واکسن ب ث ژ چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف واکسن ب ث ژ

واكسن BCG براي ايمن سازي فعال بر عليه سل در كودكان مصرف مي شود كه آزمون توبرو كولين آنها منفي مي باشد. به جز نوزادان، در مورد كليه افراد قبل از واكسيناسيون بايد آزمون پوستي براي حساسيت توبروكولين را انجام داد.
از واكسن BCG در درمان كارسينوماي موضعي مثانه و همچنين به عنوان عامل كمكي براي تشديد توليد پادتن(مخصوصاً بر عليه مايكوباكتريوم لپري) نيز استفاده مي شود.

مکانیسم اثر واکسن ب ث ژ

*-باسیل کالمت و ژرین (ب.ث.ژ)، برگرفته از باسیل زنده ضعیف شده مایکوباکتریوم بوویس (سل گاوی) می باشد.
- القای ایمنی فعال علیه مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (از طریق تحریک تولید آنتی بادی اندوژن)

فارماکوکینتیک واکسن ب ث ژ

*اطلاعاتی در دسترس نمی باشد.

منع مصرف واکسن ب ث ژ

اين واكسن در افراد داراي آزمون مثبت توبركولين، افراد HIVمثبت بدون علامت، بيماران مبتلا به نقص به ايمني، بيماران تحت درمان با استروئيدها و ساير داروهاي كاهنده سيستم ايمني نبايد مصرف شود. همچنين در درمان كارسينوماي موضعي مثانه، اين فرآورده را نيايد براي بيماران مبتلا به بيماريهاي تب دار، عفونت هاي ادراري، وجود خون در ادرار، خونريزي مخاطي و عفونت سل فعال به كار برد.

عوارض جانبی واکسن ب ث ژ

*ممکن است که واکنش های موضعی تا سه ماه ادامه یابد. هم چنین ممکن است که تظاهرات شدید تر، تا 5 ماه پس از واکسیناسیون رخ داده و برای چند هفته ادامه پیدا کند.
سایر عوارض (درصد نامشخص):
پوستی: پوستول در محل تزریق، زخم پوستی در محل تزریق
هماتولوژی و انکولوژی: لنفادنوپاتی سرویکس، التهاب گره لنفاوی (شامل موضعی و چرک دار)، لنفادنوپاتی (زیر بغل)
عفونی: عفونت ب.ث.ژ (استئومیلیت ب.ث.ژ ممکن است طی 4 ماه تا 2 سال پس از واکسیناسیون رخ دهد.)
موضعی: پینه در محل تزریق، زخم محل تزریق، خارش محل تزریق، حساسیت به لمس در محل تزریق
تنفسی: علائم شبه آنفولانزا

تداخلات دارویی واکسن ب ث ژ

*مشخصات کلی تداخلات:
- اختلال در پاسخ ایمنی در برابر عوامل عفونی

تداخلات رده X (پرهیز):
بلیمومب، داکلیزومب، دوپیلومب، فینگولیمود، گوسلکومب، داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی، اوکرلیزومب، ریسانکیزومب، تیلدراکیزومب، ونتوکلاکس

کاهش اثرات داروها توسط واکسن ب.ث.ژ (ایمنی‌زا):
تست توبرکولین، واکسن‌ (زنده)

کاهش اثرات واکسن ب.ث.ژ (ایمنی‌زا) توسط داروها:
آنتی‌بیوتیک‌ها، آکسیکابتاژن سیلولوسل، آزاتیوپورین، کورتیکواستروئیدها (سیستمیک)، ، داکلیزومب، دفلازاکورت، دی متیل فومارات، فینگولیمود، ایمونوگلوبولین ها، داروهای سرکوب‌کننده‌ی سیستم ایمنی، لفلونامید، مرکاپتوپورین، متوترکسات، اوکرلیزومب، ایمونوگلوبولین هاری (انسانی)، تیلدراکیزومب، تیزاجنلکلوسل، ونتوکلاکس

افزایش اثرات داروها توسط واکسن ب.ث.ژ (ایمنی‌زا):
تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.

افزایش اثرات واکسن ب.ث.ژ (ایمنی‌زا) توسط داروها:
آکسیکابتاژن سیلولوسل، آزاتیوپورین، بلیمومب، کورتیکواستروئیدها (سیستمیک)، داکلیزومب، دفلازاکورت، دی متیل فومارات، دوپیلومب، فینگولیمود، گوسلکومب، داروهای سرکوب‌کننده‌ی سیستم ایمنی، لفلونامید، مرکاپتوپورین، متوترکسات، اوکرلیزومب، ریسانکیزومب، تیلدراکیزومب، تیزاجنلکلوسل، ونتوکلاکس

تداخل با غذا:
ذکر نشده است.

هشدار ها واکسن ب ث ژ

*1- انجام تست پوستی سل پیش از شروع درمان ضروری می باشد.
2- بیمار از لحاظ بروز آنافیلاکسی و سنکوپ به مدت 15 دقیقه به دنبال دریافت واکسن پایش شود.
3- لازم است که در صورت بروز حرکات شبه تشنج مرتبط با سنکوپ، به منظور برقراری جریان مناسب مغزی، بیمار در حالت طاق باز یا ترندلنبرگ قرار گیرد.
4- لازم است که بیمار از لحاظ بروز علایم شبه آنفلونزا ≥ 72 ساعت، تب ≥ 38.5 درجه و واکنش های موضعی حاد > 3-2 روز پایش گردد.

توصیه های دارویی واکسن ب ث ژ

1. از آنجا كه اين واكسن حاوي باكتري زنده مي باشد، رعايت اصول آسپتيك ضروري است.
2. قبل از تجويز احتمال واكنشهاي آلرژيك بررسي شود.
3. شدت و مدت واكنش موضعي به عمق تزريق و تفاوت هاي فردي بستگي دارد. اولين واكنش پوستي معمولاً بين 14-10 روز به صورت پاپول هاي قرمزكوچك در محل تزريق ظاهر مي گردد. پاپول ها بعد از 6-4 هفته به بيشترين قطر خود(در حدود 3 ميلي متر) مي رسند و بعد از آن، پاپول ها پوسته پوسته و كوچك مي شوند. 6 ماه بعد هيچ اثر قابل رؤيتي از واكسيناسيون وجود نخواهد داشت.
4. واكسيناسيون فقط در مورد افراد با آزمون منفي توبركولين توصيه مي شود. در غير اين صورت واكسيناسيون افراد با حساسيت بالا به آنتي ژن هاي مايكوباكتريومي مي تواند منجر به بروز واكنشهاي حساسيتي مثل تب، بي اشتهائي، درد عضلاني و درد عصبي شود كه تا چند روز ادامه مي يابد.
5. گهگاهي در كودكان لنفادنوپاتي غده لنفاوي اطراف موضع تزريق مشاهده مي شود كه خودبخود برطرف مي شود.
6. متوسط مدت زمان پاسخ به درمان در كارسينوماي مثانه بيشتر از 48 ماه بعد از شروع درمان با اين واكسن مي باشد.
7. در مصرف داخل مثانه اي، بيمار4 ساعت قبل از تجويز دارو از نوشيدن مايعات بايد خودداري كند و مثانه خود را قبل از مصرف دارو تخليه نمايد. بيمار بايد دارو را در مثانه براي 2 ساعت حفظ نمايد.
8. آمپول هاي واكسن بايد دردماي 8-2 درجه سانتي گراد و به دور از نور نگهداري شود. بعد از انقضاي تاريخ مصرف، واكسن را نبايد مصرف كرد. آمپول هاي رقيق شده را بايد در يخچال نگهداري و طي 2 ساعت مصرف كرد.