکین علامتی درد، سوزش و خارش مرتبط با هموروئید، شقاق مقعدی و سایر التهابات ناحیه آنورکتال تجویز می شود. استفاده از این دارو پیش از معاینات دردناک ناحیه رکتوم نیز می تواند به تحمل بهتر بیمار کمک کند.
موارد مصرف خارج برچسبعلاوه بر موارد تایید شده، این دارو در برخی شرایط بالینی دیگر نیز با تکیه بر شواهد علمی و تجربه پزشکان مورد استفاده قرار می گیرد.
مدیریت انزال زودرس
- مهم ترین کاربرد خارج برچسب این دارو، استفاده از آن در درمان انزال زودرس است. محصولات موضعی حاوی این دارو بر روی سر آلت تناسلی مردان استفاده می شوند تا با کاهش حساسیت لمسی، زمان رسیدن به انزال را افزایش دهند. نکته بالینی مهم برای پزشک این است که باید به بیمار آموزش دقیق داده شود. دارو باید حدود 10 تا 15 دقیقه قبل از مقاربت استفاده شود و پیش از شروع رابطه، محل مورد نظر باید با آب شسته شود یا از کاندوم استفاده گردد تا از انتقال دارو به مخاط واژن شریک جنسی و ایجاد بی حسی ناخواسته در وی جلوگیری شود.
مکانیسم اثر بنزوکائین
- بنزوکائین یک داروی بی حسی موضعی از گروه استر ها است. مکانیسم اصلی این دارو مسدود کردن کانال های سدیمی وابسته به ولتاژ در غشای سلول های عصبی است. با اتصال دارو به گیرنده های داخل این کانال ها، نفوذ پذیری غشا به یون های سدیم کاهش می یابد. این فرایند باعث تثبیت غشای عصبی شده و از رسیدن سلول به حد آستانه برای دپلاریزاسیون جلوگیری می کند. در نتیجه، تولید و انتشار پیام های عصبی متوقف می شود که این امر به ایجاد بی حسی در ناحیه مورد استفاده منجر می گردد.
- یک نکته فارماکولوژیک متمایز کننده برای پزشکان این است که این دارو بر خلاف بسیاری از داروهای بی حسی موضعی دیگر، فاقد گروه بازی انتهایی است. به همین دلیل، در پی اچ فیزیولوژیک بدن عمدتا به شکل غیر یونیزه باقی می ماند. این ویژگی باعث می شود دارو به راحتی به گیرنده های کانال سدیمی متصل شود، هرچند که حلالیت آن در آب بسیار پایین است و به همین جهت صرفا برای کاربردهای سطحی و موضعی طراحی شده و برای تزریق مناسب نیست.
فارماکوکینتیک بنزوکائین
جذب سیستمیک
- جذب این دارو از طریق پوست سالم و دست نخورده بسیار ضعیف است. با این حال، در صورت استفاده بر روی غشاهای مخاطی، پوست ملتهب، دارای تاول یا آسیب دیده، جذب سیستمیک آن به شدت افزایش می یابد. شروع اثر دارو بر روی غشاهای مخاطی بسیار سریع بوده و معمولا در حدود 1 دقیقه رخ می دهد که برای پروسیجرهای سریع بالینی بسیار کارآمد است.
توزیع در بدن
- به دلیل جذب محدود از پوست و متابولیسم بسیار سریع در صورت ورود به جریان خون، حجم توزیع سیستمیک این دارو در استفاده های معمول بالینی ناچیز است. با این وجود، در صورت استفاده از مقادیر زیاد روی مخاط، دارو می تواند در گردش خون سیستمیک توزیع شده و خطراتی مانند متهموگلوبینمی را به همراه داشته باشد.
متابولیسم و تجزیه
- مسیر اصلی متابولیسم این دارو در پلاسما و با واسطه آنزیم های کولین استراز پلاسمایی انجام می شود. این دارو از طریق هیدرولیز به سرعت به پارا آمینو بنزوئیک اسید و اتانول تجزیه می گردد. کبد نیز تا حد کمتری در این متابولیسم نقش دارد. پزشکان باید توجه داشته باشند که متابولیت پارا آمینو بنزوئیک اسید می تواند با اثرات داروهای سولفونامید تداخل دارویی داشته باشد و اثربخشی آنتی بیوتیک های این خانواده را کاهش دهد.
دفع دارو
- دارو و متابولیت های حاصل از تجزیه آن، به ویژه پارا آمینو بنزوئیک اسید، عمدتا از طریق کلیه ها و در ادرار دفع می شوند. طول اثر بالینی این دارو بسیار کوتاه است و پس از استفاده موضعی معمولا بین 15 تا 20 دقیقه ماندگاری دارد.
منع مصرف بنزوکائین
موارد منع مصرف بنزوکائین در بیماری ها
تجویز و استفاده از این داروی بی حسی موضعی در برخی شرایط بالینی و بیماری های زمینه ای مطلقا ممنوع است یا نیاز به احتیاط بسیار ویژه دارد. پزشکان باید پیش از تجویز به موارد زیر توجه کامل داشته باشند:
حساسیت مفرط
- استفاده از این دارو در بیمارانی که سابقه حساسیت تایید شده به داروهای بی حسی موضعی از نوع استری یا اسید پارا آمینو بنزوئیک دارند، مطلقا ممنوع است و می تواند به آنافیلاکسی منجر شود.
خطر متهموگلوبینمی
- یکی از مهم ترین هشدارهای سازمان های بین المللی دارو، خطر بروز متهموگلوبینمی است. مصرف این دارو در بیمارانی که سابقه ابتلا به متهموگلوبینمی مادرزادی یا ایدیوپاتیک دارند، ممنوع می باشد. همچنین در بیماران مبتلا به نقص آنزیم گلوکز شش فسفات دهیدروژناز، بیماری های قلبی شدید، اختلالات تنفسی مزمن مانند آسم، برونشیت و آمفیزم و افراد سیگاری، به دلیل کاهش ظرفیت اکسیژن رسانی خون، مصرف این دارو باید با احتیاط فراوان و تنها در صورت ضرورت حیاتی انجام شود.
آسیب های بافتی
- استفاده از این دارو بر روی زخم های باز عمیق، عفونت های ثانویه باکتریایی در محل استفاده، بافت های به شدت آسیب دیده و سوختگی های وسیع و شدید ممنوع است، زیرا خطر جذب سیستمیک دارو و بروز سمیت را به شدت افزایش می دهد.
موارد منع مصرف در دوران بارداری و شیردهیمدیریت مصرف این دارو در زنان باردار و شیرده نیازمند ارزیابی دقیق خطرات و منافع است.
دوران بارداری
- بر اساس طبقه بندی های استاندارد بین المللی، این دارو در دوران بارداری در رده خطر سی قرار دارد. مطالعات حیوانی کافی در خصوص اثرات تراتوژنیک آن انجام نشده است و مشخص نیست که آیا می تواند باعث آسیب به جنین شود یا بر ظرفیت تولید مثل تاثیر بگذارد. بنابراین، تجویز آن برای زنان باردار تنها در صورتی مجاز است که مزایای آن برای مادر به طور واضح بر خطرات احتمالی برای جنین برتری داشته باشد.
دوران شیردهی
- ترشح این دارو یا متابولیت های آن در شیر مادر هنوز به صورت قطعی در مطالعات بالینی اثبات نشده است. با توجه به این که بسیاری از داروها در شیر مادر ترشح می شوند و خطر بروز عوارض جانبی جدی مانند متهموگلوبینمی در نوزادان شیرخوار وجود دارد، پزشکان باید در خصوص تجویز این دارو برای مادران شیرده با احتیاط کامل عمل کنند و در صورت امکان از درمان های جایگزین و ایمن تر استفاده نمایند.
موارد منع مصرف در کودکانیکی از حیاتی ترین نکات بالینی در خصوص این دارو، محدودیت های سنی استفاده از آن است که توسط مراجع دارویی معتبر جهانی بارها تاکید شده است.
ممنوعیت در کودکان زیر دو سال
- مصرف تمام اشکال دارویی این دارو شامل ژل، اسپری و پماد در نوزادان و کودکان زیر 2 سال اکیدا ممنوع است. دلیل اصلی این ممنوعیت، خطر بسیار بالای بروز متهموگلوبینمی کشنده در این گروه سنی است. کودکان خردسال به دلیل عدم تکامل کامل سیستم های آنزیمی، توانایی کمتری در تبدیل متهموگلوبین به هموگلوبین طبیعی دارند.
احتیاط در کودکان بزرگ تر
- حتی در کودکان بالای 2 سال نیز، استفاده از این دارو باید به کمترین مقدار ممکن و برای کوتاه ترین زمان محدود شود و پزشکان باید علائم کاهش اکسیژن خون مانند کبودی پوست، لب ها و بستر ناخن ها، تنگی نفس، خستگی و گیجی را به دقت پایش کنند.
عوارض جانبی بنزوکائین
عوارض جانبی شایع موضعی (یک تا ده درصد)
سوزش و تحریک موضعی
- شایع ترین عارضه بالینی این دارو، احساس سوزش خفیف تا متوسط در محل استفاده مخاطی یا پوستی است که معمولا در یک تا ده درصد بیماران گزارش می شود. این عارضه اغلب خود محدود شونده است.
اریتم و قرمزی پوست
- بروز قرمزی در ناحیه استفاده شده نیز با شیوع مشابه یک تا ده درصد مشاهده می شود که معمولا گذرا است و به مداخله درمانی خاصی نیاز ندارد.
خارش و پوسته ریزی
- در برخی موارد بالینی، بیماران خارش و پوسته ریزی ملایمی را تجربه می کنند که در دسته عوارض یک تا پنج درصد قرار می گیرد و با قطع مصرف دارو برطرف می شود.
عوارض جانبی نادر اما تهدید کننده حیات (کمتر از یک درصد)متهموگلوبینمی
- اگرچه شیوع این عارضه کمتر از یک درصد گزارش شده است، اما از نظر بالینی مهم ترین و خطرناک ترین عارضه بنزوکائین محسوب می شود. این وضعیت می تواند به سرعت منجر به هیپوکسی بافتی، سیانوز، تنگی نفس، تغییر وضعیت ذهنی و حتی مرگ شود. آگاهی پزشکان از این نکته ضروری است که بروز این عارضه لزوما وابسته به دوز نیست و ممکن است حتی با مقادیر استاندارد نیز رخ دهد.
عوارض سیستم عصبی مرکزی
- جذب سیستمیک بیش از حد دارو از طریق سطوح مخاطی ملتهب یا زخم های باز می تواند منجر به سمیت عصبی شود. این عوارض که شیوعی کمتر از یک درصد دارند، در ابتدا به صورت تحریکی شامل بی قراری، اضطراب، لرزش و تاری دید بروز می کنند و در صورت پیشرفت به تشنج، تضعیف تنفسی و کما منتهی می شوند.
عوارض قلبی عروقی
- افت شدید فشار خون، برادی کاردی و آریتمی های قلبی از دیگر عوارض بسیار نادر با شیوع کمتر از یک درصد هستند که معمولا در پی جذب بالای سیستمیک دارو و به دنبال عوارض عصبی اتفاق می افتند و نیازمند احیای فوری هستند.
عوارض سیستم ایمنی و حساسیت ها (یک تا دو درصد)درماتیت تماسی
- واکنش های آلرژیک موضعی و تاخیری به شکل درماتیت تماسی در یک تا دو درصد بیماران، به ویژه در افرادی که استفاده های مکرر و طولانی مدت دارند، گزارش شده است.
آنافیلاکسی
- واکنش های حساسیت مفرط سیستمیک و آنافیلاکسی بسیار نادر هستند، اما با توجه به ساختار استری این دارو و متابولیسم آن به اسید پارا آمینو بنزوئیک، احتمال بروز آن ها در افراد دارای سابقه حساسیت متقاطع وجود دارد و شیوع آن کمتر از یک دهم درصد برآورد می شود.
تداخلات دارویی بنزوکائین
تداخلات دارویی بنزوکائین
دارو های القا کننده متهموگلوبینمی
- مصرف همزمان بنزوکائین با دارو هایی مانند داپسون، استامینوفن، متوکلوپرامید، نیترات ها، نیتریت ها، سولفونامید ها، نیتروپروساید سدیم، دارو های ضد مالاریا و سایر بی حس کننده های موضعی مانند پریلوکائین و لیدوکائین، خطر بروز متهموگلوبینمی را به شدت افزایش می دهد. این وضعیت یک تداخل فارماکودینامیک افزایشی و بسیار خطرناک است که می تواند منجر به سیانوز و افت شدید اکسیژن بافتی شود. پزشکان باید در تجویز همزمان این دارو ها احتیاط ویژه ای لحاظ کنند و وضعیت بالینی بیمار را به دقت پایش نمایند.
دارو های آنتی باکتریال دسته سولفونامید ها
- این دسته شامل دارو هایی مانند سولفامتوکسازول و سولفاسالازین می باشد. بنزوکائین در بدن به متابولیتی به نام اسید پارا آمینو بنزوئیک تبدیل می شود. این متابولیت می تواند اثرات درمانی و ضد باکتریایی دارو های سولفونامیدی را به صورت رقابتی خنثی کند. بنابراین، تجویز این بی حس کننده برای بیمارانی که تحت درمان عفونت با سولفونامید ها هستند کاملا منع شده است و نوع تداخل آن از نوع آنتاگونیسم فارماکودینامیک می باشد.
مهار کننده های آنزیم کولین استراز
- دارو هایی نظیر دونپزیل، ریواستیگمین، گالانتامین و نئوستیگمین در این دسته دارویی طبقه بندی می شوند. از آن جایی که متابولیسم بی حس کننده های استری کاملا وابسته به فعالیت آنزیم های کولین استراز پلاسمایی است، مهار این آنزیم ها توسط دارو های یاد شده موجب کاهش سرعت تجزیه دارو در خون و در نتیجه افزایش خطر تجمع سیستمیک و سمیت عصبی یا قلبی می گردد.
تداخل با غذا - بنزوکائین به دلیل ماهیت مصرف موضعی، تداخل گوارشی یا متابولیک مستقیمی با مواد غذایی ندارد. با این وجود، کاربرد بالینی فرم های دهانی، حلقوی و اسپری های این دارو موجب بی حسی عمیق غشای مخاطی دهان و گلو می شود. این بی حسی می تواند رفلکس طبیعی بلع را مختل سازد و خطر آسپیراسیون مواد غذایی و مایعات به داخل راه های هوایی را به شدت افزایش دهد. به عنوان یک توصیه الزامی بالینی، پزشکان باید به بیماران خود آموزش دهند که تا زمان بازگشت کامل حس در ناحیه دهان و گلو، که معمولا یک ساعت به طول می انجامد، از مصرف هر گونه غذا، نوشیدنی و جویدن آدامس اکیدا خودداری نمایند. همچنین مصرف غذا های بسیار گرم در زمان بی حسی مخاط می تواند باعث بروز سوختگی های شدید شود که به دلیل عدم وجود حس درد، بیمار متوجه آسیب نخواهد شد.
تداخل در آزمایشاتارزیابی میزان اشباع اکسیژن خون با پالس اکسیمتری
- مهم ترین تداخل آزمایشگاهی این دارو در زمان بروز متهموگلوبینمی مشاهده می شود. در این شرایط بحرانی، دستگاه پالس اکسیمتری استاندارد قادر به افتراق هموگلوبین متصل به اکسیژن از متهموگلوبین نیست. در نتیجه، دستگاه به صورت کاذب عدد اشباع اکسیژن را در محدوده هشتاد و پنج درصد نشان می دهد، صرف نظر از این که میزان واقعی اکسیژن شریانی چقدر است. پزشکان برای تشخیص دقیق درصد متهموگلوبین و اکسیژن واقعی خون باید حتما از دستگاه کو اکسیمتری استفاده کنند.
آزمایش گاز های خون شریانی
- در صورت بروز سمیت با دارو و تشکیل متهموگلوبین، میزان فشار نسبی اکسیژن شریانی در برگه آزمایش گاز های خون ممکن است کاملا طبیعی گزارش شود، در حالی که بیمار از نظر بالینی دچار هیپوکسی و کمبود شدید اکسیژن در سطح بافتی است. عدم آگاهی کادر درمان از این تداخل آزمایشگاهی می تواند به تاخیر در تشخیص و درمان اورژانسی بیمار منجر شود.
تداخل با تست های تشخیص اسید پارا آمینو بنزوئیک
- به دلیل تبدیل ساختاری این دارو به متابولیت اسیدی مذکور در خون، ممکن است در اندازه گیری های آزمایشگاهی مرتبط با بررسی این اسید، تداخل مثبت کاذب ایجاد شود و نتایج آزمایش را مخدوش سازد.
هشدار ها بنزوکائین
هشدارهای بالینی مصرف بنزوکائین
تجویز و استفاده از این داروی بی حسی موضعی نیازمند توجه دقیق به هشدارهای سازمان های بین المللی دارویی است. پزشکان باید پیش از تجویز به موارد زیر توجه کامل داشته باشند:
خطر شدید متهموگلوبینمی
- مهم ترین هشدار مرتبط با این دارو، خطر بروز متهموگلوبینمی است که می تواند تهدید کننده حیات باشد. این وضعیت بالینی می تواند در عرض چند دقیقه تا یک الی دو ساعت پس از مصرف دارو بروز کند. علائم شامل سیانوز، رنگ پریدگی، خاکستری یا آبی شدن رنگ پوست، لب ها و بستر ناخن ها، تنگی نفس، خستگی، گیجی، سردرد، و افزایش ضربان قلب است. در صورت بروز این علائم، مداخله پزشکی فوری الزامی است.
بیماران پرخطر
- بیماران مبتلا به نقص آنزیم گلوکز شش فسفات دهیدروژناز، بیماران قلبی، مبتلایان به اختلالات تنفسی مزمن مانند آسم و آمفیزم، و افراد سیگاری در معرض خطر بسیار بالاتری برای ابتلا به متهموگلوبینمی هستند و مصرف این دارو در این افراد باید با بالاترین سطح احتیاط انجام شود.
واکنش های حساسیت مفرط
- با توجه به این که این دارو یک بی حس کننده از نوع استری است، خطر بروز واکنش های آلرژیک شدید و آنافیلاکسی وجود دارد. استفاده از آن در بیمارانی که سابقه حساسیت به داروهای استری یا اسید پارا آمینو بنزوئیک دارند، ممنوع است.
محدودیت های استفاده موضعی
- استفاده از این دارو بر روی زخم های باز عمیق، عفونت های ثانویه، بافت های به شدت آسیب دیده و سوختگی های وسیع ممنوع است. جذب سیستمیک دارو در این شرایط به شدت افزایش می یابد و خطر مسمومیت را بالا می برد. همچنین از تماس دارو با چشم باید اکیدا خودداری شود.
هشدارهای اطفال
- مراجع معتبر جهانی اکیدا هشدار داده اند که استفاده از محصولات حاوی این دارو برای تسکین درد دندان درآوردن در نوزادان و کودکان زیر دو سال ممنوع است.
علائم مسمومیت و اوردوز بنزوکائیناوردوز این دارو می تواند ناشی از بلع تصادفی یا جذب سیستمیک بیش از حد از طریق پوست و مخاط باشد. علائم بالینی اوردوز به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:
علائم سیستم عصبی مرکزی
- در مراحل اولیه اوردوز، تحریک سیستم عصبی رخ می دهد که با اضطراب، بی قراری، زنگ زدن گوش، تاری دید، لرزش و پرش عضلانی مشخص می شود. در صورت پیشرفت مسمومیت، تضعیف سیستم عصبی مرکزی اتفاق می افتد که منجر به تشنج، کاهش سطح هوشیاری، کما و ایست تنفسی می شود.
علائم سیستم قلبی عروقی
- جذب سیستمیک بالا می تواند باعث افت شدید فشار خون، برادی کاردی، اختلالات هدایتی قلب، آریتمی و در نهایت ایست قلبی شود. این علائم معمولا پس از بروز علائم سیستم عصبی مرکزی ظاهر می شوند.
پروتکل درمان اوردوز بنزوکائین
مدیریت اوردوز این دارو یک اورژانس پزشکی است و نیازمند اقدامات احیای سریع و هدفمند می باشد.
اقدامات اولیه و حمایتی: اولین اقدام، قطع فوری تماس با دارو است. در صورت تماس پوستی، محل باید به سرعت با آب شستشو داده شود. حفظ راه هوایی باز، اطمینان از تهویه مناسب و تجویز اکسیژن با غلظت بالا اقدامات حیاتی اولیه هستند. در صورت افت فشار خون، مایع درمانی وریدی و در صورت نیاز استفاده از داروهای تنگ کننده عروق توصیه می شود.
کنترل تشنج
- در صورت بروز تشنج، استفاده از داروهای بنزودیازپین مانند دیازپام یا میدازولام به صورت وریدی خط اول درمان است. در صورت تداوم تشنج، ممکن است نیاز به داروهای بیهوشی یا فلج کننده های عضلانی همراه با لوله گذاری تراشه باشد.
درمان اختصاصی متهموگلوبینمی
- در صورتی که سطح متهموگلوبین خون از بیست تا سی درصد فراتر رود یا بیمار دارای علائم بالینی هیپوکسی باشد، تجویز وریدی پادزهر اختصاصی یعنی متیلن بلو الزامی است. دوز استاندارد متیلن بلو یک تا دو میلی گرم بر کیلوگرم است که طی پنج دقیقه به صورت وریدی تزریق می شود. در صورت عدم پاسخ بالینی، این دوز می تواند پس از یک ساعت تکرار شود.
موارد احتیاط متیلن بلو
- توجه به این نکته بسیار ضروری است که تجویز متیلن بلو در بیماران مبتلا به نقص آنزیم گلوکز شش فسفات دهیدروژناز ممنوع است، زیرا می تواند باعث همولیز شدید گلبول های قرمز شود. در این بیماران، استفاده از اسید آسکوربیک وریدی و اکسیژن درمانی پرفشار به عنوان جایگزین در نظر گرفته می شود.
توصیه های دارویی بنزوکائین
توصیه های دارویی مخصوص پزشک
خطر بروز متهموگلوبینمی
- مهم ترین هشدار بالینی در خصوص بنزوکائین، خطر ایجاد متهموگلوبینمی است که می تواند تهدید کننده حیات باشد. پزشکان باید آگاه باشند که این عارضه ممکن است پس از یک بار استفاده یا مصرف مکرر رخ دهد. پایش دقیق بیماران از نظر علائم هیپوکسی بافتی الزامی است.
محدودیت مصرف در اطفال
- بر اساس هشدار های صریح مراجع معتبر دارویی بین المللی، تجویز و استفاده از این دارو برای تسکین درد ناشی از رویش دندان در کودکان خردسال و نوزادان زیر دو سال مطلقا ممنوع است. در صورت لزوم استفاده بالینی در شرایط خاص، این کار باید تحت نظارت دقیق پزشکی و با پایش مداوم انجام گیرد.
بررسی سوابق پزشکی
- پیش از تجویز، ارزیابی دقیق سابقه بیمار از نظر ابتلا به نقص آنزیم گلوکز شش فسفات دهیدروژناز، بیماری های قلبی عروقی، مشکلات تنفسی مانند آسم یا آمفیزم و سابقه استعمال دخانیات بسیار حائز اهمیت است، زیرا این گروه از بیماران در معرض خطر بسیار بالاتری برای ابتلا به عوارض ناشی از متهموگلوبینمی قرار دارند.
ملاحظات مربوط به حساسیت متقاطع
- از آن جایی که بنزوکائین یک بی حس کننده موضعی از خانواده استر ها است و در بدن به اسید پارا آمینو بنزوئیک متابولیزه می شود، تجویز آن در بیمارانی که سابقه حساسیت مستند به سایر دارو های این خانواده مانند تتراکائین یا کلروپروکائین دارند، ممنوع است و خطر بروز آنافیلاکسی وجود دارد.
مدیریت سمیت و پایش
- در صورت مشکوک شدن به متهموگلوبینمی، پزشکان باید توجه داشته باشند که استفاده از دستگاه پالس اکسیمتری استاندارد اطلاعات گمراه کننده ای ارائه می دهد و عدد اشباع اکسیژن روی هشتاد و پنج درصد ثابت می ماند. برای تشخیص دقیق باید از دستگاه کو اکسیمتری استفاده شود. در صورت تایید سمیت با سطح بالای بیست درصد یا وجود علائم بالینی شدید، درمان اورژانسی با تزریق وریدی متیلن بلو باید فورا آغاز گردد.
نحوه تجویز اصولی
- برای جلوگیری از جذب سیستمیک و سمیت، دارو هرگز نباید روی سطوح وسیع پوستی، غشاهای مخاطی به شدت ملتهب، بافت های دارای عفونت و زخم های باز و عمیق استفاده شود.
توصیه های دارویی بیمارآموزش های مربوط به بلع و مصرف غذا
- یکی از مهم ترین نکاتی که پزشک باید به بیمار آموزش دهد، پرهیز از مصرف هر گونه مواد غذایی است. به بیمار تاکید کنید که پس از استفاده از فرم های دهانی یا اسپری در ناحیه حلق، تا زمانی که بی حسی به طور کامل از بین نرفته است و حس طبیعی به دهان باز نگشته است، از خوردن غذا، نوشیدن مایعات گرم و سرد و جویدن آدامس اکیدا خودداری نماید. این زمان معمولا حداقل یک ساعت طول می کشد و عدم رعایت آن می تواند به پریدن غذا در مسیر تنفسی، خفگی و سوختگی های شدید دهان منجر شود.
شناسایی علائم خطر
- بیمار و همراهان وی باید آموزش ببینند تا علائم اولیه کاهش اکسیژن خون را شناسایی کنند. به بیمار اطلاع دهید که در صورت مشاهده تغییر رنگ پوست، لب ها یا بستر ناخن ها به رنگ آبی، خاکستری یا رنگ پریده، احساس خستگی مفرط، تنگی نفس، سر درد شدید، گیجی، ضربان قلب تند و احساس سبکی سر، بلافاصله دارو را قطع کرده و در سریع ترین زمان ممکن با اورژانس تماس بگیرد یا به نزدیک ترین مرکز درمانی مراجعه کند.
روش صحیح مصرف موضعی
- به بیمار توصیه کنید که دارو را دقیقا طبق دستور پزشک مصرف کند. از مالیدن مقدار زیاد دارو روی ناحیه دردناک پرهیز نماید و تنها یک لایه نازک از آن را روی محل مورد نظر استفاده کند. همچنین بیمار باید آگاه باشد که محل آغشته به دارو را نباید با چسب، بانداژ یا پانسمان های بسته بپوشاند، زیرا گرم شدن موضع و بسته بودن آن، جذب دارو به داخل خون را به شدت افزایش می دهد و عوارض جانبی به همراه خواهد داشت.
دارو های هم گروه بنزوکائین
منابع معتبر برای کسب اطلاعات بیشتر بنزوکائین
Medscape
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنماییهای کلینیکی،از وبسایت
Medscape
استفاده کنید.
Drugs.com
برای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،میتوانید به وبسایت
Drugs.com
مراجعه کنید.
مصرف در بارداری بنزوکائین
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
سلام میخاستم بدونم آیا اثر بیحسی بنزوکایبن نسب به لیدوکایین بیشتره؟! تشکر
بله