اطلاعات تخصصی
موارد مصرف ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
این فرآورده حاوی پنج سویه کارآمد از باکتری های مفید گوارشی است که با بازسازی فلور طبیعی بدن، تقویت سد دفاعی مخاطی و تنظیم پاسخ های ایمنی، نقش موثری در درمان و پیشگیری از اختلالات متعدد گوارشی و غیرگوارشی ایفا می کند.
موارد مصرف تایید شده
پیشگیری و درمان کمکی اسهال ناشی از آنتی بیوتیک
- توضیحات بالینی برای پزشک: مصرف آنتی بیوتیک های وسیع الطیف با تخریب میکروبیوم طبیعی روده، زمینه را برای رشد باکتری های آسیب رسان و بروز اسهال فراهم می کند. تجویز همزمان این فرآورده پنج گونه ای با بازسازی سریع جمعیت باکتری های مفید، خطر بروز اسهال را تا حد چشمگیری کاهش می دهد.
- نکته کاربردی: برای جلوگیری از غیرفعال شدن باکتری های پروبیوتیک توسط آنتی بیوتیک، توصیه می شود فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعت بین دریافت داروی آنتی بیوتیک و این فرآورده رعایت شود.
مدیریت اسهال حاد عفونی در کودکان و بزرگسالان
- توضیحات بالینی برای پزشک: در عفونت های ویروسی و باکتریایی دستگاه گوارش، گونه های مختلف لاکتوباسیل با رقابت برای اتصال به گیرنده های مخاطی روده، تولید اسیدهای چرب کوتاه زنجیر و کاهش اسیدیته گوارشی، توانایی تکثیر عامل بیماری زا را مهار می کنند.
- نکته کاربردی: مصرف این دارو در کنار جبران آب و الکترولیت ها، می تواند طول دوره اسهال حاد را حدود یک روز کاهش داده و شدت دفعات دفع را کنترل کند.
کاهش علائم سندرم روده تحریک پذیر
- توضیحات بالینی برای پزشک: این ترکیب دارویی با تنظیم حساسیت احشایی، تعدیل نفوذپذیری دیواره روده و کاهش تولید گازهای حاصل از تخمیر غیرطبیعی، علائم بیماران مبتلا به این سندرم را بهبود می بخشد.
- نکته کاربردی: این دارو بیشترین کارایی را در کنترل نفخ، دردهای دوره ای شکم و اصلاح الگوی دفع در بیماران مبتلا به فرم غالب اسهال یا فرم مختلط سندرم روده تحریک پذیر نشان می دهد. دوره درمانی حداقل چهار تا هشت هفته برای ارزیابی پاسخ بالینی پیشنهاد می شود.
بازسازی و حفظ تعادل فلور طبیعی روده
- توضیحات بالینی برای پزشک: در مواردی که میکروبیوم دستگاه گوارش به دلیل استرس های شدید، جراحی های گوارشی، تغییرات رژیم غذایی یا ابتلا به بیماری های مزمن دچار اختلال و ناهماهنگی شده است، تجویز این فرآورده برای بازگرداندن توازن میکروبیوم و تقویت سد دفاعی مخاط روده توصیه می گردد.
موارد مصرف خارج برچسبریشه کنی عفونت هلیکوباکتر پیلوری و کاهش عوارض درمانی
- توضیحات بالینی برای پزشک: افزودن ترکیب پنج گونه لاکتوباسیل به رژیم های درمانی چند دارویی ریشه کنی این باکتری، نرخ موفقیت درمان را افزایش می دهد.
- نکته کاربردی: این فرآورده از طریق مهار رقابتی و کاهش اتصال باکتری به مخاط معده عمل کرده و عوارض ناخواسته گوارشی ناشی از آنتی بیوتیک ها مانند تهوع، اسهال و طعم بد دهان را به شدت کاهش می دهد که این امر موجب افزایش پایبندی بیمار به تکمیل دوره درمان می شود.
پیشگیری و کمک به درمان اسهال ناشی از کلستریدیوم دشوار
- توضیحات بالینی برای پزشک: در بیمارانی که تحت درمان های طولانی مدت با آنتی بیوتیک های قوی در بیمارستان قرار دارند، استفاده بالینی از این ترکیب با مهار رشد باکتری های آسیب رسان و خنثی سازی سموم آن ها، خطر بروز این عفونت خطرناک گوارشی و عود مجدد آن را کاهش می دهد.
درمان کمکی در بیماری های التهابی روده به ویژه کولیت اولسروز
- توضیحات بالینی برای پزشک: گونه های لاکتوباسیل با تقویت پیوندهای سلولی مخاط روده و مهار ترشح سیتوکین های پیش التهابی، موجب کاهش التهاب موضعی می شوند.
- نکته کاربردی: در فازهای خفیف تا متوسط کولیت اولسروز، این دارو می تواند به عنوان یک درمان کمکی موثر در کنار داروهای اصلی برای القا و حفظ دوره خاموشی بیماری مورد استفاده قرار گیرد.
بازسازی فلور واژن و پیشگیری از عفونت های راجعه زنان
- توضیحات بالینی برای پزشک: گونه های لاکتوباسیل با تولید اسید لاکتیک و کاهش میزان اسیدیته محیط واژن، سد دفاعی طبیعی در برابر رشد باکتری های بی هوازی و قارچ ها ایجاد می کنند.
- نکته کاربردی: تجویز خوراکی یا موضعی این داروها در کنار درمان های استاندارد دارویی در مبتلایان به واژینوز باکتریایی یا عفونت های قارچی راجعه، ریسک بازگشت مجدد بیماری را به شکل معناداری پیگیری و کنترل می کند.
پیشگیری و کنترل آتوپیک درماتیت و اگزما در کودکان
- توضیحات بالینی برای پزشک: تجویز این ترکیب در دوران بارداری به مادران پرخطر یا در دوران نوزادی به کودکانی که سابقه خانوادگی آلرژی دارند، از طریق تعدیل پاسخ های ایمنی و تنظیم گلبول های سفید، احتمال بروز بیماری های پوستی آلرژیک را کاهش می دهد.
درمان کمکی در کبد چرب غیرالکلی
- توضیحات بالینی برای پزشک: با توجه به ارتباط تنگاتنگ محور روده و کبد، اصلاح میکروبیوم روده توسط این دارو موجب کاهش عبور سموم باکتریایی از دیواره روده به گردش خون باب کبد می شود.
- نکته کاربردی: این اقدام بالینی به کاهش بار التهابی کبد، بهبود حساسیت به انسولین و کاهش سطح آنزیم های کبدی در بیماران مبتلا به کبد چرب کمک می کند.
پیشگیری از انتروکولیت نکروز دهنده در نوزادان نارس
- توضیحات بالینی برای پزشک: در بخش های مراقبت های ویژه نوزادان، تجویز دوزهای دقیق و استاندارد شده این فرآورده می تواند روند کلنی سازی باکتری های مفید در روده نوزادان نارس را بهبود بخشیده و خطر التهاب شدید و آسیب نسجی دیواره روده را کاهش دهد. این اقدام باید حتما تحت نظارت مستقیم متخصص نوزادان صورت گیرد.
مکانیسم اثر ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
این فرآورده دارویی حاوی پنج سویه فعال از باکتری های جنس لاکتوباسیل است که از طریق چندین مسیر همپوشان و مکمل، اثرات درمانی و محافظتی خود را در دستگاه گوارش اعمال می کنند.
مهار رقابتی و ممانعت از اتصال بیماری زا ها
- اشغال گیرنده های مخاطی: گونه های لاکتوباسیل با اتصال به پروتئین ها و گیرنده های سطح سلول های پوششی روده، مواضع اتصال را اشغال کرده و مانع از چسبیدن باکتری های بیماری زا، ویروس ها و قارچ ها به مخاط گوارشی می شوند.
- رقابت بر سر مواد مغذی: این باکتری های مفید با مصرف سریع قندها و سوبستراهای موجود در مجرای روده، منابع تغذیه ای در دسترس برای تکثیر عوامل عفونی را محدود می کنند.
تولید ترکیبات ضدمیکروبی و تغییر اسیدیته محیط
- کاهش اسیدیته مجرا: لاکتوباسیل ها با تخمیر کربوهیدرات ها، مقادیر متنابهی اسید لاکتیک و اسید استیک تولید می کنند. این امر موجب کاهش اسیدیته محیط روده به محدوده اسیدی می شود که شرایط را برای رشد باکتری های حساس به اسید نظیر ایشریشیا کلی، سالمونلا، شیگلا و کلستریدیوم کاملا نامساعد می سازد.
- سنتز باکتریوسین ها: این سویه ها قادر به سنتز پپتیدهای ضدمیکروبی طبیعی به نام باکتریوسین و همچنین پراکسید هیدروژن هستند که به طور مستقیم غشای سلولی باکتری های بیماری زا را تخریب کرده و تکثیر آن ها را مهار می کنند.
تقویت سد دفاعی مخاط روده
- تحریک تولید پروتئین های پیوند محکم: لاکتوباسیل ها با تحریک بیان ژن های مربوط به پروتئین های اتصالات محکم سلولی، نفوذپذیری غیرطبیعی دیواره روده را کاهش داده و از عبور سموم باکتریایی و عوامل بیماری زا به گردش خون جلوگیری می نمایند.
- افزایش ترشح موکوس: این فرآورده با تحریک سلول های جام جام در مخاط گوارشی، ترشح لایه مخاطی محافظ را افزایش داده و توان دفاعی سد مخاطی را ارتقا می دهد.
تنظیم و تعدیل سیستم ایمنی موضعی و سیستمیک
- تحریک ترشح ایمونوگلوبولین آ: گونه های لاکتوباسیل از طریق تعامل با سلول های دندریتیک و گیرنده های شناساگر الگوی ایمنی، موجب افزایش تولید و ترشح ایمونوگلوبولین آ مخاطی از پلاسماسل های جدار روده می شوند که نقش اصلی را در خنثی سازی آنتی ژن های بیگانه ایفا می کند.
- تعدیل پاسخ های التهابی: این باکتری ها با تنظیم تعادل میان سیتوکین های پیش التهابی و ضدالتهابی، موجب کاهش آزادسازی سیتوکین های مخرب مانند اینترلوکین هشت و فاکتور نکروز دهنده تومور شده و در مقابل ترشح سیتوکین های تنظیم کننده مانند اینترلوکین ده را افزایش می دهند.
فعالیت های متابولیک و آنزیمی
- تولید اسیدهای چرب کوتاه زنجیر: فرآیند تخمیر توسط این پنج گونه منجر به تولید اسیدهای چرب کوتاه زنجیر مانند بوتیرات، استات و پروپیونات می شود که منبع انرژی اصلی سلول های پوششی کولون بوده و به ترمیم و بازسازی مخاط کمک شایانی می کنند.
- فعالیت آنزیمی لاکتاز: این باکتری ها آنزیم بتا گالاکتوزیداز تولید می کنند که به هضم و تجزیه قند لاکتوز در مجرای گوارش کمک کرده و علائم عدم تحمل لاکتوز را کاهش می دهد.
فارماکوکینتیک ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
فارماکوکینتیک فرآورده های پروبیوتیک زنده با داروهای شیمیایی کلاسیک متفاوت است، زیرا این میکروارگانیسم ها وارد گردش خون سیستمیک نشده و جذب خون نمی شوند. رفتارهای حرکتی و زیس تای این باکتری ها در مجرای گوارش طبق اصول زیر ارزیابی می شود.
عبور و پایداری در دستگاه گوارش
- مقاومت در برابر اسید معده: سویه های انتخابی لاکتوباسیل در این فرآورده دارای مقاومت ذاتی یا پوشش محافظ در برابر اسیدیته شدید معده هستند و می توانند از محیط اسیدی معده با افت ناچیز در تعداد واحد های فعال تشکیل دهنده کلنی عبور کنند.
- مقاومت در برابر نمک های صفراوی: این باکتری ها در برابر شیره ده دوازدهه و نمک های صفراوی مقاوم بوده و زیست ناپذیری خود را هنگام ورود به روده باریک و کولون حفظ می نمایند.
توزیع و اتصال موقت در مجرای گوارش
- عدم جذب سیستمیک: داروی نیکوتین یا ترکیبات پروبیوتیک زنده به هیچ عنوان جذب گردش خون عمومی نمی شوند و توزیع بافتی سیستمیک ندارند. اثرات آن ها کاملا موضعی و محدود به مجرای دستگاه گوارش است.
- کلنی سازی موقت: این پنج گونه باکتری پس از ورود به روده، به لایه موکوسی و سلول های پوششی متصل شده و به طور موقت در کولون و بخش انتهایی روده باریک مستقر می شوند. این حضور یک کلنی سازی پایدار و دائمی نیست، بلکه پدیده ای وابسته به مصرف مداوم دارو می باشد.
فعالیت متابولیک موضعی
- متابولیسم لومينال: باکتری ها در طول زمان توقف خود در روده، به شکل فعال به متابولیسم فیبرهای غیرقابل هضم و پری بیوتیک ها پرداخته و ترکیبات ثانویه مفید را در درون مجرای روده آزاد می سازند.
- عدم متابولیسم کبدی: این فرآورده توسط سیستم آنزیمی سیتوکروم پی چهارصد کبدی متابولیزه نمی شود و هیچ گونه بار متابولیکی بر کبد وارد نمی آورد.
دفع و پاکسازی از بدن
- دفع مدفوعی: دفع این باکتری ها به صورت طبیعی و زنده از طریق مدفوع انجام می شود.
- زمان پاکسازی کامل: پس از قطع مصرف دارو، تعداد باکتری های تجویز شده در مدفوع به تدریج کاهش یافته و ظرف مدت یک تا سه هفته به طور کامل از دستگاه گوارش پاکسازی می شوند و فلور میکروبی بدن به حالت پایه خود باز می گردد.
منع مصرف ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
موارد منع مصرف در بیماری
نقص شدید سیستم ایمنی
- در بیماران مبتلا به سرکوب شدید سیستم ایمنی مانند افراد تحت درمان با داروهای شیمی درمانی، گیرندگان پیوند اعضا که داروهای ضد پیوند دریافت می کنند، بیماران مبتلا به عفونت پیشرفته ویروس نقص ایمنی انسانی و افراد دارای نقص ایمنی مادرزادی، مصرف این فرآورده کاملا ممنوع است. در این افراد خطر عبور باکتری از جدار روده، ورود آن به گردش خون و ایجاد عفونت شدید خونی وجود دارد.
وجود کاتتر وریدی مرکزی
- در بیماران بستری در بخش مراقبت های ویژه یا افرادی که کاتتر وریدی مرکزی دارند، مصرف این داروی پروبیوتیک ممنوع می باشد. شواهد بالینی نشان می دهد احتمال انتقال باکتری از طریق دست یا هوا به محل کاتتر و بروز عفونت خونی مرتبط با کاتتر وجود دارد.
التهاب حاد و شدید پانکراس
- در بیماران مبتلا به پانکراتیت حاد شدید مصرف این فرآورده ممنوع است. مطالعات بالینی بین المللی نشان داده اند که تجویز باکتری های زنده در فاز حاد این بیماری می تواند ریسک مرگ و میر و کاهش خون رسانی به روده ها را افزایش دهد.
آسیب شدید به مخاط روده و سندرم روده کوتاه
- در بیمارانی که دچار زخم های گسترده گوارشی، بیماری فعال و شدید التهابی روده یا سندرم روده کوتاه هستند، به دلیل تخریب سد دفاعی مخاط، احتمال عبور باکتری ها به جریان خون بالا بوده و استفاده از دارو توصیه نمی شود.
بیماری های ساختاری و دریچه ای قلب
- در بیماران دارای دریچه های مصنوعی قلب یا سابقه اندوکاردیت و آسیب شدید دریچه ای، مصرف باکتری های زنده با منع مصرف نسبی و احتیاط فراوان همراه است، زیرا گزارش هایی از بروز التهاب عفونی دریچه های قلب ناشی از گونه های لاکتوباسیل در این افراد وجود دارد.
حساسیت شدید به فرآورده
- در صورت وجود سابقه حساسیت شدید به هر یک از اجزای دارو یا پروتئین های شیر و لاکتوز موجود در زمینه فرآورده، مصرف آن ممنوع است.
موارد منع مصرف بارداری و شیردهیدوران بارداری
- به طور کلی گونه های لاکتوباسیل به دلیل عدم جذب سیستمیک در صورت سلامت عمومی مادر امن تلقی می شوند. اما در زنان بارداری که دچار بیماری های زمینه ای ایمنی، سقط های مکرر همراه با نقص ایمنی، یا نیازمند بستری در بخش های ویژه و دریافت کاتتر هستند، مصرف این دارو ممنوع می باشد. همچنین در صورت بروز بیماری های حاد گوارشی شدید طی دوران بارداری، تجویز دارو باید تا زمان بهبود کامل به تاخیر بیفتد.
دوران شیردهی
- مصرف این فرآورده در دوران شیردهی برای مادران سالم خطری برای نوزاد ندارد، زیرا باکتری وارد شیر مادر نمی شود. با این حال در صورت وجود سرکوب ایمنی مادر یا وجود خطرات بالینی ذکر شده در بخش بیماری ها، مصرف آن برای حفظ سلامت مادر ممنوع خواهد بود.
موارد منع مصرف کودکاننوزادان بسیار نارس و کم وزن
- تجویز خودسرانه یا بدون پروتکل های بسیار سخت گیرانه بیمارستانی این فرآورده در نوزادان نارس با وزن کمتر از یک هزار و پانصد گرم یا نوزادان متولد شده قبل از هفته سی و دوم بارداری ممنوع است. خطر بروز عفونت خونی و سیاه شدگی دیواره روده در این نوزادان به دلیل تکامل نیافتن سد مخاطی بالا می باشد.
کودکان مبتلا به سرطان و تحت شیمی درمانی
- در تمامی کودکان مبتلا به بیماری های بدخیم خون یا تومورهای جامد که تحت درمان با داروهای سرکوب کننده ایمنی یا پرتو درمانی هستند، مصرف فرآورده های حاوی باکتری زنده کاملا ممنوع می باشد.
کودکان بستری در بخش مراقبت های ویژه
- کودکان بستری در بخش مراقبت های ویژه که دارای راه های وریدی دائمی، لوله های تغذیه گوارشی یا نارسایی چند عضو هستند، نباید این فرآورده را دریافت کنند.
کودکان دارای بیماری های نادر مادرزادی ایمنی
- در کودکانی که با اختلالات ژنتیکی سیستم ایمنی متولد می شوند، استفاده از این دارو ممنوع بوده و می تواند منجر به عفونت های کشنده شود.
عوارض جانبی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
عوارض جانبی بسیار شایع و شایع گوارشی
این عوارض عمدتا در اثر تغییرات اولیه در ترکیب میکروبیوم روده و فرایند تخمیر باکتریایی رخ می دهند و بیشترین شیوع را در میان بیماران دارند.
نفخ و افزایش گازهای گوارشی
- این حالت شایع ترین عارضه جانبی داروست و در حدود ۵ تا ۱۵ درصد از بیماران دیده می شود. نفخ معمولا در یک تا دو هفته نخست شروع درمان به دلیل سازگاری دستگاه گوارش بروز می کند و با ادامه درمان به تدریج کاهش می یابد.
احساس اتساع و سنگینی شکم
- این عارضه در حدود ۵ تا ۱۰ درصد از بیماران گزارش شده است. اتساع شکم ناشی از تولید اسیدهای چرب و گاز توسط باکتری ها بوده و غالبا خفیف و گذرا می باشد.
درد و گرفتگی های سبک شکمی
- بروز دردها و اسپاسم های خفیف گوارشی در ۱ تا ۵ درصد از بیماران مشاهده می شود. این عارضه با تنظیم دوز یا مصرف دارو همراه با غذا قابل مدیریت است.
اسهال خفیف یا تغییر قوام مدفوع
- شلی مدفوع و اسهال خفیف در ۱ تا ۳ درصد از افراد رخ می دهد که ناشی از تغییر اسمولاریته محتویات روده و تغییر در الگوی جذب آب در روزهای نخست درمان است.
تهوع و سوء هاضمه خفیف
- احساس تهوع یا عدم تحمل معده در ۱ تا ۳ درصد از بیماران گزارش می شود که معمولا با مصرف دارو همراه یا بعد از غذا برطرف می گردد.
یبوست موقت
- در کمتر از ۲ درصد از بیماران ممکن است کاهش کندی حرکات روده و یبوست موقت رخ دهد.
عوارض جانبی غیرشایع و نادراین عوارض شیوع بالایی ندارند و معمولا مرتبط با حساسیت های فردی یا واکنش های غیرگوارشی هستند.
واکنش های پوستی و آلرژیک خفیف
- بروز ضایعات پوستی، خارش یا سرخی پوست در کمتر از ۱ درصد از بیماران رخ می دهد. این حالت غالبا ناشی از حساسیت به اجزای جانبی فرمولاسیون مانند پروتئین های شیر یا سویای موجود در محیط کشت است.
سردرد و گیجی خفیف
- احساس سردرد خفیف یا سبکی سر در کمتر از ۱ درصد از افراد مصرف کننده گزارش شده است.
خشکی دهان و احساس تشنگی
- این عارضه غیرشایع بوده و در کمتر از ۱ درصد از بیماران دیده می شود.
عوارض جانبی بسیار نادر اما خطیر و حیاتیاین عوارض در جمعیت عمومی و افراد سالم شیوع فوق العاده پایینی دارند، اما در بیماران بستری یا دارای شرایط خاص بالینی اهمیت حیاتی دارند.
ورود باکتری به خون و عفونت سیستمیک
- شیوع این عارضه در افراد جامعه کمتر از یک صدم درصد است. اما در بیماران بستری در بخش های مراقبت ویژه، افراد مبتلا به سرکوب شدید سیستم ایمنی، دارندگان کاتتر وریدی مرکزی یا مبتلایان به زخم های شدید گوارشی، نرخ بروز آن افزایش می یابد و نیازمند مداخله فوری پزشکی و شروع آنتی بیوتیک است.
التهاب عفونی بخش داخلی و دریچه های قلب
- شیوع این عارضه کمتر از یک صدم درصد بوده و تنها در گزارش های موردی نادر در بیماران دارای دریچه مصنوعی یا آسیب ساختاری شدید قلب ثبت شده است.
واکنش های شدید آلرژیک و شوک
- بروز واکنش های حاد ایمنی و آنوفیلاکسی بسیار نادر و با شیوع کمتر از یک صدم درصد است و در صورت بروز، مصرف دارو باید بلافاصله قطع گردد.
راهکارهای بالینی پزشک برای کاهش و مدیریت عوارضکاهش دوز شروع درمان
- برای جلوگیری از نفخ و اتساع شدید شکم، توصیه می شود درمان با نصف دوز روزانه آغاز شده و ظرف یک هفته به دوز درمانی کامل برسد.
تغییر زمان مصرف دارو
- مصرف فرآورده همراه با وعده اصلی غذایی می تواند میزان تهوع و سوء هاضمه را به حداقل برساند.
ارزیابی مخاطرات پیش از تجویز
- پزشک باید پیش از تجویز دارو، وضعیت ایمنی بیمار و وجود راه های وریدی دائمی را بررسی کند تا از عوارض خطیر عفونی جلوگیری شود.
تداخلات دارویی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
تداخلات دارویی مهم
تداخلات دارویی این فرآورده عمدتا به دو دسته تغییر در زیست ناپذیری باکتری های دارویی و افزایش خطر عوارض سیستمیک در بیماران خاص تقسیم می شوند.
داروهای آنتی بیوتیک
- اسامی داروها: آموکسی سیلین، آمپی سیلین، سفالکسین، سفوروکسیم، سیپروفلوکساسین، لوفلوکساسین، آزیترومایسین، اریترومایسین، دوکسی سایکلین، تتراسایکلین، مترونیدازول، وانکومایسین، کلیندامایسین، جنتامایسین و نئومایسین.
- نوع و مکانیسم تداخل: آنتی بیوتیک های خوراکی و تزریقی وسیع الطیف با اثر بر ساختار باکتری ها، سویه های زنده پروبیوتیک موجود در دارو را نابود کرده و اثربخشی درمانی فرآورده را به شدت کاهش می دهند.
- اقدام بالینی پزشک: رعایت فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعت میان زمان مصرف داروی آنتی بیوتیک و فرآورده پروبیوتیک الزامی است تا از تخریب باکتری های مفید جلوگیری شود.
داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی
- اسامی داروها: سیکلوسپورین، تاکرولیموس، میکوفنولات موفتیل، آزاتیوپرین، پردنیزولون، دگزامتازون، متیل پردنیزولون، متوترکسات، اینفلیکسیماب و آدالیموماب.
- نوع و مکانیسم تداخل: در بیمارانی که به دلیل دریافت این داروها دچار نقص شدید ایمنی هستند، سد دفاعی بدن تضعیف شده است. در این شرایط، دریافت باکتری های زنده می تواند خطر عبور باکتری از دیواره روده به گردش خون و بروز عفونت های سیستمیک یا التهاب عفونی بخش داخلی قلب را افزایش دهد.
- اقدام بالینی پزشک: تجویز این فرآورده در افراد تحت درمان با داروهای سرکوب کننده ایمنی شدید نیازمند ارزیابی دقیق نسبت سود به زیان و پایش مستمر علائم عفونت است.
داروهای کاهش دهنده اسید معده
- اسامی داروها: امپرازول، پانتوپرازول، اسومپرازول، لانزوپرازول، فاموتیدین و سایمتیدین.
- نوع و مکانیسم تداخل: کاهش میزان اسیدیته معده توسط این داروها، شرایط محیطی را برای عبور سالم تر باکتری ها از معده فراهم می سازد و میزان زنده ماندن سویه ها را هنگام ورود به روده ها ارتقا می دهد.
- اقدام بالینی پزشک: این تداخل از نوع افزاینده اثر درمانی است و نیازی به تغییر دوز یا فاصله زمانی مصرف ندارد.
داروهای ضد قارچ
- اسامی داروها: فلوکونازول، کتوکونازول، ایترایکونازول، نیستاتین و آمفوتریسین بی.
- نوع و مکانیسم تداخل: ترکیبات ضد قارچ به طور اختصاصی بر دیواره سلولی قارچ ها اثر می گذارند و ساختار باکتریایی لاکتوباسیل ها را تحت تاثیر قرار نمی دهند.
- اقدام بالینی پزشک: مصرف همزمان داروهای ضد قارچ با این فرآورده باکتریایی مانعی ندارد و اثربخشی پروبیوتیک را کاهش نمی دهد.
تداخل با غذاآشامیدنی ها و ترکیبات غذایی می توانند بر میزان پایداری و کلنی سازی باکتری ها در دستگاه گوارش تاثیر مستقیم بگذارند.
آشامیدنی ها و غذاهای داغ
- حرارت بالای مواد غذایی موجب تخریب دیواره سلولی و مرگ سریع باکتری های زنده می شود. پزشک باید به بیمار یادآوری کند که دارو را تنها با مایعات خنک یا هم دمای اتاق مصرف نماید.
نوشیدنی های الکلی
- اتانول موجود در مشروبات الکلی موجب آسیب به غشای باکتری ها و غیرفعال شدن فرآورده می شود. مصرف همزمان الکل با این دارو ممنوع است.
غذاها و آبمیوه های بسیار اسیدی
- مصرف همزمان دارو با آبمیوه های اسیدی مانند آب مرکبات به دلیل اسیدیته بالا می تواند زیست ناپذیری اولیه باکتری ها را کاهش دهد. رعایت فاصله زمانی سی دقیقه ای توصیه می شود.
مواد غذایی فیبری و ترکیبات پری بیوتیک
- فیبرهای رژیمی و قندهای پیچیده مانند اینولین به عنوان منبع تغذیه ای باکتری ها عمل کرده و رشد، تکثیر و کلنی سازی سویه های لاکتوباسیل را در روده تسهیل می کنند. این تداخل کاملا مثبت و سودمند است.
فرآورده های لبنی
- مصرف دارو همراه با شیر یا ماست می تواند به عنوان یک سپر حمایتی در برابر اسید معده عمل کرده و میزان عبور موفق باکتری ها به روده را افزایش دهد.
تداخل در آزمایشاتمصرف این فرآورده پروبیوتیک می تواند تغییراتی در برخی پارامترهای آزمایشگاهی ایجاد کند که ارزیابی دقیق آن ها برای پزشک ضروری است.
آزمایش کشت خون
- در بیماران بستری در بخش های ویژه یا افراد دارای کاتتر وریدی مرکزی، مصرف پروبیوتیک در صورت عبور باکتری از مخاط یا آلودگی محیطی هنگام نمونه گیری، می تواند موجب جواب مثبت کاذب در کشت خون از نظر رشد باکتری های گرام مثبت شود. پزشک باید در صورت مشاهده رشد لاکتوباسیل در کشت خون، احتمال جابجایی باکتریایی یا آلودگی نمونه را بررسی کند.
آزمایش های کشت و میکروب شناسی مدفوع
- دریافت دوزهای بالای این دارو موجب افزایش چشمگیر جمعیت باکتری های لاکتوباسیل در نمونه مدفوع می شود. این امر می تواند الگوی رشد در محیط کشت را تغییر داده یا سنجش تراکم سایر باکتری های فلور طبیعی و عوامل بیماری زا را تحت تاثیر قرار دهد.
آزمایش سنجش اسیدیته مدفوع
- تولید اسید لاکتیک و اسیدهای چرب کوتاه زنجیر توسط این ۵ گونه باکتری، موجب کاهش اسیدیته مدفوع می شود. این مسئله می تواند در تفسیر آزمایش های مربوط به بررسی سوء جذب کربوهیدرات ها یا اختلالات هضم اختلال ایجاد کند.
آزمایش سنجش کالیپروتکتین مدفوع
- کاهش التهاب مخاط روده ناشی از اثرات تنظیم کننده ایمنی پروبیوتیک می تواند سطح کالیپروتکتین مدفوع را کاهش دهد. پزشک باید توجه داشته باشد که این تغییر نشان دهنده بهبود بالینی التهاب مخاطی است و نباید به عنوان خطای آزمایشگاهی تلقی شود.
هشدار ها ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
هشدارهای بالینی و جامع مصرف
خطر بروز باکتریمی و عفونتهای سیستمیک
- مهمترین هشدار بالینی در مصرف این فرآورده، احتمال عبور باکتری زنده از مخاط روده و ورود آن به گردش خون است. پزشکان باید توجه داشته باشند که در بیماران دارای نقص شدید سیستم ایمنی، مبتلایان به بیماریهای بدخیم، گیرندگان پیوند اعضا، افراد مبتلا به سندرم روده کوتاه یا زخمهای گسترده گوارشی، مصرف این دارو میتواند منجر به باکتریمی، سپسیس و ایجاد کانونهای عفونی نوپدید شود.
خطر آلودگی موضعی و محیطی در بخشهای ویژه
- در صورت نیاز به تجویز فرآوردههای پودری یا باز کردن کپسول دارویی در بخشهای مراقبتهای ویژه، خطرات ناشی از معلق شدن ذرات باکتری در هوا وجود دارد. این ذرات میتوانند روی پانسمانها، وسایل مراقبت تنفسی یا کاتترهای وریدی مرکزی بنشینند و موجب بروز عفونتهای خطیر مرتبط با کاتتر شوند. پزشک و کادر درمان باید فرآیند آماده سازی دارو را دور از محل کاتتر بیمار انجام دهند.
خطر بروز اندوکاردیت در بیماران قلبی
- در بیماران مبتلا به اختلالات ساختاری قلب، سابقه بیماریهای دریچهای یا دارنده دریچههای مصنوعی قلب، گزارشهایی از بروز اندوکاردیت عفونی ناشی از گونههای لاکتوباسیل وجود دارد. تجویز این فرآورده در این افراد نیازمند سنجش دقیق نسبت سود به زیان و پایش علائم عفونت سیستمیک است.
تداخل با درمانهای آنتیبیوتیکی
- مصرف همزمان آنتیبیوتیکهای خوراکی یا تزریقی وسیع الطیف با فرآوردههای پروبیوتیک میتواند منجر به بی اثر شدن و نابودی باکتریهای زنده دارو شود. پزشک باید فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعت را میان زمان دریافت آنتیبیوتیک و مصرف این فرآورده لحاظ کند.
وجود مواد آلرژن و اجزای جانبی در فرمولاسیون
- برخی فرآوردههای تجاری ممکن است حاوی بقایای محیط کشت مانند پروتئینهای شیر، لاکتوز یا سویا باشند. پزشکان باید پیش از تجویز، سابقه حساسیتهای شدید دارویی و غذایی بیمار را بررسی کنند تا از بروز واکنشهای آلرژیک جلوگیری شود.
احتیاط شدید در نوزادان نارس و کموزن
- تجویز پروبیوتیکها در نوزادان بسیار نارس که سد مخاطی گوارشی تکاملنیافته دارند، باید صرفاً طبق دستورالعملهای رسمی بخشهای مراقبت ویژه نوزادان صورت گیرد، زیرا خطر انتقال باکتریایی و بروز التهاب شدید دیواره روده وجود دارد.
ضرورت ارزیابی مجدد در صورت تداوم یا تشدید علائم
- در صورتی که بیمار هنگام مصرف دارو دچار تب، اسهال شدید همراه با خون، دردهای ناگهانی و شدید شکمی یا علائم کمآبی بدن شود، مصرف فرآورده باید بلافاصله متوقف شده و بررسیهای پاراکلینیکی کامل انجام گیرد.
مسمومیت و اوردوز و روشهای درمانبه دلیل عدم جذب سیستمیک و سمیت ذاتی بسیار پایین باکتریهای پروبیوتیک، مسمومیت حاد و کشنده با مصرف دوزهای بالای ترکیب پنج گونه لاکتوباسیل در افراد دارای سیستم ایمنی سالم بسیار نادر است. با این حال، مصرف مقادیر بسیار زیاد دارو میتواند منجر به اختلالات گوارشی قابل توجه و در موارد نادر عوارض سیستمیک شود.
تظاهرات بالینی مسمومیت و مصرف بیش از حد
- اختلالات شدید گوارشی: شایعترین علائم اوردوز شامل نفخ بسیار شدید، تولید حجم بالای گاز در دستگاه گوارش، دردهای کرامپی و پیچشی شکم، احساس سنگینی و تهوع است.
- اسهال اسمزی و اسهال آبکی: دریافت دوزهای بسیار زیاد باکتری زنده و مواد جانبی همراه آن میتواند موجب تغییر اسمولاریته محتویات روده و بروز اسهال آبکی و تکرر دفع شود.
- تب و علائم عمومی: در بیماران پرخطر یا افراد دارای مخاط گوارشی آسیبدیده، اوردوز میتواند عبور باکتریها به خون را تسهیل کرده و با بروز تب، لرز و علائم التهاب سیستمیک همراه شود.
رویکرد درمانی و اقدامات بالینی درمسمومیت و اوردوز
- قطع یا کاهش سریع دوز دارو: نخستین اقدام بالینی، قطع فوری فرآورده پروبیوتیک است. در موارد خفیف، با قطع مصرف دارو، علائم گوارشی ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت به طور کامل برطرف میشوند.
- درمانهای حمایتی و علامتدرمانی گوارشی: ارزیابی وضع آب و الکترولیتهای بدن بیمار و جبران مایعات از دست رفته از طریق مایعدرمانی خوراکی یا وریدی در صورت بروز اسهال شدید الزام دارد. برای کنترل دردهای کرامپی شکم میتوان از داروهای ضد اسپاسم گوارشی تحت نظر پزشک استفاده کرد.
- تخلیه گوارشی و شستشوی معده: انجام شستشوی معده یا استفاده از شارکول فعال به طور معمول در اوردوز پروبیوتیکها توصیه نمیشود، مگر آنکه فرآورده با سایر داروهای سمی به طور همزمان مصرف شده باشد.
- مدیریت بالینی در صورت بروز باکتریمی یا سپسیس: در صورت بروز تب، لرز، افت فشار خون یا اثبات باکتریمی در کشت خون پس از اوردوز، اقدام فوری بالینی شامل قطع دارو و شروع آنتیبیوتیکهای سیستمیک است.
توصیه های دارویی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
توصیه های دارویی بیمار
ارائه آموزش های واضح و کاربردی به بیمار نقش موثری در بهبود پایبندی به درمان و پیشگیری از عوارض جانبی احتمالی دارد.
زمان و نحوه صحیح مصرف دارو
- دارو را همراه با غذا یا بلافاصله پیش از وعده اصلی غذایی میل کنید. مصرف فرآورده همراه با غذا یا یک لیوان شیر خنک به عنوان یک سپر حمایتی در برابر اسید معده عمل کرده و میزان زنده ماندن باکتری ها هنگام ورود به روده را افزایش می دهد.
پرهیز از حرارت و نوشیدنی های خاص
- دارو را هرگز با آشامیدنی های داغ، چای، قهوه یا نوشیدنی های الکلی مصرف نکنید. حرارت بالا و اتانول به سرعت باکتری های مفید زنده را نابود کرده و فرآورده را بی اثر می سازند.
رعایت فاصله زمانی با آنتی بیوتیک ها
- در صورت مصرف همزمان داروهای آنتی بیوتیک، حتما فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعت را میان زمان دریافت آنتی بیوتیک و این فرآورده پروبیوتیک رعایت کنید تا داروی آنتی بیوتیک موجب کشته شدن باکتری های مفید نگردد.
آگاهی از عوارض اولیه و گذرا
- به بیمار اطمینان دهید که بروز نفخ، احساس سنگینی یا افزایش گازهای گوارشی در یک تا دو هفته نخست شروع درمان طبیعی بوده و نشان دهنده تغییرات مثبت در ترکیب باکتری های روده است. این علائم معمولا به تدریج و با ادامه درمان برطرف می شوند.
شرایط نگهداری فرآورده
- دارو را در جای خشک، خنک و دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری کنید. در صورت درج دستورالعمل نگهداری در یخچال روی بسته بندی فرآورده، حتما آن را در دمای دو تا هشت درجه سانتی گراد نگهداری نمایید تا زنده ماندن باکتری ها تضمین شود.
علائم هشدار و ضرورت مراجعه به پزشک
- به بیمار گوشزد کنید که در صورت بروز تب بالا، اسهال شدید و خونی، دردهای ناگهانی و شدید شکمی، یا بروز علائم حساسیت پوستی و تنفسی، مصرف دارو را بلافاصله متوقف کرده و به پزشک مراجعه کند.
توصیه های دارویی مخصوص پزشکاین بخش شامل تدابیر بالینی و استراتژی های درمانی ویژه پزشکان برای بهینه سازی تجویز و ارزیابی پاسخ به درمان است.
تعدیل دوز و تدبیر شروع آرام درمان
- در بیماران حساس یا مبتلایان به سندرم روده تحریک پذیر که شکایت اصلی آنها نفخ و اتساع شکم است، پیشنهاد می شود درمان با نصف دوز درمانی استاندارد آغاز شود و ظرف مدت یک هفته به دوز کامل برسد. این اقدام میزان پایبندی بیمار به تکمیل دوره درمان را به طور چشمگیری افزایش می دهد.
ارزیابی دقیق خطرات پیش از تجویز
- پیش از تجویز فرآورده در بیماران بستری، حتما وضعیت سیستم ایمنی، سلامت دیواره روده و وجود راه های وریدی دائمی را بررسی کنید. در بیماران مبتلا به نقص شدید ایمنی، افراد بستری در بخش مراقبت های ویژه، دارندگان کاتتر وریدی مرکزی یا مبتلایان به التهاب حاد و شدید پانکراس، از تجویز این فرآورده خودداری نمایید.
احتیاط های بهداشتی هنگام آماده سازی در بیمارستان
- کادر درمان و پزشکان باید توجه داشته باشند که باز کردن کپسول ها یا حل کردن پودر پروبیوتیک نباید در نزدیکی کاتترهای وریدی یا وسایل مراقبت تنفسی بیمار انجام شود. ذرات معلق در هوا می توانند موجب آلودگی محیطی و بروز عفونت خونی مرتبط با کاتتر شوند.
مدیریت دارویی در صورت بروز سپسیس یا باکتریمی
- در صورت بروز تب غیرقابل توضیح یا اثبات ورود باکتری به خون در بیماران تحت درمان، مصرف پروبیوتیک را بلافاصله قطع کنید. با توجه به مقاومت ذاتی برخی گونه های لاکتوباسیل به داروی وانکومایسین، درمان آنتی بیوتیکی تجربی اولیه باید بر پایه داروهایی مانند آمپی سیلین به همراه جنتامایسین یا داروی کلیندامایسین تنظیم شده و سپس طبق نتیجه آزمایش حساسیت سنجی اصلاح گردد.
ارزیابی زمان پاسخ بالینی و طول دوره درمان
- برای ارزیابی اثربخشی درمانی در اختلالات عملکردی گوارش مانند سندرم روده تحریک پذیر، حداقل یک دوره چهار تا هشت هفته ای زمان لازم است. در صورت عدم مشاهده بهبود بالینی پس از این مدت، ارزیابی مجدد تشخیص و تغییر خط درمانی توصیه می شود.
پایش تداخلات دارویی در رژیم های چند دارویی
- در بیمارانی که همزمان داروهای کاهش دهنده اسید معده مصرف می کنند، میزان زنده ماندن باکتری ها افزایش می یابد. همچنین در صورت مصرف همزمان داروهای ضد قارچ خوراکی، نیازی به فاصله گذاری زمانی با این پروبیوتیک باکتریایی وجود ندارد.
دارو های هم گروه ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 5
مصرف در بارداری ثبت نشده است.