امتریسیتابین و تنوفوویر و افاویرنز یک داروی ترکیبی ضدویروس است. این دارو از سه مادهٔ فعال تشکیل شده و برای کنترل ویروس نقص ایمنی انسانی نوع ۱ (که همان عامل عفونت اچ‌آی‌وی است) به کار می‌رود.
این ترکیب عفونت اچ‌آی‌وی را ریشه‌کن نمی‌کند. بااین‌حال، مصرف منظم آن تحت نظر پزشک می‌تواند مقدار ویروس را در خون کاهش دهد، به حفظ کارایی سیستم ایمنی کمک کند و احتمال پیشرفت بیماری را پایین بیاورد.
این دارو معمولاً به شکل قرص خوراکی با مقدار ثابت عرضه می‌شود. هر قرص از فرآوردهٔ رایج حاوی مواد زیر است:
امتریسیتابین و تنوفوویر از گروه داروهایی هستند که آنزیم مورد نیاز ویروس برای تکثیر (که در علم پزشکی «ترانس‌کریپتاز معکوس» نامیده می‌شود) را مهار می‌کنند. افاویرنز نیز همین آنزیم را مهار می‌کند، اما از گروه دیگری است.
چون مقدار هر سه ماده در یک قرص ثابت است، نمی‌توان مقدار هر جزء را جداگانه تغییر داد. این موضوع در بیماران کلیوی، کودکان و برخی گروه‌های خاص اهمیت دارد.
آتریپلا نام تجاری شناخته‌شدهٔ ترکیب امتریسیتابین، تنوفوویر دیسوپروکسیل فومارات و افاویرنز است. فرآورده‌های ژنریک (داروهای با نام علمی) دیگری نیز با همین مواد فعال تولید شده‌اند. این محصولات ممکن است از نظر شرکت سازنده، مواد غیرفعال، بسته‌بندی و وضعیت عرضه با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
در منابع دارویی ایران نام‌هایی مانند آتریپلا، تراستیوا، تریواژ، ووناویر و برخی فرآورده‌های ژنریک ثبت شده‌اند. موجودی و وضعیت ثبت هر محصول ممکن است تغییر کند و باید از داروخانه یا سامانهٔ معتبر دارویی بررسی شود.
کاربرد اصلی این ترکیب، درمان عفونت اچ‌آی‌وی نوع ۱ است. مناسب بودن آن برای هر بیمار به نتیجهٔ آزمایش مقاومت ویروس، عملکرد کلیه و کبد، وضعیت روانی، بارداری و داروهای هم‌زمان بستگی دارد.
این رژیم در گذشته بیشتر برای شروع درمان به کار می‌رفت. در راهنماهای جدید، برای بسیاری از بیماران رژیم‌های دیگری ترجیح داده می‌شوند؛ زیرا معمولاً تحمل‌پذیری بهتر و تداخلات کمتری دارند. بااین‌حال، این ترکیب هنوز ممکن است برای بعضی بیماران انتخاب مناسبی باشد.
این دارو می‌تواند در افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی و همچنین بیمارانی که بیماری آنان به مرحلهٔ ایدز رسیده است، بخشی از درمان ضدویروسی باشد. اهداف درمان عبارت‌اند از:
غیرقابل‌تشخیص شدن مقدار ویروس باید با آزمایش تأیید شود و به معنای ریشه‌کن شدن ویروس نیست.
امتریسیتابین و تنوفوویر پس از فعال شدن در سلول، ساخت مادهٔ ژنتیکی ویروس را متوقف می‌کنند. افاویرنز نیز با اتصال به آنزیم مورد نیاز ویروس (که برای تکثیر از آن استفاده می‌کند)، فعالیت آن را مختل می‌کند. اثر هم‌زمان این سه ماده، تکثیر اچ‌آی‌وی نوع ۱ را کاهش می‌دهد.
این ترکیب بر اچ‌آی‌وی نوع ۲ اثر قابل‌اعتمادی ندارد. امتریسیتابین و تنوفوویر بر ویروس هپاتیت B نیز اثر دارند، اما این قرص برای درمان مستقل هپاتیت B طراحی نشده است.
نوع و شدت عوارض در همهٔ افراد یکسان نیست. وضعیت کلیه و کبد، بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای هم‌زمان و میزان تحمل افاویرنز می‌توانند بر بروز عوارض اثر بگذارند.
عوارض عصبی بیشتر به افاویرنز مربوط می‌شوند و معمولاً در روزها یا هفته‌های نخست درمان محسوس‌تر هستند. بعضی از این علائم ممکن است با گذشت زمان کمتر شوند.
تا زمانی که واکنش بدن به دارو مشخص نشده است، انجام کارهایی مانند رانندگی که به تمرکز کامل نیاز دارند می‌تواند خطرناک باشد.
تنوفوویر دیسوپروکسیل ممکن است در برخی بیماران به کلیه‌ها آسیب بزند یا باعث اختلال در دفع فسفر (ماده‌ای معدنی برای سلامت استخوان) شود. کاهش تراکم استخوان نیز ممکن است رخ دهد. کاهش یا افزایش غیرعادی ادرار، تورم پا، ضعف شدید، درد استخوان یا شکستگی غیرمعمول به بررسی پزشکی نیاز دارد.
افزایش آنزیم‌های کبدی و آسیب کبدی نیز گزارش شده است. زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد بالای سمت راست شکم، تهوع مداوم یا خستگی غیرعادی باید زود بررسی شود.
افزایش غیرعادی اسید لاکتیک در خون (که در علم پزشکی «اسیدوز لاکتیک» نامیده می‌شود) و کبد چرب شدید از عوارض نادر اما مهم این گروه دارویی هستند. ضعف پیشرونده، تنفس سریع، تنگی نفس، درد شکم و استفراغ مداوم می‌توانند از نشانه‌های هشدار باشند.
خستگی، ضعف عمومی، تغییر اشتها، تغییر وزن یا تغییر در توزیع چربی بدن ممکن است دیده شود. افزایش چربی خون نیز در بعضی بیماران رخ می‌دهد و با آزمایش مشخص می‌شود.
راش (دانه‌های پوستی)، خارش و قرمزی پوست ممکن است در هفته‌های ابتدایی ظاهر شوند. راش گسترده یا همراه با تب، تاول، زخم دهان، التهاب چشم، تورم صورت یا جدا شدن پوست به ارزیابی فوری نیاز دارد.
افسردگی شدید، توهم (دیدن یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارند)، رفتار غیرعادی یا افکار خودآسیب‌رسانی نیز باید فوراً به پزشک یا مرکز درمانی گزارش شوند.
این دارو باید دقیقاً مطابق نسخه و دستور فرآورده مصرف شود. تغییر زمان مصرف، قطع درمان یا جایگزینی دارو بدون هماهنگی با پزشک می‌تواند کنترل ویروس را مختل کند.
این ترکیب معمولاً با معدهٔ خالی مصرف می‌شود. مصرف آن همراه با غذای پرچرب می‌تواند جذب افاویرنز را افزایش دهد و سرگیجه، کابوس، اختلال خواب و گیجی را تشدید کند.
در بسیاری از بروشورها، معدهٔ خالی به معنای مصرف دارو دست‌کم یک ساعت پیش از غذا یا دو ساعت پس از غذا است. دستور پزشک و بروشور همان محصول در اولویت قرار دارد.
مصرف دارو هنگام خواب می‌تواند تحمل عوارض عصبی افاویرنز را آسان‌تر کند. بهتر است زمان مصرف روزانه ثابت باشد تا احتمال فراموشی کاهش یابد.
مصرف نامنظم ممکن است باعث افزایش مقدار ویروس، کاهش اثر درمان و ایجاد مقاومت دارویی شود. اگر عوارض مانع مصرف منظم شده‌اند، لازم است بیمار برای بررسی راه‌حل مناسب با پزشک یا داروساز گفت‌وگو کند.
فرآوردهٔ رایج حاوی ۲۰۰ میلی‌گرم امتریسیتابین، ۳۰۰ میلی‌گرم تنوفوویر دیسوپروکسیل فومارات و ۶۰۰ میلی‌گرم افاویرنز است. مناسب بودن این دوز ثابت باید پیش از تجویز بررسی شود.
این قرص در بزرگسالان واجد شرایط معمولاً روزی یک بار مصرف می‌شود. تعیین رژیم مناسب به مقدار ویروس، مقاومت دارویی، عملکرد کلیه و کبد، داروهای هم‌زمان و سابقهٔ عوارض روانی یا عصبی بستگی دارد.
این مقدار ثابت برای همهٔ بیماران مناسب نیست. به‌ویژه در نارسایی کلیه، ممکن است استفاده از اجزای جداگانه یا یک رژیم دیگر لازم باشد.
اگر یک نوبت فراموش شد، بیمار باید دستور بروشور همان فرآورده یا راهنمای پزشک را دنبال کند. به‌طور معمول، نوبت فراموش‌شده پس از یادآوری مصرف می‌شود؛ اما اگر زمان نوبت بعدی نزدیک باشد، نباید دو قرص با هم مصرف شود.
مصرف بیش از مقدار تجویزشده ممکن است با سرگیجه شدید، گیجی، اختلال تعادل، خواب‌آلودگی، توهم، تهوع، استفراغ یا اختلال کلیوی همراه باشد. در این وضعیت باید بی‌درنگ با اورژانس یا مرکز درمانی تماس گرفته شود. وادار کردن بیمار به استفراغ یا استفاده از درمان خانگی مناسب نیست.
انتخاب درمان اچ‌آی‌وی در بارداری باید با توجه به کنترل ویروس، سابقهٔ درمان، مقاومت دارویی و سلامت مادر و جنین انجام شود. آزمایش بارداری و بررسی قصد بارداری ممکن است پیش از شروع این دارو لازم باشد.
هشدارهای قدیمی دربارهٔ احتمال آسیب جنینی با افاویرنز، به‌ویژه در سه‌ماههٔ اول، وجود داشته‌اند. داده‌های انسانی جدید افزایش روشن خطر کلی ناهنجاری‌های مادرزادی را نشان نداده‌اند؛ بااین‌حال، رژیم‌های جدیدتر معمولاً برای شروع درمان در بارداری ترجیح داده می‌شوند.
اگر فرد هنگام مصرف این دارو باردار شود، نباید درمان را خودسرانه قطع کند. در بیمارانی که از قبل مقدار ویروس پایدار و مهارشده دارند، پزشک ممکن است پس از سنجش سود و خطر، ادامه یا تغییر درمان را بررسی کند.
افاویرنز ممکن است اثر بعضی روش‌های هورمونی پیشگیری از بارداری را کاهش دهد. انتخاب روش مناسب پیشگیری باید با نظر پزشک انجام شود.
اچ‌آی‌وی می‌تواند از طریق شیر مادر منتقل شود. درمان مؤثر و مهار پایدار ویروس، این خطر را به میزان زیادی کاهش می‌دهد، اما آن را کاملاً از بین نمی‌برد. اجزای دارو نیز ممکن است وارد شیر شوند.
تصمیم دربارهٔ شیردهی به راهنمای درمانی کشور، میزان مهار ویروس، امکان تغذیهٔ جایگزین و شرایط مادر و نوزاد بستگی دارد. این تصمیم باید با مشارکت مادر و تیم درمان گرفته شود و به پایش منظم نیاز دارد.
افاویرنز می‌تواند فعالیت آنزیم‌های کبدی را تغییر دهد و در نتیجه مقدار بسیاری از داروها در خون کم یا زیاد شود. تنوفوویر نیز ممکن است همراه با بعضی داروها خطر آسیب کلیه را افزایش دهد. فهرست کامل داروهای نسخه‌ای، بدون نسخه، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی باید در اختیار پزشک قرار گیرد.
الکل می‌تواند خواب‌آلودگی، سرگیجه، اختلال تمرکز و فشار واردشده بر کبد را بیشتر کند. دربارهٔ مصرف آن باید با پزشک مشورت شود، به‌ویژه اگر بیماری کبدی یا عوارض عصبی وجود دارد.
استامینوفن تداخل مستقیم مهم و شناخته‌شده‌ای با این ترکیب ندارد، اما مصرف زیاد آن در افراد مبتلا به بیماری کبدی می‌تواند زیان‌آور باشد. مقدار و مدت مصرف باید با پزشک یا داروساز بررسی شود.
ایبوپروفن، ناپروکسن و داروهای مشابه (که از مسکن‌های ضدالتهاب غیراستروئیدی هستند) ممکن است خطر آسیب کلیه ناشی از تنوفوویر را افزایش دهند؛ به‌خصوص در مصرف طولانی، مقدار زیاد، کم‌آبی بدن یا بیماری کلیوی.
ریفامپین، ریفابوتین، کلاریترومایسین و برخی داروهای درمان سل یا عفونت‌ها ممکن است با افاویرنز تداخل داشته باشند. این تداخل گاهی به تغییر رژیم یا پایش دقیق نیاز دارد.
بعضی داروهای دیگر اچ‌آی‌وی، داروهای هپاتیت C و داروهای ضدقارچ مانند وریکونازول یا ایتراکونازول نیز ممکن است با این ترکیب سازگار نباشند. بیمار نباید داروی ضدعفونت یا ضدویروس دیگری را بدون بررسی تخصصی به رژیم خود اضافه کند.
میدازولام خوراکی، تریازولام، پیموزاید، برخی مشتقات ارگوت (داروهای میگرن) و بعضی داروهای مؤثر بر ریتم قلب از تداخلات مهم افاویرنز هستند. وضعیت هر دارو باید بر اساس نام دقیق و مقدار مصرف بررسی شود.
علف چای (فرآورده‌ای گیاهی که برای برخی مشکلات خلقی مصرف می‌شود) می‌تواند مقدار افاویرنز را کاهش دهد و خطر شکست درمان یا مقاومت ویروسی را بالا ببرد.
آمفوتریسین B، جنتامایسین و برخی آنتی‌بیوتیک‌های مشابه، آسیکلوویر، والاسیکلوویر، گان‌سیکلوویر و والگان‌سیکلوویر ممکن است همراه با تنوفوویر فشار بیشتری به کلیه وارد کنند. مصرف هم‌زمان فقط پس از بررسی پزشک و با پایش مناسب انجام می‌شود.
افاویرنز همچنین ممکن است بر متادون، وارفارین (رقیق‌کنندهٔ خون)، داروهای ضدتشنج، استاتین‌ها (داروهای کاهش‌دهندهٔ کلسترول) و روش‌های هورمونی پیشگیری از بارداری اثر بگذارد.
این دارو برای کنترل اچ‌آی‌وی به کار می‌رود و ممکن است در فردی که بیماری او به مرحلهٔ ایدز رسیده نیز بخشی از رژیم درمان باشد. در این مرحله، درمان عفونت‌های فرصت‌طلب و رسیدگی به سایر مشکلات بیمار نیز اهمیت دارد.
اچ‌آی‌وی نام ویروس و عفونت ناشی از آن است. ایدز مرحلهٔ پیشرفتهٔ عفونت است که در آن سیستم ایمنی به‌شدت ضعیف شده یا بعضی بیماری‌های مشخص بروز کرده‌اند.
هدف دارو در هر دو وضعیت، مهار تکثیر ویروس است. در مرحلهٔ ایدز ممکن است بیمار به درمان‌ها و پایش‌های بیشتری برای عفونت‌های فرصت‌طلب و بازسازی سیستم ایمنی نیاز داشته باشد.
بعضی نشانه‌های بدنی خفیف و گذرا هستند، اما تداوم یا شدت گرفتن آنها ممکن است به بررسی کلیه، کبد، استخوان یا دستگاه عصبی نیاز داشته باشد.
اسهال، تهوع، درد شکم و سوءهاضمه از عوارض نسبتاً شایع هستند. ضعف بدن نیز ممکن است به دارو، خود بیماری، کم‌خونی یا مشکلات دیگر مربوط باشد.
افزایش غیرعادی ادرار، تشنگی زیاد، کاهش ادرار یا وجود پروتئین و قند در ادرار ممکن است نشانهٔ اختلال کلیوی باشد و باید بررسی شود.
تاری دید یا تپش قلب از عوارض معمول این ترکیب نیستند، اما ممکن است در اثر سرگیجه، اضطراب، تداخل دارویی یا مشکل دیگری ایجاد شوند. تداوم این نشانه‌ها به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
راش (دانه‌های پوستی)، قرمزی و خارش پوست ممکن است رخ دهند. زرد شدن پوست یا چشم بیشتر به نفع مشکل کبدی است و باید زود بررسی شود.
درد استخوان، ضعف عضلانی یا شکستگی غیرعادی می‌تواند با کاهش فسفر یا تراکم استخوان مرتبط باشد. درد پهلو، تورم پا، تغییر ادرار، زردی و خستگی شدید نیز از علائمی هستند که بررسی کلیه و کبد را ضروری می‌کنند.
پیش از شروع درمان، سابقهٔ پزشکی، داروهای هم‌زمان، بیماری کلیوی یا کبدی، سلامت روان، وضعیت بارداری و احتمال عفونت هم‌زمان با هپاتیت B باید بررسی شود.
در بسیاری از برچسب‌های مرجع، قرص حاوی ۲۰۰/۳۰۰/۶۰۰ میلی‌گرم برای نوجوانان ۱۲ سال و بالاتر با وزن دست‌کم ۴۰ کیلوگرم در نظر گرفته شده است. معیار دقیق باید از بروشور همان محصول بررسی شود. برای کودکان کوچک‌تر ممکن است فرآورده‌های جداگانه با مقدار قابل تنظیم لازم باشد.
در سالمندان، کاهش عملکرد کلیه، بیماری‌های همراه و مصرف هم‌زمان چند دارو شایع‌تر است. بنابراین ارزیابی کلیه، کبد و تداخلات دارویی اهمیت بیشتری دارد.
این قرص ثابت‌دوز معمولاً برای بیمارانی که عملکرد کلیهٔ آنان به میزان مشخصی پایین است (که پزشک با آزمایش برآورد می‌کند) مناسب نیست؛ زیرا مقدار امتریسیتابین و تنوفوویر را نمی‌توان جداگانه تنظیم کرد.
در بیماری شدید کبدی نیز ممکن است مصرف این ترکیب مناسب نباشد. بیماران مبتلا به هپاتیت B یا C به پایش دقیق‌تر آنزیم‌های کبدی نیاز دارند.
احتمال طولانی شدن فاصلهٔ QT (یعنی اختلالی در فعالیت الکتریکی قلب) در بعضی بیماران مطرح است. سابقهٔ اختلال ریتم قلب و مصرف داروهای مؤثر بر ریتم باید به پزشک اطلاع داده شود.
پس از شروع درمان مؤثر، سیستم ایمنی ممکن است قوی‌تر شود و به عفونت‌های پنهان یا قبلی واکنش التهابی نشان دهد. بروز تب، تورم غدد، سرفه، تنگی نفس یا تشدید ناگهانی علائم پس از شروع درمان باید به پزشک گزارش شود. این وضعیت به معنای بی‌اثر بودن دارو نیست، اما ممکن است به بررسی و درمان جداگانه نیاز داشته باشد.
این دارو اعتیادآور نیست، اما حفظ نظم درمان برای کنترل ویروس ضروری است. توقف یا وقفه در مصرف باید فقط با برنامهٔ درمانی مشخص انجام شود.
قطع ناگهانی یا وقفهٔ طولانی می‌تواند باعث افزایش مقدار ویروس، افت سلول‌های دفاعی، بازگشت علائم و ایجاد مقاومت دارویی شود. به دلیل تفاوت ماندگاری سه جزء در بدن، قطع ناهماهنگ ممکن است زمینهٔ مقاومت به افاویرنز را بیشتر کند.
امتریسیتابین و تنوفوویر بر هپاتیت B نیز اثر دارند. در بیمار مبتلا به اچ‌آی‌وی و هپاتیت B، قطع این ترکیب ممکن است هپاتیت را به‌شدت فعال کند. پس از تغییر یا قطع درمان، پایش کبد برای مدتی لازم است.
خیر. این دارو وابستگی جسمی یا رفتار اعتیادی ایجاد نمی‌کند. نیاز به مصرف مداوم آن به دلیل مزمن بودن عفونت اچ‌آی‌وی و ضرورت مهار ویروس است، نه اعتیاد به دارو.
پاسخ به درمان با آزمایش مقدار ویروس و شمار سلول‌های دفاعی سنجیده می‌شود. احساس بهتر یا نداشتن علامت، به‌تنهایی برای ارزیابی اثر دارو کافی نیست.
مهار تکثیر ویروس از روزهای نخست آغاز می‌شود، اما کاهش قابل‌توجه مقدار ویروس معمولاً به چند هفته زمان نیاز دارد. رسیدن به سطح غیرقابل‌تشخیص به مقدار اولیهٔ ویروس، مقاومت ویروس و نظم مصرف بستگی دارد.
اجزای دارو نیمه‌عمرهای متفاوتی دارند و مدتی پس از آخرین نوبت در بدن باقی می‌مانند. (نیمه‌عمر یعنی مدت زمانی که طول می‌کشد تا مقدار دارو در خون تقریباً به نصف برسد.) این ماندگاری به معنای امکان قطع دارو یا فاصله انداختن میان نوبت‌ها نیست.
مصرف با غذای پرچرب بیشتر احتمال عوارض افاویرنز را بالا می‌برد و به‌تنهایی علت معمول شکست درمان نیست. اگر مقدار ویروس کاهش پیدا نکند، بررسی پایبندی به درمان، تداخلات و مقاومت ویروسی لازم است.
آزمایش‌های مورد نیاز ممکن است شامل موارد زیر باشند:
افاویرنز ممکن است در بعضی روش‌های غربالگری ادرار، نتیجهٔ مثبت کاذب برای مادهٔ موجود در شاهدانه (کانابینوئید) ایجاد کند. در چنین شرایطی می‌توان نتیجه را با آزمایش اختصاصی تأیید کرد.
برند، ژنریک و جایگزین درمانی مفاهیم متفاوتی هستند. یک ژنریک ممکن است همان مواد فعال را داشته باشد، درحالی‌که جایگزین درمانی می‌تواند شامل داروهای متفاوتی باشد.
آتریپلا نام تجاری همین ترکیب ثابت‌دوز است. فرآوردهٔ ژنریک نیز همان سه مادهٔ فعال را با مقدار مشخص دارد، اما ممکن است شرکت سازنده و مواد غیرفعال آن متفاوت باشند.
فرمول شناخته‌شدهٔ آتریپلا شامل امتریسیتابین ۲۰۰ میلی‌گرم، تنوفوویر دیسوپروکسیل فومارات ۳۰۰ میلی‌گرم و افاویرنز ۶۰۰ میلی‌گرم است. نام آتریپلا نباید برای فرآورده‌ای با مواد یا مقادیر متفاوت به کار رود.
راهنماهای جدید برای بسیاری از افرادی که درمان را آغاز می‌کنند، رژیم‌های دیگری را ترجیح می‌دهند. رژیم‌های دارای گزینه‌های دیگر نیز در شرایط خاص قابل بررسی هستند.
انتخاب جایگزین به مقاومت ویروس، هپاتیت B، عملکرد کلیه، بارداری، تداخلات و درمان‌های قبلی وابسته است. جایگزینی برند با برند یا تغییر رژیم درمانی باید با تأیید پزشک و داروساز انجام شود.
تجربهٔ افراد می‌تواند در شناخت مشکلات روزمرهٔ مصرف مفید باشد، اما جای آزمایش و ارزیابی پزشک را نمی‌گیرد. پاسخ هر بیمار به این ترکیب ممکن است متفاوت باشد.
برخی مصرف‌کنندگان پس از مصرف منظم، کاهش مقدار ویروس و ثبات وضعیت بیماری را گزارش می‌کنند. در مقابل، بعضی افراد در شروع درمان با سرگیجه، خواب‌آلودگی، بی‌خوابی یا تهوع روبه‌رو می‌شوند.
رویاهای واضح، کابوس، گیجی و اختلال تمرکز از تجربه‌های پرتکرار مربوط به افاویرنز هستند. این علائم در برخی افراد طی چند هفته کمتر می‌شوند، اما در صورت شدت یا تداوم باید بررسی شوند.
اثربخشی این رژیم به حساس بودن ویروس و مصرف منظم وابسته است. بعضی بیماران دارو را به‌خوبی تحمل می‌کنند و بعضی دیگر به دلیل عوارض عصبی، روانی، کلیوی یا تداخلات به ارزیابی برای تغییر رژیم نیاز پیدا می‌کنند.
این دارو برای کنترل عفونت اچ‌آی‌وی نوع ۱ استفاده می‌شود. کاهش مقدار ویروس، کمک به حفظ سیستم ایمنی و پایین آوردن احتمال پیشرفت بیماری از اهداف مصرف آن هستند.
خیر. این قرص سه‌دارویی برای درمان عفونت اچ‌آی‌وی به کار می‌رود و نباید خودسرانه به‌عنوان پیشگیری پیش از تماس یا پس از تماس مصرف شود. این روش‌های پیشگیری رژیم‌های مشخص و ارزیابی پزشکی جداگانه دارند.
این ترکیب برای بعضی بیماران مؤثر و مناسب است، اما ممکن است عوارض یا تداخلات مهمی داشته باشد. بیماری کلیوی یا کبدی، مشکلات روانی، بارداری و داروهای هم‌زمان بر سود و خطر آن اثر می‌گذارند. مناسب بودن دارو باید برای هر بیمار جداگانه ارزیابی شود.
بله، اگر ویروس به اجزای دارو حساس باشد و دارو منظم مصرف شود، این رژیم می‌تواند مقدار ویروس را به‌خوبی مهار کند. پاسخ درمان با آزمایش مقدار ویروس سنجیده می‌شود و برای همهٔ افراد یکسان نیست.
بله. سرگیجه، مشکلات خواب، سردرد، تهوع، اسهال و راش (دانه‌های پوستی) از عوارض شایع‌تر هستند. آسیب کلیه، کاهش تراکم استخوان، مشکلات کبدی، واکنش شدید پوستی و علائم روانی شدید کمتر رخ می‌دهند، اما به توجه پزشکی نیاز دارند.
راش همراه با تب یا تاول، تورم صورت، دشواری تنفس، زردی، کاهش شدید ادرار، درد استخوان غیرعادی، گیجی شدید، توهم، افسردگی شدید یا افکار خودآسیب‌رسانی نیازمند ارزیابی فوری هستند. مصرف دارو نباید بدون راهنمایی پزشکی خودسرانه قطع شود، مگر اینکه مرکز درمانی دستور دیگری بدهد.
این فرآورده ترکیبی حاوی سه داروی ضدویروس قدرتمند از دو رده مهارکنندگان غیرنوکلئوزیدی ترانس‌کریپتاز معکوس یعنی افاویرنز و مهارکنندگان نوکلئوزیدی و نوکلئوتیدی ترانس‌کریپتاز معکوس یعنی امتریسیتابین و تنوفوویر دیسوپروکسیل فومارات است. ترکیب این سه دارو در یک قرص واحد، با نام تجاری معروف اتریپلا و سایر ژنریک‌ها، در قالب رژیم ترکیبی با دوز ثابت جهت درمان عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی نوع یک به کار می‌رود.
موارد مصرف تایید شده
موارد مصرف تایید شده این داروی ترکیبی سه‌گانه عمدتاً بر درمان و کنترل عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی متمرکز است تا با مهار همانندسازی ویروس، بار ویروسی را کاهش داده و شمارش سلول‌های لنفوسیت سی دی چهار را افزایش دهد.
این فرآورده ترکیبی حاوی سه داروی ضدویروس قدرتمند از دو رده دارویی متفاوت است که با هدف قرار دادن آنزیم‌های کلیدی چرخه تکثیر ویروس، اثر هم‌افزایی در مهار همانندسازی ویروس نقص ایمنی انسانی ایجاد می‌کنند. اثر درمانی این فرآورده حاصل همکاری و ترکیب فارماکودینامیک سه داروی مجزا است که همانندسازی ویروس را در مرحله رونویسی معکوس مهار می‌کنند:
موارد منع مصرف در بیماری
استفاده از این فرآورده ترکیبی در برخی بیماری‌ها و شرایط بالینی به دلیل خطر بروز سمیت شدید یا حادتر شدن بیماری ممنوع است.
عوارض جانبی بسیار شایع (شیوع بیشتر از ده درصد)
این دسته از عوارض جانبی بیشترین میزان شیوع را در کارآزمایی‌های بالینی نشان داده‌اند و معمولاً در ابتدای شروع درمان ظاهر می‌شوند.
عوارض جانبی شایع (شیوع بین یک تا ده درصد)
عوارض این رده نیازمند ارزیابی بالینی و گاهی اقدامات مداخله‌ای یا حمایتی هستند.
عوارض جانبی غیرشایع و نادر (شیوع کمتر از یک درصد)
اگرچه میزان شیوع این عوارض کمتر از یک درصد است، اما به دلیل خطر بالینی بالا، شناخت آنها برای کادر درمان اهمیت بالایی دارد.
نکات کلیدی جهت مدیریت بالینی برای پزشک
تداخلات دارویی مهم
تداخلات دارویی این فرآورده به سه رده تداخلات ممنوع، تداخلات نیازمند تعدیل دوز یا پایش بالینی و تداخلات کلیوی تقسیم می‌شوند.
هشدارهای بالینی جامع و کاربردی
ارزیابی دقیق هشدارهای دارویی پیش از شروع و در حین درمان با این فرآورده ترکیبی از بروز مخاطرات حاد بالینی جلوگیری می‌کند.
| آباکاویر | تنفوویر |
| دیدانوزین | امتری سیتابین |
| لامیوودین | استاودین |
| زالسیتابین | زیدوودین |
| امتریسیتابین+تنوفوویر | زیدوودین+لامیوودین |
| نمایش بیشتر | |
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنمایی‌های کلینیکی،از وب‌سایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،می‌توانید به وب‌سایت Drugs.com مراجعه کنید.
استفاده نشود: شواهدی دال بر خطر مرگ جنین با مصرف این دارو در دوران بارداری وجود دارد. این شواهد به واسطه تحقیقات، تجربه عرضه در بازار و یا مطالعات انسانی به دست آمده است. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است
| کد ژنریک | نام شکل دارویی | پرخطر | دما | حیاتی | برچسب هشدار بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| 51351 |
قرص امتریسیتابین / تنوفوویر دیسوپروکسیل فومارات / افاویرنز ۲۰۰ میلی‌گرم / ۳۰۰ میلی‌گرم / ۶۰۰ میلی‌گرم |
