فلودروکورتیزون چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف فلودروکورتیزون

داروی فلودروکورتیزون یک کورتیکواستروئید مصنوعی با اثرات بسیار قوی مینرالوکورتیکوییدی و اثرات ضعیف گلوکوکورتیکوییدی است. این دارو به صورت عمده برای حفظ تعادل آب و الکترولیت ها در بدن بیماران استفاده می شود.

موارد مصرف تایید شده

بیماری آدیسون یا نارسایی اولیه غده فوق کلیوی

• کاربرد اصلی این دارو در درمان جایگزینی در نارسایی اولیه غده آدرنال است. در این حالت، فلودروکورتیزون برای جبران کمبود آلدوسترون تجویز می شود تا از دفع سدیم و احتباس پتاسیم جلوگیری کند. دوز معمول روزانه بسیار پایین است و معمولا همراه با یک گلوکوکورتیکویید مانند هیدروکورتیزون تجویز می شود. پزشک باید فشار خون و سطح الکترولیت های سرم به ویژه پتاسیم و سدیم را به طور منظم پایش کند تا از بروز فشار خون بالا یا افت پتاسیم خون جلوگیری شود.

سندرم آدرنوژنیتال همراه با دفع نمک

• در هیپرپلازی مادرزادی آدرنال که با از دست دادن نمک همراه است، این دارو برای حفظ سدیم و تنظیم حجم خون تجویز می شود. تنظیم دوز در نوزادان و کودکان بر اساس فعالیت رنین پلاسما و سطح الکترولیت ها انجام می گیرد و نیازمند دقت بالای بالینی است.

موارد مصرف خارج برچسب

افت فشار خون وضعیتی

• یکی از شایع ترین کاربردهای خارج برچسب این دارو، درمان افت فشار خون وضعیتی شدید در بیماران مبتلا به اختلالات سیستم عصبی خودکار است. این دارو با افزایش احتباس سدیم و آب، حجم پلاسما را افزایش داده و حساسیت عروق را به کاتکول آمین ها بیشتر می کند. پزشک باید بیمار را از نظر ورم محیطی و نارسایی قلبی تحت نظر داشته باشد.

سندرم تاکی کاردی وضعیتی

• در بیمارانی که هنگام ایستادن دچار افزایش شدید ضربان قلب و افت فشار می شوند، فلودروکورتیزون به عنوان یک درمان خط دوم برای افزایش حجم خون کاربرد دارد. مصرف نمک کافی همراه با این دارو برای اثربخشی آن ضروری است.

شوک عفونی مقاوم

• در برخی پروتکل های مراقبت های ویژه، در کنار هیدروکورتیزون، از دوزهای پایین این دارو برای بیمارانی که به احیای مایعات و داروهای منقبض کننده عروق پاسخ نمی دهند، استفاده می شود. این کاربرد در مدیریت بحران های شوک نقش حمایتی دارد.

در تمام این موارد، پایش دقیق بالینی، کنترل مداوم فشار خون، بررسی ورم اندام ها و انجام آزمایش های دوره ای الکترولیت ها توسط پزشک معالج الزامی است.

مکانیسم اثر فلودروکورتیزون

• فلودروکورتیزون یک کورتیکواستروئید مصنوعی است که دارای اثرات مینرالوکورتیکوییدی بسیار قوی و اثرات گلوکوکورتیکوییدی قابل توجه است، اما در دوزهای درمانی معمول فقط برای اثرات مینرالوکورتیکوییدی آن استفاده می شود. این دارو بر روی لوله های دور پیچیده کلیوی عمل می کند و باعث افزایش بازجذب سدیم و آب از ادرار به داخل خون می شود. در عین حال، دفع پتاسیم و یون های هیدروژن را از طریق ادرار افزایش می دهد. این فرایندها به حفظ تعادل الکترولیت ها، افزایش حجم پلاسما و در نهایت افزایش فشار خون کمک می کنند. برای پزشکان، توجه به این نکته ضروری است که اثرات این دارو می تواند منجر به احتباس بیش از حد نمک و آب، و همچنین افت شدید پتاسیم خون شود که نیازمند پایش دقیق بالینی است.

فارماکوکینتیک فلودروکورتیزون

جذب

• این دارو پس از مصرف خوراکی به سرعت و به طور کامل از دستگاه گوارش جذب می شود. زمان رسیدن به حداکثر غلظت پلاسمایی حدود یک و نیم ساعت است.

توزیع

• فلودروکورتیزون به میزان بالایی به پروتئین های پلاسما، به ویژه گلوبولین متصل شونده به کورتیکواستروئید و آلبومین، متصل می شود.

متابولیسم

• متابولیسم این دارو عمدتا در کبد انجام می شود و به متابولیت های غیرفعال تبدیل می گردد.

نیمه عمر

• نیمه عمر پلاسمایی دارو حدود سه و نیم ساعت است، اما نیمه عمر بیولوژیک آن که نشان دهنده مدت زمان اثر دارو در بافت ها است، بسیار طولانی تر بوده و بین هجده تا سی و شش ساعت طول می کشد. همین موضوع امکان تجویز یک بار در روز را فراهم می کند.

دفع

• دفع دارو و متابولیت های آن عمدتا از طریق کلیه ها و ادرار صورت می گیرد. در بیماران مبتلا به نارسایی کبدی، ممکن است نیاز به تنظیم دقیق تر دوز و پایش بیشتر باشد، زیرا متابولیسم دارو کاهش می یابد.

منع مصرف فلودروکورتیزون

موارد منع مصرف در بیماری

• مصرف داروی فلودروکورتیزون در بیمارانی که دچار عفونت های قارچی سیستمیک هستند، به طور مطلق ممنوع است.
• همچنین در صورت وجود حساسیت بالینی شناخته شده به این دارو یا هر یک از اجزای فرمولاسیون آن، تجویز دارو نباید انجام شود.
• پزشکان باید توجه داشته باشند که به دلیل اثرات بارز احتباس سدیم و دفع پتاسیم، مصرف این دارو در بیماران مبتلا به نارسایی احتقانی قلب، فشار خون بالا و بیماری های کلیوی باید با احتیاط بسیار فراوان و همراه با پایش بالینی و آزمایشگاهی دقیق صورت گیرد.
• همچنین در افراد مبتلا به عفونت های چشمی هرپس سیمپلکس، زخم گوارشی فعال، پوکی استخوان شدید، دیابت کنترل نشده و سابقه اختلالات روانی حاد، مصرف این دارو نیازمند ارزیابی دقیق خطرات در برابر منافع درمانی است.

موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی

دوران بارداری

• در دوران بارداری، این دارو تنها زمانی باید تجویز شود که منافع مورد انتظار برای سلامت مادر به وضوح بیشتر از خطرات احتمالی برای جنین باشد. کورتیکواستروئیدها از سد جفتی عبور می کنند و در صورت مصرف در طولانی مدت، احتمال بروز نارسایی غده فوق کلیوی در نوزاد متولد شده وجود دارد. با این وجود، در زنان باردار مبتلا به بیماری آدیسون، درمان جایگزین با این دارو برای حفظ پایداری همودینامیک مادر حیاتی است و درمان نباید قطع شود.

دوران شیردهی

• در دوران شیردهی، کورتیکواستروئیدها در شیر مادر ترشح می شوند. دوزهای پایین معمولا عارضه ای ایجاد نمی کنند، اما مصرف دوزهای بالا یا طولانی مدت می تواند باعث مهار رشد و تداخل در تولید کورتیکواستروئیدهای درون زا در نوزاد شیرخوار شود، از این رو در صورت الزام به مصرف، پایش دقیق رشد نوزاد توسط پزشک اطفال به شدت توصیه می شود.

موارد منع مصرف در کودکان

• مصرف مزمن و طولانی مدت کورتیکواستروئیدهای سیستمیک در اطفال و نوجوانان می تواند منجر به تاخیر در رشد و اختلال در بلوغ استخوانی شود.
• مصرف این دارو در کودکان به صورت روتین ممنوعیتی ندارد و در موارد خاص مانند نارسایی مادرزادی غده فوق کلیوی بسیار حیاتی است، اما پزشک معالج باید همواره از کمترین دوز موثر درمانی استفاده نماید.
• پایش مستمر قد، وزن و سرعت رشد فیزیکی کودک در طول دوره درمان کاملا الزامی است تا در صورت مشاهده هرگونه انحراف از نمودار رشد، تصمیمات بالینی مناسب اتخاذ گردد.
• خطر افزایش فشار خون داخل جمجمه ای در کودکان تحت درمان باید مد نظر قرار گیرد.

عوارض جانبی فلودروکورتیزون

عوارض قلبی و عروقی

• احتباس مایعات و ادم محیطی یکی از شایع ترین عوارض است که در حدود ده تا سی درصد بیماران، بسته به دوز دارو و رژیم غذایی، مشاهده می شود. افزایش فشار خون نیز عارضه ای بسیار مهم است که در ده تا بیست درصد موارد، به ویژه در بیماران مستعد یا افرادی که محدودیت مصرف نمک را رعایت نمی کنند، گزارش می گردد. نارسایی احتقانی قلب و بزرگی قلب در موارد شدیدتر و معمولا در کمتر از پنج درصد بیماران مستعد رخ می دهد.

اختلالات آب و الکترولیت

• کاهش شدید پتاسیم خون یا هیپوکالمی، یکی از کلیدی ترین عوارض بالینی است که در بیست تا چهل درصد بیماران تحت درمان با دوز های بالا که مکمل یاری پتاسیم دریافت نمی کنند، رخ می دهد. این وضعیت می تواند به سرعت منجر به آلکالوز هیپوکالمیک شود که نیازمند مداخله و اصلاح سریع الکترولیتی است.

عوارض سیستم عصبی و روانی

• سردرد ناشی از تغییرات همودینامیک در حدود پنج تا پانزده درصد بیماران بروز می کند. تغییرات خلقی، افسردگی، بی قراری و بی خوابی در یک تا پنج درصد افراد گزارش شده است. سرگیجه و افزایش فشار داخل جمجمه همراه با ادم پاپی در موارد بسیار نادر و کمتر از یک درصد دیده می شود.

عوارض اسکلتی و عضلانی

• ضعف عضلانی که عمدتا ثانویه به افت پتاسیم سرم است، در حدود پنج تا ده درصد بیماران اتفاق می افتد. در صورت مصرف مزمن و طولانی مدت، پوکی استخوان، کاهش توده عضلانی و شکستگی های فشاری مهره ها در یک تا پنج درصد موارد ایجاد می گردد که نیازمند پایش تراکم استخوان است.

عوارض گوارشی

• خطر بروز زخم های گوارشی و سوء هاضمه در حدود یک تا پنج درصد بیماران تحت درمان وجود دارد. پزشکان باید آگاه باشند که در صورت تجویز همزمان این دارو با دارو های ضد التهاب غیر استروییدی، خطر خونریزی و سوراخ شدگی گوارشی به میزان قابل توجهی افزایش می یابد.

عوارض پوستی و غدد درون ریز

• نازک شدن پوست، تاخیر در روند بهبود زخم ها، آکنه و تعریق بیش از حد در حدود پنج تا ده درصد موارد دیده می شود. سرکوب محور هیپوتالاموس هیپوفیز آدرنال، تاخیر در رشد کودکان و بروز علایم بالینی شبه کوشینگ در مصرف طولانی مدت در بیش از ده درصد بیماران رخ می دهد. همچنین افزایش قند خون و کاهش تحمل گلوکز در یک تا پنج درصد بیماران دیابتی یا مستعد دیابت نیازمند تنظیم دوز دارو های کاهنده قند خون می باشد.

تداخلات دارویی فلودروکورتیزون

مشخصات کلی تداخلات:

• سوبسترای ۱۱- بتا هیدروکسی استروئید دهیدروژناز تیپ ۱
• سوبسترای CYP3A4
• اثر بر نتایج تست تشخیصی هورمون رشد
• افزایش خطر خونریزی یا آسیب به مخاط دستگاه گوارش
• تشدید اثرات افزاینده فشار خون
• تشدید اثرات سرکوب کننده مغز استخوان

تداخلات رده X (پرهیز):

آلدسلوکین، ب.ث.ژ (داخل مثانه‌ای)، کلادریبین، دسموپرسین، فکسینیدازول، ایندیوم 111 کاپروب پندتید، ماسیمورلین، میفامورتید، میفپریستون، ناتالیزومب، پیمکرولیموس، تاکرولیموس (موضعی)، اوپاداستینیب

کاهش اثرات داروها توسط فلودروکورتیزون:

آلدسلوکین، داروهای ضد دیابت، آکسیکابتاژن سیلوسل، ب.ث.ژ (داخل مثانه‌ای)، کلسی‌تریول (سیستمیک)، تست پوستی کوکسیدیوئید ایمیت ، کورتیکورلین، کوزینتروپین، هیالورونیداز، ایندیوم ۱۱۱ کاپرومب پندتید، ایزونیازید، ماسیمورلین، میفامورتید، نیوولومب، پیدوتیمود، سالیسیلات ها، سوماتریپتان، تاکرولیموس (سیستمیک)، ترتوموتید، تیزاجنلکلوسل، داروهای درمان کننده اختلالات چرخه اوره، واکسن‌ (غیرفعال)، واکسن(زنده)

کاهش اثرات فلودروکورتیزون توسط داروها:

آنتی‌اسیدها، عوامل کمپلکس ساز اسیدهای صفراوی، القاکننده‌های قوی CYP3A4، اکیناسه، میفپریستون، میتوتان

افزایش اثرات داروها توسط فلودروکورتیزون:

مهارکننده‌های استیل کولین استراز، آمفوتریسین بی، آندروژن ها، باریسیتینب، دفراسیروکس، دسیرودین، دسموپرسین، فکسینیدازول، فینگولیمود، لفلونامید، دیورتیک های لوپ، ناتالیزومب، نیکوراندیل، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (انتخابی COX-2)، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (غیرانتخابی)، کینولون ها، ریتودرین، سارگراموستیم، سیپونیمود، دیورتیک های تیازیدی و شبه تیازیدی، توفاسیتینیب، اوپاداستینیب، واکسن‌ (زنده)، آنتاگونیست ویتامین کا

افزایش اثرات فلودروکورتیزون توسط داروها:

اپرپیتانت، کلادریبین، مهارکننده‌های قوی CYP3A4، دنوزومب، دیلتیازم، مشتقات استروژن، فوس اپرپیتانت، اینداکاترول، اینبلیزومب، میفپریستون، داروهای مسدود کننده عصبی عضلانی (غیردپولاریزان)، اوکرلیزومب، پیمکرولیموس، روفلومیلاست، سالیسیلات ها، تاکرولیموس (موضعی)، تراستوزومب

تداخلات دارویی فلودروکورتیزون

دارو های کاهنده پتاسیم خون

• مصرف همزمان فلودروکورتیزون با دارو های مدر مانند فروزماید، هیدروکلروتیازید و همچنین داروی ضد قارچ آمفوتریسین بی، خطر افت شدید پتاسیم خون را به شدت افزایش می دهد. این تداخل می تواند منجر به ضعف عضلانی شدید و آریتمی های قلبی شود. پایش مکرر سطح پتاسیم و در صورت لزوم تجویز مکمل پتاسیم ضروری است.

دیگوکسین

• کاهش پتاسیم خون ناشی از اثرات فلودروکورتیزون، حساسیت عضله قلب را به دیگوکسین افزایش داده و خطر مسمومیت با دیگوکسین و بروز آریتمی های کشنده را بالا می برد. کنترل دقیق سطح الکترولیت ها در این بیماران حیاتی است.

دارو های ضد دیابت

• فلودروکورتیزون می تواند باعث افزایش مقاومت به انسولین و بالا رفتن قند خون شود. بنابراین در صورت مصرف همزمان با انسولین، متفورمین، گلی بنکلامید و سایر دارو های کاهنده قند خون، اثربخشی این دارو ها کاهش یافته و ممکن است نیاز به افزایش دوز دارو های ضد دیابت باشد.

دارو های القا کننده آنزیم های کبدی

• دارو هایی مانند فنی تویین، فنوباربیتال و ریفامپین متابولیسم کبدی فلودروکورتیزون را تسریع می کنند. این امر باعث کاهش سطح خونی و افت اثربخشی فلودروکورتیزون می شود. در صورت مصرف همزمان، پزشک باید دوز فلودروکورتیزون را تنظیم و افزایش دهد.

دارو های ضد التهاب غیر استروییدی

• مصرف همزمان با دارو هایی مانند آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن و ایندومتاسین خطر بروز زخم های گوارشی و خونریزی معده و روده را به میزان قابل توجهی افزایش می دهد. همچنین فلودروکورتیزون می تواند سطح خونی سالیسیلات ها را کاهش دهد.

دارو های ضد انعقاد خون

• کورتیکواسترویید ها می توانند پاسخ بیمار به دارو های ضد انعقاد مانند وارفارین را تغییر دهند. پایش دقیق و مکرر زمان پروترومبین برای جلوگیری از خطر خونریزی یا لخته شدن خون الزامی است.

واکسن های زنده

• به طور کلی تجویز واکسن های زنده ضعیف شده در بیمارانی که دوز های بالای کورتیکواسترویید دریافت می کنند ممنوع است، زیرا خطر تکثیر ویروس و ایجاد عفونت منتشر وجود دارد.

تداخل با غذا

مصرف نمک و سدیم

• مهم ترین تداخل غذایی این دارو با سدیم است. مصرف غذا های پر نمک اثرات احتباس آب و سدیم فلودروکورتیزون را تشدید کرده و منجر به ادم شدید و افزایش خطرناک فشار خون می شود. به بیماران باید توصیه شود رژیم غذایی کم نمک داشته باشند.

غذا های غنی از پتاسیم

• به دلیل خطر بالای دفع پتاسیم ناشی از دارو، مصرف غذا های سرشار از پتاسیم مانند موز، پرتقال و سبزیجات برگ سبز تازه به بیماران توصیه می شود تا از افت پتاسیم خون پیشگیری گردد.

تداخل در آزمایشات بالینی و پاراکلینیکی

آزمایش الکترولیت های خون

• این دارو می تواند به صورت کاذب یا واقعی باعث کاهش سطح پتاسیم و کلسیم سرم و همچنین افزایش سطح سدیم سرم در نتایج آزمایشگاهی شود.

آزمایش قند خون

• مصرف این دارو می تواند باعث افزایش سطح گلوکز خون در آزمایش قند خون ناشتا و تست تحمل گلوکز شود و تشخیص دیابت را با چالش مواجه کند.

آزمایش های هورمونی

• فلودروکورتیزون می تواند محور هیپوتالاموس هیپوفیز فوق کلیه را سرکوب کند. در نتیجه سطح کورتیزول خون و ادرار کاهش یافته و پاسخ به آزمایش تحریک هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک مختل می شود که باید در تفسیر نتایج هورمونی مد نظر قرار گیرد. تغییرات در تعداد گلبول های سفید خون نیز به صورت کاهش لنفوسیت ها و افزایش پلی مورفونوکلئر ها ممکن است در آزمایش خون مشاهده شود.

هشدار ها فلودروکورتیزون

هشدار های بالینی داروی فلودروکورتیزون
پزشکان محترم باید در تجویز داروی فلودروکورتیزون به دلیل قدرت بسیار بالای مینرالوکورتیکوییدی آن، احتیاط های ویژه و پروتکل های پایش دقیقی را مد نظر قرار دهند. این دارو یک استرویید مصنوعی با اثرات گلوکوکورتیکوییدی ضعیف اما اثرات مینرالوکورتیکوییدی بسیار قدرتمند است که نیازمند مدیریت دقیق بالینی می باشد.

احتباس مایعات و اختلالات الکترولیتی

• مهم ترین هشدار در مصرف این دارو، توانایی بالای آن در ایجاد احتباس شدید سدیم و آب، افزایش حجم خون، بالا رفتن فشار خون و دفع قابل توجه پتاسیم و کلسیم است. پزشکان باید سطح الکترولیت های سرم به ویژه پتاسیم را به صورت دوره ای بررسی کنند. محدودیت مصرف نمک در رژیم غذایی و مکمل یاری با پتاسیم در بسیاری از بیماران ضروری است. در بیماران مبتلا به نارسایی احتقانی قلب، فشار خون بالا و ادم، این دارو باید با احتیاط بسیار فراوان و تنها در صورت نیاز قطعی تجویز شود.

سرکوب محور هیپوتالاموس هیپوفیز آدرنال

• مصرف طولانی مدت این دارو باعث سرکوب این محور می شود. قطع ناگهانی دارو به شدت خطرناک است و می تواند منجر به بحران نارسایی حاد غده فوق کلیوی شود که وضعیتی تهدید کننده حیات است. در مواقع استرس فیزیولوژیک شدید مانند جراحی های بزرگ، عفونت های سیستمیک یا تروما، نیاز به افزایش دوز استرویید ها وجود دارد و پزشک باید دوز نگهدارنده را بر اساس شرایط بیمار تعدیل نماید.

پنهان کردن علائم عفونت و کاهش ایمنی

• کورتیکواسترویید ها می توانند تظاهرات بالینی عفونت را پنهان کنند و مقاومت سیستم ایمنی بدن را در برابر ارگانیسم های عفونی کاهش دهند. مصرف این دارو در بیمارانی که دچار عفونت های قارچی سیستمیک هستند به طور مطلق ممنوع است. همچنین در بیماران مبتلا به سل نهفته یا افرادی که واکنش مثبت به تست توبرکولین دارند، پایش دقیق و پروفیلاکسی ضد سل در صورت مصرف طولانی مدت الزامی است.

عوارض گوارشی

• خطر بروز زخم های گوارشی، سوراخ شدگی روده و خونریزی های دستگاه گوارش با مصرف این دسته از دارو ها وجود دارد. در بیماران مبتلا به زخم معده فعال یا نهفته، دیورتیکولیت، آناستوموز های روده ای جدید و کولیت اولسراتیو غیر اختصاصی، دارو باید با احتیاط بسیار بالایی تجویز شود.

عوارض چشمی

• مصرف طولانی مدت فلودروکورتیزون ممکن است باعث ایجاد آب مروارید خلفی زیر کپسولی و آب سیاه شود و احتمال آسیب به عصب بینایی را به شدت افزایش دهد. همچنین خطر بروز عفونت های ثانویه چشمی ناشی از قارچ ها یا ویروس ها بالا می رود و در بیماران مبتلا به هرپس سیمپلکس چشمی خطر پرفوراسیون قرنیه وجود دارد.

تغییرات روانی و عصبی

• این دارو می تواند باعث بروز اختلالات روانی متعددی از جمله سرخوشی، بی خوابی، نوسانات خلقی شدید، تغییرات شخصیتی و افسردگی حاد شود. در بیماران با سابقه بی ثباتی عاطفی یا اختلالات سایکوتیک، این علائم ممکن است تشدید شوند و نیازمند مدیریت روانپزشکی همزمان هستند.

تداخل با واکسن ها

• تجویز واکسن های زنده یا زنده ضعیف شده در بیمارانی که دوز های سرکوب کننده سیستم ایمنی از کورتیکواسترویید ها را دریافت می کنند اکیدا ممنوع است. واکسن های کشته شده یا غیر فعال را می توان تجویز کرد، اما پاسخ آنتی بادی ممکن است کاهش یابد.

مسمومیت فلودروکورتیزون و درمان آن
مصرف بیش از حد و حاد داروی فلودروکورتیزون معمولا منجر به وضعیتی که بلافاصله تهدید کننده حیات باشد نمی شود. با این حال، به دلیل فعالیت بسیار قوی مینرالوکورتیکوییدی، اوردوز مزمن یا مصرف حاد دوز های بسیار بالا می تواند تظاهرات بالینی جدی و خطرناکی به همراه داشته باشد که نیازمند مداخله سریع پزشکی است.

تظاهرات بالینی مسمومیت

• افزایش شدید فشار خون ناشی از احتباس بیش از حد آب و سدیم، یکی از بارز ترین علائم است.
• ادم محیطی شدید و افزایش وزن غیر طبیعی و سریع به دلیل تجمع مایعات در بافت ها رخ می دهد.
• هیپوکالمی یا افت شدید پتاسیم خون ایجاد می شود که می تواند منجر به ضعف عضلانی پیشرونده، گرفتگی عضلات، فلج شل و در موارد شدید باعث بروز آریتمی های خطرناک قلبی گردد.
• در موارد مصرف طولانی مدت با دوز های بسیار بالا، علائم کلاسیک سندرم کوشینگ مانند چاقی مرکزی، صورت گرد و ماه شکل، نازک شدن پوست، استریا و پوکی استخوان شدید ممکن است تظاهر پیدا کند.

مدیریت و درمان مسمومیت

• هیچ پادزهر اختصاصی برای اوردوز با داروی فلودروکورتیزون وجود ندارد. درمان به صورت کاملا حمایتی و کنترل علائم بالینی است.
• در صورت مصرف حاد و بیش از حد مقادیر زیاد در ساعات اولیه، شستشوی معده یا تجویز زغال فعال ممکن است برای کاهش جذب گوارشی کمک کننده باشد.
• تنظیم دقیق الکترولیت های سرم اولویت اصلی و حیاتی در درمان است. سطح پتاسیم و سدیم باید به صورت مداوم پایش شود. جایگزینی پتاسیم به صورت داخل وریدی یا خوراکی بر اساس شدت هیپوکالمی و نوار قلب بیمار کاملا الزامی است.
• محدودیت شدید مصرف سدیم در رژیم غذایی برای کنترل ادم و کاهش فشار خون در این بیماران ضروری است.
• در صورت بروز افزایش فشار خون مقاوم، استفاده از دارو های کاهنده فشار خون و دیورتیک های نگهدارنده پتاسیم مانند اسپیرونولاکتون باید در پروتکل درمانی قرار گیرد.
• در مواردی که اوردوز مزمن رخ داده است، دوز دارو به هیچ وجه نباید به صورت ناگهانی قطع شود، بلکه باید به تدریج و تحت نظارت دقیق بالینی کاهش یابد تا از بروز بحران نارسایی حاد آدرنال جلوگیری به عمل آید.

توصیه های دارویی فلودروکورتیزون

توصیه های دارویی مخصوص پزشک

پایش بالینی و آزمایشگاهی مداوم

• مهم ترین اقدام در تجویز این دارو، کنترل دقیق و منظم فشار خون، وزن بیمار و سطح الکترولیت های سرم به ویژه سدیم و پتاسیم است. احتباس آب و سدیم می تواند به سرعت منجر به ادم، افزایش حجم خون و نارسایی قلبی در بیماران مستعد شود.

مدیریت خطر هیپوکالمی

• با توجه به اثرات قوی این دارو در دفع پتاسیم، خطر افت پتاسیم خون بسیار بالا است. تجویز مکمل های پتاسیم یا تنظیم یک رژیم غذایی غنی از پتاسیم در بسیاری از بیماران الزامی می باشد. همچنین باید مراقب تداخل این حالت با داروهایی مانند دیگوکسین باشید.

تنظیم دوز در شرایط استرس

• در مواقع بروز استرس های فیزیکی شدید مانند جراحی، عفونت یا تروما، بیمار نیازمند دوزهای بالاتری از کورتیکواستروییدها است. در این شرایط معمولا دوز گلوکوکورتیکوییدها افزایش می یابد، اما پزشک باید نیاز به تنظیم دوز فلودروکورتیزون را نیز ارزیابی کند.

جلوگیری از قطع ناگهانی دارو

• قطع ناگهانی فلودروکورتیزون می تواند منجر به بروز بحران آدرنال و افت شدید فشار خون شود که وضعیتی تهدید کننده حیات است. کاهش دوز باید همیشه به صورت تدریجی و تحت نظارت دقیق بالینی انجام گیرد.

توصیه های دارویی بیمار

نحوه مصرف دارو

• به بیمار تاکید کنید که دارو را دقیقا طبق دستور پزشک مصرف کند. برای کاهش تحریکات گوارشی، بهتر است دارو همراه با غذا یا پس از آن میل شود. در صورت فراموش کردن یک نوبت دارو، باید به محض یادآوری مصرف شود، اما اگر به نوبت بعدی نزدیک است، باید از مصرف دوز مضاعف خودداری گردد.

کنترل وزن و علائم احتباس مایعات

• بیمار باید وزن خود را به صورت روزانه اندازه گیری کرده و ثبت کند. در صورت مشاهده افزایش وزن ناگهانی، تورم در دست ها یا پاها، یا تنگی نفس غیر عادی، باید فورا به پزشک معالج اطلاع داده شود.

رعایت رژیم غذایی

• دستورالعمل های مربوط به میزان مصرف نمک و غذاهای حاوی پتاسیم باید به دقت رعایت شود. از آنجا که این دارو بر تعادل آب و نمک بدن تاثیر می گذارد، هرگونه تغییر خودسرانه در مصرف نمک می تواند خطرناک باشد.

جلوگیری از عفونت و استرس

• بیماران تحت درمان با کورتیکواستروییدها ممکن است سیستم ایمنی ضعیف تری داشته باشند. به بیمار توصیه کنید از تماس با افراد مبتلا به بیماری های عفونی خودداری کرده و در صورت بروز هرگونه تب، عفونت یا استرس شدید فیزیکی، سریعا به پزشک مراجعه کند تا در صورت لزوم دوز داروهای وی تنظیم شود.

استفاده از دستبند هشدار پزشکی

• بیمار باید همواره یک کارت یا دستبند شناسایی پزشکی به همراه داشته باشد که نشان دهد وی تحت درمان با داروهای کورتیکواسترویید است تا در مواقع اورژانسی، کادر درمان از شرایط وی مطلع باشند.