متیل فنیدات

این دارو را از کدام داروخانه تهیه کنم؟
! هشدار ! تجويز و تعيين دوز دارو به عهده پزشک مي باشد و داروياب مسئوليتي در خصوص مصرف خود سرانه دارو ندارد
دارو ها موارد مصرف مختلفی دارند ، ممکن است هدف پزشک در تجویز این دارو در دارویاب ذکر نشده باشد
  • اطلاعات دارویی
  • مقدار مصرف
  • مصرف در بارداری
  • اشکال دارویی

متیل فنیدات یا ریتالین
اختلال بیش فعالی یا کم توجهی در کودکان یک اختلال تقریباً شایع است که بر روی رفتار کودک اثر میگذارد.
کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی (ADHD) به صورت مزمن و مداوم علائمی نظیر بی قراری، عدم تمرکز، بی توجهی و رفتارهای خطرناک از خود نشان می دهند.
در درجه اول لازم است که والدین رفتار واحساسات کودک خود را درک نمایند اما در صورتی که این رفتارها قابل کنترل نباشند، با تشخیص روانپزشک اطفال درمان دارویی برای کودک آغاز می گردد. متیل فنیدات داروی معمولی نیست و تحت هیچ شرایطی بدون تجویز پزشک و یا به توصیه دوستان و اقوام نباید این دارو مصرف شود 
متیل فنیدات که در ایران با نام تجاری ریتالین شناخته شده است،
با افزایش سطح ماده ای شیمیایی به نام دوپامین که به صورت طبیعی در بدن انسان تولید می شود، منجر به تحریک بخشی از مغز که مسئول تمرکز و کنترل رفتار می باشد، می‌شود و عملکرد این بخش را بهبود می بخشد.
مصرف این دارو تنها با تجویز پزشک متخصص اطفال مجاز می باشد. بیش فعالی به طور معمول در کودکی تشخیص داده می شود اما ممکن است تا سال‌های نوجوانی و حتی اوایل بزرگسالی نیز ادامه داشته باشد.

پیش از شروع مصرف متیل فنیدات
-در صورتی که کودک شما مبتلا به اختلال گوارشی، اختلال در غذا خوردن یا هرگونه اختلال رفتاری می باشد پزشک را مطلع نمایید.
-در صورتی که کودک مبتلا به صرع، بیماری افزایش فشار چشم (گلوکوم)، بیماریهای قلبی و عروقی و پرکاری تیروئید می باشد، حتما پزشک در جریان قرار دهید.
-اگر کودک دچار حرکات غیر ارادی یا غیر قابل کنترل مانند تیک های عصبی می شود پزشک را مطلع نمایید.
-در صورتی که کودک سابقه تومور در غده آدرنال (فوق کلیوی)را دارد، به پزشک اطلاع دهید.
-چنانچه این دارو برای نوجوان باردار یا شیرده تجویز شده است، پزشک را در جریان قرار دهید.
-در صورتی که کودک و نوجوان بیمار دچار سوء مصرف مواد مخدر یا الکل می باشد، به پزشک اطلاع دهید.
-لیست کامل داروهای مصرفی کودک حتی داروهای بدون نسخه، فرآورده‌های مکمل و گیاهی را در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهید.
-در صورت سابقه ی حساسیت دارویی پزشک را مطلع نمایید.

نحوه صحیح مصرف متیل فنیدات
-دارو را دقیقا طبق تجویز پزشک و دقیقاً به مقدار توصیه شده مصرف نمایید و در صورت وجود هرگونه ابهام در مورد مقدار و روش مصرف دارو با پزشک یا داروساز خود در تماس باشید.
-مصرف این دارو با غذا تداخلی ندارد لذا می‌توان آن را قبل یا پس از غذا به کودک داد اما سعی کنید دارو به صورت منظم و در زمان مشخصی از روز مصرف شود.
-در صورت فراموشی یک نوبت مصرف دارو، به محض یادآوری نوبت فراموش شده را مصرف کنید مگر اینکه زمان کمی تا نوبت بعدی مانده باشد.(کمتر از ۲ تا ۳ ساعت )در این صورت نوبت فراموش شده را مصرف ننموده و نوبت بعدی را طبق روال سابق مصرف نمایید از دو برابر نمودن مقدار مصرفی در یک نوبت اکیدا خودداری نمایید.

نحوه صحیح مصرف قرص متیل فنیدات با برند ریتالین یا ترانکلین
-جعبه داروی کودک را به دقت بررسی نمایید.در صورتی که بر روی جعبه علائم اختصاری تحت عنوانxl یاsr نوشته نشده باشد، به این معنی است که دارو در بدن سریع آزادسازی می‌شود و احتمالا نیاز به مصرف دارو ،بیشتر از یک مرتبه در شبانه روز می باشد. به همین دلیل ممکن است دارو در ابتدا یک یا دو نوبت در روز تجویز گردد و پس از چند هفته تعداد دفعات مصرف دارو به دو تا سه مرتبه در روز افزایش یابد.
-کودک باید قرص را به طور کامل همراه با یک لیوان آب ببلعد و درصورت مشکل در بلعیدن میتوان قرص را نصف کرد.
-مصرف ریتالین پس از غذا به کاهش احتمال بروز عوارض گوارشی از جمله سو هاضمه کمک می کند.
نحوه صحیح مصرف قرص های آهسته رهش (برندهای concerta xl,Ritalin Sr و...):
متیل فنیدات در این محصولات با سرعت آهسته تری در طول روز در بدن آزاد می‌شود. این مسئله باعث می شود اثر دارو به مدت طولانی تری در بدن بماند در حالی که دفعات مصرف دارو کمتر می شود.در این موارد میتوان دارو را یک مرتبه در روز و ترجیحا صبح ها مصرف نمود.
-در بازار جهانی داروی متیل فنیدات با نام‌های تجاری متعددی به صورت آهسته رهش موجود می باشد اما همه این محصولات اثرگذاری مشابهی ندارند. به همین دلیل توصیه می شود در صورت مصرف طولانی مدت این دارو، از یک برند تجاری ثابت استفاده نمایید و در صورتی که مجبور به تغییر برند تجاری دارو شدید حتما با پزشک مشورت نمایید.
-داروهای پیوسته رهش (این داروها را با علائم xlوsr بر روی جعبه دارو میتوان تشخیص داد) طبق تجویز پزشک و توصیه های ارائه شده در بروشور دارو مصرف نمایید.از خرد کردن یا جویدن آنها بپرهیزید.

توصیه ها
-در مدت درمان با این دارو حتما لازم است که کودک شما تحت نظر پزشک متخصص باشد و به صورت منظم روند درمان و بهبودی وی بررسی گردد. هم چنین مواردی همچون وزن و سایر آزمایشات بالینی باید توسط پزشک کنترل شود.
-برنامه های روان درمانی در کنار دارودرمانی به شما و کودکتان کمک می‌کند تا شرایط را بهتر نمایید و از رفتارهای نامناسب در درازمدت بکاهید.
-در مدت درمان با این دارو ارتباط مداوم والدین کودک با پزشک به پیشرفت درمان کمک می نماید تا در زمان مناسب تغییرات لازم در دارو درمانی صورت گیرد.
-در برخی مطالعات به تأثیر تغییر رژیم غذایی در بهبود برخی کودکان مبتلا به بیش فعالی اشاره شده است. لذا در این موارد می توانید با یک متخصص تغذیه یا پزشک کودک خود مشورت نمایید.
-پیش از خرید هر گونه دارو برای کودک خود، دارو ساز را در جریان مصرف این دارو قرار دهید تا دارو و راهنمایی‌های مناسب به شما ارائه گردد.
-در صورتی که قرار است کودک تحت عمل جراحی خاصی قرار بگیرد حتما درمان گر وی را در جریان مصرف این دارو قرار دهید تا در صورت لزوم در زمان مناسب پیش از جراحی قطع گردد.
-مصرف این دارو همراه با فرآورده های حاوی الکل و الگزیر ها می‌تواند خطرناک باشد.
-مصرف این دارو باید تا زمانی که پزشک توصیه میکند ادامه یابد.قطع ناگهانی دارو بدون نظارت پزشک می‌تواند عوارض جدی برای کودک در پی داشته باشد و تنها پزشک قادر است به صورت تدریجی دارو را کم و قطع نماید.
-آخرین نوبت دارو در شبانه روز را پیش از ساعت ۶ بعدازظهر مصرف نمایید تا موجب بی خوابی کودک نگردد.
-در هفته ٢-٣ مرتبه کودک را وزن نمایید و تغییرات آن را به پزشک اطلاع دهید.
-اگر کودک به مدرسه می رود، می توان با توجه به زمان هایی که نیاز به تمرکز بیشتری دارد، نوبت‌های مصرف دارو را تنظیم نمود.در این مورد با پزشک مشورت نمایید.

عوارض ناخواسته دارویی متیل فنیدات
-وابستگی به متیل فنیدات مهمترین عارضه این دارو است 
-در صورت احساس تهوع، درد شکمی و سوءهاضمه با مصرف وعده های غذایی ساده و پرهیز از غذاهای پرچرب یا پر ادویه می‌توان از بروز این عوارض جلوگیری نمود. همچنین مصرف دارو پس از غذا نیز می‌تواند به کاهش علایم گوارشی کمک نماید.
-در صورت مصرف این دارو ممکن است کودک احساس سردرد کند. در این موارد با پزشک یا داروساز جهت معرفی داروی ضد درد مناسب مشورت نمایید. شدت این عارضه به مرور زمان کمتر می شود.
-در صورتی که مصرف متیل فنیدات ایجاد خواب آلودگی و گیجی می نماید تا مشخص شدن اثر دارو از کار با ابزارهای خطرناک خودداری نمایید.
-اسهال خفیف از عوارض این دارو می باشد که خود به خود برطرف می گردد. با این حال مصرف مایعات به اندازه ی کافی جهت جلوگیری از کم آب شدن بدن توصیه می شود.
-در صورت بروز علائم سرماخوردگی،سرفه، کاهش اشتها ،از دست دادن وزن ،اختلال در خواب تغییرات خلق و خو، خشکی دهان، لکه های قرمز و خارش ،درد ماهیچه ای، حرکات غیر ارادی مانند تیک های عصبی و نازک شدن تار موها، در صورتی که این علائم به تدریج برطرف نگشت یا شدید تر شد حتماً با پزشک صحبت نمایید.
-در موارد نادر مصرف این دارو ممکن است موجب تغییر افکار و رفتارهای بیمار گردد به همین خاطر توصیه می‌شود که والدین بیشتر مراقب کودک باشند و در صورت تغییر در حالات و یا مشاهده رفتارهای خطرناک ‏ سریعا پزشک را در جریان قرار دهند.

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف متیل فنیدات

اين دارو براي درمان فعاليت‌ مفرط (hyperactivity) و درمان علائم ناركولپسي بكار مي‌رود. همچنين از آن براي درمان اختلالات افسردگي در بيماراني استفاده مي‌شود كه بيمار‌ي‌هاي جسمي آنان اجازه مصرف ضد افسردگي‌هاي متداول را نمي‌دهد.

مکانیسم اثر متیل فنیدات

متيل‌فنيدات احتمالا با مهار برداشت مجدد دوپامين در اعصاب دوپامينرژيك باعث تحريك ملايم CNSمي‌شود. اين دارو در كودكان مبتلا به حواس‌پرتي ، بيقراري حركتي را مهار و تمركز حواس را افزايش مي‌دهد. در ناركولپسي ، متيل فنيدات با عمل برقشرمخ و ساختارهاي زير مخ مثل تالاموس باعث تحريك CNS مي‌شودو بنابراين فعاليت‌ حركتي و هوشياري ذهني را افزايش و احساس خستگي، سرخوشي ملايم و بي‌خيالي را كاهش مي‌دهد.

فارماکوکینتیک متیل فنیدات

به مقدار زياد و به سرعت جذب مي‌شود. متابوليسم آن كبدي و دفع آن عمدتا‌ كليوي و نيمه عمر آن معادل با 4/2-1/2 ساعت است.

منع مصرف متیل فنیدات

در صورت وجود اضطراب قابل ملاحظه، فشار عصبي، عصبانيت همراه با بي‌قراري ، حساسيت مفرط نسبت به دارو، فشار خون بالا ، گلوكوم، اختلالات افسردگي قابل درمان باضد افسردگي‌هاي رايج، تيكهاي حركتي به غير از سندرم Tourettes و براي كودكان با سن كمتر از 6 سال نبايد از اين دارو استفاده كرد.

عوارض جانبی متیل فنیدات

فشارخون بالا، تاكي‌كاردي ، بي‌اشتهايي، عصبانيت، اشكال در خواب، آنژين، حساسيت مفرط به دارو، سرگيجه، سردرد ، تهوع، ودرد معده از عوارض جانبي مهم اين دارو مي‌باشند.

تداخلات دارویی متیل فنیدات

مصرف همزمان متيل‌فنيدات با منقبض‌كننده‌هاي عروقی باعث تشدید اثر این داروها می شود. مصرف همزمان این دارو با مهارکننده های منوآمين‌اكسيداز موجب تشديد اثرمتيل‌فنيدات وافزايش شديد فشار خون مي‌گردد. مصرف همزمان آنتي‌كلينرژيك‌ها، ضد تشنج‌ها، ضد انعقادهاي خوراكي، فنيل‌بوتازون و ضد افسردگي‌هاي سه‌حلقه‌اي با اين دارو موجب كاهش متابوليسم و افزايش غلظت سرمي اين دارو مي‌شود. در صورت مصرف همزمان اين دارو با داروهاي محرك CNS و بروز عوارض جانبي مي‌گردد.متيل فنيدات ايجاد تيك مي‌كند و لذا بايد قبل از شروع درمان با پيموزايد مصرف متيل‌فنيدات را قطع كرد. همچنين متيل‌فنيدات اثر پائين‌آورنده فشار‌خون داروهاي ضد فشار خون و مدرها را كاهش مي‌دهد.

هشدار ها متیل فنیدات

. اين دارو تنها بايد براي بيماراني تجويز شود كه داراي سابقه كامل بوده و مورد ارزيابي دقيق قرار گرفته باشند.
2. وقتي بيمار داراي واكنشهاي حاد استرس باشد، نبايد متيل‌فنيدات را تجويز كرد.
3. در صورت مصرف طولاني مدت ، شمارش منظم سلول‌هاي خوني، شمارش افتراقی و شمارش پلاكتها توصيه مي‌شود.
4. اگر چنانچه بعد از يك ماه مصرف مقدار مناسب و كافي دارو بهبودي حاصل نشد، مصرف دارو را بايد قطع كرد.
5. اين دارو را نبايد براي درمان حالت‌هاي خستگي مفرط طبيعي، افسردگي و سايكوزها مصرف كرد.
6. نياز بيمار براي ادامه درمان با اين دارو بايد به طور مرتب مورد ارزيابي مجدد قرار گيرد. كاهش مقدار مصرف در هنگام تعطيلات وزمانهاي با استرس كم توصيه مي‌شود.
7. احتمال وابستگي و سوء استفاده از اين دارو وجود دارد ، لذا مصرف دارو بيد تحت كنترل باشد.

توصیه های دارویی متیل فنیدات

. براي بيماران مبتلا به صرع يا هر نوع اختلال حمله‌اي ، بيماران با سابقه سندرمTourettes ، بيماران مبتلا به اختلالات رفتاري و سايكوز ، اين دارو را بايد با احتياط به كار برد.
2. متيل‌فنيدات ممكن است تيك ايجاد كند، لذا قبل از درمان تيك با پيموزايد مصرف متيل‌فنيدات را بايد قطع كرد تا بتوان علت واقعي تيك را تشخيص داد.
3. براي بيماران مبتلا به فشارخون بالا بايد با احتياط مصرف شود. در فواصل زماني مناسب و در همه بیماران مخصوصا بيماران مبتلا به فشار خون بالا بايد فشار خون را به طور مرتب انداز‌گيري كرد.
4. در صورت مصرف و طولاني مدت براي كودكان ، بايد رشد كودك به طور مرتب كنترل شود.

دارو های هم گروه متیل فنیدات

گروه C

در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.

کد ژنریک نام شکل دارویی پرخطر دما حیاتی برچسب هشدار بالا
01328
07991
50684
50685

  • اسامی تجاری فارسی
  • اسامی تجاری انگلیسی

اسامی تجاری موجود در ایران

نام تجاری
قرص متیل فنیدیت اکسیر 10 میلی گرم
قرص استیمدیت 10 میلی گرم
قرص روبیفن 10میلی گرم
قرص ریتالین 10 میلی گرم
قرص اتندآپ-اکسیر 10 میلی گرم
قرص پیوسته رهش ماتوراید 18 میلی گرم
قرص پیوسته رهش ماتوراید 54 میلی گرم
قرص پیوسته رهش ماتوراید 36 میلی گرم
قرص استیمدیت 20 میلی گرم
حوریه (1399/1/4)
سلام من به پسر ۱۰ سالم میدم فقط به خاطر درس خواندن اونم خوب نمی شه ۲ ماهه میدم
دکتر مروارید عالیشاه - متخصص اعصاب و روان ( روانپزشک ) (1399/1/4)
سلام.حتما توسط روانپزشک اختلالات جسمی و نیز روانپزشکی دیگر بررسی گردد
مهزاد سروش (1399/1/3)
دختر من ۷ساله هست حدود ۳ماه هست که این دارو را مصرف می‌کند به نظر من تغییری نکرده و من فقط ترسم از عوارض این دارو ها هست چه عوارضی می‌تواند داشته باشد من بیشتر ترسم این هست که به بلوغ زود رس نرسه لطفا راهنمایی کنید
دکتر مروارید عالیشاه - متخصص اعصاب و روان ( روانپزشک ) (1399/1/3)
سلام.برای جلوگیری از اختلال در رشد ناشی از دارو تحت نظر روانپزشک در ایام خاص تعطیلات دارویی داده میشود.
فاطمه (1398/7/25)
من به پسر ۱۳ سالم میدم میگه سردرد و سرگیجه دارم .حقیقت اینه که من این دارو رو پیوسته نمیدم گاهی بهش میدم گاهی نه چون عوارض زیاد داره و نمیخوام بهش وابسته بشه
ريحان (1398/4/23)
سلام پزشك معالجم اين دارو رو برام تجويز كرده به خاطر مشكل خابالودگي بسيارم ! من علائم حالت تهوع و سر درد ندارم اما زبونم شل شده چشم هام هم دو دو ميزنه ٢٦ سالمه و قبلا هم تحت نظر پزشكي ديگر ريتالين مصرف ميكردم كه موثر بود برام ! اين دارو رو قطع كنم اين حالت طبيعيه ؟

چنانچه در خصوص "متیل فنیدات " سوالی دارید، عارضه خاصی مشاهده نموده اید و یا مطلب ویژه ای به نظرتان می رسد با دیگران به اشتراک بگذارید

Click to Change image

مطالب و رویداد های ویژه

گلوریپا، کنترل قند خون و فراتر از آن محلول ضدعفونی دکتر کر داروسازی آفا شیمی استخدام اینستاگرام دارویاب اپلیشکن اندرورید و آی او اس دارویاب-app drug info
تازه های دارویی
دارو های پر مصرف ایران

تدوین فرمولاری دانشگاه های علوم پزشکی در سامانه دارویاب