سفتازیدیم آویباکتام یک داروی تزریقی برای درمان بعضی عفونتهای جدی است. این دارو برای عفونتهایی استفاده میشود که عامل آنها میکروب است، نه ویروس. بنابراین برای سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا بیشتر گلودردهای ویروسی کاربرد ندارد.
این دارو از دو بخش ساخته شده است. سفتازیدیم بخش اصلی ضد میکروب دارو است. آویباکتام مادهای است که کمک میکند بعضی میکروبها نتوانند اثر سفتازیدیم را خنثی کنند. به زبان ساده، آویباکتام به سفتازیدیم کمک میکند در برابر برخی میکروبهای مقاوم بهتر عمل کند.
این دارو معمولاً برای عفونتهای ساده و خفیف تجویز نمیشود. پزشک زمانی ممکن است سفتازیدیم آویباکتام را انتخاب کند که عفونت شدید، پیچیده یا مقاوم باشد؛ یعنی احتمال بدهد داروهای معمولیتر بهخوبی اثر نمیکنند.
این دارو بیشتر در بیمارستان یا زیر نظر تیم درمان استفاده میشود، چون نحوه تزریق، مقدار مصرف، وضعیت کلیه و پاسخ بدن بیمار باید بررسی شود.
سفتازیدیم به از بین رفتن بعضی میکروبها کمک میکند. آویباکتام خودش نقش اصلی در کشتن میکروب ندارد، اما به دارو کمک میکند اثرش حفظ شود؛ چون بعضی میکروبها موادی میسازند که میتواند داروهای ضد میکروب را بیاثر کند.
به همین دلیل، ترکیب این دو ماده در بعضی عفونتهای سختتر میتواند مفید باشد. با این حال، این دارو برای همه عفونتها مناسب نیست و فقط باید با تشخیص پزشک مصرف شود.
سفتازیدیم آویباکتام روی بعضی میکروبهایی اثر دارد که میتوانند باعث عفونتهای شدید ادراری، کلیوی، شکمی یا ریوی شوند. اما روی ویروسها و قارچها اثر درمانی ندارد.
گاهی پزشک برای اطمینان از مناسب بودن دارو، آزمایش کشت و بررسی حساسیت میکروب به دارو را درخواست میکند (یعنی آزمایشی که نشان میدهد میکروب عامل عفونت با کدام دارو بهتر از بین میرود).
سفتازیدیم آویباکتام بیشتر برای عفونتهایی به کار میرود که جدی هستند، درمان آنها ساده نیست یا احتمال مقاومت میکروب وجود دارد. تصمیم درباره مصرف این دارو به محل عفونت، شدت بیماری، سن بیمار، وضعیت کلیه و نتیجه آزمایشها بستگی دارد.
این دارو ممکن است برای عفونتهای شدید یا پیچیده ادراری استفاده شود؛ بهویژه وقتی عفونت به کلیه رسیده باشد، بیمار تب و درد پهلو داشته باشد یا میکروب به داروهای معمولی جواب نداده باشد.
عفونت ساده مثانه در بسیاری از افراد با داروهای سبکتر درمان میشود. بنابراین سفتازیدیم آویباکتام معمولاً انتخاب اول برای هر سوزش ادرار یا تکرر ادرار نیست.
این دارو گاهی برای عفونت شدید ریه در بیمارستان استفاده میشود، بهویژه وقتی بیمار با دستگاه کمکتنفسی نفس میکشد یا احتمال میرود میکروب به داروهای معمولی جواب ندهد.
در عفونت ریه، پزشک فقط به نام دارو نگاه نمیکند؛ بلکه وضعیت تنفس، تب، نتیجه آزمایشها، سابقه بستری، داروهای قبلی و شرایط کلی بیمار را هم بررسی میکند.
در بعضی عفونتهای جدی داخل شکم، سفتازیدیم آویباکتام ممکن است همراه داروی دیگری تجویز شود. علت این است که عفونتهای شکمی گاهی چند نوع میکروب دارند و یک دارو بهتنهایی برای همه آنها کافی نیست.
در عفونتهای مقاوم، یعنی زمانی که میکروب به داروهای رایج جواب نمیدهد، پزشک ممکن است بر اساس آزمایش حساسیت میکروب به دارو، سفتازیدیم آویباکتام را انتخاب کند.
سفتازیدیم آویباکتام به شکل داروی تزریقی وجود دارد. این دارو قرص، کپسول یا شربت معمول برای مصرف خوراکی ندارد و نباید مانند داروهای خانگی و ساده مصرف شود.
این دارو معمولاً به صورت پودر در شیشه دارویی عرضه میشود. پیش از مصرف، پودر باید با مایع مناسب آماده شود و سپس به شکل تزریق آهسته داخل رگ داده شود (یعنی دارو آرامآرام از راه رگ وارد بدن میشود).
آماده کردن و تزریق این دارو باید توسط فرد آموزشدیده انجام شود. اگر قرار باشد بیمار در خانه دارو را دریافت کند، باید روش نگهداری، آمادهسازی، تزریق و دور انداختن وسایل مصرفشده بهطور دقیق آموزش داده شود.
این دارو ممکن است با نامهای تجاری مختلفی شناخته شود. آویکاز و زاویسفتا از نامهای تجاری شناختهشده آن هستند. این نامها ممکن است در کشورها یا شرکتهای دارویی مختلف تفاوت داشته باشند.
مهمترین نکته، ماده اصلی دارو یعنی سفتازیدیم آویباکتام است. بیمار نباید فقط بر اساس نام تجاری، دارو را با داروی دیگری جایگزین کند. این کار باید با نظر پزشک یا داروساز انجام شود.
سفتازیدیم یک داروی ضد میکروب است، اما سفتازیدیم آویباکتام ترکیبی از سفتازیدیم و آویباکتام است. وجود آویباکتام باعث میشود دارو در برابر بعضی میکروبهای مقاوم بهتر عمل کند.
بنابراین سفتازیدیم و سفتازیدیم آویباکتام همیشه قابل جایگزینی با هم نیستند. تغییر دارو بدون نظر پزشک میتواند باعث کماثر شدن درمان یا برگشت عفونت شود.
مقدار مصرف سفتازیدیم آویباکتام برای همه بیماران یکسان نیست. پزشک مقدار دارو را بر اساس سن، وزن، نوع عفونت، شدت بیماری، وضعیت کلیه و پاسخ بدن به درمان مشخص میکند.
این دارو نباید خودسرانه شروع، قطع، کم یا زیاد شود. حتی اگر بیمار زودتر احساس بهبودی کند، کامل کردن دوره درمان طبق دستور پزشک مهم است.
این دارو معمولاً از راه رگ و به صورت آهسته تزریق میشود. تزریق آهسته به این معناست که دارو در مدت مشخص و نه یکباره وارد بدن میشود. این روش کمک میکند مقدار مناسبی از دارو در خون باقی بماند.
تزریق این دارو معمولاً در بیمارستان، درمانگاه مجهز یا با نظارت پرستار انجام میشود. تزریق خودسرانه یا آماده کردن دارو بدون آموزش میتواند خطرناک باشد.
یکی از مهمترین نکات در تعیین مقدار مصرف، وضعیت کلیه است؛ چون بخش زیادی از دارو از راه کلیه از بدن خارج میشود. اگر کلیه خوب کار نکند، ممکن است دارو در بدن بیشتر بماند و خطر عوارض بالا برود.
در کودکان، مقدار دارو معمولاً بر اساس وزن و سن تعیین میشود. در سالمندان نیز چون احتمال ضعیفتر شدن عملکرد کلیه بیشتر است، پزشک ممکن است آزمایشهای بیشتری درخواست کند.
اگر یک نوبت دارو فراموش شود، نباید مقدار بعدی خودسرانه دو برابر شود. در این وضعیت باید با پزشک، پرستار یا داروساز تماس گرفته شود تا زمان نوبت بعدی مشخص شود.
دریافت مقدار بیش از حد دارو ممکن است باعث گیجی، تشنج، کاهش هوشیاری یا بدتر شدن عوارض شود؛ بهویژه در بیمارانی که مشکل کلیه دارند. در صورت تزریق اشتباه مقدار زیاد یا بروز علائم شدید، مراجعه فوری به مرکز درمانی لازم است.
همه بیماران با مصرف سفتازیدیم آویباکتام دچار عارضه نمیشوند، اما مانند هر داروی دیگری، احتمال بروز عوارض وجود دارد. بعضی عوارض خفیف هستند و بعضی نیاز به پیگیری سریع دارند.
اگر بیمار هنگام مصرف دارو دچار علامت جدید، شدید یا نگرانکننده شد، بهتر است موضوع را به پزشک یا پرستار اطلاع دهد.
بله، این دارو ممکن است باعث تهوع، استفراغ، دلدرد، یبوست یا اسهال شود. این علائم در بسیاری از موارد خفیف هستند، اما اگر شدید یا طولانی شوند باید بررسی شوند.
اسهال شدید، آبکی یا خونی، بهخصوص اگر همراه تب یا درد شکم باشد، مهم است. این حالت میتواند نشانه التهاب روده پس از مصرف داروهای ضد میکروب باشد (یعنی روده بهدلیل بههم خوردن تعادل میکروبهای طبیعی بدن دچار التهاب شده است).
حساسیت به این دارو ممکن است با خارش، کهیر، قرمزی پوست، تورم لب یا صورت، تنگی نفس، خسخس سینه یا سرگیجه شدید دیده شود. این علائم باید جدی گرفته شوند.
اگر بیمار قبلاً به پنیسیلینها، سفالوسپورینها (گروهی از داروهای ضد میکروب که سفتازیدیم هم جزو آنهاست) یا داروی تزریقی مشابه حساسیت داشته، باید پیش از تزریق به پزشک اطلاع دهد.
تشنج، گیجی شدید، توهم، کاهش هوشیاری، لرزش غیرعادی، اسهال شدید، زردی پوست یا چشم، کاهش ادرار یا ورم غیرعادی از علائمی هستند که باید سریع بررسی شوند.
احتمال بعضی عوارض در بیمارانی که کلیه آنها خوب کار نمیکند بیشتر است. به همین دلیل ممکن است پزشک در طول درمان آزمایش خون و بررسی عملکرد کلیه را درخواست کند.
تداخل دارویی یعنی مصرف همزمان چند دارو باعث شود اثر یکی از داروها تغییر کند یا احتمال عوارض بیشتر شود. پیش از شروع درمان، بیمار باید همه داروها، مکملها و داروهای گیاهی مصرفی خود را به پزشک یا داروساز بگوید.
یکی از داروهایی که باید هنگام مصرف سفتازیدیم آویباکتام به آن توجه شود، پروبنسید است. این دارو میتواند روی دفع بعضی داروها از راه کلیه اثر بگذارد و مقدار دارو را در بدن تغییر دهد.
داروهایی که میتوانند روی کلیه اثر بگذارند نیز باید با احتیاط بررسی شوند، چون سفتازیدیم آویباکتام تا حد زیادی از راه کلیه از بدن خارج میشود.
اگر بیمار داروی رقیقکننده خون مصرف میکند، باید این موضوع را به پزشک بگوید. مصرف داروهای ضد میکروب، تغییر رژیم غذایی، عفونت شدید یا تغییر عملکرد کلیه و کبد میتواند روی کنترل خونریزی و لخته شدن خون اثر بگذارد.
همچنین اگر بیمار داروهای ادرارآور (داروهایی که باعث افزایش ادرار میشوند) یا داروهای دیگری مصرف میکند که ممکن است به کلیه فشار بیاورند، ممکن است نیاز به آزمایش و مراقبت بیشتر باشد.
مصرف بعضی داروهای ضد میکروب ممکن است اثر برخی واکسنهای زنده را کمتر کند (یعنی واکسنهایی که از شکل بسیار ضعیفشده عامل بیماری ساخته شدهاند). بنابراین اگر بیمار قرار است واکسن بزند، بهتر است پزشک را در جریان مصرف این دارو بگذارد.
الکل ممکن است در زمان عفونت، تب، کمآبی یا مصرف چند دارو حال عمومی بیمار را بدتر کند. مصرف مکملها و داروهای گیاهی نیز باید به پزشک گفته شود، چون گاهی با داروهای اصلی تداخل دارند.
سفتازیدیم آویباکتام باید با احتیاط و فقط با تجویز پزشک مصرف شود. پیش از شروع درمان، بیمار باید درباره حساسیت دارویی، بیماری کلیه، سابقه تشنج، اسهال شدید پس از مصرف داروهای ضد میکروب، بارداری یا شیردهی به پزشک اطلاع دهد.
مصرف این دارو در بارداری فقط زمانی انجام میشود که پزشک تشخیص دهد درمان عفونت برای مادر ضروری است. عفونت شدید در بارداری میتواند خطرناک باشد، بنابراین تصمیمگیری باید با بررسی سود و خطر انجام شود.
در دوران شیردهی، بخشی از دارو ممکن است وارد شیر شود. اگر مادر شیرده این دارو را دریافت میکند، بهتر است نوزاد از نظر اسهال، برفک دهان (لکههای سفید داخل دهان که میتواند نشانه رشد قارچ باشد) یا بیقراری غیرعادی بررسی شود.
این دارو در بعضی کودکان و در شرایط مشخص قابل استفاده است، اما مقدار آن باید دقیقاً بر اساس سن، وزن و وضعیت کودک تعیین شود. استفاده از مقدار بزرگسالان برای کودک خطرناک است.
در سالمندان، احتمال ضعیفتر بودن عملکرد کلیه بیشتر است. در بیمارانی که کلیه آنها خوب کار نمیکند یا با دستگاه، مواد زائد خونشان پاکسازی میشود (روشی که وقتی کلیهها خوب کار نمیکنند برای پاک کردن خون انجام میشود)، مقدار دارو باید با دقت بیشتری تنظیم شود.
اگر بیمار سابقه حساسیت به داروهای ضد میکروب، بهخصوص پنیسیلینها یا داروهای همخانواده سفتازیدیم دارد، باید قبل از تزریق به پزشک اطلاع دهد.
همچنین اگر بیمار سابقه التهاب روده بزرگ دارد (یعنی روده دچار التهاب و اسهال شدید میشود) یا قبلاً بعد از مصرف داروی ضد میکروب اسهال شدید گرفته است، باید این موضوع را مطرح کند.
زمان اثر این دارو در همه بیماران یکسان نیست. بعضی افراد طی چند روز کاهش تب، کمتر شدن درد یا بهتر شدن حال عمومی را احساس میکنند، اما در عفونتهای شدید ممکن است به زمان بیشتری نیاز باشد.
بهبود علائم ممکن است بعد از چند روز شروع شود، اما این موضوع به شدت عفونت، نوع میکروب، وضعیت بدن بیمار و درست مصرف شدن دارو بستگی دارد. بهتر شدن علائم به معنی اجازه قطع خودسرانه دارو نیست.
این دارو بیشتر از راه کلیه از بدن خارج میشود. اگر کلیه خوب کار نکند، دارو ممکن است مدت بیشتری در بدن بماند و پزشک باید مقدار یا فاصله تزریق را تغییر دهد.
پزشک ممکن است در طول درمان آزمایش خون، آزمایش کلیه، کشت ادرار یا کشت خون درخواست کند. کشت یعنی نمونهای از ادرار، خون یا ترشحات بدن بررسی میشود تا مشخص شود چه میکروبی باعث عفونت شده است.
گاهی هم بررسی حساسیت میکروب به دارو انجام میشود (یعنی آزمایشی که نشان میدهد کدام دارو روی میکروب بهتر اثر دارد). این دارو ممکن است روی بعضی آزمایشها اثر بگذارد، بنابراین بیمار باید به پزشک و آزمایشگاه بگوید که سفتازیدیم آویباکتام دریافت میکند.
اگر دارو زودتر از زمان تعیینشده قطع شود، ممکن است عفونت دوباره برگردد یا میکروبها قویتر شوند و دفعه بعد سختتر از بین بروند. به این حالت مقاومت دارویی گفته میشود (یعنی دارو دیگر مثل قبل روی میکروب اثر نمیکند).
اگر بیمار دچار عارضه شد یا احساس کرد دارو اثر ندارد، نباید خودسرانه درمان را قطع کند. باید با پزشک تماس بگیرد تا ادامه درمان، تغییر دارو یا انجام آزمایش بررسی شود.
شیشه دارویی بازنشده باید طبق دستور روی بستهبندی و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود. دارو باید دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی باشد.
بعد از آماده شدن دارو، مدت نگهداری آن محدود است و به نوع محلول و شرایط آمادهسازی بستگی دارد. اگر محلول تغییر رنگ داد، کدر شد یا ذرهای در آن دیده شد، نباید استفاده شود.
تجربه بیماران از مصرف سفتازیدیم آویباکتام یکسان نیست. چون این دارو بیشتر برای عفونتهای جدی استفاده میشود، حال عمومی بیمار، شدت بیماری، سن، بیماریهای زمینهای و داروهای همزمان روی تجربه او اثر دارد.
بسیاری از بیماران این دارو را در بیمارستان و از راه رگ دریافت میکنند. ممکن است دارو در ساعتهای مشخص داده شود و همزمان تب، فشار خون، وضعیت تنفس و آزمایشهای بیمار بررسی شود.
گاهی بیمار در محل رگ احساس درد، سوزش یا ناراحتی دارد. اگر درد شدید، ورم زیاد، قرمزی یا نشت دارو دیده شود، باید به پرستار اطلاع داده شود.
برخی بیماران بعد از شروع درمان، کاهش تب، بهتر شدن حال عمومی، کمتر شدن درد پهلو، کاهش سوزش ادرار یا بهتر شدن تنفس را تجربه میکنند. البته سرعت بهبود در همه افراد یکسان نیست.
اگر علائم بهتر شد، باز هم نباید دارو خودسرانه قطع شود. کامل کردن دوره درمان طبق دستور پزشک برای جلوگیری از برگشت عفونت مهم است.
بعضی بیماران ممکن است تهوع، دلدرد، اسهال خفیف، سردرد، سرگیجه یا خارش را تجربه کنند. این علائم باید به تیم درمان گفته شود، بهخصوص اگر شدید یا رو به افزایش باشند.
تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده، اسهال خونی، گیجی شدید یا تشنج علامتهای مهمی هستند و نیاز به رسیدگی فوری دارند.
بله، در زبان عمومی به داروهای ضد میکروب گاهی چرکخشککن گفته میشود. سفتازیدیم آویباکتام یک چرکخشککن تزریقی قویتر برای بعضی عفونتهای جدی است، اما برای هر تب، سرماخوردگی یا گلودرد مناسب نیست.
خوابآلودگی اثر اصلی این دارو نیست، اما بعضی افراد ممکن است دچار سرگیجه یا گیجی شوند. اگر بیمار چنین حالتی داشت، بهتر است تا زمان بهتر شدن از رانندگی یا کارهای خطرناک خودداری کند.
خیر، شکل رایج این دارو تزریقی است. معمولاً به صورت دارویی آماده میشود که آهسته از راه رگ وارد بدن میشود.
هیچکدام برای همه بیماران بهتر نیستند. انتخاب دارو به نوع عفونت، نوع میکروب، نتیجه آزمایش حساسیت میکروب به دارو، وضعیت کلیه و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد.
یعنی میکروب عامل عفونت به این دارو خوب جواب نمیدهد و دارو نمیتواند مثل انتظار عفونت را کنترل کند. این موضوع معمولاً با آزمایش مشخص میشود.
این دارو ممکن است برای عفونتهای شدید یا پیچیده ادراری مناسب باشد، اما برای عفونت ادراری ساده معمولاً اولین انتخاب نیست. پزشک باید بر اساس شرایط بیمار تصمیم بگیرد.
بله، در بعضی عفونتهای شدید ریه، بهخصوص در بیمارستان یا در بیمارانی که با دستگاه کمکتنفسی نفس میکشند، ممکن است استفاده شود.
فاصله تزریق برای همه یکسان نیست. در بعضی برنامههای درمانی دارو هر چند ساعت یک بار داده میشود، اما زمان دقیق باید بر اساس دستور پزشک باشد.
بله، اسهال میتواند از عوارض این دارو باشد. اگر اسهال شدید، آبکی، خونی یا همراه تب و دلدرد باشد، باید سریع به پزشک اطلاع داده شود.
خیر، این دارو اعتیادآور نیست. اما مصرف بیدلیل یا قطع زودهنگام آن میتواند باعث سختتر شدن درمان عفونتهای بعدی شود.
مصرف آن در بارداری فقط با نظر پزشک انجام میشود. پزشک باید خطر عفونت و فایده درمان را با هم بررسی کند.
ممکن است در شرایط لازم و با نظر پزشک استفاده شود. اگر مادر شیرده این دارو را دریافت میکند، باید به علائمی مانند اسهال یا برفک دهان در نوزاد توجه شود.
بله، در بعضی عفونتهای جدی کودکان ممکن است تجویز شود. مقدار دارو باید دقیقاً بر اساس سن، وزن و وضعیت کودک تعیین شود.
اگر تب، درد، تنگی نفس، علائم ادراری یا حال عمومی بیمار بهتر نشد، باید پزشک بیمار را دوباره بررسی کند. ممکن است نیاز به آزمایش، تغییر دارو یا بررسی محل عفونت وجود داشته باشد.
مصرف داروهای ضد میکروب گاهی تعادل طبیعی بدن را تغییر میدهد و ممکن است باعث برفک دهان یا عفونت قارچی شود. لکه سفید در دهان، خارش یا ترشح غیرعادی باید به پزشک گفته شود.
داروی ترکیبی سفتازیدیم و آویباکتام یکی از آنتی بیوتیک های وسیع الطیف و حیاتی در مدیریت عفونت های مقاوم به درمان است. سفتازیدیم یک سفالوسپورین نسل سوم است و آویباکتام یک مهار کننده بتالاکتاماز غیر بتالاکتامی است که از تخریب سفتازیدیم توسط آنزیم های مقاوم جلوگیری می کند. این ترکیب دارویی به طور خاص برای مقابله با باکتری های گرم منفی که آنزیم های بتالاکتاماز وسیع الطیف و کارباپنماز تولید می کنند، طراحی شده است. در ادامه موارد مصرف تایید شده و خارج از برچسب این دارو بر اساس معتبرترین منابع بین المللی پزشکی شرح داده شده است.
موارد مصرف تایید شده
این دارو از دو جزء فعال تشکیل شده است که به صورت هم افزا عمل می کنند:
موارد منع مصرف در بیماری
تداخلات دارویی
شناخت تداخلات دارویی این ترکیب آنتی بیوتیکی برای جلوگیری از بروز سمیت یا کاهش اثربخشی درمان بسیار حیاتی است. در ادامه دارو های تداخل کننده و نوع تداخل آن ها بررسی شده است:
هشدارهای بالینی جامع و کاربردی
توصیه های دارویی بیمار
از آن جا که این دارو به صورت انفوزیون وریدی در مراکز درمانی و بیمارستان ها تجویز می شود، آموزش های زیر باید توسط کادر درمان به بیمار داده شود:
| سفدی نیر | سفدیتورن پیوکسیل |
| سفکسیم | سفوتاکسیم |
| سفپودوکسیم پروکستیل | سفتازیدیم |
| سفتی بوتن | سفتی زوکسیم |
| سفتریاکسون | |
| نمایش بیشتر | |
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنماییهای کلینیکی،از وبسایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،میتوانید به وبسایت Drugs.com مراجعه کنید.
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
| کد ژنریک | نام شکل دارویی | پرخطر | دما | حیاتی | برچسب هشدار بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| 52547 |
پودر برای تهیه محلول تزریقی سفتازیدیم / آویباکتام ۲ گرم / ۰٫۵ گرم |