این فرآورده ترکیبی حاوی سه داروی ضدویروس قدرتمند از دو رده مهارکنندگان غیرنوکلئوزیدی ترانسکریپتاز معکوس یعنی افاویرنز و مهارکنندگان نوکلئوزیدی و نوکلئوتیدی ترانسکریپتاز معکوس یعنی امتریسیتابین و تنوفوویر دیسوپروکسیل فومارات است. ترکیب این سه دارو در یک قرص واحد، با نام تجاری معروف اتریپلا و سایر ژنریکها، در قالب رژیم ترکیبی با دوز ثابت جهت درمان عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی نوع یک به کار میرود.
موارد مصرف تایید شدهموارد مصرف تایید شده این داروی ترکیبی سهگانه عمدتاً بر درمان و کنترل عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی متمرکز است تا با مهار همانندسازی ویروس، بار ویروسی را کاهش داده و شمارش سلولهای لنفوسیت سی دی چهار را افزایش دهد.
درمان کامل عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی نوع یک در بزرگسالان و کودکان با وزن بالای سی و پنج کیلوگرم
- رژیم کامل تک قرص روزانه: این داروی ترکیبی به عنوان یک رژیم کامل درمانی جهت مهار همانندسازی ویروس نقص ایمنی انسانی نوع یک در بیماران بزرگسال و کودکان با حداقل وزن سی و پنج کیلوگرم تایید شده است.
- شرایط شروع درمان در بیماران جدید: این دارو هم در بیماران بدون سابقه دریافت درمانهای ضدویروسی و هم جهت جایگزینی در بیماران با مهار پایدار ویروسی قابل استفاده است.
- شرایط جایگزینی در بیماران تحت درمان: در بیمارانی که بار ویروسی آنها حداقل به مدت شش ماه به کمتر از پنجاه نسخه در هر میلیلیتر رسیده است، بدون سابقه شکست درمانی و بدون وجود مقاومت ویروسی به هر یک از سه اجزای دارو، میتوان رژیم قبلی را با این تک قرص روزانه جایگزین کرد.
موارد مصرف خارج برچسباستفاده خارج از برچسب این داروی ترکیبی بر پایه شواهد کارآزماییهای بالینی و راهنماهای پیشگیری از عفونت در شرایط مواجهه حاد با ویروس صورت میگیرد.
پیشگیری پس از مواجهه شغلی و غیرشغلی با ویروس نقص ایمنی انسانی
- کاربرد پیشگیری پس از مواجهه: در برخی راهنماهای بینالمللی قدیمیتر و در موارد عدم دسترسی به رژیمهای خط اول جدیدتر، این ترکیبات سهگانه به عنوان یک رژیم کامل بیست و هشت روزه جهت پیشگیری از ابتلا پس از مواجهه شغلی مانند فرو رفتن سوزن آلوده در بدن کادر درمان یا مواجهه غیرشغلی نظیر تماس جنسی پرخطر به کار میرود.
- ملاحظات بالینی برای پزشک: شروع این رژیم پیشگیری باید در سریعترین زمان ممکن و ترجیحاً ظرف مدت بیست و چهار تا هفتاد و دو ساعت پس از مواجهه انجام شود. با این حال به دلیل عوارض جانبی سیستم عصبی مرکزی مربوط به افاویرنز، رژیمهای بر پایه مهارکنندههای اینتگراز در اولویت بالاتر قرار دارند و این داروی ترکیبی تنها به عنوان گزینه جایگزین در نظر گرفته میشود.
نکات کلیدی جهت مدیریت بالینی برای پزشک - زمانبندی تجویز جهت کاهش عوارض عصبی: به دلیل وجود افاویرنز در ترکیب دارو، توصیه میشود قرص با معده خالی و موقع خواب مصرف شود. مصرف دارو همراه با غذاهای پرچرب موجب افزایش ناگهانی جذب افاویرنز و تشدید عوارض عصبی و روانی نظیر کابوس شبانه، سرگیجه، اختلال خواب و افسردگی میشود.
- پایش کارکرد کلیوی و تراکم استخوانی: جزء تنوفوویر دیسوپروکسیل موجود در این داروی ترکیبی میتواند موجب بروز سمیت کلیوی، افت کلیرانس کراتینین، سندرم فانکونی و کاهش تراکم معدنی استخوان شود؛ بنابراین سنجش دورهای عملکرد کلیه، پروتئینوری و وضعیت استخوانی بیمار ضروری است.
- بررسی تداخلات دارویی متعدد: افاویرنز القاکننده و مهارکننده آنزیمهای سیتوکروم کبدی است؛ بنابراین پیش از شروع درمان، بررسی دقیق تمامی داروهای همزمان بیمار جهت پیشگیری از افت سطح دارویی یا بروز سمیت الزام مطلق دارد.
- ارزیابی وضعیت بارداری: با توجه به هشدارهای مربوط به سمیت افاویرنز در سه ماهه اول بارداری و احتمال بروز نقایص لوله عصبی جنین، انجام تست بارداری پیش از شروع دارو در زنان در سنین باروری الزامی است.