اطلاعات تخصصی
موارد مصرف گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1
استفاده از فرآورده های حاوی گونه های مختلف لاکتوباسیلوس ۱ به عنوان زیست یارها و داروهای زیستی، نقش پررنگی در بازگرداندن تعادل ریزاندامگان طبیعی بدن، تقویت سد مخاطی و مهار زیستی باکتری های بیماری زا دارد.
موارد مصرف تایید شده
پیشگیری و درمان اسهال ناشی از مصرف آنتی بیوتیک ها
- توضیحات کاربردی و بالینی: مصرف آنتی بیوتیک های وسیع الطیف با نابودی فلور مفید گوارشی، زمینه را برای رشد بیش از حد باکتری های بیماری زا و ایجاد اختلالات ترشحی و اسموتیک فراهم می کند. گونه های مختلف لاکتوباسیلوس با تولید اسید لاکتیک، کاهش اسیدیته محیط روده، اشغال گیرنده های مخاطی و ترشح ترکیبات ضد میکروبی، مانع کلونیزاسیون پاتوژن ها می شوند.
- رویکرد پزشک: تجویز همزمان این فرآورده از ابتدای دوره آنتی بیوتیک درمانی توصیه می شود. رعایت فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعت میان مصرف آنتی بیوتیک و این داروی زیستی برای حفظ زنده مانی باکتری ها الزامی است.
کاهش شدت و طول دوره اسهال حاد عفونی
- توضیحات کاربردی و بالینی: در گاستروانتریت های حاد ویروسی و باکتریایی، نفوذپذیری مخاط روده افزایش یافته و جذب آب و الکترولیت ها مختل می شود. این باکتری ها با تقویت اتصالات محکم بین سلولی، افزایش ترشح ایمنوگلوبولین های مخاطی و تسریع بازسازی اپیتلیوم، روند بهبودی را شتاب می بخشند.
- رویکرد پزشک: شروع زودهنگام فرآورده در کنار مایع درمانی خوراکی، طول دوره بیماری را در کودکان و بزرگسالان کاهش داده و از عوارض کم آبی بدن می کاهد.
مدیریت و تسکین علائم سندروم روده تحریک پذیر
- توضیحات کاربردی و بالینی: اختلال در ترکیب فلور روده، التهاب میکروسکوپی و افزایش حساسیت احشایی از مکانیسم های اصلی بروز درد شکمی، نفخ و اختلال در الگوی دفع هستند. گونه های لاکتوباسیلوس با تعدیل فرآیندهای تخمیری و تنظیم حرکات دودی روده، علائم گوارشی را تسکین می دهند.
- رویکرد پزشک: ارزیابی پاسخ درمانی باید پس از یک دوره چهار تا هشت هفته ای مصرف مداوم صورت گیرد.
بازسازی فلور طبیعی واژن و حفظ سلامت مجاری تناسلی
- توضیحات کاربردی و بالینی: لاکتوباسیلوس ها جمعیت غالب واژن سالم هستند که با تولید اسید لاکتیک و پراکسید هیدروژن، اسیدیته محیط را در محدوده اسیدی نگه داشته و از رشد قارچ ها و باکتری های بی هوازی جلوگیری می کنند.
- رویکرد پزشک: تجویز خوراکی یا واژینال به عنوان درمان کمکی در عفونت های قارچی یا واژینوز باکتریایی عودکننده بسیار اثربخش است.
موارد مصرف خارج برچسبکاهش عوارض گوارشی و بهبود نرخ ریشه کنی هلیکوباکتر پیلوری
- توضیحات کاربردی و بالینی: رژیم های چند دارویی برای ریشه کنی هلیکوباکتر پیلوری به علت عوارض گوارشی شدید مانند تهوع، اسهال و طعم بد دهان باعث عدم تحمل بیمار و قطع درمان می شوند. لاکتوباسیلوس ها با مهار چسبندگی هلیکوباکتر پیلوری به مخاط معده و کاهش عوارض دارویی، تحمل پذیری بیمار را بالا می برند.
- رویکرد پزشک: افزودن این فرآورده به رژیم های استاندارد سه دارویی یا چهار دارویی، میزان موفقیت ریشه کنی را به طور چشمگیری افزایش می دهد.
پیشگیری و درمان التهاب کیسه ایلئال
- توضیحات کاربردی و بالینی: پس از جراحی برداشتن کامل روده بزرگ و ساخت کیسه ایلئال در بیماران مبتلا به کولیت اولسرو، تغییرات فلور میکروبی منجر به بروز التهاب حاد یا مزمن کیسه می شود.
- رویکرد پزشک: تجویز دوزهای بالای این داروی زیستی به عنوان راهکاری موثر در حفظ دوره فروکش بیماری و جلوگیری از عود التهاب کاربرد بالینی اثبات شده ای دارد.
مدیریت کمکی بیماری های آلرژیک و درماتیت آتوپیک
- توضیحات کاربردی و بالینی: سیستم ایمنی مخاطی روده نقش کلیدی در تنظیم پاسخ های ایمنی عمومی بدن دارد. لاکتوباسیلوس ها با تعدیل پاسخ سلول های ایمنی، ترشح سایپوکاین های پیش التهابی را مهار می کنند.
- رویکرد پزشک: مصرف این فرآورده در نوزادان یا مادران باردار در خانواده های مستعد آلرژی، شیوع و شدت اگزما را کاهش می دهد.
پیشگیری از عفونت های مکرر مجاری ادراری
- توضیحات کاربردی و بالینی: کلونیزاسیون باکتری های مفید در ورودی مجرای ادرار، سدی دفاعی در برابر صعود باکتری های بیماری زا به مثانه ایجاد می کند.
- رویکرد پزشک: در زنان یائسه یا زنانی که دچار عفونت های ادراری مکرر هستند، استفاده از این فرآورده به عنوان یک استراتژی پیشگیرانه غیر آنتی بیوتیکی توصیه می شود.
مکانیسم اثر گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1
مکانیسم اثر گونه های مختلف لاکتوباسیلوس ۱ متکثر، موضعی و مبتنی بر مهار پاتوژن ها، بازسازی سد مخاطی و تعدیل پاسخ های ایمنی است.
مهار رقابتی و اشغال گیرنده های مخاطی
- این باکتری ها با اتصال مستقیم به پروتئین های سطحی و گیرنده های اختصاصی در اپیتلیوم روده و واژن، فضای فیزیکی مورد نیاز برای چسبیدن باکتری ها و قارچ های بیماری زا را مسدود می کنند. این فرآیند مانع کلونیزاسیون پاتوژن هایی مانند ایشریشیا کلی، کاندیدا و کلستریدیوم می شود.
تولید اسید و ترکیبات ضد میکروبی
- گونه های لاکتوباسیلوس ۱ با تخمیر کربوهیدرات ها، اسید لاکتیک و اسید استیک تولید می کنند که موجب کاهش اسیدیته محیط به محدوده اسیدی می گردد. این اسیدیته مانع رشد میکروب های حساس به محیط اسیدی می شود. علاوه بر این، ترشح باکتریوسین ها، پراکسید هیدروژن و اسیدهای چرب زنجیره کوتاه مستقیما دیواره سلولی پاتوژن ها را تخریب می نماید.
تقویت عملکرد سد اپیتلیال
- تحریک بیان پروتئین های اتصالات محکم سلولی و افزایش ترشح ترکیبات مخاطی توسط این باکتری ها، نفوذپذیری روده را کاهش می دهد. این عمل مانع ورود سموم باکتریایی و عوامل التهاب زا به فضای زیر مخاط می شود.
تعدیل پاسخ های ایمنی و التهابی
- تعامل این باکتری ها با سلول های ایمنی مخاطی موجب تحریک تولید ایمنوگلوبولین ترشحی آ در سطح مخاط، افزایش ترشح سایپوکاین های ضد التهابی مانند اینترلوکین ده و مهار ترشح سایپوکاین های پیش التهابی مثل فاکتور نکروز توموری آلفا و اینترلوکین هشت می گردد.
فارماکوکینتیک گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1
رفتارهای فارماکوکینتیکی این فرآورده دارویی زیستی به دلیل ماهیت زنده باکتری ها با داروهای شیمیایی متفاوت بوده و متمرکز بر بقا، زنده مانی و عملکرد موضعی است.
عدم جذب سیستمیک
- در شرایط یکپارچگی سد مخاطی، این باکتری ها به هیچ عنوان وارد چرخه گردش خون عمومی نمی شوند و جذب سیستمیک ندارند. تمامی اثرات درمانی دارو به صورت کاملا موضعی در لومن گوارشی یا مخاط مجاری تناسلی اعمال می شود.
بقا در عبور از گوارش
- گونه های انتخاب شده در فرآورده های دارویی استاندارد دارای مقاومت ذاتی به اسید قوی معده و نمک های صفراوی دوازدهه هستند. استفاده از پوشش های مقاوم به اسید در کپسول ها یا قرص ها به ماندگاری و زنده مانی بیشتر باکتری ها تا رسیدن به روده باریک و بزرگ کمک می کند.
کلونیزاسیون موقت و توزیع بافتی
- پس از رسیدن به بافت هدف، باکتری ها به لایه مخاطی متصل شده و یک فلور موقت ایجاد می کنند. این کلونیزاسیون دائمی نیست و حضور باکتری ها تنها در طول دوره مصرف و مدت کوتاهی پس از آن ادامه می یابد.
متابولیسم موضعی
- متابولیسم شامل تخمیر قندها، تولید اسید لاکتیک، اسیدهای چرب زنجیره کوتاه و سنتز برخی ویتامین های گروه ب و ویتامین کا است که به عنوان منبع انرژی برای سلول های مخاطی روده عمل می کنند.
دفع و پاکسازی
- باکتری های غیرمتصل همراه با جریان محتویات گوارشی از طریق مدفوع دفع می گردند. با قطع مصرف دارو، تراکم این باکتری ها طی یک تا سه هفته به میزان پایه قبل از درمان باز می گردد.
منع مصرف گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1
موارد منع مصرف در بیماری
منع مصرف این فرآورده در شرایط پاتولوژیک بر پایه خطر ورود باکتری زنده به جریان خون و بروز عفونت های سیستمیک ناخواسته استوار است.
بیماران مبتلا به نقص شدید سیستم ایمنی
- ارزیابی خطر بالینی: تجویز فرآورده های حاوی باکتری زنده در بیماران مبتلا به نقص ایمنی اولیه یا ثانویه کاملا ممنوع است. این موارد شامل بیماران پیوند عضو تحت درمان با داروهای سرکوب کننده ایمنی، افراد مبتلا به ویروس نقص ایمنی انسانی در مراحل پیشرفته، بیماران تحت شیمی درمانی یا پرتو درمانی و دریافت کنندگان دوزهای بالای کورتیکواستروئیدها می باشد.
- رویکرد پزشک: به دلیل اختلال در خطوط دفاعی بدن، باکتری های زنده موجود در داروی زیستی می توانند از سد مخاطی عبور کرده و موجب بروز عفونت خونی، باکتریمی یا عفونت های فرصت طلب گردند.
حضور کاتتر ورید مرکزی یا خطوط عروقی ماندگار
- ارزیابی خطر بالینی: وجود خطوط عروقی عمیق یک منع مصرف جدی برای این دارو است. آلودگی اتفاقی کاتتر از طریق دست کادر درمان یا معلق شدن پودر دارو در هوا هنگام باز کردن پوشش فرآورده، می تواند منجر به ایجاد عفونت خونی مرتبط با کاتتر شود.
- رویکرد پزشک: در بیماران بستری در بخش های مراقبت ویژه که دارای کاتتر وریدی عمیق هستند، تجویز این فرآورده زیستی باید کاملا متوقف شود.
ابتلا به پانکراتیت حاد شدید
- ارزیابی خطر بالینی: بر اساس مطالعات بالینی بین المللی، تجویز باکتری های زنده در بیماران مبتلا به التهاب حاد و شدید لوزالمعده با خطر افزایش مرگ و میر، ایسکمی روده و نکرز بافتی همراه بوده است.
- رویکرد پزشک: مصرف این فرآورده در تمام مراحل حاد پانکراتیت شدید مطلقا ممنوع می باشد.
تخریب شدید سد مخاطی گوارش
- ارزیابی خطر بالینی: در شرایطی مانند سندروم روده کوتاه، بیماری های التهابی حاد روده همراه با زخم های عمیق و سوختگی های شدید، خطر جابجایی باکتری از لومن گوارش به عروق خونی بسیار بالا است.
- رویکرد پزشک: تجویز دارو تا زمان بازسازی کامل پوشش مخاطی روده غیرمجاز است.
بیماری های ساختاری قلب و سابقه التهاب عفونی قلب
- ارزیابی خطر بالینی: در بیماران دارای دریچه مصنوعی قلب یا دارای سابقه التهاب عفونی لایه داخلی قلب، ورود باکتری ها به خون می تواند خطر چسبندگی باکتریایی به دریچه ها و بروز عفونت قلبی را افزایش دهد.
- رویکرد پزشک: ارزیابی دقیق نسبت سود به زیان الزامی است و در موارد غیرضروری باید از مصرف آن خودداری گردد.
حساسیت مفرط به ترکیبات فرآورده یا پروتئین های شیر
- ارزیابی خطر بالینی: برخی فرآورده ها ممکن است حاوی بقایای محیط کشت پایه شیر، لاکتوز یا کازئین باشند.
- رویکرد پزشک: در بیماران دارای سابقه حساسیت شدید یا واکنش آنوفیلاکسی به پروتئین های شیر، مصرف این داروها ممنوع است.
موارد منع مصرف بارداری و شیردهیارزیابی ایمنی مصرف این فرآورده در دوران بارداری و شیردهی نیازمند بررسی شرایط عمومی مادر و سلامت سد گوارشی است.
دوران بارداری
- ارزیابی بالینی و خطرات: استفاده از گونه های مختلف لاکتوباسیلوس ۱ در زنان باردار سالم که فاقد بیماری های زمینه ای هستند ایمن تلقی می شود و تا کنون عارضه جنینی خاصی برای آن گزارش نشده است. اما در بارداری های پرخطر، بارداران مبتلا به دیابت کنترل نشده همراه با عوارض شدید، بارداران دارای کاتتر وریدی یا مبتلا به نقص ایمنی، مصرف این فرآورده به دلیل خطر بروز باکتریمی ممنوع می باشد.
- رویکرد پزشک: تجویز دارو تنها پس از ارزیابی کامل سلامت عمومی مادر و زیر نظر مستقیم پزشک مجاز است.
دوران شیردهی
- ارزیابی بالینی و خطرات: این باکتری ها به طور طبیعی وارد شیر مادر نمی شوند و مصرف آن در زنان شیرده سالم خطری برای شیرخوار ندارد. با این حال در صورت وجود نقص ایمنی یا بیماری شدید گوارشی در مادر یا نوزاد، مصرف دارو باید قطع شود.
- رویکرد پزشک: در صورت بروز هرگونه علائم عفونی در مادر یا نوزاد شیرخوار، ادامه مصرف فرآورده توصیه نمی شود.
موارد منع مصرف کودکانتجویز ترکیبات زیست یار زنده در جمعیت کودکان نیازمند دقت ویژه در رده سنی و شرایط بالینی نوزاد است.
نوزادان نارس و نوزادان با وزن بسیار کم هنگام تولد
- ارزیابی خطر بالینی: بر اساس هشدارهای مراجع دارویی بین المللی، تجویز فرآورده های حاوی باکتری های زنده در نوزادان نارس یا نوزادان با وزن بسیار کم هنگام تولد کاملا ممنوع است.
- خطرات بالینی: سد گوارشی و سیستم ایمنی این نوزادان هنوز تکامل نیافته است و مصرف این باکتری ها می تواند موجب بروز باکتریمی، سپسیس شدید و التهاب نکرودهنده روده گردد که مخاطره جانی دارد.
کودکان بستری در بخش های مراقبت ویژه
- ارزیابی خطر بالینی: کودکان بدحال بستری در بخش های ویژه که تحت درمان با آنتی بیوتیک های وسیع الطیف هستند یا خطوط عروقی ماندگار دارند، در معرض خطر بالای ورود باکتری به خون قرار دارند.
- رویکرد پزشک: تجویز فرآورده های حاوی باکتری زنده در این کودکان، افراد مبتلا به نقص ایمنی مادرزادی و کودکان دچار آسیب شدید مخاطی ممنوع می باشد.
عوارض جانبی گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1
عوارض جانبی شایع گوارشی
این دسته از عوارض عمدتا خفیف، گذرا و موضعی هستند که اغلب در روزهای نخست شروع درمان رخ می دهند. دلیل اصلی بروز این واکنش ها تغییر ناگهانی در ترکیب میکروبی روده و فرآیندهای تخمیری ناشی از ورود باکتری های جدید است.
- نفخ و افزایش خروج گاز های گوارشی: شیوع بین پنج تا پانزده درصد. این عارضه شایع ترین پاسخ اولیه به مصرف باکتری های زیستی است و بر اثر تخمیر کربوهیدرات ها در لومن روده ایجاد می شود.
- احساس سنگینی و دردهای خفیف شکمی: شیوع بین سه تا ده درصد. این حالت بر اثر تغییر حرکات دودی روده و تغییرات فشار داخل لومن بروز می کند.
- تغییر قوام مدفوع و اسهال یا یبوست خفیف: شیوع بین یک تا پنج درصد. این عارضه معمولا به صورت گذرا در ابتدای دوره درمان مشاهده شده و به مرور زمان بهبود می یابد.
- تهوع و سوء هاضمه خفیف: شیوع بین یک تا سه درصد. این حالت بیشتر در صورت مصرف فرآورده با معده خالی یا در افراد حساس گزارش شده است.
عوارض جانبی غیرشایع
این عوارض در درصد کمی از بیماران مشاهده می شوند و عمدتا شامل واکنش های حساسیتی یا علائم سیستمیک خفیف هستند.
- واکنش های پوستی و خارش: شیوع کمتر از یک درصد. بروز راش پوستی، خارش یا کهیر معمولا به علت حساسیت به مواد جانبی، پایه های کپسول یا اجزای نگه دارنده فرآورده رخ می دهد.
- سردرد و سرگیجه خفیف: شیوع کمتر از یک درصد. این علائم غیر اختصاصی بوده و در کارآزمایی های بالینی به صورت پراکنده ثبت شده اند.
عوارض جانبی نادر و خطرساز سیستمیک
این عوارض با شیوع بسیار پایین رخ می دهند، اما به دلیل شدت و اهمیت بالای بالینی در بیماران بدحال یا دارای نقص ایمنی، نیازمند توجه ویژه و مداخله فوری پزشکی هستند.
- ورود باکتری به خون و عفونت خونی: شیوع کمتر از یک دهم درصد در بیماران پرخطر. این عارضه سنگین به طور اختصاصی در افراد مبتلا به نقص شدید سیستم ایمنی، بیماران بستری در بخش های مراقبت ویژه، افراد دارای کاتتر ورید مرکزی یا بیماران مبتلا به آسیب شدید سد مخاطی روده رخ می دهد.
- التهاب عفونی لایه داخلی و دریچه های قلب: شیوع کمتر از یک صدم درصد. بروز عفونت دریچه ای قلب ناشی از این باکتری ها عارضه ای فوق العاده نادر است که تقریبا منحصر به بیماران دارای دریچه های مصنوعی یا سابقه بیماری های ساختاری قلب می باشد.
ملاحظات مدیریت بالینی عوارض برای پزشک - مدیریت عوارض گوارشی اولیه: آموزش به بیمار در خصوص گذرا بودن نفخ و توصیه به مصرف فرآورده همراه یا بلافاصله پس از غذا، تحمل پذیری گوارشی را به شدت افزایش می دهد.
- پایش تب و علائم عفونی در بیماران پرخطر: در صورت بروز تب غیر قابل توجیه، لرز یا ناپایداری علائم حیاتی در بیماران بستری یا مبتلا به نقص ایمنی، باید فورا احتمال ورود باکتری به خون بررسی و نمونه کشت خون ارسال شود.
- کاهش خطرات سیستمیک با غربالگری: خودداری از تجویز این فرآورده در افراد دارای کاتتر وریدی عمیق، مبتلایان به پانکراتیت حاد شدید یا افراد دچار آسیب شدید مخاط گوارش، خطر عوارض سیستمیک را به حداقل می رساند.
تداخلات دارویی گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1
تداخلات دارویی و نوع تداخل
تداخلات دارویی این فرآورده عمدتا به دو دسته غیرفعال شدن باکتری های زنده توسط داروهای ضد میکروبی و افزایش خطرات سیستمیک در بیماران دریافت کننده داروهای سرکوب کننده ایمنی تقسیم می شود.
داروهای ضد باکتری و آنتی بیوتیک های وسیع الطیف
- آمپی سیلین، آموکسیسیلین، سفپودوکسیم، سفتریاکسون، سیپروفلوکساسین، آزیترومایسین، کوتریموکسازول، وانکومایسین، کلیندامایسین، مترونیدازول، دوکسی سایکلین، جنتامایسین و اریترومایسین: نوع تداخل شامل فارماکودینامیک و غیرفعال سازی باکتری های زنده است. مصرف همزمان داروهای ضد باکتری موجب نابودی گونه های لاکتوباسیلوس شده و اثربخشی درمانی فرآورده زیستی را به شدت کاهش می دهد. توصیه بالینی برای پزشک رعایت فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعته بین مصرف داروهای ضد باکتری و این فرآورده است.
داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی
- تاکرولیموس، سیرولیموس، مایکوفنولات موفتیل، متوترکسات، سیکلوسپورین، لفلونوماید، سمیپلیماب و کورتیکواستروئیدها نظیر پردنیزولون، دگزامتازون و متیل پردنیزولون: نوع تداخل شامل افزایش خطر جابجایی باکتریایی و بروز باکتریمی یا سپسیس است. در بیماران تحت درمان با داروهای سرکوب کننده ایمنی به دلیل ضعف خطوط دفاعی، احتمال عبور باکتری از سد مخاطی و ورود به گردش خون وجود دارد.
داروهای مهارکننده اسید معده
- اومپرازول، پانتوپرازول، اسومپرازول، لانزوپرازول، فاموتیدین و سایمتیدین: نوع تداخل شامل فارماکوکینتیک و افزایش زنده مانی باکتری ها است. کاهش اسیدیته معده توسط این داروها موجب تسهیل عبور باکتری های زنده از معده و افزایش میزان رسیدن آنها به روده می شود.
تداخل با غذاشیوه مصرف فرآورده های زیستی همراه با غذا و نوع رژیم غذایی بیمار می تواند میزان بقا و کلونیزاسیون باکتری ها را تحت تاثیر قرار دهد.
غذاها و نوشیدنی های داغ
- حرارت بالا موجب تخریب ساختار سلولی و مرگ باکتری های زنده لاکتوباسیلوس می شود. به بیمار توصیه می شود از مخلوط کردن فرآورده یا مصرف آن همراه با چای، سوپ و مایعات داغ خودداری کند.
نوشیدنی های الکلی
- الکل با خاصیت ضد میکروبی خود موجب آسیب به دیواره باکتری ها، کاهش زنده مانی آنها در لومن گوارشی و اختلال در کلونیزاسیون موثر می گردد.
آبمیوه های بسیار اسیدی
- مصرف همزمان با آبمیوه های بسیار ترش یا اسیدی غلیظ مانند آب مرکبات می تواند به صورت موقت میزان زنده مانی باکتری ها را پیش از رسیدن به روده کاهش دهد.
فیبرهای غذایی و ترکیبات پری بیوتیک
- مصرف همزمان غذاهای غنی از فیبر، اینولین و اولیگوساکاریدها موجب تداخل مثبت هم افزایی می شود که رشد، تکثیر و کلونیزاسیون باکتری های مفید در کولون را به شدت تقویت می کند.
تداخل در آزمایشاتحضور و فعالیت باکتری های لاکتوباسیلوس می تواند تغییراتی در نتایج برخی ارزیابی های تشخیصی و آزمایشگاهی ایجاد نماید.
کشت مدفوع و ارزیابی میکروبیولوژی گوارش
- مصرف این فرآورده موجب افزایش چشمگیر تعداد گونه های لاکتوباسیلوس در نمونه مدفوع می شود. این حالت می تواند به عنوان تغییر در ترکیب فلور طبیعی مدفوع گزارش شود یا شناسایی سایر میکروارگانیسم ها را در محیط کشت آزمایشگاهی تحت تاثیر قرار دهد.
کشت خون
- در بیماران بدحال یا مبتلا به نقص ایمنی که دچار جابجایی باکتریایی شده اند، ممکن است نتیجه کشت خون از نظر رشد گونه های لاکتوباسیلوس مثبت گردد. پزشک باید این نتیجه را به عنوان باکتریمی واقعی ارزیابی کرده و آن را از آلودگی اتفاقی نمونه جدا سازد.
اندازه گیری اسیدیته مدفوع
- فعالیت تخمیری باکتری های لاکتوباسیلوس و تولید اسید لاکتیک در لومن روده می تواند موجب کاهش اسیدیته مدفوع شود. این تغییر باید در تفسیر آزمایش های مربوط به بررسی سوء جذب هیدرات های کربن مدنظر قرار گیرد.
کشت و رنگ آمیزی ترشحات واژن
- مصرف فرآورده های زیستی خوراکی یا موضعی با افزایش جمعیت لاکتوباسیلوس ها و کاهش اسیدیته محیط تناسلی، شاخص های سیتولوژی و الگوی فلور میکروبی را در نمونه برداری های تشخیصی تغییر می دهد.
هشدار ها گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1
هشدارهای جامع و احتیاط های بالینی
پزشک معالج باید پیش از تجویز و در طول دوره درمان با فرآورده های گونه های مختلف لاکتوباسیلوس ۱ به هشدارهای زیر توجه کامل داشته باشد.
خطر ورود باکتری به خون و باکتریمی
- ارزیابی خطر بالینی: در بیماران مبتلا به نقص شدید سیستم ایمنی، افراد بستری در بخش های مراقبت ویژه یا بیماران دچار آسیب های گسترده مخاط گوارش، احتمال عبور باکتری های زنده لاکتوباسیلوس از جدار روده و ورود آن ها به گردش خون وجود دارد.
- اقدام بالینی: در صورت بروز تب غیر قابل توجیه، لرز، افت فشار خون یا نشانه های التهاب سیستمیک در بیماران پرخطر مصرف کننده این دارو، باید احتمال جابجایی باکتریایی و بروز باکتریمی مدنظر قرار گرفته و فوراً نمونه کشت خون ارسال شود.
احتیاط در آماده سازی و نحوه مصرف در محیط های درمانی
- ارزیابی خطر بالینی: باز کردن ساشه ها یا کپسول های حاوی پودر زنده باکتری در نزدیکی کاتترهای ورید مرکزی یا خطوط عروقی ماندگار می تواند باعث معلق شدن ذره های باکتری در هوا یا آلودگی دست کادر درمان شده و منجر به عفونت خونی مرتبط با کاتتر شود.
- اقدام بالینی: کادر درمان و پرستاران باید آماده سازی و باز کردن پوشش این دارو را در فاصله مناسب از محل کاتترهای عروقی بیمار انجام داده و رعایت کامل بهداشت دست ها را الزامی بدانند.
تداخل با داروهای ضد باکتری و کاهش اثربخشی
- ارزیابی خطر بالینی: مصرف همزمان داروهای ضد باکتری خوراکی یا سیستمیک می تواند منجر به نابودی باکتری های زنده موجود در دارو شده و اثر درمانی آن را به شدت کاهش دهد.
- اقدام بالینی: پزشک باید حداقل فاصله زمانی دو تا سه ساعته را میان زمان مصرف داروهای ضد باکتری و این فرآورده زیستی لحاظ کند.
واکنش های حساسیتی به اجزای فرآورده
- ارزیابی خطر بالینی: وجود ترکیبات جانبی مانند پروتئین های شیر، لاکتوز، ژلاتین یا مواد نگهدارنده در برخی فرمولاسیون ها می تواند در افراد مستعد موجب بروز واکنش های آلرژیک، بثورات پوستی یا سوء هاضمه شدید شود.
- اقدام بالینی: بررسی دقیق سابقه حساسیت دارویی و غذایی بیمار پیش از شروع درمان الزامی است.
خطر عفونت های قلبی در بیماران دارای بیماری های ساختاری
- ارزیابی خطر بالینی: در افراد دارای دریچه های مصنوعی قلب یا سابقه ابتلا به عفونت لایه داخلی قلب، ورود باکتری ها به خون می تواند خطر چسبندگی باکتریایی به دریچه ها را افزایش دهد.
- اقدام بالینی: ارزیابی دقیق نسبت سود به زیان پیش از تجویز در این گروه از بیماران ضروری است.
علائم گوارشی اولیه و گذرا
- ارزیابی خطر بالینی: شروع مصرف این باکتری ها ممکن است در روزهای نخست موجب نفخ، احساس سنگینی و درد های خفیف شکمی به دلیل تغییر در فلور میکروبی روده شود.
- اقدام بالینی: به بیمار اطمینان داده شود که این علائم معمولاً گذرا بوده و طی چند روز با تطابق دستگاه گوارش برطرف می شوند.
مسمومیت و اوردوز و پروتکل های درمانیفرآورده های زیستی حاوی گونه های مختلف لاکتوباسیلوس ۱ دارای حد ایمنی بسیار بالایی هستند و دوز سمی مشخصی به معنای مسمومیت شیمیایی برای آن ها تعریف نشده است. با این حال، مصرف بیش از حد و انبوه این فرآورده ها می تواند مشکلات بالینی ایجاد کند.
علائم و تظاهرات بالینی مسمومیت و اوردوز
- عوارض گوارشی حاد: مصرف مقادیر بسیار زیاد این فرآورده در افراد با سیستم ایمنی سالم، عمدتاً با علائم گوارشی مانند اسهال آبکی، درد و دل پیچه شدید، نفخ فراوان، تهوع و خروج گاز های گوارشی ظاهر می شود.
- خطر عفونت سیستمیک در بیماران پرخطر: در صورتی که مصرف مقادیر بسیار بالای این باکتری های زنده در افراد مبتلا به نقص ایمنی یا آسیب های شدید گوارشی رخ دهد، خطر اصلی بروز باکتریمی، سپسیس شدید، شوک عفونی و ناپایداری همودینامیک است.
پروتکل درمانی و اقدامات بالینی
- قطع فوری مصرف فرآورده: اولین گام بالینی، توقف کامل مصرف این داروی زیستی است.
- درمان های حمایتی و علامت دار: اصلاح تعادل آب و الکترولیت های بدن از طریق مایع درمانی خوراکی یا وریدی در صورت بروز اسهال شدید، و تجویز داروهای ضد درد و ضد اسپاسم در صورت وجود دل پیچه شدید انجام می گیرد.
- ارزیابی های آزمایشگاهی و کشت خون: در صورت بروز تب، لرز یا ناپایداری علائم حیاتی پس از اوردوز، ارسال نمونه های کشت خون جهت بررسی رشد گونه های لاکتوباسیلوس ضروری است.
- درمان ضد باکتریایی هدفمند: در صورت تایید یا شک قوی به ورود باکتری به خون یا بروز سپسیس، درمان با داروهای ضد باکتری مناسب باید آغاز شود. لازم به ذکر است که بسیاری از گونه های لاکتوباسیلوس به طور طبیعی در برابر داروی وانکومایسین مقاوم هستند. بنابراین رژیم درمانی باید شامل داروهایی نظیر آمپی سیلین، پیپراسیلین تازوباکتام، کلیندامایسین یا اریترومایسین بر اساس تست های حساسیت آنتی بیوگرام باشد.
توصیه های دارویی گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1
توصیه های دارویی کاربردی برای بیمار
پزشک معالج یا داروساز باید نکات زیر را به صورت شفاف و کاربردی به بیمار آموزش دهد تا حداکثر زنده مانی باکتری ها و ایمنی در طول دوره درمان تضمین شود.
نحوه و زمان صحیح مصرف
- مصرف همراه با غذا: توصیه می شود این دارو همراه با وعده غذایی یا بلافاصله پس از آن مصرف شود. حضور غذا در معده باعث کاهش اسیدیته و تسهیل عبور باکتری های زنده به روده می شود.
- اجتناب از نوشیدنی ها و غذاهای داغ: بیمار باید از بلعیدن کپسول یا مخلوط کردن پودر دارویی با چای، شیر داغ، سوپ یا مایعات گرم خودداری کند. حرارت بالا موجب نابودی باکتری های مفید می شود.
- تنظیم فاصله با داروهای ضد باکتری: در صورت مصرف همزمان داروهای ضد باکتری، حتما باید حداقل دو تا سه ساعت فاصله زمانی میان مصرف آن داروها و این فرآورده رعایت شود تا اثر درمانی باکتری ها از بین نرود.
شرایط نگهداری و مصرف صحیح
- رعایت شرایط نگهداری: فرآورده باید طبق دستورالعمل مندرج روی بسته بندی، در یخچال یا در دمای خنک اتاق، دور از تابش مستقیم نور خورشید، گرما و رطوبت نگهداری شود.
- مصرف بلافاصله پس از باز کردن: در صورت استفاده از اشکال دارویی پودری یا ساشه، محتویات آن باید بلافاصله پس از باز شدن در مایعات خنک حل شده و مصرف گردد.
مدیریت عوارض و علائم هشدار
- آگاهی از عوارض گوارشی گذرا: به بیمار اطمینان داده شود که بروز نفخ، احساس سنگینی یا تغییرات خفیف در کارکرد روده در روزهای نخست درمان طبیعی بوده و معمولا خود به خود برطرف می شود.
- علائم نیازمند مراجعه به پزشک: بیمار باید بداند در صورت بروز تب، لرز، اسهال شدید یا دردهای شکمی مداوم باید مصرف دارو را قطع کرده و فورا به پزشک مراجعه کند.
توصیه های دارویی مخصوص پزشکاین بخش شامل دستورالعمل های بالینی، ملاحظات ایمنی و نکات تخصصی برای مدیریت درمان توسط پزشک معالج است.
ارزیابی مخاطرات و غربالگری دقیق بیماران
- شناسایی بیماران پرخطر: تجویز فرآورده های حاوی گونه های مختلف لاکتوباسیلوس ۱ در بیماران مبتلا به نقص شدید سیستم ایمنی، افراد تحت درمان با داروهای سرکوب کننده ایمنی، بیماران بستری در بخش های مراقبت ویژه، افراد دارای کاتتر ورید مرکزی و مبتلایان به آسیب های گسترده مخاط گوارش یا پانکراتیت حاد شدید باید با احیاط فوق العاده یا اجتناب کامل همراه باشد.
- ارزیابی خطر جابجایی باکتریایی: در بیماران بدحال، خطر عبور باکتری از سد روده ای و بروز باکتریمی یا عفونت های سیستمیک وجود دارد.
رعایت پروتکل های کنترل عفونت در محیط های درمانی
- مراقبت از خطوط عروقی: باز کردن ساشه ها یا کپسول های حاوی پودر زنده باکتری در نزدیکی کاتترهای ورید مرکزی یا خطوط عروقی ماندگار ممنوع است. معلق شدن ذره های پودر در هوا می تواند موجب آلودگی کاتتر و بروز عفونت های خونی بیمارستانی شود.
- بهداشت دست ها: کادر درمان و پرستاران باید قبل و بعد از آماده سازی یا تجویز این فرآورده، بهداشت کامل دست ها و ضوابط ضدعفونی را رعایت کنند.
استراتژی زمان بندی و دوزاج بالینی
- همزمانی با آنتی بیوتیک تراپی: جهت بازسازی فلور طبیعی روده در طول درمان با داروهای ضد باکتری، تجویز فرآورده زیستی باید از روزهای نخست شروع درمان ضد باکتری آغاز شده و تا یک تا دو هفته پس از پایان دوره آن ادامه یابد.
- تطابق گونه با نشانه بالینی: پزشک باید توجه داشته باشد که اثرات درمانی گونه های مختلف لاکتوباسیلوس کاملا وابسته به گونه و سویه خاص است و نباید اثر یک سویه را به تمام گونه ها تعمیم داد.
پایش بالینی و مدیریت عفونت احتمالی
- پایش تب و نشانه های سیستمیک: در صورت بروز تب غیر قابل توجیه یا ناپایداری همودینامیک در بیماران پرخطر مصرف کننده این فرآورده، قطع فوری دارو و ارسال نمونه کشت خون الزامی است.
- توجه به الگوی مقاومت دارویی: در صورت بروز باکتریمی ناشی از گونه های لاکتوباسیلوس، پزشک باید مدنظر داشته باشد که بسیاری از این گونه ها به طور طبیعی در برابر داروی وانکومایسین مقاوم هستند. بنابراین رژیم های درمانی ضد باکتریایی بر پایه آمپی سیلین، کلیندامایسین یا اریترومایسین باید ارجحیت یابند.
دارو های هم گروه گونه های مختلف لاکتوباسیلوس 1