ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2 چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2

استفاده از فرآورده های حاوی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2 به عنوان داروهای زیستی و زیست یارها، نقشی بسیار حیاتی در بازگرداندن تعادل ریزاندامگان طبیعی گوارش و مخاط های بدن ایفا می کند. این باکتری های مفید با تولید اسیدهای چرب زنجیره کوتاه، اسید لاکتیک و پپتیدهای ضد میکروبی، محیط را برای رشد باکتری های بیماری زا نامساعد کرده و سد دفاعی مخاط را تقویت می نمایند.

موارد مصرف تایید شده

پیشگیری و درمان کمکی اسهال ناشی از آنتی بیوتیک ها

• توضیحات کاربردی و بالینی: مصرف آنتی بیوتیک های وسیع الطیف موجب تخریب فلور طبیعی روده و کاهش تنوع میکروبی می گردد که زمینه را برای بروز اسهال و رشد بی روایه پاتوژن هایی مانند کلستریدیوم دشوار فراهم می سازد. گونه های مختلف لاکتوباسیل با رقابت بر سر جایگاه های اتصالی اپیتلیوم روده و ترشح ترکیبات ضد میکروبی، از تهاجم باکتری های مضر جلوگیری می نمایند.
• رویکرد پزشک: تجویز همزمان این فرآورده ها از روز نخست شروع درمان آنتی بیوتیکی پیشنهاد می شود. برای حفظ زنده ماندن باکتری های مفید، رعایت فاصله زمانی حداقل دو ساعته بین مصرف آنتی بیوتیک و این فرآورده زیستی الزامی است.

کاهش شدت و طول دوره اسهال حاد عفونی

• توضیحات کاربردی و بالینی: در گاستروانتریت های حاد ویروسی و باکتریایی، تخریب سلول های مخاطی روده منجر به اسهال ترشحی و اسموتیک می شود. ترکیبات لاکتوباسیل با بازسازی اتصالات محکم بین سلولی و مهار اتصال ویروس ها و باکتری ها، ترمیم مخاط را سرعت می بخشند.
• رویکرد پزشک: تجویز زودهنگام این فرآورده در کنار مایع درمانی و جبران آب و الکترولیت ها، می تواند طول دوره اسهال حاد را حدود ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاهش داده و از شدت دفعات دفع بکاهد.

مدیریت علائم سندروم روده تحریک پذیر

• توضیحات کاربردی و بالینی: اختلال در تعادل میکروبی روده و التهاب خفیف مخاطی از عوامل اصلی بروز نفخ، دردهای شکمی و تغییرات الگوی دفع در بیماران مبتلا به این سندروم است. گونه های لاکتوباسیل با کاهش تولید گازهای تخمیری، تنظیم حرکات روده و کاهش حساسیت احشایی، علائم گوارشی را بهبود می بخشند.
• رویکرد پزشک: مصرف مداوم این فرآورده حداقل به مدت چهار تا هشت هفته برای ارزیابی پاسخ بالینی در بیمارانی که از نفخ شدید و دردهای دوره‌ای شکم شکایت دارند توصیه می شود.

بازسازی فلور واژن و درمان کمکی عفونت های مجاری تناسلی

• توضیحات کاربردی و بالینی: گونه های لاکتوباسیل کلونی ساز اصلی در واژن هستند که با تولید اسید لاکتیک و پراکسید هیدروژن، اسیدیته محیط واژن را در محدوده اسیدی نگه داشته و مانع رشد باکتری های بی هوازی و قارچ ها می شوند.
• رویکرد پزشک: تجویز خوراکی یا موضعی این فرآورده ها به عنوان درمان کمکی همراه با داروهای ضد باکتری و ضد قارچ، ریسک عود مجدد واژینوز باکتریایی و عفونت های قارچی را به شدت کاهش می دهد.

موارد مصرف خارج برچسب

کاهش عوارض و افزایش نرخ ریشه کنی هلیکوباکتر پیلوری

• توضیحات کاربردی و بالینی: رژیم های درمانی چند دارویی برای ریشه کنی هلیکوباکتر پیلوری معمولاً به دلیل عوارض گوارشی شدید مانند تهوع، طعم فلزی دهان و اسهال با عدم تحمل بیمار و قطع درمان مواجه می شوند.
• رویکرد پزشک: افزودن ترکیب گونه های لاکتوباسیل به رژیم درمانی سه تایی یا چهار تایی، علاوه بر مهار مستقیم رشد هلیکوباکتر پیلوری از طریق تولید اسید، عوارض گوارشی داروها را به میزان چشمگیری کاهش داده و پایبندی بیمار به درمان را افزایش می دهد.

حفظ دوره فروکش در بیماری های التهابی روده و التهاب کیسه ایلئال

• توضیحات کاربردی و بالینی: در بیماری کولیت اولسرو و به ویژه پس از جراحی های برداشته شدن روده بزرگ و ساخت کیسه ایلئال، تغییرات شدید در میکروبیوتای روده رخ می دهد که منجر به عود التهاب می شود.
• رویکرد پزشک: استفاده از دوزهای بالای ترکیب لاکتوباسیل ها به عنوان درمان کمکی برای حفظ دوره فروکش بیماری و جلوگیری از بروز التهاب مجدد در کیسه ایلئال کاربرد بالینی اثبات شده ای دارد.

پیشگیری و درمان کمکی درماتیت آتوپیک و بیماری های آلرژیک

• توضیحات کاربردی و بالینی: تنظیم سیستم ایمنی مخاطی از طریق تعامل با باکتری های مفید روده می تواند پاسخ های ایمنی آلرژیک را مهار کند.
• رویکرد پزشک: تجویز این فرآورده ها در نوزادان و کودکان مبتلا به اگزما یا مادران باردار دارای سابقه فامیلی آلرژی، با هدف تعدیل پاسخ های ایمنی و کاهش شدت علائم پوستی انجام می پذیرد.

درمان کمکی کبد چرب غیر الکلی و اختلالات متابولیک

• توضیحات کاربردی و بالینی: افزایش نفوذپذیری روده و ورود اندوتوکسین های باکتریایی به سیستم باب، باعث ایجاد التهاب در کبد و پیشرفت کبد چرب می شود.
• رویکرد پزشک: اصلاح فلور روده با گونه های لاکتوباسیل موجب کاهش عبور سموم باکتریایی، بهبود حساسیت به انسولین و کاهش سطوح آنزیم های کبدی در کنار اصلاح سبک زندگی می گردد.

مکانیسم اثر ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2

‎مکانیسم اثر ترکیب گونه‌های مختلف لاکتوباسیل ۲ پیچیده، متکثر و عمدتاً متمرکز بر سه محور اصلی مهار رقابتی پاتوژن‌ها، تقویت سد ساختاری مخاط و تعدیل پاسخ‌های ایمنی میزبان است.

حذف رقابتی و مهار اتصال پاتوژن‌ها

• گونه‌های مختلف لاکتوباسیل با اتصال به پروتئین‌های اختصاصی لایه سطحی و گیرنده‌های مخاطی سلول‌های اپیتلیوم روده و واژن، جایگاه‌های اتصالی را اشغال می‌کنند. این عمل مانع از چسبیدن و کلونیزاسیون باکتری‌های بیماری‌زا مانند ایشریشیا کلی، سالمونلا، کلستریدیوم دشوار و گونه‌های کاندیدا می‌شود. رقابت بر سر مصرف منابع غذایی موجود در لومن نیز رشد پاتوژن‌ها را به شدت محدود می‌سازد.

تولید ترکیبات ضد میکروبی و کاهش اسیدیته محیط

• این باکتری‌ها با تخریف هیدرات‌های کربن، مقادیر متنابهی اسید لاکتیک و اسید استیک تولید می‌کنند. کاهش اسیدیته محیط لومن و رساندن آن به محدوده اسیدی، شرایط رشد را برای پاتوژن‌های حساس به محیط اسیدی نامساعد می‌کند. علاوه بر این، لاکتوباسیل‌ها ترکیبات ضد میکروبی اختصاصی نظیر باکتریوسین‌ها، پراکسید هیدروژن و اسیدهای چرب زنجیره کوتاه تولید می‌کنند که مستقیماً دیواره سلولی و فرآیندهای حیاتی میکروب‌های مهاجم را تخریب می‌نمایند.

تقویت سد ساختاری و عملکردی مخاط

• ترکیب گونه‌های مختلف لاکتوباسیل با تحریک بیان پروتئین‌های اتصالات محکم سلولی مانند اوکلودین و زونولا اوکلودنس، نفوذپذیری اپیتلیوم روده را کاهش داده و مانع از عبور اندوتوکسین‌ها و پاتوژن‌ها به فضای زیر مخاط می‌شود. همچنین این باکتری‌ها با تحریک ژن‌های تولید موپروتئین، ترشح لایه مخاطی محافظ را بر روی سلول‌های اپیتلیوم افزایش می‌دهند.

تعدیل و تنظیم پاسخ‌های ایمنی مخاطی

• لاکتوباسیل‌ها از طریق تعامل با سلول‌های دندریتیک و گیرنده‌های شناسایی الگوی ایمنی ذاتی، پاسخ‌های ایمنی را تنظیم می‌کنند. این فرآیند موجب تحریک ترشح ایمنوگلوبولین آ ترشحی در مخاط، افزایش تولید سایپوکاین‌های ضد التهابی مانند اینترلوکین ۱۰ و مهار تولید سایپوکاین‌های پیش‌التهابی نظیر فاکتور نکروز توموری آلفا و اینترلوکین ۸ می‌گردد که در نهایت التهاب مخاطی را مهار می‌سازد.

فارماکوکینتیک ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2

ویژگی‌های فارماکوکینتیک فرآورده‌های زیست‌یار حاوی لاکتوباسیل به دلیل زنده بودن این میکروارگانیسم‌ها، با داروهای شیمیایی کلاسیک متفاوت است و بر اساس زنده مانی، بقا در عبور از دستگاه گوارش و میزان کلونیزاسیون موقت ارزیابی می‌شود.

عدم جذب سیستمیک و عمل موضعی

• در شرایط فیزیولوژیک طبیعی و سالم بودن سد مخاطی، گونه‌های لاکتوباسیل به هیچ عنوان جذب سیستمیک نشده و وارد گردش خون عمومی نمی‌شوند. تمامی فعالیت‌های فارماکولوژیک این باکتری‌ها به صورت موضعی در لومن، سطح اپیتلیوم روده یا مخاط واژن انجام می‌پذیرد.

بقا و عبور از سدهای گوارشی

• بقا و زنده مانی لاکتوباسیل‌ها پس از مصرف خوراکی، نیازمند مقاومت در برابر اسید قوی معده و نمک‌های صفراوی در دوازدهه است. گونه‌های انتخاب شده در این فرآورده دارای مقاومت بالایی به اسید و صفرا هستند. استفاده از فرمولاسیون‌های دارای پوشش انتریک یا کپسول‌های مقاوم به اسید، میزان رسیدن باکتری‌های زنده به روده باریک و بزرگ را به حداکثر می‌رساند.

کلونیزاسیون موقت و توزیع موضعی

• پس از ورود به روده یا واژن، باکتری‌ها به لایه مخاطی متصل شده و یک جمعیت میکروبی موقت ایجاد می‌کنند. لاکتوباسیل‌ها توانایی کلونیزاسیون دائمی و ابدی در دستگاه گوارش را ندارند، بلکه حضور آن‌ها در طول دوره مصرف و مدت کوتاهی پس از آن ادامه می‌یابد.

متابولیسم و فعالیت تخمیری

• متابولیسم لاکتوباسیل‌ها شامل تخمر بی‌هوازی قندها و اولیگوساکاریدها است. این فرآیند منجر به تولید اسید لاکتیک، اسیدهای چرب زنجیره کوتاه شامل استات، پروپیونات و بوتیرات و همچنین ویتامین‌های گروه ب و ویتامین کا می‌شود. این متابولیت‌ها به عنوان منبع انرژی اصلی برای سلول‌های کولون عمل می‌کنند.

دفع و پاک‌سازی از بدن

• لاکتوباسیل‌های غیر متصل و مازاد همراه با محتویات گوارشی و حرکات دودی روده به طور مداوم از طریق مدفوع دفع می‌شوند. پس از قطع مصرف فرآورده، سطح این باکتری‌ها در مدفوع طی مدت یک تا سه هفته به مقادیر پایه و اولیه بیمار باز می‌گردد.

منع مصرف ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2

موارد منع مصرف در بیماری
منع مصرف این فرآورده در شرایط پاتولوژیک بر پایه خطر ورود باکتری زنده به جریان خون و بروز عفونت‌های سیستمیک ناخواسته استوار است.

بیماران مبتلا به نقص شدید سیستم ایمنی

• ارزیابی خطر بالینی: تجویز فرآورده‌های حاوی باکتری زنده در بیماران مبتلا به نقص ایمنی اولیه یا ثانویه مطلقاً ممنوع است. این گروه شامل بیماران پیوند عضو دریافت‌کننده داروهای سرکوب‌کننده ایمنی، بیماران مبتلا به بیماری ایدز پیشرفته، افراد تحت شیمی‌درمانی یا پرتوپزشکی و بیماران دریافت‌کننده دوزهای بالای کورتیکواستروئیدها می‌شود.
• رویکرد پزشک: در این بیماران به دلیل تضعیف خطوط دفاعی بدن، باکتری‌های لاکتوباسیل می‌توانند از سد مخاطی عبور کرده و منجر به باکتریمی یا عفونت‌های فرصت‌طلب شدید شوند.

بیماران دارای کاتتر ورید مرکزی یا خطوط عروقی ماندگار

• ارزیابی خطر بالینی: وجود کاتتر ورید مرکزی یک منع مصرف جدی برای شروع این دارو است. گزارش‌های متعدد بالینی نشان می‌دهند که پودرها یا کپسول‌های حاوی باکتری‌های زنده می‌توانند حین باز کردن یا مصرف، از طریق آلودگی دست یا هوا به کاتتر منتقل شده و موجب بروز عفونت‌های خونی مرتبط با کاتتر شوند.
• رویکرد پزشک: در بیماران بستری در بخش‌های مراقبت ویژه که دارای خطوط وریدی عمیق هستند، تجویز این فرآورده باید کاملاً متوقف گردد.

ابتلا به پانکراتیت حاد شدید

• ارزیابی خطر بالینی: بر اساس داده‌های حاصل از کارآزمایی‌های بالینی معتبر بین‌المللی، تجویز باکتری‌های زیست‌یار زنده در بیماران مبتلا به پانکراتیت حاد شدید با افزایش چشمگیر میزان مرگ و میر، ایسکمی روده و نکرز بافتی همراه بوده است.
• رویکرد پزشک: در تمام بیماران مبتلا به التهاب حاد و شدید لوزالمعده، مصرف این فرآورده کاملاً غیرمجاز و ممنوع است.

اختلال شدید سد مخاطی روده و بیماری‌های حاد گوارشی

• ارزیابی خطر بالینی: در شرایطی که مخاط روده دچار تخریب شدید شده است، مانند بیماران مبتلا به سندروم روده کوتاه، بیماری‌های التهابی حاد و فعال روده همراه با زخم‌های عمیق، و بیماران دچار سوختگی‌های وسیع، خطر جابجایی باکتری از لومن روده به عروق خونی بسیار بالا است.
• رویکرد پزشک: در این شرایط تا زمان بازسازی کامل پوشش مخاطی و پایداری وضعیت بیمار، تجویز دارو ممنوع می‌باشد.

بیماری‌های ساختاری قلب و سابقه اندوکاردیت

• ارزیابی خطر بالینی: در بیماران دارای دریچه مصنوعی قلب یا بیماران با سابقه اندوکاردیت عفونی، ورود احتمالی گونه‌های لاکتوباسیل به خون می‌تواند منجر به چسبندگی باکتری به سطح دریچه‌ها و بروز اندوکاردیت باکتریایی گردد.
• رویکرد پزشک: ارزیابی دقیق ریسک به فایده پیش از تجویز در این بیماران الزامی است و در موارد غیرضروری باید از مصرف آن خودداری شود.

حساسیت مفرط به پروتئین‌های شیر یا اجزای فرآورده

• ارزیابی خطر بالینی: برخی از فرآورده‌های دارویی لاکتوباسیل ممکن است حاوی بقایای محیط کشت پایه شیر، لاکتوز یا پروتئین‌های کازئین باشند.
• رویکرد پزشک: در بیماران دارای سابقه حساسیت شدید و آنوفیلاکسی به پروتئین‌های شیر یا سایر مواد افزودنی موجود در قرص و کپسول، مصرف این داروها ممنوع است.

موارد منع مصرف بارداری و شیردهی
ارزیابی ایمنی مصرف این فرآورده در دوران بارداری و شیردهی نیازمند بررسی شرایط عمومی مادر و سلامت سد گوارشی است.

مصرف در دوران بارداری

• ارزیابی بالینی و خطرات: به طور کلی مصرف گونه‌های لاکتوباسیل در زنان باردار سالم که فاقد بیماری‌های زمینه‌ای هستند ایمن تلقی می‌شود و عارضه جنینی خاصی برای آن گزارش نشده است. اما در بارداری‌های پرخطر، بارداران مبتلا به دیابت کنترل نشده، بارداران دارای کاتتر وریدی یا بیماران مبتلا به بیماری‌های خودایمنی، مصرف این فرآورده به دلیل خطر بروز عفونت‌های سیستمیک ممنوع است.
• رویکرد پزشک: تجویز دارو تنها در صورت سلامت کامل سیستم ایمنی مادر و تحت نظارت مستقیم پزشکی مجاز می‌باشد.

مصرف در دوران شیردهی

• ارزیابی بالینی و خطرات: باکتری‌های لاکتوباسیل وارد شیر مادر نمی‌شوند و مصرف آن در زنان شیرده سالم خطری برای نوزاد ندارد. با این حال، در صورتی که مادر یا نوزاد شیرخوار دچار نقص ایمنی، بیماری‌های شدید گوارشی یا ناهنجاری‌های ساختاری باشند، مصرف فرآورده باید متوقف گردد.
• رویکرد پزشک: در صورت بروز هرگونه علامت عفونی در نوزاد یا مادر، ادامه مصرف دارو توصیه نمی‌شود.

موارد منع مصرف کودکان
تجویز ترکیبات زیست‌یار زنده در جمعیت کودکان نیازمند دقت ویژه در رده سنی و شرایط بالینی نوزاد است.

نوزادان نارس و نوزادان با وزن بسیار کم هنگام تولد

• ارزیابی بالینی: بر اساس هشدارهای رسمی سازمان‌های نظارتی دارویی بین‌المللی، استفاده از فرآورده‌های حاوی باکتری‌های زنده در نوزادان نارس یا نوزادان با وزن کم هنگام تولد مطلقاً ممنوع است.
• خطرات بالینی: سیستم ایمنی و سد گوارشی در این نوزادان به شدت تکامل نیافته است و تجویز این داروها خطر بروز باکتریمی، سپسیس شدید و بیماری التهابی نکرودهنده روده را به شدت افزایش می‌دهد که می‌تواند کشنده باشد.

کودکان بستری در بخش مراقبت‌های ویژه

• ارزیابی بالینی: کودکان بستری در بخش‌های ویژه که تحت درمان با آنتی‌بیوتیک‌های وسیع‌الطیف قرار دارند یا دارای خطوط عروقی عمیق هستند، در معرض خطر بالای انتقال باکتری به خون قرار دارند.
• رویکرد پزشک: تجویز این فرآورده در کودکان مبتلا به بیماری‌های حاد، کودکان دارای کاتتر وریدی و کودکان مبتلا به نقص ایمنی مادرزادی کاملاً ممنوع است.

عوارض جانبی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2

عوارض جانبی شایع با شیوع گوارشی

این عوارض عمدتا خفیف و گذرا هستند و معمولا در روزهای نخست شروع درمان رخ می دهند. این واکنش ها به دلیل تغییر ناگهانی در ترکیب میکروبی روده و فرآیندهای تخمیری ایجاد شده و طی چند روز برطرف می گردند.

• نفخ و خروج گازهای گوارشی: شیوع بین پنج تا پانزده درصد. این عارضه شایع ترین واکنش اولیه به مصرف باکتری های زیستی است که ناشی از تخمیر هیدرات های کربن در لومن روده می باشد.
• احساس سنگینی و کرامپ های خفیف شکمی: شیوع بین سه تا ده درصد. این حالت بر اثر تغییر حرکات دودی روده و تغییرات فشار داخل لومن بروز می کند.
• تغییر قوام مدفوع و اسهال خفیف: شیوع بین یک تا پنج درصد. معمولا به صورت گذرا در ابتدای دوره درمان مشاهده شده و خود به خود بهبود می یابد.
• تهوع و سوء هاضمه خفیف: شیوع بین یک تا سه درصد. این عارضه بیشتر در صورت مصرف فرآورده با معده خالی گزارش شده است.

عوارض جانبی غیرشایع

این دسته از عوارض در درصد کمی از بیماران مشاهده می شوند و عمدتا شامل واکنش های حساسیتی یا سیستمیک خفیف هستند.

• واکنش های پوستی و خارش: شیوع کمتر از یک درصد. بروز راش پوستی، کهیر یا خارش به دلیل واکنش حساسیتی به اجزای فرآورده، پایه های کپسول یا مواد نگهدارنده رخ می دهد.
• سردرد و سرگیجه خفیف: شیوع کمتر از یک درصد. این واکنش ها غیر اختصاصی بوده و در کارآزمایی های بالینی به صورت پراکنده ثبت شده اند.

عوارض جانبی نادر و خطرساز سیستمیک

این عوارض با شیوع بسیار پایین رخ می دهند، اما به دلیل شدت و اهمیت بالینی بالا در بیماران بدحال یا دارای نقص ایمنی، نیازمند توجه ویژه و مداخله فوری پزشکی هستند.

• ورود باکتری به خون و عفونت خونی: شیوع کمتر از یک دهم درصد در بیماران پرخطر. این عارضه سنگین به طور اختصاصی در افراد مبتلا به نقص شدید سیستم ایمنی، بیماران بستری در بخش های مراقبت ویژه، افراد دارای کاتتر ورید مرکزی یا بیماران مبتلا به نارسایی شدید سد مخاطی روده رخ می دهد.
• التهاب عفونی لایه داخلی و دریچه های قلب: شیوع کمتر از یک صدم درصد. بروز عفونت دریچه ای قلب ناشی از گونه های لاکتوباسیل عارضه ای فوق العاده نادر است که تقریبا منحصر به بیماران دارای دریچه های مصنوعی یا سابقه بیماری های ساختاری قلب می باشد.

ملاحظات مدیریت بالینی عوارض برای پزشک

• مدیریت عوارض گوارشی اولیه: آموزش به بیمار در خصوص گذرا بودن نفخ و توصیه به مصرف فرآورده همراه یا بلافاصله پس از غذا، تحمل پذیری گوارشی را به شدت افزایش می دهد.
• پایش تب و علائم عفونی در بیماران پرخطر: در صورت بروز تب غیرقابل توجیه، لرز یا ناپایداری همودینامیک در بیماران بستری یا مبتلا به نقص ایمنی دریافت کننده این فرآورده، باید فورا احتمال ورود باکتری به خون بررسی و کشت خون ارسال شود.
• کاهش خطرات سیستمیک با غربالگری: خودداری از تجویز این فرآورده در افراد دارای کاتتر وریدی عمیق، مبتلایان به پانکراتیت حاد شدید یا افراد دچار آسیب شدید مخاط گوارش، خطر عوارض سیستمیک را به حداقل می رساند.

تداخلات دارویی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2

تداخلات دارویی و نوع تداخل
تداخلات دارویی این فرآورده عمدتا به دو دسته غیرفعال شدن باکتری های زنده توسط داروهای ضد میکروبی و افزایش خطرات سیستمیک در بیماران دریافت کننده داروهای سرکوب کننده ایمنی تقسیم می شود.

داروهای ضد باکتری و آنتی بیوتیک های وسیع الطیف

• آمپی سیلین، آموکسیسیلین، سفتریاکسون، سفپودوکسیم، سیپروفلوکساسین، آزیترومایسین، کوتریموکسازول، وانکومایسین، کلیندامایسین، مترونیدازول، دوکسی سایکلین، جنتامایسین و اریترومایسین: نوع تداخل شامل فارماکودینامیک و غیرفعال سازی باکتری های زنده است. مصرف همزمان داروهای ضد باکتری موجب نابودی گونه های لاکتوباسیل شده و اثربخشی درمانی فرآورده زیستی را به شدت کاهش می دهد. توصیه بالینی برای پزشک رعایت فاصله زمانی حداقل دو تا سه ساعته بین مصرف داروهای ضد باکتری و این فرآورده است.

داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی

• تاکرولیموس، سیرولیموس، مایکوفنولات موفتیل، متوترکسات، سیکلوسپورین، لفلونوماید، سمیپلیماب و کورتیکواستروئیدها نظیر پردنیزولون، دگزامتازون و متیل پردنیزولون: نوع تداخل شامل افزایش خطر جابجایی باکتریایی و بروز باکتریمی یا سپسیس است. در بیماران تحت درمان با داروهای سرکوب کننده ایمنی به دلیل ضعف خطوط دفاعی، احتمال عبور باکتری از سد مخاطی و ورود به گردش خون وجود دارد.

داروهای مهارکننده اسید معده

• اومپرازول، پانتوپرازول، اسومپرازول، لانزوپرازول، فاموتیدین و سایمتیدین: نوع تداخل شامل فارماکوکینتیک و افزایش زنده مانی باکتری ها است. کاهش اسیدیته معده توسط این داروها موجب تسهیل عبور باکتری های زنده از معده و افزایش میزان رسیدن آنها به روده می شود.

تداخل با غذا
شیوه مصرف فرآورده های زیستی همراه با غذا و نوع رژیم غذایی بیمار می تواند میزان بقا و کلونیزاسیون باکتری ها را تحت تاثیر قرار دهد.

• غذاها و نوشیدنی های داغ: حرارت بالا موجب تخریب ساختار سلولی و مرگ باکتری های زنده لاکتوباسیل می شود. به بیمار توصیه می شود از مخلوط کردن فرآورده یا مصرف آن همراه با چای، سوپ و مایعات داغ خودداری کند.
• نوشیدنی های الکلی: الکل با خاصیت ضد میکروبی خود موجب آسیب به دیواره باکتری ها، کاهش زنده مانی آنها در لومن گوارشی و اختلال در کلونیزاسیون موثر می گردد.
• آبمیوه های بسیار اسیدی: مصرف همزمان با آبمیوه های بسیار ترش یا اسیدی غلیظ مانند آب مرکبات می تواند به صورت موقت میزان زنده مانی باکتری ها را پیش از رسیدن به روده کاهش دهد.
• فیبرهای غذایی و ترکیبات پری بیوتیک: مصرف همزمان غذاهای غنی از فیبر، اینولین و اولیگوساکاریدها موجب تداخل مثبت هم افزایی می شود که رشد، تکثیر و کلونیزاسیون باکتری های مفید در کولون را به شدت تقویت می کند.

تداخل در آزمایشات
حضور و فعالیت باکتری های لاکتوباسیل می تواند تغییراتی در نتایج برخی ارزیابی های تشخیصی و آزمایشگاهی ایجاد نماید.

کشت مدفوع و ارزیابی میکروبیولوژی گوارش

• مصرف این فرآورده موجب افزایش چشمگیر تعداد گونه های لاکتوباسیل در نمونه مدفوع می شود. این حالت می تواند به عنوان تغییر در ترکیب فلور طبیعی مدفوع گزارش شود یا شناسایی سایر میکروارگانیسم ها را در محیط کشت آزمایشگاهی تحت تاثیر قرار دهد.

کشت خون

• در بیماران بدحال یا مبتلا به نقص ایمنی که دچار جابجایی باکتریایی شده اند، ممکن است نتیجه کشت خون از نظر رشد گونه های لاکتوباسیل مثبت گردد. پزشک باید این نتیجه را به عنوان باکتریمی واقعی ارزیابی کرده و آن را از آلودگی اتفاقی نمونه جدا سازد.

اندازه گیری اسیدیته مدفوع

• فعالیت تخمیری باکتری های لاکتوباسیل و تولید اسید لاکتیک در لومن روده می تواند موجب کاهش اسیدیته مدفوع شود. این تغییر باید در تفسیر آزمایش های مربوط به بررسی سوء جذب هیدرات های کربن مدنظر قرار گیرد.

کشت و رنگ آمیزی ترشحات واژن

• مصرف فرآورده های زیستی خوراکی یا موضعی با افزایش جمعیت لاکتوباسیل ها و کاهش اسیدیته محیط تناسلی، شاخص های سیتولوژی و الگوی فلور میکروبی را در نمونه برداری های تشخیصی تغییر می دهد.

هشدار ها ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2

هشدارهای جامع و احتیاط های بالینی
پزشک معالج باید پیش از تجویز و در طول دوره درمان با این فرآورده ها، به هشدارهای زیر توجه ویژه داشته باشد.

خطر جابجایی باکتریایی و بروز عفونت خونی

• ارزیابی خطر بالینی: در بیماران مبتلا به نقص ایمنی شديد، افراد بستری در بخش های مراقبت ویژه، یا بیماران دارای آسیب شدید سد مخاطی گوارش، احتمال عبور باکتری های زنده لاکتوباسیل از مخاط روده و ورود آنها به گردش خون وجود دارد.
• اقدام بالینی: در صورت بروز تب غیرقابل توجیه، لرز، افت فشار خون یا نشانه های التهاب سیستمیک در بیماران پرخطر دریافت کننده این داروها، باید احتمال جابجایی باکتریایی و بروز عفونت خونی مدنظر قرار گیرد و فورا نمونه کشت خون ارسال شود.

نحوه دستکاری فرآورده در محیط های بیمارستانی

• ارزیابی خطر بالینی: باز کردن کپسول ها یا ساشه های حاوی پودر زنده باکتری در مجاورت کاتترهای ورید مرکزی یا خطوط عروقی ماندگار می تواند موجب معلق شدن باکتری ها در هوا یا آلودگی دست کادر درمان شده و منجر به بروز عفونت خونی مرتبط با کاتتر گردد.
• اقدام بالینی: کادر درمان و پرستاران باید آماده سازی و باز کردن پوشش این داروها را در فاصله مناسب از محل کاتترهای عروقی بیمار انجام دهند و شستشوی دقیق دست ها و رعایت بهداشت را الزامی بدانند.

تداخل با داروهای ضد باکتری و ضد قارچ

• ارزیابی خطر بالینی: مصرف همزمان داروهای ضد باکتری خوراکی یا سیستمیک می تواند منجر به نابودی و غیرفعال شدن باکتری های زنده لاکتوباسیل شده و اثربخشی درمانی فرآورده را به شدت کاهش دهد.
• اقدام بالینی: پزشک باید حداقل فاصله زمانی دو تا سه ساعته را میان زمان مصرف داروهای ضد باکتری و این فرآورده زیستی لحاظ کند.

واکنش های حساسیتی به مواد جانبی

• ارزیابی خطر بالینی: برخی ترکیبات جانبی موجود در فرمولاسیون مانند پروتئین های شیر، لاکتوز، ژلاتین یا اجزای نگهدارنده ممکن است در بیماران حساس موجب بروز واکنش های آلرژیک، بثورات پوستی یا سوء هاضمه شدید شوند.
• اقدام بالینی: بررسی دقیق سابقه حساسیت دارویی و غذایی بیمار پیش از شروع درمان الزامی است.

خطر عفونت قلب در بیماران با بیماری های ساختاری

• ارزیابی خطر بالینی: در بیماران دارای دریچه های مصنوعی قلب یا سابقه ابتلا به التهاب عفونی لایه داخلی قلب، ورود نادر باکتری ها به خون می تواند خطر چسبندگی باکتریایی به دریچه ها را افزایش دهد.
• اقدام بالینی: ارزیابی دقیق نسبت سود به زیان پیش از تجویز در این گروه از بیماران توصیه می شود.

علائم گوارشی اولیه و موقت

• ارزیابی خطر بالینی: شروع مصرف این باکتری ها ممکن است در روزهای نخست موجب نفخ، احساس سنگینی و کرامپ های خفیف شکمی به دلیل تغییر ناگهانی در ترکیب میکروبی روده شود.
• اقدام بالینی: به بیمار اطمینان داده شود که این علائم معمولا گذرا بوده و طی چند روز با تطابق دستگاه گوارش برطرف می شوند.

مسمومیت و اوردوز و پروتکل های درمان
فرآورده های زیستی حاوی لاکتوباسیل دارای حد ایمنی بسیار بالایی هستند و دوز سمی مشخصی به معنای مسمومیت شیمیایی کلاسیک برای آنها تعریف نشده است. با این حال، مصرف بیش از حد و انبوه این فرآورده ها می تواند مشکلات بالینی ایجاد کند.

علائم و تظاهرات بالینی مسمومیت و اوردوز

• عوارض گوارشی حاد: مصرف مقادیر بسیار زیاد این فرآورده در افراد با سیستم ایمنی سالم، عمدتا با علائم گوارشی مانند اسهال آبکی، درد و دل پیچه شدید، نفخ فراوان، تهوع و خروج گازهای گوارشی ظاهر می شود.
• خطر عفونت سیستمیک در اوردوز بیماران پرخطر: در صورتی که مصرف مقادیر بسیار بالای این باکتری های زنده در افراد مبتلا به نقص ایمنی یا آسیب های شدید گوارشی رخ دهد، خطر اصلی بروز مسمومیت سیستمیک، ورود باکتری به خون، شوک عفونی و ناپایداری همودینامیک است.

پروتکل درمانی و اقدامات بالینی

• قطع فوری مصرف فرآورده: نخستین گام بالینی، توقف کامل مصرف داروی زیستی است.
• درمان های حمایتی و علامت دار: اصلاح تعادل آب و الکترولیت های بدن از طریق مایع درمانی خوراکی یا وریدی در صورت بروز اسهال شدید، و تجویز داروهای ضد درد و ضد اسپاسم در صورت وجود دل پیچه شدید انجام می گیرد.
• ارزیابی های آزمایشگاهی و کشت خون: در صورت بروز تب، لرز یا ناپایداری علائم حیاتی پس از اوردوز، ارسال نمونه های کشت خون جهت بررسی رشد گونه های لاکتوباسیل ضروری است.
• درمان ضد باکتریایی هدفمند: در صورت تایید یا شک قوی به ورود باکتری به خون یا بروز سپسیس، درمان با داروهای ضد باکتری مناسب باید آغاز شود. لازم به ذکر است که بسیاری از گونه های لاکتوباسیل به طور طبیعی در برابر داروی وانکومایسین مقاوم هستند. بنابراین رژیم درمانی باید شامل داروهایی نظیر آمپیسیلین، پیپراسیلین تازوباکتام، کلیندامایسین یا اریترومایسین بر اساس تست های حساسیت آنتی بیوگرام باشد.

توصیه های دارویی ترکیب گونه های مختلف لاکتوباسیل 2

توصیه های دارویی به بیمار
آموزش صحیح و ارائه نکات کاربردی به بیمار در خصوص نحوه مصرف، شرایط نگهداری و علائم هشدار، موجب افزایش پایبندی به درمان و کاهش مخاطرات بالینی می گردد.

تنظیم زمان مصرف با داروهای ضد باکتری

• بیمار باید بداند که در صورت مصرف همزمان داروهای آنتی بیوتیک، باید حداقل دو تا سه ساعت فاصله زمانی میان مصرف آنتی بیوتیک و این فرآورده زیستی رعایت شود تا از نابودی باکتری های مفید جلوگیری گردد.

پرهیز از مایعات و غذاهای داغ

• بیمار باید از مخلوط کردن پودر، ساشه یا مصرف قرص و کپسول با چای، سوپ، شیر داغ یا مایعات گرم خودداری کند. حرارت بالا موجب مرگ باکتری های زنده و کاهش شدید اثر درمانی دارو می شود.

نحوه و زمان بهینه مصرف

• بهترین زمان مصرف فرآورده معمولا همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن است. این کار به کاهش اسیدیته معده و عبور ایمن تر باکتری ها به روده کمک کرده و احتمال بروز عوارض گوارشی خفیف را کاهش می دهد.

شرایط نگهداری دارو

• بیمار باید داروها را دقیقاً طبق دستورالعمل برچسب فرآورده نگهداری کند. برخی از فرمولاسیون ها نیازمند نگهداری در یخچال هستند و برخی دیگر باید در دمای خنک، دور از تابش مستقیم نور خورشید و رطوبت نگهداری شوند. درب ظرف دارو باید پس از هر بار مصرف محکم بسته شود.

آگاهی از علائم گوارشی اولیه

• بیمار باید بداند که بروز نفخ، احساس سنگینی یا تغییرات خفیف در قوام مدفوع در روزهای نخست شروع درمان طبیعی و گذرا است و نیازی به قطع خودسرانه دارو ندارد.

گزارش سریع علائم هشدار

• به بیمار تاکید شود که در صورت بروز علائم غیرعادی مانند تب، لرز، تعریق شدید، خارش، بثورات پوستی یا اسهال مداوم و شدید، بلافاصله مصرف دارو را متوقف کرده و به پزشک مراجعه نماید.

توصیه های دارویی اختصاصی پزشک
ارزیابی دقیق شرایط بالینی بیمار، مدیریت خطرات سیستمیک و رعایت پروتکل های ایمنی بیمارستانی توسط پزشک معالج، تضمین کننده ایمنی و اثربخشی این فرآورده زیستی است.

ارزیابی سطح ایمنی و غربالگری بیماران

• پیش از تجویز، پزشک باید وضعیت ایمنی بیمار را به دقت بررسی کند. تجویز این فرآورده در بیماران مبتلا به نقص ایمنی شدید، افراد تحت شیمی درمانی، دریافت کنندگان داروهای سرکوب کننده ایمنی و بیماران پیوندی ممنوع است، زیرا خطر جابجایی باکتریایی و بروز باکتریمی وجود دارد.

احتیاط در بیماران دارای خطوط عروقی ماندگار

• در بیماران بستری دارای کاتتر ورید مرکزی یا خطوط عروقی عمیق، استفاده از این فرآورده ها باید با احتیاط شدید انجام گیرد. باز کردن ساشه یا کپسول حاوی پودر زنده در مجاورت کاتتر می تواند موجب آلودگی هوایی یا دستی کاتتر و بروز ثمین خونی شود.

منع مصرف در بیماری های حاد گوارشی و پانکراتیت

• در بیماران مبتلا به پانکراتیت حاد شدید، آسیب های گسترده سد مخاطی روده، سندروم روده کوتاه و سوختگی های وسیع، تجویز ترکیبات زیست یار زنده به دلیل خطر باکتریمی و نکرز بافتی کاملاً ممنوع می باشد.

مدیریت تب غیرمنتظره و ارسال کشت خون

• در صورت بروز تب، لرز یا ناپایداری همودینامیک در بیماران دریافت کننده این فرآورده، پزشک باید بلافاصله احتمال ورود باکتری به خون را مدنظر قرار داده، مصرف دارو را قطع کند و نمونه کشت خون ارسال نماید.

توجه به الگوی مقاومت دارویی لاکتوباسیل ها

• در صورت بروز باکتریمی ناشی از گونه های لاکتوباسیل، پزشک باید مدنظر داشته باشد که بسیاری از این گونه ها به طور طبیعی در برابر داروی وانکومایسین مقاوم هستند. بنابراین رژیم دارویی ضد باکتری باید شامل داروهای موثر نظیر آمپی سیلین یا کلیندامایسین بر اساس تست حساسیت آنتی بیوگرام تنظیم شود.

انتخاب سویه و دوزینگ بر اساس اندیکاسیون

• پزشک باید در انتخاب نوع فرآورده به تعداد باکتری های زنده و فعال و همچنین سویه های اختصاصی به کار رفته جهت انطباق با مشکل بالینی بیمار توجه نماید.