کلسترامین چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف کلسترامین

اين دارو در درمان زيادي كلسترول و LDL ‌خون در بيماراني كه به درمان با رژيم غذايي يا ساير روشها پاسخ كافي نداده اند، مصرف مي شود. اين دارو همچنين براي پيشگيري اوليه بيماري كرونر قلب در مردان با سن 59-35 سال كه مبتلا به زيادي اوليه كلسترول خون بوده و به درمان با رژيم غذايي يا ساير روشها پاسخ كافي نداده اند، در درمان خارش همراه با توقف نسبي صفرا و سيروز اوليه صفراوي و اسهال ناشي از بيماري كرون يا واگوتومي مصرف مي شود.

مکانیسم اثر کلسترامین

كلستيرامين يك رزين تعويض كننده آنيون است كه از طريق پيوند با اسيدهاي صفراوي و ممانعت از باز جذب آنها تبديل كلسترول به اسيدهاي صفراوي در كبد را تسريع مي كند. كلسترامين به طور قابل توجهي ميزان كلسترول –LDL را كاهش مي دهد، ولي مي تواند زيادي تري گليسيريد خون را تشديد نمايد. كاهش اسيدهاي صفراوي، سرم و متعاقب آن كاهش اسيدهاي صفراوي اضافي كه در بافت پوست رسوب نموده اند، ممكن است منجر به كاهش خارش گردد.

فارماکوکینتیک کلسترامین

اين دارو از مجراي گوارش جذب نمي شود. معمولاً طي 2-1 هفته پس از شروع درمان، كلستيرآمين موجب كاهش غلظت پلاسمايي كلسترول مي شود. بهبود خارش ناشي از توقف صفرا معمولاً طي 3-1 هفته پس از شروع درمان ديده مي شود. پس از قطع مصرف كلستيرامين، غلظت كلسترول در حدود 4-2 هفته به ميزان اوليه برگشته و خارش ناشي از توقف صفرا نيز طي 2-1 هفته بعد از قطع مصرف دارو، مجدداً ايجاد مي شود.

منع مصرف کلسترامین

اين دارو در توقف كامل جريان صفرا نبايد مصرف شود.

عوارض جانبی کلسترامین

*
سایر عوارض (درصد نامشخص):
قلبی عروقی: ادم، سنکوپ
سیستم اعصاب مرکزی: سرگیجه، خواب آلودگی، سردرد، اضطراب، خستگی، درد عصبی، خواب رفتگی اندام
پوستی: تحریک پوست اطراف مقعد، تحریک پوست، راش پوستی، کهیر
غدد درون ریز و متابولیسم: اسیدوز متابولیک هایپرکلرمیک (کودکان)، افزایش میل جنسی، افزایش وزن، کاهش وزن
گوارشی: درد شکمی، بی اشتهایی، کولیک صفراوی، یبوست، خونریزی دندان، پوسیدگی دندان، تغییر رنگ دندان، اسهال، التهاب دیورتیکول، زخم خونریزی دهنده دئودنوم، اختلال چشایی، اختلال در بلع، باد گلو، نفخ، کلسیفیکاسیون کیسه صفرا، زخم معده، خونریزی گوارشی، خونریزی هموروئیدی، سکسکه، انسداد روده (نادر)، ملنا (مدفوع خونی تیره)، تهوع، پانکراتیت، درد رکتوم، مدفوع چرب، تحریک زبان، آسیب مینای دندان (سایش دندان)، استفراغ
ادراری تناسلی: ادرار زیاد، سوزش ادرار، خون در ادرار
هماتولوژی و انکولوژی: آدنوپاتی، آنمی، کبودی، خونریزی، کاهش پروترومبین خون، افزایش زمان پروترومبین (PT)، خونریزی مقعدی
کبدی: اختلال عملکرد کبدی
عصبی، عضلانی و اسکلتی: درد مفاصل، التهاب مفاصل، کمردرد، درد عضلات، پوکی استخوان
چشمی: شب کوری (نادر)، یوئیت (التهاب بافت یوه چشم)
گوشی: وزوز گوش
تنفسی: آسم, تنگی نفس، خس خس سینه

تداخلات دارویی کلسترامین

*مشخصات کلی تداخلات:
- رزین/ پلیمر تعویض آنیونی
- کاهش‌دهنده جذب داروهای محلول در چربی
- لازم است با مصرف دیگر داروها فاصله داشته باشد (1 ساعت قبل و یا 4-6 ساعت پس از آن).

تداخلات رده X (پرهیز):
مایکوفنولات

کاهش اثرات داروها توسط کلستیرامین:
آمیودارون، گلیکوزیدهای قلبی، کنودیول، کولیک اسید، کورتیکواستروئیدها (خوراکی)، دفراسیروکس، مشتقات استروژن (در فراورده‌های ضدبارداری‌ها)، ازتیمیب، مشتقات فیبریک اسید، فلوواستاتین، لفلونامید، لومیتاپید، دیورتیک های لوپ، متوترکسات، متیل فولات، مولتی‌ویتامین‌ها/ فلوراید (حاوی ویتامین‌های آ، دی، ای)، مولتی‌ویتامین/ مینرال ها (حاوی ویتامین‌های آ، دی، ای، کا و فولات و آهن)، مولتی‌ویتامین/ مینرال ها (حاوی ویتامین‌های آ و ای، فاقد آهن)، مایکوفنولات، نیاسین، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، ابتیکولیک اسید، فنوباربیتال، پراواستاتین، پروژستین ها (در فراورده‌های ضدبارداری)، پروپرانولول، رالوکسیفن، روزیگلیتازون، سینکالید، تری‌فلونامید، تتراسیکلین ها، تیازید و دیورتیک های شبه تیازید، فراورده‌های تیروئید، اورسودیول، والپروئیک اسید و مشتقات آن، ونکومایسین، آنالوگ‌های ویتامین د، آنتاگونیست های ویتامین کا

کاهش اثرات کلستیرامین توسط داروها:
تداخلی ذکر نشده است.

افزایش اثرات داروها توسط کلستیرامین:
اسپیرونولاکتون

افزایش اثرات کلستیرامین توسط داروها:
تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.

تداخل با غذا:
کلستیرامین (به‌ویژه در دوزهای بالا یا مصرف طولانی) جذب کلسیم، فولیک اسید، ویتامین‌های محلول در چربی (آ، دی، ای، کا) و آهن را کاهش می‌دهد.
راهکار: مکمل‌های کلسیم، فولیک اسید، ویتامین‌های محلول در چربی (آ، دی، ای، کا) و آهن ممکن است موردنیاز باشد.

هشدار ها کلسترامین

1. مصرف همزمان ويتامين هاي محلول در چربي و اسيدفوليك ممكن است با مصرف مقادير زياد اين دارو، به ويژه در كودكان ضروري باشد.
2. اين دارو در صورت وجود يبوست و فنيل كتونوري بايد با احتياط مصرف شود.
3. مصرف اين دارو در كودكان با سن كمتر از 10 سال بايد با احتياط صورت گيرد، زيرا كلسترول براي نمو طبيعي كودكان ضروري است.
4. اين دارو براي سالخوردگان ( بالاي 60 سال) كه احتمال بروز عوارض جانبي گوارشي و تغذيه اي ناشي از اين دارو در آنها بيشتر مي باشد، بايد با احتياط تجويز شود.

توصیه های دارویی کلسترامین

1. بدون مشورت با پزشك، از مصرف ساير داروها بايد خودداري شود.
2. قبل از مصرف دارو، بايد با پزشك مشورت شود، زيرا ممكن است غلظت چربي در خون به ميزان قابل توجهي افزايش يابد.
3. براي درمان زيادي چربي خون، كنترل رژيم غذايي از اهميت بيشتري برخوردار است.
4. قبل از مصرف، بهتر است دارو را با مايعات مخلوط كرد به اين ترتيب كه دارو به مايع افزوده و 2-1 دقيقه صبر شود و پس از همزدن، مصرف كرده، علاوه بر آب مي توان از شير، سوپ رقيق يا آب ميوه استفاده كرد.
5. در صورت ضرورت مصرف ساير داروها، بايد آنها را يكساعت قبل يا 6-4 ساعت بعد از كلستيرامين مصرف نمود.