ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3 چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3

موارد مصرف تایید شده

پیشگیری و درمان اسهال ناشی از مصرف آنتی بیوتیک

• آنتی بیوتیک های وسیع الطیف با برهم زدن تعادل میکروبیوم روده، زمینه را برای اسهال ناشی از دیس بیوز و رشد بیش از حد عوامل بیماری زا هموار می سازند. مصرف همزمان این ترکیب سه گانه لاکتوباسیل موجب حفظ سد مخاطی، مهار رقابتی باکتری های بیماری زا و کاهش معنادار وقوع اسهال می شود. پزشک باید توجه داشته باشد که رعایت فاصله زمانی حداقل دو ساعته میان دریافت آنتی بیوتیک و این فرآورده برای حفظ زیست ناپذیری باکتری های مفید الزامی است.

مدیریت و کاهش علائم سندرم روده تحریک پذیر

• این فرآورده در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر، به ویژه در مبتلایان به غلبه اسهال یا الگوی مختلط، موجب کاهش دردهای کرامپی شکم، اتساع و نفخ می گردد. مکانیسم اثر شامل تولید اسیدهای چرب کوتاه زنجیر، کاهش حس درد احشایی و تعدیل التهاب موضعی درجه پایین در مخاط روده است. دوره درمانی حداقل چهار تا هشت هفته ای برای ارزیابی پاسخ بالینی بیمار پیشنهاد می شود.

درمان کمکی در گاستروانتریت حاد عفونی

• در عفونت های حاد گوارشی ویروسی و باکتریایی غیر تهاجمی در کودکان و بزرگسالان، تجویز این ترکیب سه گانه به عنوان درمان مکمل در کنار جبران آب و الکترولیت ها، طول دوره اسهال را بین بیست و چهار تا سی و شش ساعت کاهش می دهد. این باکتری ها با ترشح ترکیبات ضد میکروبی و تقویت اتصالات محکم سلولی، دفع عوامل بیماری زا را سرعت می بخشند.

بهبود هضم و کاهش علائم عدم تحمل لاکتوز

• گونه های موجود در این فرآورده دارای فعالیت آنزیمی بتا گالاکتوزیداز هستند. این آنزیم در درون مجرای روده به تجزیه و هضم قند لاکتوز کمک کرده و از تخمیر آن توسط باکتری های گازساز جلوگیری می نماید. این امر موجب کاهش اسهال، درد شکم و نفخ ناشی از مصرف فرآورده های لبنی در افراد دچار نقص آنزیم لاکتاز می گردد.

بازسازی فلور طبیعی روده پس از عفونت یا درمان های دارویی

• پس از اتمام دوره های درمانی با داروهای شیمی درمانی، درمان های شیمیایی سنگین یا عفونت های شدید گوارشی، میکروبیوم روده دچار آسیب گسترده می شود. تجویز این ترکیب دارویی تسریع کننده روند بازسازی اکوسیستم طبیعی روده، بهبود بازجذب مایعات و ارتقای سد دفاعی بدن می باشد.

موارد مصرف خارج برچسب

درمان کمکی در ریشه کنی باکتری هلیکوباکتر پیلوری

• افزودن این فرآورده پروبیوتیک به رژیم های درمانی سه دارویی یا چهار دارویی ریشه کنی هلیکوباکتر پیلوری، نرخ موفقیت ریشه کنی را افزایش داده و به طور چشمگیری عوارض جانبی ناشی از آنتی بیوتیک های سنگین مانند طعم فلزی دهان، تهوع و اسهال را کاهش می دهد. این اثر ناشی از رقابت مستقیم بر سر مواضع اتصال به مخاط معده و ترشح باکتریوسین ها است.

پیشگیری و درمان کمکی عفونت های عود کننده واژینال

• در زنان مبتلا به واژینوز باکتریایی عود کننده یا کاندیدیازیس واژینال، مصرف خوراکی این ترکیب سه گانه لاکتوباسیل با مهاجرت و کلنی سازی در ناحیه پرینه و واژن، به بازگرداندن اسیدیته طبیعی محیط واژن و تولید پراکسید هیدروژن کمک می کند. این درمان مکمل، میزان عود عفونت ها را پس از درمان دارویی اصلی به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.

کنترل و حفظ دوره خاموشی در بیماری های التهابی روده

• در بیماران مبتلا به کولیت اولسروز خفیف تا متوسط یا افراد دارای التهاب مخزن پاوچ پس از جراحی، این فرآورده می تواند به عنوان درمان کمکی برای حفظ دوره خاموشی بیماری استفاده شود. این دارو با تنظیم ترشح سیتوکین های پیش التهابی و تقویت لایه موکوسی، از بروز شعله وری های جدید جلوگیری می کند.

کاهش خطر و کنترل درماتیت اتوپیک در کودکان

• تجویز این فرآورده در زنان باردار دارنده سابقه آلرژی شدید و سپس تجویز آن به نوزادان در ماه های نخست زندگی، پاسخ ایمنی را به سمت تعادل هدایت کرده و خطر بروز درماتیت اتوپیک و اگزما را کاهش می دهد. همچنین در کودکان مبتلا، می تواند موجب کاهش شدت علائم پوستی و خارش گردد.

درمان کمکی در مدیریت انسفالوپاتی کبدی

• در بیماران مبتلا به سیروز کبدی و انسفالوپاتی، این ترکیب با کاهش باکتری های تولیدکننده آنزیم اوره آز در کولون و اسیدی کردن محیط روده، جذب آمونیاک را کاهش داده و دفع آن را تسهیل می نماید. این اقدام می تواند به عنوان درمان مکمل در کنار داروهای اصلی کاهش دهنده آمونیاک به کار رود.

پیشگیری از انترکولیت نکروز دهنده در نوزادان نارس

• در بخش های مراقبت ویژه نوزادان، با رعایت پروتکل های بسیار دقیق بالینی و عدم وجود نقص ایمنی یا کاتترهای خطرناک، استفاده از این فرآورده می تواند میزان نفوذپذیری دیواره روده را کاهش داده و خطر بروز انترکولیت نکروز دهنده را در نوزادان نارس کاهش دهد.

مکانیسم اثر ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3

مکانیسم اثر این ترکیب سه گانه بسیار گسترده و چندوجهی است و شامل اعمال اثرات مستقیم ضد میکروبی، تقویت سد مخاطی و تعدیل پاسخ‌های ایمنی در مجرای گوارش می‌شود.

مهار رقابتی و مانع شدن از اتصال پاتوژن‌ها

• گونه‌های لاکتوباسیل موجود در این فرآورده با میل ترکیبی بالا به گیرنده‌های گلیكوپروتئینی سلول‌های پوششی روده متصل می‌شوند. این اتصال موضعی موجب اشغال فیزیکی نقاط اتصال شده و از چسبندگی، کلنی سازی و نفوذ باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌های بیماری‌زا به دیواره روده جلوگیری می‌کند.

تولید ترکیبات ضد میکروبی و اسیدی کردن محیط مجرا

• این باکتری‌ها با متابولیزه کردن قندها، مقدار زیادی اسید لاکتیک و اسید استیک تولید می‌کنند که موجب کاهش اسیدیته مجرای روده می‌شود. محیط اسیدی ایجاد شده، رشد و تکثیر باکتری‌های گرم منفی و عوامل بیماری‌زا را مهار می‌کند. علاوه بر این، ترشح پپتیدهای ضد میکروبی موسوم به باکتریوسین‌ها و تولید پراکسید هیدروژن به طور مستقیم موجب تخریب دیواره سلولی و نابودی پاتوژن‌ها می‌گردد.

تقویت ساختار و عملکرد سد دفاعی مخاط روده

• این سه گونه باکتری با بیان بیشتر و تحریک ساخت پروتئین‌های اتصالات محکم مانند اوکلودین و پروتئین‌های منطقه مسدودکننده، یکپارچگی ساختاری دیواره روده را افزایش می‌دهند. این امر نفوذپذیری روده را کاهش داده و از عبور سموم و ترکیبات التهاب‌زا به ترشحات بافتی و خون جلوگیری می‌کند. همچنین این فرآورده ترشح لایه موکوسی توسط سلول‌های جام‌شکل روده را تحریک می‌نماید.

تعدیل پاسخ‌های ایمنی موضعی و سیستمیک

• این باکتری‌ها از طریق تعامل با سلول‌های عرضه کننده آنتی‌ژن در مخاط روده، تولید و ترشح ایمونوگلوبولین ای مخاطی را افزایش می‌دهند که نقش اصلی را در ایمنی سطحی گوارش دارد. علاوه بر این، با کاهش تولید فاکتورهای پیش‌التهابی مانند فاکتور نکروز تومور آلفا، اینترلوکین هشت و اینترلوکین شش، و در مقابل با تحریک ترشح سایپوکین‌های ضد التهابی مانند اینترلوکین ده، وضعیت ایمنی روده را به سمت تعادل و کاهش التهاب هدایت می‌کنند.

فعالیت‌های آنزیمی و متابولیکی در مجرا

• گونه‌های موجود در فرآورده دارای فعالیت آنزیمی بتا گالاکتوزیداز هستند که به تجزیه قند لاکتوز در مجرای روده کمک می‌کند. همچنین با فعالیت آنزیم هیدرولاز نمک‌های صفراوی، در متابولیسم اسیدهای صفراوی و تنظیم امولسیون چربی‌ها نقش ایفا می‌کنند.

فارماکوکینتیک ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3

ویژگی‌های فارماکوکینتیک فرآورده‌های پروبیوتیک زنده با داروهای شیمیایی معمول متفاوت است، زیرا این ارگانیسم‌ها به جای جذب سیستمیک، عمل درمانی خود را به صورت موضعی در مجرای گوارش انجام می‌دهند.

جذب

• در افراد دارای سلامت عمومی و سد مخاطی سالم، جذب سیستمیک برای این باکتری‌ها وجود ندارد و میزان جذب صفر تلقی می‌شود. هدف درمانی، حضور و فعالیت باکتری‌های زنده در داخل مجرای گوارش است. ورود یا جابجایی باکتری‌ها از دیواره روده به جریان خون، یک پدیده نادر و بیماری‌شناختی است که تنها در بیماران دچار نقص شدید ایمنی یا آسیب‌های گسترده مخاطی رخ می‌دهد.

توزیع

• این فرآورده توزیع بافتی یا سیستمیک در ارگان‌های بدن ندارد. توزیع موضعی آن شامل استقرار و پراکندگی باکتری‌ها در طول لایه مخاطی روده باریک به ویژه بخش انتهایی آن و روده بزرگ است. باکتری‌ها در لایه موکوسی حاشیه سلول‌های پوششی کلنی‌سازی موقت انجام می‌دهند و در سراسر مجرای گوارش پخش می‌شوند.

متابولیسم

• این فرآورده تحت تاثیر سیستم‌های آنزیمی کبدی مانند سیتوکروم‌ها قرار نمی‌گیرد و متابولیسم دارویی کلاسیک ندارد. در عوض، باکتری‌های زنده موجود در داروی مصرفی، فعالیت‌های متابولیکی زیستی در مجرای روده انجام می‌دهند. آنها کربوهیدرات‌های غیرقابل هضم و فیبرها را تخمیر کرده و آنها را به اسیدهای چرب کوتاه زنجیر مانند استات، پروپیونات و بوتیرات تبدیل می‌کنند که منبع انرژی اصلی برای سلول‌های پوششی کولون محسوب می‌شوند.

دفع

• دفع این فرآورده به طور کامل از طریق دستگاه گوارش و همراه با مدفوع صورت می‌گیرد. بخشی از باکتری‌ها طی عبور از دستگاه گوارش از بین می‌روند و بخشی دیگر به صورت زنده دفع می‌شوند. پس از قطع مصرف دارو، تراکم این باکتری‌ها در مدفوع به تدریج کاهش یافته و معمولاً ظرف چند روز تا دو هفته، وضعیت فلور روده به حالت پایه پیش از درمان باز می‌گردد.

منع مصرف ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3

موارد منع مصرف در بیماری
مصرف این فرآورده در برخی بیماری‌ها و شرایط بالینی خاص به دلیل خطر ابتلا به عفونت‌های سیستمیک، به طور مطلق یا نسبی ممنوع است.

بیماران مبتلا به نقص شدید سیستم ایمنی

• تجویز این فرآورده در بیماران مبتلا به بیماری‌های نقص ایمنی اولیه یا ثانویه، افراد مبتلا به مراحل پیشرفته عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی، بیماران تحت دریافت دوزهای بالای داروهای سرکوب کننده ایمنی، پیوند اعضا و مبتلایان به سرطان‌های خون به طور مطلق ممنوع است. در این شرایط، خطر جابجایی باکتری زنده از جدار روده به گردش خون و بروز باکتریمی و عفونت سیستمیک بسیار بالا است.

دارندگان کاتترهای وریدی مرکزی و پورت‌های عروقی

• حضور راه وریدی دائمی یک منبع خطر جداگانه برای عفونت‌های خونی محسوب می‌شود. در صورت باز کردن کپسول یا مخلوط کردن پودر پروبیوتیک در محیط، ذرات باکتریایی معلق در هوا می‌توانند روی کاتتر یا محل ورود آن بنشینند و موجب بروز عفونت‌های خطیر خونی ناشی از کاتتر شوند. از این رو تجویز فرآورده در دارندگان راه وریدی مرکزی ممنوع است.

بیماران مبتلا به اختلالات شدید ساختاری یا دریچه ای قلب

• در بیماران دارای دریچه‌های مصنوعی قلب، سابقه اندوکاردیت یا اختلالات ساختاری شدید قلبی، مصرف فرآورده‌های حاوی گونه‌های زنده لاکتوباسیل ممنوعیت نسبی تا مطلق دارد. گزارش‌های بالینی معتبر نشان می‌دهند که کلنی سازی این باکتری‌ها روی دریچه‌های آسیب‌دیده قلب می‌تواند موجب بروز اندوکاردیت عفونی شود.

بیماران مبتلا به آسیب‌های گسترده مخاط گوارش و پانکراتیت حاد

• در بیماران مبتلا به بیماری‌های التهابی فعال و شدید روده، زخم‌های عمیق گوارشی، سندرم روده کوتاه شدید، انسداد مکانیکی روده، ایسکمی گوارشی و همچنین بیماران مبتلا به پانکراتیت حاد شدید، تجویز این فرآورده ممنوع است. از بین رفتن سد مخاطی در این بیماری‌ها، عبور باکتری به ترشحات بافتی و عروق را تسهیل می‌کند.

بیماران بدحال بستری در بخش‌های مراقبت ویژه

• در بیماران مبتلا به نارسایی چند ارگان، شوک عفونی یا افراد تحت تهویه مکانیکی در بخش مراقبت‌های ویژه، تجویز پروبیوتیک‌های زنده به دلیل خطر بالای جابجایی باکتریایی و پاسخ‌های التهابی نامناسب ممنوع است.

موارد منع مصرف بارداری و شیردهی
ارزیابی ایمنی تجویز فرآورده‌های زنده باکتریایی در دوران بارداری و شیردهی نیازمند دقت ویژه بالینی است.

بارداری های پرخطر و دارای عوارض سیستمیک

• اگرچه مصرف سویه‌های استاندارد لاکتوباسیل در بارداری‌های طبیعی و بدون عارضه برای بهبود عملکرد گوارش ایمن تلقی می‌شود، اما تجویز این فرآورده در زنان بارداری که دچار عوارض شدید نظیر مسمومیت بارداری شدید، دیابت کنترل نشده همراه با آسیب عروقی، بیماری‌های خودایمنی فعال یا عفونت‌های سیستمیک هستند ممنوع است. تغییرات ایمونولوژیک در بارداری همراه با بیماری‌های زمینه‌ای خطر جابجایی باکتریایی را افزایش می‌دهد.

شرایط خاص در دوران شیردهی

• در شرایط عادی، باکتری‌های پروبیوتیک از مخاط سالم گوارش جذب نمی‌شوند و وارد شیر مادر نمی‌گردند. اما در صورت ابتلا مادر شیرده به اختلالات شدید گوارشی، زخم‌های فعال روده یا نقص ایمنی، تجویز دارو ممنوع است. زیرا خطر بروز باکتریمی در مادر و انتقال غیرمستقیم آلودگی موضعی به نوزاد وجود دارد.

موارد منع مصرف کودکان
تجویز فرآورده‌های پروبیوتیک زنده در طب کودکان نیازمند سنجش دقیق سن، وزن و شرایط بالینی کودک است.

نوزادان نارس و بسیار کم وزن

• تجویز این فرآورده در نوزادان نارس و نوزادان با وزن کمتر از هزار و پانصد گرم ممنوعیت مطلق دارد. طبق هشدار سازمان‌های معتبر بین المللی نظیر سازمان غذا و داروی ایالات متحده، نوزادان نارس به دلیل ناتکامل شدید سد دفاعی روده و سیستم ایمنی، در معرض خطر بالای ابتلا به باکتریمی، سپسیس و التهاب شدید دیواره روده ناشی از دریافت باکتری‌های پروبیوتیک زنده قرار دارند.

کودکان مبتلا به نقص ایمنی و بیماری‌های بدخیم

• تجویز فرآورده در کودکانی که تحت درمان شیمی‌درمانی یا پرتو‌درمانی قرار دارند، کودکان مبتلا به بیماری‌های نقص ایمنی مادرزادی و کودکانی که داروهای سرکوب کننده ایمنی مصرف می‌کنند ممنوع است.

کودکان دارای سوندها و راه های عروقی دائمی

• در کودکان مبتلا به بیماری‌های مزمن که دارای کاتترهای وریدی، لوله‌های تغذیه معده‌ای یا سوند جراحی هستند، به دلیل خطر بالایی که در آلودگی عرضی و بروز عفونت‌های سیستمیک وجود دارد، مصرف این دارو ممنوع می‌باشد.

کودکان بستری در بخش‌های مراقبت ویژه کودکان و نوزادان

• تجویز خودسرانه یا روتین این فرآورده در بستری‌های بخش‌های مراقبت ویژه کودکان، به ویژه پس از جراحی‌های بزرگ احشایی و قلبی ممنوع است و تنها باید طبق پروتکل‌های بسیار محدود بالینی ارزیابی شود.

عوارض جانبی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3

عوارض شایع گوارشی (شیوع بین یک تا ده درصد)
این عوارض عمدتا در شروع دوره درمان رخ می دهند و ناشی از تغییرات موقت در محیط میکروبی روده و فرآیندهای تخمیری هستند.

نفخ و اتساع شکم

• این عارضه شایع ترین واکنش ناخواسته دارویی است که در حدود سه تا هشت درصد از بیماران مشاهده می شود. بروز آن به ویژه در یک تا دو هفته نخست شروع درمان رخ می دهد و علت آن تغییر در الگوی تولید گاز ناشی از کلنی سازی باکتری ها است. این عارضه با ادامه درمان به تدریج کاهش می یابد.

افزایش گازهای گوارشی

• شیوع این عارضه در حدود دو تا پنج درصد از بیماران گزارش شده است. این حالت گذرا بوده و معمولا نیازی به قطع مصرف دارو ندارد.

تغییر در قوام مدفوع و اسهال خفیف

• در حدود یک تا سه درصد از افراد بروز می کند. این عارضه ناشی از تغییرات موقت در حجم اسیدهای چرب کوتاه زنجیر و اسمولالیته مجرای روده است و ظرف چند روز برطرف می گردد.

دردها و اسپاسم های خفیف شکمی

• شیوع این عارضه بین یک تا دو درصد برآورد می شود و بیشتر در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر در روزهای ابتدایی درمان دیده می شود.

عوارض غیرشایع (شیوع بین یک دهم درصد تا یک درصد)
این عوارض درصد کمی از بیماران را درگیر می کنند و غالبا خفيف و خودمحدودشونده هستند.

تهوع و ناراحتی معده

• شیوع آن کمتر از یک درصد است و بیشتر در صورت مصرف دارو با شکم خالی یا بدون همراهی با غذا رخ می دهد.

یبوست گذرا

• در حدود یک دهم تا نیم درصد از بیماران دیده می شود که به دلیل تغییرات اولیه در حرکات کرمی روده ایجاد می گردد.

واکنش های پوستی خفیف

• مانند کهیر خارش دار، راش های پوستی خفيف یا قرمزی پوست که شیوعی کمتر از نیم درصد دارد. این عارضه عمدتا ناشی از حساسیت خفیف به مواد جانبی موجود در فرمولاسیون دارو یا پروتئین های محیط کشت است.

سردرد و سرگیجه خفیف

• در کمتر از نیم درصد بیماران گزارش شده است و معمولا ارتباط مستقیم آن با فرآورده به اثبات نرسیده است.

عوارض نادر و بسیار نادر (شیوع کمتر از یک صدم درصد)
این عوارض بسیار نادر بوده و وقوع آنها عمدتا به بیماران دارای شرایط خاص بالینی و زمینه ای محدود می شود.

ورود باکتری به خون یا باکتریمی

• شیوع این عارضه در جمعیت عمومی بسیار پایین و کمتر از یک صدم درصد است. اما در بیماران بستری در بخش مراقبت های ویژه، افراد دارای نقص شدید سیستم ایمنی، یا دارندگان کاتتر وریدی مرکزی، میزان خطر می تواند تا حدود یک تا دو درصد افزایش یابد.

التهاب عفونی دریچه های قلب یا اندوکاردیت

• بسیار نادر بوده و شیوع آن کمتر از یک صدم درصد است. این عارضه تنها به صورت گزارش های موردی در بیماران دارای دریچه مصنوعی قلب یا ناهنجاری های شدید ساختاری قلبی ثبت شده است.

عفونت های شدید سیستمیک و سپسیس

• شیوع این عارضه در افراد سالم کمتر از یک صدم درصد است، اما در نوزادان بسیار نارس و کم وزن گزارش شده و یک خطر حیاتی محسوب می شود.

واکنش های شدید آلرژیک و آنوفیلاکسی

• شیوع کمتر از یک صدم درصد دارد و بیشتر در افرادی که حساسیت شدید به بقایای پروتئین های شیر یا سویا در فرآورده دارند مشاهده می گردد.

توصیه های مدیریت بالینی عوارض برای پزشک

تدبیر کاهش عوارض گوارشی اولیه

• برای بیماران حساس، شروع درمان با نصف دوز درمانی و افزایش تدریجی آن ظرف یک هفته، نفخ و اتساع شکم را به حداقل می رساند.

اقدام بالینی در صورت بروز عوارض سیستمیک

• در صورت بروز تب غیرقابل توضیح، لرز یا علائم عفونت خونی در بیماران پرخطر، مصرف فرآورده باید بلافاصله قطع شده و کشت خون همراه با ارزیابی های تشخیصی کامل انجام گیرد.

تداخلات دارویی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3

تداخلات دارویی مهم
این فرآورده با برخی گروه‌های دارویی تداخلات بالینی با درجات متفاوت ایجاد می‌کند که نیازمند مدیریت دقیق زمان‌بندی مصرف یا پایش بالینی بیمار توسط پزشک است.

آنتی‌بیوتیک‌های وسیع‌الطیف و اختصاصی

• نام داروها: آزیترومایسین، آموکسی‌سیلین، سیپروفلوکساسین، سفالکسین، دوکسی‌سایکلین، مترونیدازول، کوتریموکسازول، اریترومایسین، کلاریدروپاتین، جنتا مایسین، وانکومایسین، کلیندامایسین.
• نوع تداخل: تداخل کاهش‌دهنده اثر پروبیوتیک.
• توضیحات بالینی: آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی و تزریقی به صورت مستقیم موجب کشته شدن و نابودی باکتری‌های زنده لاکتوباسیل در مجرای گوارش می‌شوند و اثربخشی فرآورده پروبیوتیک را به شدت کاهش می‌دهند. جهت مدیریت این تداخل، پزشک باید به بیمار توصیه کند که حتما فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعت را میان زمان دریافت داروی آنتی‌بیوتیک و فرآورده پروبیوتیک رعایت نماید.

داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی

• نام داروها: تاکرولیموس، سیکلوسپورین، مایکوفنولات موفتیل، آزاتیوپرین، متوترکسات، پردنیزولون، دگزامتازون، هیدروکورتیزون، اینفلیکسی مب، آدالیمومب.
• نوع تداخل: تداخل ایمنی‌شناختی و افزایش خطر عفونت سیستمیک.
• توضیحات بالینی: مصرف همزمان باکتری‌های زنده پروبیوتیک با داروهای سرکوب‌کننده ایمنی یا کورتیکواستروئیدهای دوز بالا در بیماران پیوندی یا دچار بیماری‌های خودایمنی، خطر جابجایی باکتری از مخاط روده به گردش خون و بروز باکتریمی، سپسیس و اندوکاردیت را افزایش می‌دهد. مصرف این فرآورده در بیماران تحت درمان با سرکوب‌کننده‌های ایمنی قوی توصیه نمی‌شود.

داروهای ضد قارچ خوراکی و سیستمیک

• نام داروها: فلوکونازول، ایتراکونازول، کتوکونازول، نیستاتین، آمفوتریسین بی، تر بینافین.
• نوع تداخل: عدم وجود تداخل بالینی معنی‌دار.
• توضیحات بالینی: داروهای ضد قارچ بر ساختار دیواره سلولی قارچ‌ها اثر می‌گذارند و هیچ‌گونه فعالیت ضد باکتریایی روی گونه‌های لاکتوباسیل ندارند. بنابراین مصرف همزمان آنها بمانعی ندارد و نیازی به رعایت فاصله زمانی بین مصرف داروهای ضد قارچ و این پروبیوتیک باکتریایی وجود ندارد.

داروهای کاهش‌دهنده اسید معده

• نام داروها: اومپرازول، پانتوپرازول، اس اومپرازول، لانزوپرازول، فاموتیدین، سایمتیدین.
• نوع تداخل: تداخل افزاینده بقا و اثر پروبیوتیک.
• توضیحات بالینی: کاهش اسیدیته معده توسط مهارکننده‌های پمپ پروتون یا بلوک‌کننده‌های گیرنده هیستامین، میزان تخریب باکتری‌های پروبیوتیک در سد اسیدی معده را کاهش داده و موجب افزایش زیست‌ناپذیری و ورود حجم بیشتری از باکتری‌های زنده به روده می‌شود. این تداخل از نظر بالینی سودمند بوده و نیازی به تغییر دوز ندارد.

داروهای ضد اسهال مهارکننده حرکات روده

• نام داروها: لوپرامید، دیفنوکسیلات.
• نوع تداخل: تداخل مکمل و احتیاطی.
• توضیحات بالینی: کند کردن حرکات روده توسط این داروها می‌تواند زمان ماندگاری باکتری‌های پروبیوتیک را در مجرا افزایش دهد. در اسهال‌های عفونی حاد، مصرف همزمان داروی مهارکننده حرکات روده به دلیل خطر کند کردن دفع پاتوژن‌ها باید با احتیاط صورت گیرد.

تداخل با غذا
عادات غذایی و زمان‌بندی مصرف وعده‌ها اثر مستقیمی بر زیست‌ناپذیری باکتری‌ها و اثربخشی درمانی دارند.

همراهی با وعده غذایی یا شیر

• مصرف این فرآورده همراه با غذا یا بلافاصله پیش از وعده غذایی اصلی، به عنوان یک سپر حمایتی در برابر اسید معده و آنزیم‌های گوارشی عمل می‌کند. حضور چربی‌ها و پروتئین‌های غذایی با بالابردن میزان اسیدیته معده، مانع از نابودی باکتری‌ها شده و میزان زنده ماندن آنها هنگام ورود به روده باریک را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

نوشیدنی‌ها و غذاهای داغ

• مصرف دارو همراه با چای، قهوه، سوپ یا هرگونه نوشیدنی و غذای داغ موجب تخریب سریع غشای سلولی باکتری‌های زنده و غیرفعال شدن آنها می‌شود. لازم است دارو فقط با آشامیدنی‌های خنک یا هم‌دما با محیط مصرف شود.

مشروبات الکلی

• الکل دارای اثرات ضد میکروبی مستقیم بوده و می‌تواند باکتری‌های پروبیوتیک را نابود کند. همچنین مصرف الکل سد دفاعی مخاط روده را تضعیف کرده و اثرات ترمیمی پروبیوتیک را خنثی می‌سازد.

غذاهای حاوی فیبر و پیش‌زیست‌ها

• مصرف همزمان فیبرهای خوراکی، موز، سیر، پیاز و حبوبات اثرات مثبتی بر رشد و کلنی‌سازی لاکتوباسیل‌ها در کولون دارد و فرآیند تولید اسیدهای چرب کوتاه زنجیر را تقویت می‌کند.

تداخل در آزمایشات
شناخت تداخلات احتمالی پروبیوتیک‌ها در تست‌های آزمایشگاهی برای تفسیر صحیح نتایج پاراکلینیک توسط پزشک اهمیت دارد.

کشت مستقیم مدفوع و آنالیز میکروبیولوژی

• مصرف این فرآورده می‌تواند تعداد کلنی‌های باکتری‌های گرم مثبت و گونه‌های لاکتوباسیل را در آزمایش کشت مدفوع به طور کاذب افزایش دهد. در صورت نیاز به بررسی دقیق عفونت‌های باکتریایی مدفوع یا ارزیابی دیس‌بیوز، بهتر است نمونه‌گیری پیش از شروع پروبیوتیک یا چند روز پس از قطع آن انجام شود.

تست‌های آنتی‌ژن و سنجش‌های ایمونولوژیک مدفوع

• این فرآورده تداخلی در نتایج تست‌های تشخیص سریع آنتی‌ژن برای ویروس‌های گوارشی مانند روتاویروس یا سموم باکتریایی مانند سم کلوستریدیوم دیفیسیل ایجاد نمی‌کند و موجب نتایج مثبت یا منفی کاذب در این سنجش‌ها نمی‌شود.

تست‌های خونی شیمی بالینی و سلولی

• مصرف پروبیوتیک هیچ‌گونه تداخل مستقیمی در پارامترهای روتین خونی از جمله شمارش کامل سلول‌های خون، تست‌های عملکرد کبد، تست‌های کلیوی، قند خون و چربی‌های خون ایجاد نمی‌کند.

کشت خون در بیماران بدحال یا تب‌دار

• در بیماران دارای نقص ایمنی یا بستری در بخش مراقبت‌های ویژه، در صورت بروز تب و انجام کشت خون، ممکن است رشد گونه‌های لاکتوباسیل مشاهده شود. این نتیجه نشان‌دهنده جابجایی باکتریایی واقعی و باکتریمی بوده و نباید به عنوان آلودگی ازمایشگاهی تلقی گردد.

هشدار ها ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3

هشدار ها بصورت کامل و جامع کاربردی
اگرچه گونه های مختلف لاکتوباسیل به طور کلی ایمن محسوب می شوند، اما توجه به هشدار های بالینی زیر جهت حفظ ایمنی بیماران در بیمارستان و مطب ضروری است.

خطر بروز باکتریمی و عفونت های شدید سیستمیک

• در بیماران مبتلا به نقص سیستم ایمنی، مبتلایان به سرطان های خونی، افراد تحت درمان با داروهای سرکوب کننده ایمنی، و بیماران دارای پیوند اعضا، احتمال جابجایی باکتری از دیواره روده به گردش خون وجود دارد. پزشک باید در صورت بروز تب غیرقابل توضیح، لرز یا علائم عفونت سیستمیک، مصرف فرآورده را بلافاصله قطع کرده و ارزیابی های تشخیصی را آغاز نماید.

هشدار اکید در نوزادان نارس و بسیار کم وزن

• طبق هشدار مراجع دارویی بین المللی، تجویز پروبیوتیک های زنده در نوزادان نارس با وزن بسیار پایین می تواند موجب بروز سپسیس، التهاب شدید دیواره روده و مرگ شود. مصرف این فرآورده در این گروه سنی حساس به هیچ عنوان توصیه نمی گردد.

احتیاط های شدید در بیماران دارای کاتتر وریدی مرکزی

• در بیماران بستری دارای راه های عروقی دائمی، ذرات معلق حاصل از باز کردن کپسول یا حل کردن پودر پروبیوتیک در هوا می توانند موجب آلودگی محیطی وسایل تزریق و کاتتر شوند. این امر منجر به بروز عفونت های خونی خطیر مرتبط با کاتتر می گردد. آماده سازی فرآورده باید حتما در خارج از اتاق بیمار و دور از خطوط وریدی انجام شود.

خطر اندوکاردیت و التهاب عفونی دریچه های قلب

• در بیماران دارای دریچه مصنوعی قلب، سابقه اندوکاردیت یا آسیب های ساختاری شدید قلبی، مصرف باکتری های زنده خطر کلنی سازی روی دریچه ها را افزایش می دهد. ارزیابی دقیق نسبت سود به زیان پیش از تجویز در این بیماران الزامی است.

اختلال در یکپارچگی مخاط دستگاه گوارش

• در بیماران مبتلا به بیماری های التهابی حاد و شدید روده، زخم های عمیق گوارشی، سندرم روده کوتاه و ایسکمی روده، کاهش قدرت سد مخاطی می تواند زمینه ساز ورود باکتری ها به بافت ها و عروق شود.

واکنش های شدید آلرژیک و حساسیت مفرط

• فرآورده های پروبیوتیک ممکن است حاوی بقایای محیط کشت مانند پروتئین های شیر یا سویا باشند. در بیماران با سابقه حساسیت شدید به این مواد، احتمال بروز واکنش های شدید آلرژیک و آنوفیلاکسی وجود دارد و باید احتیاط لازم صورت گیرد.

مسمومیت و اوردوز ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3 و درمان
شناخت علائم ناشی از مصرف بیش از حد و استراتژی های بالینی مدیریت آن، امکان اتخاذ تصمیمات درمانی سریع و موثر را برای پزشک فراهم می سازد.

توصیف مسمومیت زایی و سمیت حاد

• گونه های لاکتوباسیل دارای درجه سمیت حاد بسیار پایینی هستند و مصرف دوزهای بسیار بالاتر از حد درمانی در افراد با سیستم ایمنی سالم، منجر به مسمومیت شدید ارگانیک یا مرگ نمی شود. با این حال، ورود حجم عظیمی از باکتری های زنده به روده می تواند تعادل اکوسیستم گوارشی را موقتا برهم بزند.

علائم و نشانه های بالینی مسمومیت و اوردوز

• مهم ترین علائم مصرف بیش از حد شامل اختلالات شدید گوارشی از جمله نفخ دردناک، اتساع گسترده شکم، اسپاسم و دردهای شدید شکمی، افزایش زیاد گازهای گوارشی، اسهال شدید و شلی مدفوع، و تهوع می باشد. در بیماران دارای نقص ایمنی یا اختلالات ساختاری روده، اوردوز به شدت خطر جابجایی باکتریایی و بروز سپسیس را افزایش می دهد.

پروتکل درمانی و تدابیر بالینی در مسمومیت و اوردوز

• قطع فوری فرآورده: نخستین اقدام بالینی، قطع کامل مصرف دارو و تحت نظر قرار دادن بیمار است.
• درمان های حمایتی و علامتی: ارزیابی وضعیت دهیدراتاسیون و اصلاح اختلالات آب و الکترولیت ناشی از اسهال شدید با تجویز مایعات خوراکی یا وریدی انجام می شود. برای کنترل اسپاسم های شدید شکمی می توان از داروهای ضد اسپاسم گوارشی استفاده کرد.
• شستشوی معده و زغال فعال: شستشوی معده یا استفاده از زغال فعال به طور روتین توصیه نمی شود، مگر اینکه اوردوز شدید و انبوه در ساعات نخست مصرف رخ داده باشد یا مصرف همزمان با سایر داروهای سمی وجود داشته باشد.
• درمان آنتی بیوتیکی در صورت بروز سپسیس: اگر در اثر اوردوز، علائم عفونت سیستمیک، تب، یا باکتریمی در بیمار ظاهر شود، باید بلافاصله نمونه کشت خون تهیه شده و درمان آنتی بیوتیکی آغاز گردد. پزشک باید توجه داشته باشد که برخی سویه های لاکتوباسیل به داروی وانکومایسین مقاومت ذاتی دارند. از این رو، رژیم های درمانی متکی بر آمپی سیلین همراه با جنتامایسین، یا داروهای کلیندامایسین و اریترومایسین به عنوان انتخاب های اول درمانی مطرح هستند.
• عدم کاربرد دیالیز: دیالیز خونی یا صفاقی در دفع این ارگانیسم های زنده باکتریایی هیچ نقشی ندارد و غیرموثر است.

توصیه های دارویی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 3

توصیه‌های دارویی بیمار
ارائه آموزش‌های شفاف و کاربردی به بیمار، نحوه صحیح مصرف و شرایط نگهداری دارو را تضمین می‌کند و از افت اثربخشی درمانی جلوگیری می‌نماید.

زمان‌بندی و نحوه صحیح مصرف دارو

• بیمار باید دارو را ترجیحا همراه با وعده غذایی اصلی یا بلافاصله پیش از آن مصرف کند. حضور غذا در معده به کاهش اسیدیته کمک کرده و میزان زنده ماندن باکتری‌های پروبیوتیک را هنگام ورود به روده افزایش می‌دهد. دارو باید با یک لیوان کامل آب خنک یا هم‌دما با اتاق بلعیده شود.

پرهیز از مصرف همراه با مایعات و غذاهای داغ

• به بیمار تاکید شود که از بلعیدن کپسول یا مخلوط کردن پودر دارویی با چای، قهوه، سوپ یا سایر نوشیدنی‌ها و غذاهای داغ خودداری کند، زیرا حرارت بالا موجب تخریب و نابودی باکتری‌های زنده موجود در دارو می‌شود.

رعایت فاصله زمانی با داروهای آنتی‌بیوتیک

• در صورتی که بیمار همزمان تحت درمان با داروهای آنتی‌بیوتیک قرار دارد، باید حتما فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعت میان زمان مصرف آنتی‌بیوتیک و این فرآورده پروبیوتیک را رعایت کند تا از کشته شدن باکتری‌های مفید توسط آنتی‌بیوتیک جلوگیری شود.

شرایط مناسب نگهداری فرآورده

• بیمار باید دارو را دور از تابش مستقیم نور خورشید، رطوبت و حرارت نگهداری کند. بسته به نوع فرمولاسیون و دستور کارخانه سازنده، برخی فرآورده‌ها نیازمند نگهداری در یخچال با دمای دو تا هشت درجه سانتی‌گراد هستند و برخی دیگر در دمای اتاق قابل نگهداری می‌باشند. توجه به مندرجات روی بسته بندی ضروری است.

مدیریت عوارض گوارشی اولیه و گذرا

• به بیمار اطمینان داده شود که بروز علائمی مانند نفخ خفیف، احساس اتساع شکم یا افزایش گازهای گوارشی در یک تا دو هفته نخست شروع درمان طبیعی بوده و نشان‌دهنده تغییرات مثبت در فلور روده است. این علائم معمولا با ادامه درمان خود به خود برطرف می‌شوند.

علائم هشدار و زمان مراجعه به پزشک

• بیمار باید مطلع باشد که در صورت بروز تب، لرز، اسهال شدید و مداوم، درد شدید شکمی، یا ظهور علامت‌های حساسیت پوستی باید مصرف دارو را قطع کرده و بلافاصله به پزشک مراجعه نماید.

توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
توصیه‌های تخصصی زیر راهنمایی کاربردی برای تصمیم‌گیری بالینی، تجویز ایمن و پایش اثرات درمانی توسط پزشک معالج است.

ارزیابی دقیق وضعیت ایمنی و سد دفاعی بیمار

• پیش از تجویز فرآورده، پزشک باید وضعیت سیستم ایمنی و یکپارچگی مخاط گوارش بیمار را ارزیابی کند. تجویز این دارو در بیماران مبتلا به نقص شدید ایمنی، افراد تحت درمان با داروهای سرکوب‌کننده ایمنی قوی، مبتلایان به سرطان‌های خون و بیماران دارای زخم‌های عمیق گوارشی ممنوع است.

احتیاط ویژه در بیماران بستری و دارای راه عروقی مرکزی

• در بیماران بستری در بیمارستان که دارای کاتتر وریدی مرکزی یا پورت‌های عروقی هستند، باز کردن کپسول یا حل کردن پودر پروبیوتیک در محیط اتاق بیمار ممنوع است. پخش شدن ذرات باکتری در هوا می‌تواند منجر به آلودگی کاتتر و بروز عفونت‌های خونی خطیر گردد. آماده‌سازی دارو باید خارج از اتاق بیمار انجام شود.

منع تجویز در نوزادان نارس

• پزشکان باید توجه داشته باشند که طبق هشدارهای معتبر بین‌المللی، تجویز پروبیوتیک‌های زنده در نوزادان نارس و دارای وزن بسیار پایین به دلیل خطر بروز سپسیس و التهاب شدید دیواره روده ممنوع می‌باشد.

مدیریت دوز و شروع تدریجی درمان در بیماران حساس

• در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر یا افراد دارای گوارش حساس، جهت کاهش بروز نفخ و اتساع شکمی، پیشنهاد می‌شود درمان با نصف دوز روزانه آغاز شده و ظرف مدت یک هفته به دوز کامل درمانی برسد.

پایش پاسخ درمانی و طول دوره مصرف

• پزشک باید بر اساس اندیکاسیون بالینی، طول دوره درمان را مشخص کند. پس از اتمام دوره درمان آنتی‌بیوتیکی، مصرف پروبیوتیک معمولا به مدت یک تا دو هفته جهت بازسازی کامل فلور نرمال روده ادامه می‌یابد.

تفسیر آزمایش‌های کشت و پاراکلینیک

• در صورت بروز تب غیرقابل توضیح در بیماران پرخطر دریافت‌کننده پروبیوتیک، پزشک باید بلافاصله کشت خون درخاست نماید. رشد گونه‌های لاکتوباسیل در کشت خون نباید به عنوان آلودگی آزمایشگاهی تلقی شود، بلکه نشان‌دهنده باکتریمی واقعی بوده و نیازمند قطع پروبیوتیک و شروع درمان آنتی‌بیوتیکی مناسب است.