هالوپریدول چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

هالوپریدول چیست؟

هالوپریدول دارویی است که جهت کنترل و تسکین علائم بیماری اسکیزوفرنی و برخی اختلالات اعصاب و روان که بر روی تفکرات فرد،رفتار یا احساسات تاثیر می گذارند، تجویز می شود.
این اختلالات ممکن است به صورت شنیدن صداهای غیر طبیعی، توهمات دیداری یا احساسی و یا رفتار و اعتقاداتی که حقیقت ندارند و احساس شک و بدبینی بروز نماید.
چنانچه هالوپریدول جهت درمان این اختلالات مورد استفاده قرار بگیرد، معمولاً به صورت قرص یا کپسول تا مدتی که علائم برطرف گردد تجویز می شود. با این حال ممکن است پزشک هالوپریدول را به صورت تزریقی و طولانی اثر جهت کنترل طولانی مدت بیماری و تحت کنترل قرار گرفتن علائم تجویز نماید.
هالوپریدول همچنین جهت درمان برخی تیک های عصبی (حرکات غیر قابل کنترل اعضای بدن)و تهوع ناشی از بیماری‌های پیشرفته و سکسکه های مقاوم به درمان نیز تجویز می گردد.

پیش از شروع مصرف هالوپریدول

• در صورت بارداری، اقدام بارداری یا شیردهی، پزشک خود را در جریان قرار دهید.
• چنانچه مبتلا به اختلالات قلبی عروقی می باشید، پزشک خود را در جریان قرار دهید.
• سابقه ی هرگونه اختلال کبدی کلیوی یا پروستات را به پزشک اطلاع دهید.
• چنانچه دچار تنگی‌نفس می‌شوید، پزشک را در جریان قرار دهید.
• در صورتی که مبتلا به بیماری پارکینسون، افسردگی، فشار بالای چشم (گلوکوم) یا اختلال ضعف عضلانی به نام میاستنی گراویس می باشید، پزشک خود را در جریان قرار دهید.
• چنانچه سابقه ی زرد شدن پوست و چشم یا اختلالات خونی دارید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
• اگر سابقه ی تشکیل تومور در غدد فوق کلیه را دارید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.
• در صورتی که به شما گفته شده است که سطح املاح و الکترولیت ها در خون شما پایین است به پزشک خود بگویید.
• سابقه ی حساسیت دارویی به هالوپریدول و یا هر داروی دیگر را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
• لیست کامل از داروهای مصرفی خود تهیه نموده و پیش از شروع مصرف این دارو در اختیار پزشک و داروساز خود قرار دهید تا در صورت امکان بروز تداخلات دارویی، اقدامات لازم انجام گیرد.

نحوه صحیح مصرف هالوپریدول

• هالوپریدول را دقیقاً طبق دستور پزشک در زمان مشخص و تعداد نوبت های روزانه ی تجویز شده مصرف نمایید.
• مقدار داروی مصرفی با توجه به علت بیماری و شدت آن متفاوت می باشد.
• در زمان شروع مصرف هالوپریدول معمولاً پزشک درمان را با مقدار کم دارو آغاز می نماید و به تدریج به مقدار مصرف روزانه می افزاید. این کار به منظور کمک به کاهش احتمال بروز عوارض ناخواسته ی دارویی می باشد.
• هالوپریدول با غذا تداخلی ندارد و می‌توانید آن را قبل یا بعد از غذا همراه با یک لیوان آب مصرف نمایید.
• سعی کنید این دارو را در زمان مشخصی از روز میل کنید تا با مصرف منظم، روند بهبودی تسریع یابد.
• در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف به محض یادآوری، دارو را مصرف نمایید. چنانچه به نوبت بعدی نزدیک شده‌اید، نوبت فراموش شده را مصرف ننموده و نوبت‌های بعدی را طبق روال سابق مصرف کنید. از دو برابر نمودن مقدار مصرف در یک نوبت خودداری نمایید.

توصیه ها در مصرف لوپریدول

• در مدت درمان با هالوپریدول نیاز به نظارت و مراقبت های دقیق پزشکی دارید. به همین خاطر در مدت درمان با این دارو حتماً تحت نظر پزشک باشید تا روند بهبودی بررسی گردد و معاینات و آزمایشات لازم توسط پزشک درخواست شود.
• درمان با هالوپریدول جهت کنترل بیماری اسکیزوفرنی طولانی مدت می باشد (مگر این که عوارض ناخواسته دارویی مشاهده گردد.) و عموماً اثرات مطلوب پس از چند هفته مشاهده می گردد.
• لذا دارو را دقیقاً به همان مقدار که پزشک تجویز نموده است، مصرف نمایید و از افزایش مقدار مصرف یا قطع مصرف بدون نظر پزشک اکیدا خودداری نمایید.
• قطع ناگهانی مصرف هالوپریدول عوارض و مشکلاتی همچون تهوع،استفراغ، اختلال گوارشی، لرزش،حرکات غیر ارادی دهان، صورت یا فک، بی‌قراری و... می‌شود. به همین خاطر قطع دارو حتماً باید تحت نظر پزشک و به صورت تدریجی صورت گیرد.
• در صورتیکه هالوپریدول جهت تسکین بی قراری و اضطراب برای شما تجویز شده است، ممکن است درمان به مدت کوتاه و تا زمان بهبود این علائم ادامه داشته باشد. اما در باقی موارد درمان طولانی مدت است و نیاز به صبر بیشتری دارد.
• در مدت درمان با هالوپریدول پوست بدن بیش از گذشته به نور آفتاب حساس می شود.به همین دلیل لازم است از ضد آفتاب مناسب و عینک آفتابی استفاده نمایید و از گرفتن حمام آفتاب بپرهیزید.
• چنانچه جهت انجام عمل جراحی و هرگونه اقدام درمانی دیگر برنامه ریزی نموده اید، حتماً درمانگر یا هر فرد مسئول را در جریان مصرف هالوپریدول و سایر داروهای مصرفی خود قرار دهید. زیرا ممکن است این دارو بر روی اثربخشی داروهای بیهوشی و بیحسی تاثیر بگذارد.
• پیش از خرید هر گونه داروی بدون نسخه، مکمل یا فرآورده ی گیاهی، حتماً داروساز را در جریان مصرف هالوپریدول قرار دهید.
• مصرف فرآورده های الکلی منجر به افزایش احتمال بروز عوارض جانبی هالوپریدول می گردد و به همین خاطر توصیه نمی‌شود.
• استعمال سیگار و دخانیات می‌تواند بر روی مقدار هالوپریدول در بدن شما اثر بگذارد. با پزشک خود در مورد روش ترک مناسب در مدت درمان با این دارو مشورت نمایید.
• چنانچه مبتلا به دیابت می باشید،لازم است قند خون خود را به صورت منظم و روزانه چک نمایید.مصرف هالوپریدول می تواند بر روی سطح قند خون شما اثر بگذارد.
• در مدت درمان با این دارو از تغییر وضعیت ناگهانی خودداری نمایید. زیرا امکان افت فشار خون وضعیتی و احساس سرگیجه وجود دارد.
• در مدت درمان با هالوپریدو از مصرف داروهای سرکوب کننده ی سیستم ایمنی (مانند کورتیکواستروئیدها) خودداری نمایید.چنانچه نیاز به مصرف این داروها پیدا کردید، حتما۴ با پزشک متخصص مشورت نمایید.
• مصرف هالوپریدول ممکن است موجب افزایش درجه حرارت بدن گردد.در مدت درمان با این دارو از قرار گرفتن در محیط های گرم و پر ازدحام خودداری نمایید.
• آزمایشات بررسی عملکرد کبدی و شمارش سلول های خون را جهت بررسی روند درمان و پیشگیری از بروز عوارض جدی به صورت منظم انجام دهید.

عوارض ناخواسته ی هالوپریدول

• در صورت بروز سردرد با داروساز یا پزشک خود در مورد انتخاب داروی ضد درد مناسب مشورت نمایید.
• در صورت احساس سرگیجه و خواب‌آلودگی تا زمانی که اثر دارو با قی است، از رانندگی و کار با وسایلی که نیاز به احتیاط بیشتری دارند خودداری نمایید.
• چنانچه در ابتدای درمان هنگام برخاستن احساس سبکی سر و افت فشار نمودید، نگران نشوید. سعی کنید به آرامی تغییر وضعیت دهید. خصوصا وقتی دراز کشیده اید حتماً به آرامی بنشینید و پس از چند لحظه به آرامی از جای خود بلند شوید.
• در صورتی که با مشکلات گوارشی و سوءهاضمه مواجه شدید، با مصرف وعده های غذایی سبک و پرهیز از غذاهای پرچرب و ادویه می توانید این عوارض را کاهش دهید.
• در صورت بروز خشکی دهان می توانید از آدامس یا آبنبات های فاقد قند استفاده نمایید.
• در مدت درمان با هالوپریدول برخی از بیماران احساساتی مانند لرزش، بی‌قراری و حرکات غیر ارادی ماهیچه ها را تجربه می نمایند. چنانچه با این علائم مواجه شدید در اسرع وقت به پزشک خود مراجعه نمایید.
• در صورت تغییرات ناگهانی وزن، اختلال خواب، تغییرات رفتاری، گرفتگی بینی، تغییر در میل جنسی، افزایش سایز پستانها و یا ترشحات غیر طبیعی شیر از آنها، اختلالات قاعدگی، تپش قلب مشکل در دفع ادرار و لکه های قرمز پوستی حتماً با پزشک خود صحبت کنید.
• در صورت مشاهده ی علائم مشابه آنفولانزا مانند درد و گرفتگی عضلات، افزایش دمای بدن بیش از حد، گیجی، تپش قلب شدید و تعریق غیر طبیعی، سریعاً به پزشک مراجعه نمایید. زیرا این علائم می تواند ناشی از یک عارضه نادر اما بسیار مهم باشد.
• به ویژه اگر مصرف کننده ی داروی لیتیوم همزمان با این دارو می باشید، حتماً به این علائم توجه بیشتری نمایید.
• حرکات غیر ارادی بدن و ماهیچه ها خصوصاً در ابتدای درمان با این دارو ممکن است مشاهده گردد و به تدریج کاهش می یابد. در موارد ادامه دار و شدید پزشک با تغییر دوز مصرف و اضافه نمودن داروهای دیگر به بهبود علائم کمک می نماید.
• علائمی مانند انقباض عضلات گردن و ناتوانی در بی حرکت ماندن و ناتوانی در شروع حرکت ماهیچه، کندی حرکات، لرزش، حرکات نامنظم و جهشی و سفتی عضلات از این دست عوارض می باشند.

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف هالوپریدول

موارد مصرف تایید شده هالوپریدول

اسکیزوفرنی

• این دارو برای مدیریت و درمان تظاهرات اختلالات سایکوتیک به ویژه اسکیزوفرنی استفاده می شود. در رویکرد بالینی این دارو به عنوان یک ضد سایکوز نسل اول با تمایل بالا به گیرنده های دوپامینی عمل می کند و برای کنترل علائم مثبت مانند توهم و هذیان بسیار موثر است. فرم های تزریقی طولانی اثر آن برای بیمارانی که سابقه عدم پایبندی به درمان خوراکی دارند بسیار کاربردی است.

سندرم توره

• برای کنترل تیک های حرکتی و صوتی شدید در بیماران مبتلا به سندرم توره تجویز می شود. پزشک باید توجه داشته باشد که دوز دارو باید بر اساس پاسخ بالینی و تحمل بیمار به صورت تدریجی تنظیم شود تا عوارض خارج هرمی به حداقل برسد.

مشکلات رفتاری شدید در کودکان

• در موارد خاص برای کودکان مبتلا به مشکلات رفتاری شدید که با تحریک پذیری انفجاری یا بیش فعالی همراه است استفاده می شود. تجویز در این گروه سنی نیازمند پایش دقیق عوارض جانبی به ویژه اختلالات حرکتی دیررس است.

موارد مصرف خارج برچسب هالوپریدول

مدیریت دلیریوم

• یکی از رایج ترین کاربرد های بالینی در بخش های مراقبت ویژه برای کنترل دلیریوم و سراسیمگی حاد است. تجویز وریدی در این حالت بسیار موثر است اما نیازمند پایش دقیق نوار قلبی به دلیل خطر طولانی شدن فاصله کیو تی و بروز آریتمی های خطرناک است.

تهوع و استفراغ پس از عمل جراحی

• در دوز های پایین به عنوان یک داروی ضد تهوع قوی برای پیشگیری و درمان تهوع و استفراغ پس از عمل جراحی استفاده می شود. این کاربرد به ویژه در بیمارانی که به سایر درمان های استاندارد پاسخ نداده اند در نظر گرفته می شود.

سراسیمگی حاد و پرخاشگری

• در اورژانس های روانپزشکی برای کنترل سریع بیماران به شدت پرخاشگر و خطرناک استفاده می شود. در این موارد اغلب همراه با بنزودیازپین ها برای ایجاد آرام بخشی سریع تر و کاهش دوز هر دو دارو تجویز می گردد.

مکانیسم اثر هالوپریدول

انسداد گیرنده های دوپامینی

• هالوپریدول یک داروی ضد سایکوز معمولی از دسته بوتیروفنون ها است. مکانیسم اصلی آن انسداد قوی گیرنده های نوع دی دو دوپامین در سیستم مزولیمبیک مغز است که منجر به کاهش علائم مثبت سایکوز مانند توهم و هذیان می شود.

تاثیر بر سایر مسیر های دوپامینی

• انسداد گیرنده های دی دو در مسیر نیگروستریاتال دلیل اصلی بروز عوارض خارج هرمی شدید این دارو است. همچنین مهار دوپامین در مسیر توبرواینفوندیبولار باعث افزایش ترشح پرولاکتین خون می شود که برای پزشک از نظر بالینی اهمیت دارد.

اثر بر سایر گیرنده ها

• این دارو تمایل بسیار کمی به گیرنده های هیستامینی الفا یک آدرنرژیک و موسکارینی دارد. به همین دلیل عوارضی مانند خواب آلودگی شدید افت فشار خون وضعیتی و اثرات آنتی کولینرژیک آن در مقایسه با سایر دارو های هم رده بسیار کمتر است.

فارماکوکینتیک هالوپریدول

جذب

• پس از مصرف خوراکی دارو به خوبی جذب می شود اما به دلیل متابولیسم عبور اول کبدی فراهمی زیستی آن حدود شصت درصد است. پیک غلظت پلاسمایی در مصرف خوراکی طی دو تا شش ساعت به دست می آید. فرم دکانوات که به صورت تزریق عضلانی استفاده می شود جذب آهسته و پیوسته ای دارد.

توزیع

• این دارو به شدت چربی دوست است و به سرعت و به راحتی از سد خونی مغزی عبور می کند. اتصال به پروتئین های پلاسما بسیار بالا و حدود نود و دو درصد است و حجم توزیع وسیعی در بافت های بدن دارد.

متابولیسم

• متابولیسم دارو به صورت گسترده در کبد انجام می شود. مسیر های اصلی متابولیک شامل گلوکورونیداسیون و متابولیسم توسط آنزیم های سیستم سیتوکروم به ویژه آنزیم های سی وای پی سه آ چهار و سی وای پی دو دی شش است. این موضوع در تداخلات دارویی اهمیت بالینی بالایی دارد.

دفع

• دفع دارو عمدتا از طریق ادرار و بخش کمتری از طریق ادرار و مدفوع صورت می گیرد. نیمه عمر حذفی فرم خوراکی حدود چهارده تا سی و هفت ساعت است. در مقابل نیمه عمر فرم دکانوات تزریقی حدود سه هفته است که سطح خونی پایداری ایجاد کرده و امکان تجویز هر سه تا چهار هفته یک بار را برای بیمار فراهم می کند.

منع مصرف هالوپریدول

موارد منع مصرف هالوپریدول در بیماری ها

تضعیف شدید سیستم عصبی مرکزی و کوما

• تجویز این دارو در بیمارانی که دچار افت شدید سطح هوشیاری هستند یا از دارو های مضعف سیستم عصبی مرکزی با دوز بالا استفاده کرده اند اکیدا ممنوع است زیرا می تواند منجر به کلاپس قلبی عروقی و سرکوب تنفسی شود.

بیماری پارکینسون

• به دلیل مکانیسم اثر دارو که شامل انسداد قوی گیرنده های دوپامینی است تجویز آن در بیماران مبتلا به پارکینسون باعث تشدید فاجعه بار علائم حرکتی و سفتی عضلات می شود و منع مصرف مطلق دارد.

سایکوز ناشی از زوال عقل در سالمندان

• بر اساس هشدار های بسیار جدی مراجع معتبر بین المللی تجویز دارو های ضد سایکوز از جمله این دارو در سالمندان مبتلا به زوال عقل با افزایش خطر مرگ و میر ناشی از حوادث قلبی عروقی یا عفونت های تنفسی همراه است و نباید به عنوان خط اول درمان استفاده شود.

طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب

• در بیمارانی که سابقه طولانی شدن این فاصله را در نوار قلب دارند یا از دارو های دیگری استفاده می کنند که این عارضه را ایجاد می کنند مصرف این دارو به ویژه فرم تزریق وریدی به دلیل خطر بروز آریتمی های کشنده مانند تورساد دو پوینت ممنوع است.

موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی

دوران بارداری

• عبور این دارو از جفت به اثبات رسیده است. مصرف آن در سه ماهه سوم بارداری با خطر جدی بروز علائم خارج هرمی و سندرم ترک در نوزاد پس از تولد همراه است. علائمی مانند لرزش سفتی عضلات گریه های غیر عادی و مشکلات تنفسی و تغذیه ای در نوزادان گزارش شده است. تجویز این دارو در دوران بارداری تنها در صورتی مجاز است که منافع بالینی آن برای مادر به وضوح بیشتر از خطرات احتمالی برای جنین باشد.

دوران شیردهی

• این دارو به میزان قابل توجهی در شیر مادر ترشح می شود. نوزادانی که از طریق شیر مادر در معرض این دارو قرار می گیرند ممکن است دچار خواب آلودگی شدید اختلالات حرکتی و تاخیر در رشد شوند. توصیه بالینی اکید بر این است که در طول دوره درمان با این دارو شیردهی متوقف شود.

موارد منع مصرف و احتیاط در کودکان

کودکان خردسال

• تجویز این دارو برای کودکان زیر سه سال به طور کلی توصیه نمی شود و ایمنی و اثربخشی آن در این گروه سنی توسط مراجع معتبر تایید نشده است.

کودکان و نوجوانان

• در کودکان بزرگتر تجویز این دارو تنها برای اندیکاسیون های بسیار خاص مانند سندرم توره شدید یا اختلالات رفتاری غیر قابل کنترل که به سایر درمان ها پاسخ نداده اند صورت می گیرد. کودکان به شدت مستعد بروز عوارض خارج هرمی دیسکینزی دیررس و اختلالات شناختی ناشی از این دارو هستند. شروع درمان باید با کمترین دوز ممکن باشد و پایش دقیق بالینی و عصبی به صورت مستمر انجام شود.

عوارض جانبی هالوپریدول

سیستم عصبی مرکزی و عوارض حرکتی

• عوارض خارج هرمی شامل پارکینسونیسم اکاتیژیا و دیستونی شایع ترین عارضه این دارو هستند و با توجه به دوز مصرفی در بیش از 30 درصد بیماران گزارش می شوند.
• خواب آلودگی و تسکین در 10 تا 20 درصد بیماران رخ می دهد.
• سردرد در 5 تا 10 درصد موارد مشاهده می شود.
• دیسکینزی دیررس در مصرف طولانی مدت در حدود 5 درصد بیماران ایجاد می شود که نیازمند پایش بالینی مستمر است.

عوارض گوارشی و آنتی کولینرژیک

• خشکی دهان در حدود 10 درصد بیماران بروز می کند.
• یبوست در 8 تا 10 درصد موارد گزارش شده است.
• تهوع و استفراغ در 5 تا 10 درصد بیماران مشاهده می شود.
• کاهش ترشحات گوارشی و تاری دید نیز با شیوع کمتر از 5 درصد ممکن است رخ دهد.

عوارض غدد درون ریز و متابولیک

• افزایش سطح پرولاکتین خون در بیش از 10 درصد بیماران رخ می دهد که می تواند منجر به گالاکتوره آمنوره و ژنیکوماستی شود.
• افزایش وزن در مقایسه با دارو های ضد سایکوز نسل دوم کمتر است و در حدود 5 درصد بیماران گزارش شده است.
• اختلال در عملکرد جنسی نیز در 5 تا 10 درصد موارد محتمل است.

عوارض قلبی عروقی

• افت فشار خون وضعیتی در 5 تا 10 درصد بیماران به ویژه در شروع درمان یا در صورت تجویز وریدی مشاهده می شود.
• تغییرات نوار قلب از جمله طولانی شدن فاصله کیو تی با شیوع حدود 1 تا 2 درصد رخ می دهد که وابسته به دوز بوده و نیازمند توجه ویژه بالینی است.
• تاکی کاردی نیز در حدود 5 درصد بیماران گزارش شده است.

عوارض پوستی و سایر موارد

• حساسیت به نور و راش های پوستی در کمتر از 5 درصد بیماران دیده می شود.
• احتباس ادراری ناشی از اثرات آنتی کولینرژیک در حدود 2 تا 5 درصد بیماران به ویژه در افراد سالمند رخ می دهد.

تداخلات دارویی هالوپریدول

مشخصات کلی تداخلات:

• سوبسترای CYP1A2
• سوبسترای CYP 2D6
• سوبسترای CYP3A4
• تشدید اثرات آنتی کولینرژیک
• تشدید اثرات تضعیف‌کننده CNS
• آنتاگونیست دوپامین
• تشدید اثرات اکستراپیرامیدال
• تشدید هیپرآمونمیا
• اثرات هیپر پرولاکتینمی (قوی)
• تشدید هیپودوپامینرژیک
• تشدید هیپوناترمی
• تشدید اثرات کاهنده فشارخون
• کاهش آستانه تشنج
• افزایش فاصله QT (شناخته‌شده)

تداخلات رده X (پرهیز):

آکلیدینیوم، آزلاستین (نازال)، بروموپرید، بروم پریدول، سیمتروپیوم، کانیواپتان، الوکسادولین، فکسینیدازول، فوزیدیک اسید (سیستمیک)، گلیکوپیرولات (استنشاق دهانی)، گلیکوپیرونیوم (موضعی)، ایدلالیزیب، ایپراتروپیوم (استنشاق دهانی)، لفامولین، لوسولپیرید، متوکلوپرامید، اورفنادرین، اوکساتومید، اوکسوممازین، پارالدهید، پیموزاید، پیریبدیل، پتاسیم کلراید، پوساکونازول، پتاسیم سیترات، روفناسین، ساکوئیناویر، سولپیرید، تالیدومید، تیوتروپیوم، اومکلیدینیوم

کاهش اثرات داروها توسط هالوپریدول:

مهارکننده‌های استیل کولین استراز، آمفتامین‌ها، داروهای ضد پارکینسون (آگونیست دوپامین)، پروکاینتیک، گوانتیدین، ایتوپراید، لوسولپیرید، نیتروگلیسیرین، پیریبدیل، کیناگولید، سکرتین، داروهای اختلال چرخه اوره

کاهش اثرات هالوپریدول توسط داروها:

مهارکننده‌های استیل کولین استراز، داروهای ضد پارکینسون (آگونیست دوپامین)، کابرگولین، کاربامازپین، القاکننده‌های CYP3A4 (متوسط و قوی)، دابرافنیب، دفراسیروکس، انزالوتامید، اردافتینیب، گلیکوپیرولات (سیستمیک)، لیتیم، میتوتان، پگ اینترفرون آلفا-2b، پیریبدیل، ساریلومب، سیلتوکسیمب، تنباکو (دود کردن)، توسیلیزومب

افزایش اثرات داروها توسط هالوپریدول:

الکل (اتیل)، آمیفاپپریدین، داروهای آنتی کولینرژیک، آزلاستین (نازال)، بلونانسرین، برکسانولون، بوپرنورفین، سیمتروپیوم، کلوزاپین، تضعیف‌کننده‌های CNS، دمپریدون، الوکسادولین، فلونیترازپام، فکسینیدازول، گلوکاگون، گلیکوپیرولات (استنشاق دهانی)، آیوهگزول، آیومپرول، آیوپامیدول، مکوئیتازین، متادون، متوتری‌مپرازین، متیل‌فنیدات، متی‌روسین، میرابگرون، آگونیست های اپیوئید، اورفنادرین، اکسی کدون، پارالدهید، پنتامیدین (سیستمیک)، پرهگزیلین، پتاسیم کلراید، پتاسیم سیترات، آنتی‌بیوتیک‌های کینولونی های طولانی کننده QT (با خطر متوسط)، راموسترون، روفناسین، مهارکننده‌های انتخابی باز جذب سروتونین، داروهای سروتونرژیک (با خطر بالا)، سولپیرید، سوورکسانت، تالیدومید، دیورتیک های تیازیدی و شبه تیازیدی، تیوتروپیوم، توپیرامات، زولپیدم

افزایش اثرات هالوپریدول توسط داروها:

آبیراترون استات، مهارکننده‌های استیل کولین استراز (مرکزی)، آکلیدینیوم، آلیزاپرید، آمیودارون، آمیسولپرید (خوراکی)، اپرپیتانت، آسوناپرویر، فرآورده‌های حاوی سم بوتولینوم، بریمونیدین (موضعی)، بروموپرید، بروم پریدول، کانابیدیول، ماری‌جوانا (شاهدانه)، کلرال بتائین، کلرمتیازول، کلرفنسین کاربامات، کلوبازام، کلوفازیمین، کانیواپتان، مهارکننده‌های CYP2D6 (متوسط و قوی)، مهارکننده‌های CYP3A4 (متوسط و قوی)، داکومیتینیب، دیوتترابنازین، دایمتیندن (موضعی)، دوکسیلامین، درونابینول، دوولیزیب، اردافتینیب، اسکتامین، فلوکستین، فلووکسامین، فوس اپرپیتانت، فوس نوتپیتانت، فوزیدیک اسید (سیستمیک)، گلیکوپیرونیوم (موضعی)، هوموکلرسیکلیزین، هیدروکسی‌زین، ایدلالیزیب، ایماتینیب، ایپراتروپیوم (استنشاق دهانی)، گیاه کاوا، لاروترکتینیب، لفامولین، لمبورکسانت، لیتیم، لوفکسیدین، لومفانترین، منیزیم سولفات، متوتری‌مپرازین، متیل‌فنیدات، متوکلوپرامید، متی‌روسین، میانسرین، میفپریستون، مینوسیکلین (سیستمیک)، نابیلون، نوتپیتانت، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، اندانسترون، اوکساتومید، اوکسوممازین، پالبوسیکلیب، پانوبینوستات، پگ اینترفرون آلفا-2b، پرامپانل، پرهگزیلین، پیموزاید، پوساکونازول، پراملینتید، پرومتازین، داروهای طولانی کننده فاصله QT (با خطر متوسط - پرهیز)، داروهای طولانی کننده فاصله QT (با خطر متوسط - احتیاط)، ضدافسردگی‌های طولانی کننده QT (با خطر متوسط)، داروهای ضد سایکوز طولانی کننده QT (با خطر متوسط)، آنتی آریتمی های کلاس IA طولانی کننده QT (با بالاترین خطر)، آنتی آریتمی های کلاس IC طولانی کننده QT (با خطر متوسط)، آنتی آریتمی های کلاس III طولانی کننده QT (با بالاترین خطر)، مهارکننده‌های کیناز طولانی کننده QT (با خطر متوسط و با بالاترین خطر)، داروهای متفرقه طولانی کننده QT (با خطر متوسط و با بالاترین خطر)، مهارکننده‌های متوسط CYP3A4 طولانی کننده QT (با خطر متوسط)، روفینامید، ساکوئیناویر، داروهای سروتونرژیک (با خطر بالا)، سیمپرویر، سدیم اکسیبات، استریپنتول، تترابنازین، تتراهیدروکانابینول، تتراهیدروکانابینول وکانابیدیول، تری‌مپرازین، اومکلیدینیوم

تداخلات دارویی هالوپریدول
تجویز همزمان هالوپریدول با سایر دارو ها نیازمند دقت بالینی بالایی است زیرا می تواند منجر به عوارض جدی یا کاهش اثربخشی درمان شود. در ادامه تداخلات مهم به صورت طبقه بندی شده آورده شده است.

دارو های طولانی کننده فاصله کیو تی در نوار قلب

• مصرف همزمان هالوپریدول با دارو هایی مانند آمیودارون سوتالول کلروکین اریترومایسین کلاریترومایسین موکسی فلوکساسین و دارو های ضد افسردگی سه حلقه ای مانند آمی تریپتیلین به شدت منع شده است. این ترکیب خطر بروز آریتمی های بطنی کشنده از جمله تورساد دو پوینت را افزایش می دهد.

تضعیف کننده های سیستم عصبی مرکزی

• دارو هایی مانند دیازپام لورازپام فنوتیابیتال مورفین متادون و سایر دارو های خواب آور در صورت مصرف همزمان با هالوپریدول باعث افزایش اثرات تضعیف کننده سیستم عصبی می شوند. این تداخل می تواند به خواب آلودگی شدید سرکوب تنفسی و کاهش سطح هوشیاری بیمار منجر شود و تنظیم دوز هر دو دارو ضروری است.

دارو های ضد پارکینسون و آگونیست های دوپامین

• هالوپریدول یک آنتاگونیست قوی گیرنده های دوپامینی است و می تواند اثرات درمانی دارو هایی مانند لوودوپا پرامیپکسول و روپینیرول را خنثی کند. تجویز همزمان این دارو ها باعث تشدید علائم حرکتی در بیماران مبتلا به پارکینسون می شود و باید از آن اجتناب کرد.

دارو های موثر بر آنزیم های کبدی

• هالوپریدول توسط آنزیم های کبدی متابولیزه می شود. دارو های القا کننده این آنزیم ها مانند کاربامازپین فنی توئین و ریفامپین باعث افزایش سرعت دفع هالوپریدول و کاهش غلظت خونی و اثربخشی آن می شوند. در مقابل مهار کننده های آنزیمی مانند فلوکستین پاروکستین و کتوکونازول سطح خونی هالوپریدول را افزایش داده و خطر بروز عوارض جانبی به ویژه عوارض خارج هرمی را بالا می برند.

دارو های آنتی کولینرژیک

• ترکیب هالوپریدول با دارو هایی نظیر دیفن هیدرامین و بنزتروپین باعث تشدید عوارض آنتی کولینرژیک مانند خشکی دهان احتباس ادرار و یبوست می شود. همچنین این ترکیب ممکن است خطر بروز دیسکینزی دیررس را افزایش دهد.

تداخل با غذا

• هالوپریدول به طور کلی تداخل قابل توجهی با مواد غذایی ندارد و می توان آن را با معده خالی یا همراه با غذا مصرف کرد. مصرف دارو همراه با غذا یا یک لیوان پر آب می تواند به کاهش تحریکات گوارشی کمک کند. با این حال مصرف همزمان هالوپریدول با نوشیدنی های حاوی الکل به شدت منع شده است زیرا الکل اثرات تضعیف کننده سیستم عصبی مرکزی را به شدت افزایش داده و می تواند عوارض خطرناکی به همراه داشته باشد.

تداخل در آزمایشات تشخیص طبی

هالوپریدول می تواند در نتایج برخی از آزمایش های پاراکلینیکی تغییراتی ایجاد کند که پزشک باید در زمان تفسیر نتایج به آن ها توجه داشته باشد.

سطح پرولاکتین خون

• به دلیل مهار گیرنده های دوپامین هالوپریدول باعث افزایش ترشح پرولاکتین می شود. این مسئله می تواند در آزمایشات سنجش هورمونی به صورت افزایش کاذب یا واقعی سطح پرولاکتین خون مشاهده شود که نتیجه مستقیم مکانیسم اثر دارو است.

آنزیم های کبدی

• در برخی بیماران مصرف هالوپریدول ممکن است باعث افزایش گذرا و بدون علامت آنزیم های کبدی در آزمایش خون شود. پایش دوره ای عملکرد کبد در صورت مصرف طولانی مدت توصیه می شود.

آزمایش بارداری

• گزارش های نادری وجود دارد که نشان می دهد مصرف هالوپریدول ممکن است باعث ایجاد پاسخ مثبت کاذب در برخی از تست های ادراری بارداری شود. در صورت نیاز به تایید بارداری استفاده از تست های خونی دقیق تر توصیه می گردد.

هشدار ها هالوپریدول

هشدار های بالینی هالوپریدول

هشدار جعبه سیاه در سالمندان

• تجویز این دارو در بیماران سالمند مبتلا به سایکوز ناشی از زوال عقل با افزایش خطر مرگ و میر همراه است. بیشتر این مرگ و میر ها ناشی از حوادث قلبی عروقی مانند نارسایی قلبی و یا عفونت ها مانند پنومونی می باشد. این دارو برای درمان سایکوز ناشی از زوال عقل تایید نشده است.

طولانی شدن فاصله کیو تی و آریتمی قلبی

• هالوپریدول به ویژه در فرم تزریق وریدی و در دوز های بالا می تواند باعث طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب و بروز آریتمی های خطرناک و کشنده از جمله تورساد دو پوینت شود. پایش دقیق نوار قلب و بررسی سطح الکترولیت های سرم به ویژه پتاسیم و منیزیم پیش از شروع درمان و در طول آن اکیدا توصیه می شود.

سندرم بدخیم نورولپتیک

• این سندرم یک عارضه نادر اما بالقوه کشنده است که با علائمی مانند تب بسیار بالا سفتی شدید عضلانی تغییرات حاد وضعیت ذهنی و بی ثباتی سیستم خودکار بدن از جمله نوسانات فشار خون و تاکی کاردی تظاهر می کند. در صورت بروز این سندرم قطع فوری دارو و شروع اقدامات حمایتی اورژانسی الزامی است.

عوارض خارج هرمی و دیسکینزی دیررس

• خطر بروز عوارض حرکتی و اکستراپیرامیدال با مصرف این دارو بسیار بالا است. همچنین مصرف طولانی مدت می تواند منجر به دیسکینزی دیررس شود که با حرکات غیر ارادی و تکراری به ویژه در ناحیه صورت و زبان مشخص می شود و ممکن است حتی پس از قطع دارو نیز غیر قابل برگشت باشد. خطر این عارضه در سالمندان بیشتر است.

مسمومیت هالوپریدول و درمان

علائم مسمومیت بالینی

• تظاهرات مصرف بیش از حد این دارو عمدتا شامل تشدید عوارض فارماکولوژیک آن است. بیمار ممکن است دچار واکنش های شدید خارج هرمی افت شدید فشار خون خواب آلودگی عمیق حالت بهت یا کما دپرسیون تنفسی و تغییرات خطرناک در نوار قلب شود.

اقدامات درمانی و مدیریت اوردوز

هیچ پادزهر اختصاصی برای مسمومیت با این دارو وجود ندارد و اساس درمان بر پایه اقدامات حمایتی است.

اقدامات اولیه و پایش

• حفظ باز بودن راه هوایی اطمینان از تهویه مناسب و اکسیژن رسانی اولین قدم است. بیمار باید فورا تحت مانیتورینگ مداوم قلبی قرار گیرد و این پایش باید تا زمان طبیعی شدن کامل نوار قلب ادامه یابد.

کاهش جذب

• در صورت مصرف خوراکی و مراجعه زودهنگام بیمار شستشوی معده و به دنبال آن تجویز زغال فعال می تواند در کاهش جذب سیستمیک دارو موثر باشد. ایجاد استفراغ به دلیل خطر بروز دیستونی سر و گردن و آسپیراسیون ریوی توصیه نمی شود.

مدیریت افت فشار خون قلبی عروقی

• در صورت بروز افت فشار خون باید از انفوزیون مایعات وریدی و در صورت نیاز از دارو های منقبض کننده عروق مانند نوراپی نفرین استفاده کرد. نکته بسیار مهم بالینی این است که از تجویز اپی نفرین باید اکیدا خودداری شود زیرا هالوپریدول دارای خاصیت انسداد گیرنده های آلفا آدرنرژیک است و تجویز اپی نفرین می تواند باعث اتساع عروق متناقض و تشدید فاجعه بار افت فشار خون شود.

کنترل عوارض خارج هرمی

• برای مدیریت واکنش های شدید حرکتی و سفتی عضلانی ناشی از اوردوز دارو های آنتی کولینرژیک ضد پارکینسون باید به صورت وریدی تجویز شوند. با توجه به نیمه عمر طولانی هالوپریدول پایش بیمار و ادامه درمان های حمایتی برای چندین روز ضروری است.

توصیه های دارویی هالوپریدول

توصیه های دارویی بیمار
ارائه آموزش های دقیق به بیمار و خانواده وی نقش مهمی در موفقیت درمان با هالوپریدول و کاهش عوارض جانبی دارد. پزشک باید موارد زیر را به صورت واضح به بیمار منتقل کند:

نحوه مصرف و قطع دارو

• بیمار باید دارو را دقیقا مطابق دستور پزشک مصرف کند و از تغییر خودسرانه دوز یا قطع ناگهانی آن به شدت پرهیز نماید. قطع ناگهانی هالوپریدول می تواند به بروز علائم قطع مصرف مانند تهوع استفراغ بی خوابی و بازگشت شدید علائم بیماری روانی منجر شود.

پرهیز از الکل و مواد تضعیف کننده سیستم عصبی

• مصرف همزمان هالوپریدول با الکل یا سایر دارو های خواب آور و آرام بخش ممنوع است زیرا این ترکیب می تواند باعث افت شدید هوشیاری مشکلات تنفسی و خواب آلودگی خطرناک شود.

احتیاط در تغییر وضعیت بدن

• به دلیل خطر افت فشار خون وضعیتی بیمار باید از تغییر حالت ناگهانی از وضعیت خوابیده به نشسته یا ایستاده خودداری کند تا از سرگیجه و خطر زمین خوردن جلوگیری شود. این موضوع به ویژه در سالمندان حائز اهمیت است.

حساسیت به گرما و تنظیم دمای بدن

• هالوپریدول می تواند توانایی بدن در تنظیم دما و تعریق را مختل کند. بیمار باید از قرار گرفتن در معرض گرمای شدید نور مستقیم خورشید برای مدت طولانی و فعالیت های ورزشی سنگین در هوای گرم خودداری کرده و مایعات کافی بنوشد.

علائم هشدار دهنده برای مراجعه به اورژانس

• بیمار و خانواده او باید نسبت به بروز علائمی مانند تب بالا سفتی شدید عضلات تعریق غیر طبیعی ضربان قلب نامنظم و تغییرات ناگهانی در سطح هوشیاری آگاه باشند و در صورت بروز فورا به مراکز اورژانس مراجعه کنند. همچنین بروز هرگونه حرکات غیر ارادی در صورت دهان زبان یا اندام ها باید سریعا به پزشک گزارش شود.

توصیه های دارویی مخصوص پزشک
تجویز هالوپریدول نیازمند ارزیابی های دقیق بالینی و پایش های مستمر جهت به حداقل رساندن خطرات و عوارض جانبی جدی است.

هشدار جعبه سیاه و سالمندان

• هالوپریدول در بیماران سالمند مبتلا به سایکوز ناشی از زوال عقل با افزایش خطر مرگ و میر ناشی از حوادث قلبی عروقی یا عفونی همراه است و تجویز آن در این گروه از بیماران مورد تایید نیست. در صورت ضرورت بالینی مطلق باید از کمترین دوز ممکن برای کوتاه ترین زمان استفاده شود.

پایش قلبی و خطر طولانی شدن فاصله کیو تی

• هالوپریدول وابسته به دوز می تواند باعث طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب و افزایش خطر آریتمی های کشنده مانند تورساد دو پوینت شود. پیش از شروع درمان و به صورت دوره ای در حین درمان انجام الکتروکاردیوگرام و بررسی سطح الکترولیت های خون به ویژه پتاسیم و منیزیم الزامی است.

مدیریت عوارض خارج هرمی

• بروز عوارض خارج هرمی شامل دیستونی حاد آکاتزیا و پارکینسونیسم در مصرف کنندگان هالوپریدول بسیار شایع است. پزشک باید بیمار را به دقت پایش کرده و در صورت نیاز دوز دارو را کاهش داده یا از دارو های آنتی کولینرژیک برای مدیریت این عوارض استفاده کند. پایش مستمر برای تشخیص زودهنگام دیسکینزی دیررس که می تواند غیر قابل برگشت باشد ضروری است.

سندرم نورولپتیک بدخیم

• این سندرم یک اورژانس پزشکی نادر اما کشنده است که با سفتی عضلانی تب بالا ناپایداری اتونوم و تغییرات وضعیت روانی مشخص می شود. در صورت شک بالینی به این سندرم هالوپریدول باید فورا قطع شده و درمان های حمایتی فشرده آغاز گردد.

پایش های خونی و متابولیک

• افت گلبول های سفید خون و نوتروپنی از عوارض احتمالی دارو های ضد سایکوز است. شمارش کامل سلول های خونی در ماه های اول درمان به ویژه در بیماران با سابقه افت گلبول سفید توصیه می شود. همچنین با وجود اینکه خطر اختلالات متابولیک در هالوپریدول کمتر از آنتی سایکوتیک های نسل دوم است پایش قند خون پروفایل لیپیدی و وزن بیمار در فواصل منظم بالینی توصیه می گردد.