داپاگلیفلوزین و ساکساگلیپتین یک قرص ترکیبی برای کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ (نوعی بیماری که در آن قند خون بیشتر از حد طبیعی بالا میرود) است. این دارو معمولاً وقتی تجویز میشود که کنترل قند خون با رژیم غذایی، ورزش یا بعضی داروهای دیگر بهتنهایی کافی نباشد.
این دارو برای دیابت نوع ۱ مناسب نیست و برای درمان کتواسیدوز دیابتی (بالا رفتن خطرناک اسید در بدن به علت کمبود انسولین) هم استفاده نمیشود. مصرف آن باید بخشی از برنامه کنترل دیابت باشد، نه جایگزین سبک زندگی سالم.
داپاگلیفلوزین کمک میکند مقداری از قند اضافی بدن از راه ادرار دفع شود. به زبان ساده، این بخش دارو باعث میشود بدن بخشی از قند اضافه را بیرون بریزد.
ساکساگلیپتین هم به بدن کمک میکند بعد از غذا قند خون بهتر کنترل شود. این دارو باعث میشود بدن در زمان مناسب بهتر از انسولین (مادهای در بدن که قند را کنترل میکند) استفاده کند و قند خون کمتر بالا برود.
فایده اصلی این ترکیب آن است که از دو راه مختلف به کاهش قند خون کمک میکند. به همین دلیل، در بعضی افراد ممکن است بهتر از مصرف تنها یکی از این دو دارو عمل کند.
کیوترن یکی از نامهای تجاری شناختهشده برای ترکیب داپاگلیفلوزین و ساکساگلیپتین است. این دارو به شکل قرص خوراکی تولید میشود و برای مصرف روزانه در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ به کار میرود.
نام تجاری ممکن است بسته به بازار دارویی متفاوت باشد، اما مادههای اصلی همان داپاگلیفلوزین و ساکساگلیپتین هستند.
یکی از دوزهای شناختهشده این دارو، قرصی است که ۱۰ میلیگرم داپاگلیفلوزین و ۵ میلیگرم ساکساگلیپتین دارد. این مقدار معمولاً روزی یک بار مصرف میشود. با این حال، برنامه دقیق مصرف باید با وضعیت قند خون، کارکرد کلیه و داروهای دیگر هماهنگ باشد.
این دارو معمولاً روزی یک بار مصرف میشود و در بیشتر موارد صبح زمان مناسبتری است. چون داپاگلیفلوزین میتواند دفعات ادرار را بیشتر کند، مصرف آن در شب ممکن است باعث بیدار شدن برای رفتن به دستشویی شود.
بهتر است دارو هر روز در ساعت تقریباً ثابتی مصرف شود تا احتمال فراموشی کمتر شود.
این قرص معمولاً با غذا یا بدون غذا قابل مصرف است. بسیاری از افراد آن را صبح همراه صبحانه یا بعد از صبحانه میخورند تا مصرف دارو منظمتر شود.
اگر کسی با مصرف دارو دلبههمخوردگی خفیف پیدا کند، خوردن آن همراه غذا ممکن است راحتتر باشد.
اگر یک نوبت فراموش شود، معمولاً بهمحض یادآوری میتوان آن را مصرف کرد؛ اما اگر زمان نوبت بعدی نزدیک است، نوبت فراموششده باید کنار گذاشته شود. برای جبران، دو قرص با هم مصرف نشود.
مصرف دو برابر میتواند احتمال سرگیجه، کمآبی بدن، افت قند خون یا ناراحتی جسمی را بیشتر کند.
بسیاری از افراد این دارو را بدون مشکل جدی مصرف میکنند، اما بعضی عوارض در این گروه دارویی شناختهشده هستند و بهتر است فرد آنها را بشناسد.
چون داپاگلیفلوزین باعث میشود مقداری قند از راه ادرار دفع شود، احتمال بعضی عفونتها بیشتر میشود. این موضوع بهویژه در کسانی که قبلاً هم عفونت ادراری یا قارچی داشتهاند اهمیت دارد.
این دارو بهتنهایی معمولاً زیاد باعث افت شدید قند خون نمیشود. اما اگر همراه با انسولین یا بعضی داروهای دیگر دیابت مصرف شود، احتمال افت قند بیشتر میشود.
حساسیت شدید به این دارو نادر است، اما باید جدی گرفته شود. بعضی افراد هم در شروع مصرف دچار ناراحتی خفیف گوارشی میشوند.
مصرف همزمان این دارو با متفورمین در درمان دیابت نوع ۲ رایج است و ممکن است برای بعضی افراد مفید باشد. این دو دارو از راههای مختلف به کنترل قند خون کمک میکنند.
با این حال، لازم است قند خون و کارکرد کلیه در طول درمان بررسی شود، چون متفورمین و این ترکیب هر دو به برنامه مصرف درست و پایش منظم نیاز دارند.
اگر داپاگلیفلوزین + ساکساگلیپتین همراه با انسولین یا بعضی قرصهای دیگر دیابت مصرف شود، خطر افت قند خون بیشتر میشود.
داپاگلیفلوزین میتواند مقدار ادرار را بیشتر کند. اگر فرد همزمان داروهای ادرارآور (داروهایی که دفع آب از بدن را بیشتر میکنند) یا بعضی داروهای فشار خون مصرف کند، ممکن است بیشتر دچار سرگیجه، افت فشار یا کمآبی شود.
الکل میتواند کنترل قند خون را سختتر کند و در بعضی شرایط خطر افت قند، کمآبی یا بدتر شدن حال عمومی را بیشتر کند. به همین دلیل مصرف زیاد الکل با این دارو انتخاب مناسبی نیست.
بعضی مکملها یا گیاهانی که برای پایین آوردن قند خون مصرف میشوند هم ممکن است اثر داروها را زیاد کنند و باعث نوسان قند شوند. مصرف همزمان آنها باید با احتیاط باشد.
این دارو برای همه مناسب نیست و در بعضی افراد ممکن است خطر بیشتری داشته باشد.
کارکرد کلیه در مصرف این دارو اهمیت زیادی دارد. اگر کلیهها خوب کار نکنند، اثر دارو و ایمنی آن ممکن است تغییر کند. به همین دلیل معمولاً پیش از شروع درمان و در طول مصرف، آزمایش کلیه انجام میشود.
در بعضی افراد، بهویژه کسانی که سابقه مشکل قلبی دارند، لازم است وضعیت قلب هم با دقت بیشتری بررسی شود. ورم پا، تنگی نفس یا خستگی غیرعادی نشانههایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
اگرچه این مشکلات شایع نیستند، اما مهماند و باید شناخته شوند. کتواسیدوز دیابتی (بالا رفتن خطرناک اسید در بدن) ممکن است با تهوع، استفراغ، درد شکم، نفسنفس زدن یا خوابآلودگی خود را نشان دهد.
پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) هم ممکن است با درد شدید و مداوم بالای شکم، تهوع یا استفراغ همراه باشد. این علائم نیاز به پیگیری سریع دارند.
مصرف این دارو در بارداری معمولاً انتخاب مناسبی نیست، بهویژه در ماههای میانی و پایانی بارداری. دلیل آن این است که ممکن است برای رشد طبیعی کلیه جنین مناسب نباشد.
در دوران شیردهی هم معمولاً با احتیاط زیادی به آن نگاه میشود، چون ممکن است برای نوزاد مناسب نباشد. اگر فرد باردار است، قصد بارداری دارد یا شیر میدهد، نباید دارو را خودسرانه شروع یا ادامه دهد.
سالمندان ممکن است بیشتر در معرض کمآبی، افت فشار، سرگیجه و مشکل کلیه باشند. به همین دلیل در این گروه، مصرف منظم آب، توجه به علائم ضعف و بررسی دورهای وضعیت بدن اهمیت بیشتری دارد.
این دارو در بعضی افراد میتواند باعث کاهش خفیف وزن شود، چون بخشی از قند از راه ادرار از بدن خارج میشود. با این حال، این اثر در همه افراد یکسان نیست و معمولاً شدید یا سریع نیست.
این دارو برای لاغری ساخته نشده و نباید با هدف کاهش وزن در افراد بدون دیابت مصرف شود.
این دارو میتواند در بعضی افراد دیابتی از نظر کنترل کلی بیماری مفید باشد، اما چون بخشی از اثر آن از راه کلیه است، وضعیت کلیه باید مناسب باشد. همچنین در بعضی افراد با سابقه بیماری قلبی، لازم است علائم با دقت بیشتری بررسی شوند.
به زبان ساده، این دارو میتواند هم مفید باشد و هم در بعضی شرایط نیاز به دقت بیشتری داشته باشد؛ به همین دلیل پیگیری آزمایشها و علائم مهم است.
در ترکیب داپاگلیفلوزین + ساکساگلیپتین، متفورمین وجود ندارد. متفورمین از راه دیگری به کنترل قند خون کمک میکند و برای خیلی از بیماران یکی از داروهای پایه درمان است.
ترکیبهای حاوی متفورمین ممکن است برای بعضی افراد مناسبتر باشند و این ترکیب برای بعضی دیگر. تفاوت اصلی در روش اثر، تحمل دارو و شرایط بدنی فرد است.
داپاگلیفلوزین و امپاگلیفلوزین از یک خانواده دارویی هستند و هر دو کمک میکنند قند از راه ادرار دفع شود. تفاوت مهم اینجاست که در این قرص، ساکساگلیپتین هم وجود دارد و از راه دیگری هم به کنترل قند خون کمک میکند.
اینکه کدام دارو برای یک فرد بهتر است، به وضعیت کلیه، بیماریهای دیگر، عوارض قبلی و برنامه درمانی بستگی دارد.
برای اینکه مشخص شود دارو چقدر مؤثر بوده، قند خون باید در طول زمان بررسی شود. آزمایش HbA1c (آزمایشی که میانگین تقریبی قند خون سه ماه گذشته را نشان میدهد) هم یکی از روشهای مهم ارزیابی است.
چون بخشی از اثر این دارو از راه کلیه است، بررسی وضعیت کلیه اهمیت دارد. معمولاً آزمایش خون و گاهی آزمایش ادرار برای این کار استفاده میشود.
قطع ناگهانی این دارو معمولاً باعث وابستگی یا علائم ترک نمیشود، اما ممکن است قند خون دوباره بالا برود. بالا رفتن قند خون میتواند با تشنگی، پرادراری، خستگی یا تاری دید همراه باشد.
به همین دلیل، قطع دارو بدون برنامه جایگزین میتواند کنترل دیابت را ضعیف کند. اگر به هر دلیل لازم باشد مصرف دارو متوقف شود، معمولاً باید وضعیت قند خون بیشتر زیر نظر باشد.
اگر مقدار زیادی از دارو مصرف شود، احتمال افت قند خون، سرگیجه، تهوع، ضعف یا کمآبی بیشتر میشود؛ بهویژه اگر فرد همزمان داروهای دیگر دیابت هم مصرف کرده باشد.
بعضی بیماران میگویند با مصرف این دارو، قند خون آنها بهتر کنترل شده و برنامه درمان برایشان سادهتر شده است. برخی افراد هم از کاهش خفیف وزن یا کمتر شدن نوسان قند خون رضایت دارند.
در تجربه بیماران، تکرر ادرار، تشنگی، عفونت ادراری، عفونت قارچی، سرگیجه یا ناراحتی خفیف معده بیشتر گزارش میشود. این تجربهها در همه افراد یکسان نیستند.
بعضی افراد در روزها یا هفتههای اول متوجه بهتر شدن عدد قند خون میشوند. با این حال، قضاوت دقیقتر معمولاً بعد از بررسی روند قند خون و آزمایش چندماهه انجام میشود.
بعضی بیماران بعد از قطع دارو متوجه بالا رفتن دوباره قند خون میشوند، بهویژه اگر داروی جایگزین شروع نشده باشد. معمولاً مشکل اصلی بعد از قطع، برگشت کنترل ضعیف قند است، نه ایجاد وابستگی.
تجربه بیماران نشان میدهد این دارو برای بعضی افراد مفید است، اما میتواند عوارضی هم داشته باشد. نتیجه درمان در افراد مختلف فرق میکند و تجربه یک نفر نباید مبنای تصمیمگیری برای فرد دیگر باشد.
این دارو معمولاً برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز میشود که به درمان ترکیبی برای کنترل بهتر قند خون نیاز دارند. برای دیابت نوع ۱ مناسب نیست.
خیر. این دارو اعتیادآور نیست و وابستگی ایجاد نمیکند. اما قطع آن میتواند باعث بالا رفتن دوباره قند خون شود.
اثر دارو ممکن است از روزهای اول تا چند هفته خود را نشان دهد، اما ارزیابی کاملتر معمولاً با بررسی روند قند خون و آزمایش چندماهه انجام میشود.
بیشتر داروهای ساده سرماخوردگی تداخل مستقیم مهمی ندارند، اما بعضی شربتها قند دارند و بعضی داروها ممکن است فشار خون یا تپش قلب را بیشتر کنند. در دوران بیماری، کمآبی و بیاشتهایی هم میتواند وضعیت را سختتر کند.
این قرص معمولاً باید در دمای اتاق، دور از رطوبت، گرمای زیاد و نور مستقیم نگهداری شود. دارو باید دور از دسترس کودکان باشد و قرص تاریخگذشته یا آسیبدیده مصرف نشود.
موارد مصرف تایید شده
تنها مورد مصرف تایید شده این داروی ترکیبی توسط مراجع دارویی معتبر بین المللی، کنترل قند خون در بیماران بزرگسال مبتلا به دیابت نوع دو می باشد.
توضیحات کاربردی برای پزشک و بالینی:
این دارو ترکیبی از دو مکانیسم عمل متفاوت و کاملا مکمل برای کنترل قند خون است:
موارد منع مصرف در بیماری ها
تجویز داروی ترکیبی داپاگلیفلوزین و ساکساگلیپتین در شرایط بالینی و بیماری های زیر اکیدا ممنوع است و یا نیاز به احتیاط بسیار بالا دارد:
هشدارهای بالینی و احتیاطات دارویی
تجویز این ترکیب دارویی نیازمند توجه دقیق به هشدارهای زیر است تا از بروز عوارض جدی و تهدیدکننده حیات جلوگیری شود:
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنماییهای کلینیکی،از وبسایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،میتوانید به وبسایت Drugs.com مراجعه کنید.
استفاده نشود: شواهدی دال بر خطر مرگ جنین با مصرف این دارو در دوران بارداری وجود دارد. این شواهد به واسطه تحقیقات، تجربه عرضه در بازار و یا مطالعات انسانی به دست آمده است. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است
