سیناریزین چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

معرفی سیناریزین

سیناریزین یک نوع داروی ضد حساسیت است که معمولاً جهت درمان مشکلاتی که مرتبط با گوش داخلی و تعادل می باشد، از جمله سرگیجه و تهوع ناشی از بیماری منییر استفاده می‌شود.
 این دارو برای درمان تهوع ناشی از سفر (بیماری حرکت) نیز توصیه می‌شود.
 سیناریزین همچنین در برخی اختلالات عروق محیطی و عروق مغزی نیز توسط متخصص تجویز می‌گردد.
 اعصابی که در ناحیه ی گوش قرار دارند، وظیفه ی انتقال اطلاعات حرکتی به مغز را بر عهده دارند. این اطلاعات به همراه اطلاعاتی که از چشم‌ها و ماهیچه ها به مغز مخابره می شوند، منجر به ایجاد حس تعادل در بدن ما می شود.چنانچه در عملکرد یکی از این اعصاب گوش اختلال ایجاد شود، مغز نمی تواند احساس تعادل بدن را مانند سابق حفظ نماید و در این موقعیت فرد احساس سرگیجه، احساس سبکی و چرخش سر می‌نماید.
تهوع ناشی از سفر (بیماری حرکت) ناشی از تکانهای بیش از حد در حین سفر و جابجایی است. این حرکات متناوب (بالا و پایین شدن یا چرخشی) باعث میشود پیامهای زیادی در یک زمان به مغز ارسال گردد. این پیام های انتقالی از گوش ها و چشم ها که با هم به مغز می رسند آن را در ایجاد و حفظ تعادل دچار مشکل و سردرگمی می نمایند و در نتیجه فرد احساس تهوع می‌کند.
سیناریزین به کاهش احساس تهوع و سرگیجه ناشی از این مشکلات کمک می نماید و در افراد بالای ۵ سال میتوان از آن استفاده کرد.

 پیش از شروع مصرف سیناریزین

• در صورت بارداری یا شیردهی پزشک خود را در جریان قرار دهید.
• سابقه ی اختلال در عملکرد پروستات یا مشکل در دفع ادرار را به پزشک اطلاع دهید. 
• سابقه یا ابتلا به هرگونه اختلال کبدی، کلیوی، پارکینسون،صرع،فشار بالای چشم (گلوکوم یا آب سیاه)، بیماری خونی پورفیری و سایر موارد را به پزشک اطلاع دهید.
• چنانچه سابقه ی انسداد روده دارید، حتماً پزشک در جریان قرار دهید.
• لیست کامل داروهای مصرفی خود ( داروهای روتین، داروهای بدون نسخه، مکمل و فرآورده‌های گیاهی)را در اختیار داروساز قرار دهید.
• سابقه ی حساسیت به این دارو یا هر داروی دیگر را به پزشک خود اطلاع دهید.

نحوه صحیح مصرف سیناریزین

• دارو را دقیقا با دستوری که پزشک یا داروساز توصیه می کند، مصرف نمایید. عموماً این قرص را تا سه مرتبه در روز می توانید مصرف کنید. 
• چنانچه قصد دارید سیناریزین را جهت پیشگیری از تهوع ناشی از  سفر استفاده کنید، اولین قرص را دو ساعت قبل از شروع حرکت مصرف نمایید. 
• در سفرهای طولانی می توانید هر هشت ساعت یک بار دیگر در صورت نیاز مصرف کنید. در صورتی که قصد دارید این دارو را به کودک بدهید، حتماً دستورالعمل موجود در بسته بندی را بخوانید و مقدار و نحوه مصرف را حتماً با داروساز خود چک نمایید و بین دو نوبت مصرف حتماً ۸ ساعت فاصله را رعایت نمایید.
•  می توانید سیناریزین را بعد از یک وعده غذای سبک یا میان وعده مصرف نمایید.

توصیه های مهم سیناریزین

• این دارو می تواند موجب خواب آلودگی و گیجی شود. لذا از رانندگی و کار با ابزاری که نیاز به احتیاط و دقت دارند، خودداری نمایید.
• مصرف همزمان این دارو با فرآورده های الکلی، خواب آلودگی و گیجی را تشدید می نماید.
• در صورتی که قصد انجام عمل جراحی و هرگونه اقدام پزشکی مانند تست آلرژی را دارید، حتماً درمانگر خود را در جریان مصرف این داروی ضد حساسیت قرار دهید.
• پیش از خرید و استفاده ی  هر داروی جدید، پزشک را در جریان مصرف این داروی ضد حساسیت قرار دهید زیرا مصرف همزمان با برخی داروها می تواند احتمال بروز عوارض دارویی را افزایش دهد.

عوارض ناخواسته دارویی سیناریزین

• در صورت احساس گیجی و خواب آلودگی، از رانندگی و کار با ابزاری که نیاز به احتیاط دارند و مصرف الکل اجتناب کنید.
• در صورت احساس سردرد، خشکی دهان و سوءهاضمه، باید بدانید که این علائم خود به خود برطرف می گردد. چنانچه ادامه دار آیا شدید بودند، با داروساز جهت درمان مناسب مشورت نمایید.

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف سیناریزین

موارد مصرف تایید شده سیناریزین
سیناریزین یک مشتق پیپرازین است که با بلوک کردن کانال‌های کلسیم و خواص ضد حساسیت، در مدیریت اختلالات عروقی و تعادلی نقش ایفا می‌کند.

اختلالات دهلیزی و سرگیجه

• مهم‌ترین کاربرد تایید شده سیناریزین، کنترل علائم ناشی از اختلالات لابیرنت گوش داخلی است. این علائم شامل سرگیجه‌های دورانی، زنگ زدن گوش، حالت تهوع و استفراغ می‌باشد. سیناریزین با کاهش حساسیت سلول‌های مویی گوش داخلی به محرک‌های محیطی و بهبود جریان خون مویرگی در ناحیه دهلیزی، به پایداری تعادل بیمار کمک می‌کند. این دارو به‌ویژه در بیماری منیر و سایر سرگیجه‌های با منشأ محیطی بسیار موثر است.

پیشگیری از بیماری حرکت

• سیناریزین به طور گسترده برای پیشگیری از علائم بیماری حرکت (بیماری سفر) تایید شده است. برخلاف برخی داروهای مشابه، سیناریزین به دلیل نیمه‌عمر طولانی‌تر، برای سفرهای طولانی مناسب است. پزشکان باید توصیه کنند که دارو حداقل دو ساعت پیش از شروع سفر مصرف شود تا حداکثر اثر پیشگیرانه حاصل گردد.

اختلالات عروق محیطی

• در برخی منابع بین‌المللی، سیناریزین برای درمان علائم اختلالات عروق محیطی مانند لنگش متناوب، پدیده رینود و گرفتگی عضلات شبانه تایید شده است. مکانیسم اثر در اینجا بر پایه کاهش ویسکوزیته خون و مهار انقباض عروقی ناشی از ورود کلسیم به سلول‌های عضلانی صاف دیواره عروق است.

موارد مصرف خارج برچسب سیناریزین
کاربردهای خارج برچسب شامل مواردی است که اگرچه در برچسب رسمی اولیه قید نشده‌اند، اما شواهد بالینی و تجربیات پزشکی از اثربخشی آن‌ها حمایت می‌کنند:

پیشگیری از حملات میگرن

• سیناریزین به دلیل توانایی در مهار کانال‌های کلسیم و اثرات آرام‌بخشی خفیف، در برخی پروتکل‌های درمانی به عنوان داروی خط دوم یا کمکی برای پیشگیری از حملات میگرن، به‌ویژه در کودکانی که به درمان‌های رایج پاسخ نمی‌دهند، استفاده می‌شود. این دارو می‌تواند فرکانس و شدت حملات را کاهش دهد.

اختلالات عروق مغزی و زوال عقل عروقی

• در برخی تجربیات بالینی، سیناریزین برای بهبود عملکردهای شناختی و کاهش گیجی در بیماران مبتلا به نارسایی عروق مغزی یا مراحل اولیه زوال عقل عروقی تجویز شده است. اعتقاد بر این است که بهبود جریان خون مغزی می‌تواند به کاهش علائمی نظیر عدم تمرکز و خستگی ذهنی کمک کند.

بیماری‌های پوستی خاص

• گزارش‌هایی از مصرف خارج برچسب سیناریزین در کنترل برخی موارد کهیر مزمن که به داروهای ضد حساسیت معمولی پاسخ نمی‌دهند، وجود دارد. اثر مهارکنندگی کلسیم ممکن است در کاهش آزادسازی واسطه‌های التهابی از سلول‌های ماست‌سل موثر باشد.

نکات ایمنی و ملاحظات بالینی برای پزشکان

• اثرات خارج هرمی: یکی از جدی‌ترین ملاحظات در مصرف طولانی‌مدت سیناریزین، به‌ویژه در سالمندان، خطر بروز علائم مشابه پارکینسون (لرزش و سفتی عضلانی) است. پزشکان باید در صورت مشاهده این علائم، بلافاصله دارو را قطع کنند.
• اثر آرام‌بخشی: به دلیل خاصیت ضد حساسیت، خواب‌آلودگی از عوارض شایع است. پزشک باید به بیمار در مورد انجام فعالیت‌هایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند (مانند رانندگی) هشدار دهد.
• تحریک گوارشی: برای کاهش عوارض گوارشی، توصیه می‌شود دارو پس از وعده‌های غذایی مصرف شود.

مکانیسم اثر سیناریزین

سیناریزین یک داروی چندظرفیتی است که عمدتاً به عنوان یک مسدودکننده کانال‌های کلسیم و یک عامل ضد حساسیت عمل می‌کند. مکانیسم‌های دقیق آن در سطح سلولی به شرح زیر است:

مهار کانال‌های کلسیم وابسته به ولتاژ

• سیناریزین با مسدود کردن ورود یون‌های کلسیم از طریق کانال‌های کلسیم نوع ال و نوع تی به داخل سلول‌های عضلانی صاف دیواره عروق عمل می‌کند. این عمل منجر به جلوگیری از انقباض عروقی ناشی از محرک‌های مختلف می‌شود. در نتیجه، مقاومت عروق محیطی کاهش یافته و جریان خون مویرگی بهبود می‌یابد، بدون اینکه تأثیر قابل توجهی بر فشار خون سیستمیک یا ضربان قلب داشته باشد.

اثر بر سیستم دهلیزی و گوش داخلی

• این دارو حساسیت سلول‌های مویی و گیرنده‌های دهلیزی در گوش داخلی را نسبت به محرک‌های حرکتی کاهش می‌دهد. این عمل از طریق مهار ورود کلسیم به نورون‌های دهلیزی انجام می‌شود که در نهایت منجر به سرکوب انتقال پیام‌های عصبی مسبب سرگیجه و تهوع می‌گردد. همچنین، سیناریزین با کاهش ویسکوزیته خون و افزایش انعطاف‌پذیری گلبول‌های قرمز، خون‌رسانی به حلزون گوش و سیستم تعادلی را بهبود می‌بخشد.

فعالیت ضد حساسیت و ضد دوپامین

• سیناریزین گیرنده‌های نوع اول هیستامین را مسدود می‌کند که این امر در کاهش تهوع و استفراغ ناشی از بیماری حرکت نقش کلیدی دارد. علاوه بر این، این دارو دارای فعالیت ضعیف در مسدود کردن گیرنده‌های دوپامین در مغز است که همین ویژگی می‌تواند در مصرف طولانی‌مدت منجر به بروز عوارض جانبی خاص شود.

فارماکوکینتیک سیناریزین

جذب و فراهمی زیستی

• پس از مصرف خوراکی، سیناریزین به طور کامل از دستگاه گوارش جذب می‌شود. با این حال، میزان جذب و فراهمی زیستی آن به شدت به اسیدیته معده وابسته است. وجود غذا در معده ممکن است سرعت جذب را کاهش دهد اما به طور کلی می‌تواند تحمل گوارشی را بهبود بخشد. حداکثر غلظت خونی این دارو معمولاً بین دو تا چهار ساعت پس از مصرف حاصل می‌گردد.

توزیع بافتی و اتصال به پروتئین

• سیناریزین به شدت چربی‌دوست است و به همین دلیل به طور گسترده در بافت‌های بدن توزیع می‌شود. بیش از نود درصد این دارو در جریان خون به پروتئین‌های پلاسما، به ویژه آلبومین، متصل می‌گردد. این دارو به راحتی از سد خونی مغزی عبور می‌کند که اثرات درمانی آن بر سیستم دهلیزی و همچنین عوارض جانبی نظیر خواب‌آلودگی از همین ویژگی ناشی می‌شود.

متابولیسم کبدی

• متابولیسم سیناریزین به طور گسترده در کبد انجام می‌شود. فرآیند اصلی متابولیسم شامل حذف گروه‌های شیمیایی خاص از ساختار دارو است که عمدتاً توسط آنزیم‌های سیستم سیتوکروم انجام می‌گیرد. به دلیل متابولیسم عبور اول کبدی، نیمه‌عمر اولیه دارو کوتاه است، اما نیمه‌عمر نهایی آن که مربوط به خروج از بافت‌هاست، می‌تواند بین سه تا بیست و چهار ساعت متغیر باشد.

دفع

• دفع سیناریزین و متابولیت‌های آن عمدتاً از طریق مدفوع انجام می‌شود که نشان‌دهنده ترشح صفراوی است. بخش کمتری از دارو (حدود یک‌سوم) از طریق ادرار دفع می‌گردد. به دلیل مسیر دفع عمدتاً غیرکلیوی، در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی خفیف تا متوسط، معمولاً نیاز به تعدیل دوز تهاجمی نیست، اما در بیماران با نارسایی کبدی باید با احتیاط فراوان تجویز شود.

نکات بالینی و کاربردی برای پزشکان

• وابستگی به اسید معده: در بیمارانی که از داروهای کاهش‌دهنده اسید معده استفاده می‌کنند، جذب سیناریزین ممکن است مختل شود.
• نیمه‌عمر طولانی در بافت: به دلیل تجمع در بافت‌های چربی، اثرات دارو ممکن است حتی پس از قطع مصرف برای مدتی باقی بماند.
• پایش سالمندان: با توجه به فعالیت ضد دوپامینی، پایش بیماران مسن از نظر بروز علائم حرکتی غیرارادی در مصرف طولانی‌مدت الزامی است.

منع مصرف سیناریزین

موارد منع مصرف در بیماری‌ها
سیناریزین علیرغم اثربخشی در کنترل سرگیجه، در برخی شرایط بالینی منع مصرف مطلق یا احتیاط شدید دارد که پزشک باید پیش از تجویز به دقت ارزیابی کند.

بیماری پارکینسون و اختلالات حرکتی خارج هرمی

• مهم‌ترین مورد منع مصرف سیناریزین، ابتلا به بیماری پارکینسون یا سابقه اختلالات حرکتی است. این دارو به دلیل خواص ضد دوپامینی، می‌تواند علائم پارکینسون را به شدت تشدید کند یا باعث بروز لرزش و سفتی عضلانی در افراد سالمند شود. تجویز این دارو در بیمارانی که دارای لرزش‌های با علت نامشخص هستند، ممنوع است.

افسردگی شدید

• در بیمارانی که سابقه افسردگی شدید یا اختلالات خلقی دارند، سیناریزین باید با احتیاط فراوان مصرف شود. گزارش‌هایی مبنی بر تشدید علائم افسردگی در طول درمان طولانی‌مدت با این دارو وجود دارد.

نارسایی شدید کبدی و کلیوی

• اگرچه مسیر اصلی دفع دارو از طریق مدفوع است، اما به دلیل متابولیسم گسترده کبدی، مصرف آن در بیماران مبتلا به نارسایی حاد یا پیشرفته کبد منع شده است. در موارد نارسایی شدید کلیه نیز به دلیل احتمال تجمع متابولیت‌ها، تجویز دارو توصیه نمی‌شود.

پورفیری

• سیناریزین در مراجع دارویی بین‌المللی به عنوان یک داروی احتمالی برای تحریک حملات پورفیری شناخته شده است. بنابراین مصرف آن در بیماران مبتلا به این اختلال متابولیک نادر ممنوع است.

موارد منع مصرف بارداری و شیردهی
استفاده از سیناریزین در دوران بارداری و شیردهی به دلیل نبود داده‌های کافی انسانی و خطرات بالقوه، محدود شده است.

دوران بارداری

• اگرچه مطالعات حیوانی شواهد مستقیمی از آسیب به جنین نشان نداده‌اند، اما به دلیل نبود مطالعات کنترل‌شده بر روی زنان باردار، مصرف سیناریزین در دوران بارداری توصیه نمی‌شود. پزشک تنها در صورتی باید این دارو را تجویز کند که منافع احتمالی آن به وضوح بر خطرات احتمالی برای جنین برتری داشته باشد.

دوران شیردهی

• داده‌های دقیق در مورد میزان ترشح سیناریزین در شیر انسان در دسترس نیست. با این حال، با توجه به توانایی این دارو در عبور از سد خونی مغزی و اثرات آرام‌بخشی آن، مصرف این دارو در دوران شیردهی ممنوع است. در صورت ضرورت مصرف برای مادر، باید شیردهی قطع شود تا از بروز خواب‌آلودگی یا اختلالات رشدی در نوزاد جلوگیری گردد.

موارد منع مصرف کودکان
استفاده از سیناریزین در جمعیت اطفال نیازمند دقت در سن و وزن کودک است.

محدودیت سنی زیر پنج سال

• در اکثر منابع بین‌المللی، مصرف سیناریزین در کودکان زیر پنج سال به دلیل نبود داده‌های کافی در مورد ایمنی و اثربخشی، منع شده است. سیستم عصبی و دهلیزی در این سنین در حال تکامل است و مصرف داروهای ضد سرگیجه ممکن است بر این روند تاثیر بگذارد.

خطر مسمومیت و خواب‌آلودگی شدید

• در کودکان بالای پنج سال نیز دوزبندی باید با دقت فوق‌العاده انجام شود. کودکان نسبت به اثرات آرام‌بخشی و عوارض خارج هرمی این دارو حساس‌تر از بزرگسالان هستند. در صورت بروز هرگونه لرزش یا حرکات غیرارادی در کودک، مصرف دارو باید بلافاصله قطع شود.

نکات کاربردی ویژه پزشک

• پایش سالمندان: در افراد بالای ۶۵ سال، مصرف طولانی‌مدت (بیش از دو هفته) توصیه نمی‌شود. پزشک باید در هر ویزیت علائم لرزش دست یا کندی حرکات را بررسی کند.
• تداخل با الکل: به دلیل اثرات تضعیف‌کننده سیستم عصبی، بیمار باید از مصرف همزمان الکل با سیناریزین به شدت خودداری کند.
• تست‌های حساسیت: مصرف سیناریزین باید ۴۸ ساعت پیش از انجام تست‌های حساسیت پوستی قطع شود، زیرا می‌تواند نتایج تست را به صورت کاذب منفی کند.

عوارض جانبی سیناریزین

عوارض جانبی شایع
این دسته از عوارض معمولاً در ابتدای دوره درمان مشاهده می‌شوند و اغلب با دوز دارو مرتبط هستند.

خواب‌آلودگی و گیجی

• این مورد شایع‌ترین عارضه جانبی سیناریزین است که در حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از بیماران گزارش شده است. این اثر به دلیل خاصیت ضد حساسیت دارو و عبور آن از سد خونی مغزی رخ می‌دهد. شدت این عارضه معمولاً با تداوم درمان کاهش می‌یابد.

افزایش وزن

• در مطالعات بالینی بلندمدت، افزایش وزن در حدود ۴ تا ۱۰ درصد از مصرف‌کنندگان مشاهده شده است. این موضوع می‌تواند ناشی از افزایش اشتها به دلیل اثر بر گیرنده‌های خاص عصبی باشد.

عوارض گوارشی
تحریک سیستم گوارشی از موارد گزارش شده در میان بیماران است که مدیریت آن معمولاً ساده است.

سوءهاضمه و درد شکمی

• اختلالات گوارشی نظیر احساس سنگینی، تهوع یا درد در ناحیه بالای شکم در حدود ۲ تا ۵ درصد از بیماران دیده می‌شود. مصرف دارو بلافاصله پس از غذا می‌تواند این آمار را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

خشکی دهان

• به دلیل اثرات ضد کولینرژیک خفیف، حدود ۱ تا ۳ درصد از بیماران ممکن است از خشکی دهان شکایت کنند.

عوارض سیستم عصبی و حرکتی (بسیار مهم)
این عوارض اگرچه درصد کمتری را شامل می‌شوند، اما به دلیل اهمیت بالینی بالا، نیازمند توجه ویژه پزشک هستند.

علائم خارج هرمی و پارکینسونیسم

• بروز لرزش، سفتی عضلانی و کندی حرکات در حدود ۱ تا ۳ درصد از بیماران، به‌ویژه در افراد سالمند و در صورت مصرف طولانی‌مدت (بیش از چند ماه) گزارش شده است. این عارضه در صورت قطع به موقع دارو معمولاً برگشت‌پذیر است.

خستگی و بی‌حالی

• احساس خستگی مفرط یا ضعف عمومی در حدود ۱ تا ۴ درصد از موارد مشاهده می‌شود که می‌تواند بر کیفیت زندگی روزمره بیمار تاثیر بگذارد.

عوارض جانبی کمتر شایع و نادر
این عوارض در جمعیت‌های آماری کوچک‌تر دیده می‌شوند اما پایش آن‌ها ضروری است.

واکنش‌های پوستی

• بروز بثورات پوستی، خارش یا حساسیت به نور در کمتر از ۱ درصد از بیماران (حدود ۰.۵ تا ۱ درصد) گزارش شده است. در صورت مشاهده ضایعات پوستی غیرعادی، بررسی وضعیت ایمنی بیمار توصیه می‌شود.

اختلالات خواب و تعریق

• مشکلاتی نظیر بی‌خوابی یا افزایش تعریق در کمتر از ۱ درصد موارد دیده شده است.

یرقان انسدادی

• بسیار نادر (کمتر از ۰.۱ درصد) گزارش شده است که در این موارد قطع فوری دارو و بررسی عملکرد کبد الزامی است.

ملاحظات کاربردی برای پزشکان

• اهمیت سن بیمار: در بیماران بالای ۶۵ سال، احتمال بروز عوارض حرکتی به مراتب بیشتر از درصدهای ذکر شده برای جمعیت عمومی است.
• تداخل با فعالیت‌های دقیق: با توجه به آمار بالای خواب‌آلودگی (۱۰ تا ۱۵ درصد)، توصیه اکید به بیماران در مورد احتیاط در رانندگی الزامی است.
• پایش دوره‌ای: برای بیمارانی که دوره درمان آن‌ها بیش از سه ماه پیش‌بینی می‌شود، بررسی وضعیت حرکتی و وزن بیمار در فواصل ماهانه توصیه می‌گردد.

تداخلات دارویی سیناریزین

تداخلات دارویی سیناریزین و نوع تداخل بالینی
سیناریزین به عنوان یک داروی ضد حساسیت و مهارکننده کانال‌های کلسیم، عمدتاً با داروهایی که بر سیستم عصبی مرکزی اثر می‌گذارند، تداخل ایجاد می‌کند.

تداخل با داروهای مهارکننده سیستم عصبی مرکزی

• مصرف همزمان سیناریزین با داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای مانند آمی‌تریپتیلین یا داروهای خواب‌آور و آرام‌بخش نظیر دیازپام و لورازپام، منجر به تشدید شدید اثرات تخدیری و خواب‌آلودگی می‌شود. این تداخل می‌تواند سطح هوشیاری بیمار را به طور خطرناکی کاهش دهد.

تداخل با داروهای ضد فشار خون

• به دلیل خاصیت بلوک‌کنندگی کانال‌های کلسیم در عروق محیطی، سیناریزین ممکن است اثر داروهای کاهنده فشار خون مانند آملودپیین یا لوزارتان را تقویت کند. اگرچه این اثر معمولاً ضعیف است، اما در بیماران حساس ممکن است منجر به افت فشار خون وضعیتی شود.

تداخل با داروهای ضد انعقاد و ضد پلاکت

• برخی مطالعات بین‌المللی نشان می‌دهند که سیناریزین به دلیل اثر بر مهار ورود کلسیم به پلاکت‌ها، ممکن است اثر داروهایی مانند آسپرین یا وارفارین را به مقدار جزئی افزایش دهد. پزشک باید در بیماران پرخطر، علائم خونریزی را مد نظر داشته باشد.

تداخل با مهارکننده‌های آنزیم‌های کبدی

• داروهایی که آنزیم‌های خاص کبد را مهار می‌کنند، مانند سایمتیدین، می‌توانند باعث افزایش غلظت پلاسمایی سیناریزین و در نتیجه افزایش خطر عوارض جانبی مانند لرزش و خواب‌آلودگی شوند.

تداخل سیناریزین با غذا و مواد مغذی
تعامل این دارو با رژیم غذایی بیمار می‌تواند بر سرعت جذب و شدت عوارض جانبی تأثیر بگذارد.

تداخل با الکل

• مهم‌ترین تداخل غیردارویی سیناریزین با الکل است. الکل اثرات آرام‌بخشی سیناریزین را به شدت تقویت کرده و می‌تواند منجر به اختلال در هماهنگی حرکتی و سرگیجه شدید شود. پزشک باید بیمار را از مصرف هرگونه نوشیدنی الکلی در طول درمان منع کند.

اثر غذا بر جذب و تحمل گوارشی

• اگرچه مصرف غذا ممکن است سرعت جذب سیناریزین را کمی کاهش دهد، اما به طور کلی توصیه می‌شود این دارو پس از وعده‌های غذایی مصرف شود. این اقدام باعث کاهش تحریک مستقیم مخاط معده و پیشگیری از عوارض گوارشی مانند درد شکم و سوء‌هاضمه می‌شود.

تداخل در آزمایش‌های تشخیصی و آزمایشگاهی
پزشک باید پیش از درخواست یا تفسیر برخی آزمایش‌ها، مصرف سیناریزین توسط بیمار را مد نظر قرار دهد.

تست‌های حساسیت پوستی

• به دلیل خواص ضد حساسیتی قوی، سیناریزین می‌تواند پاسخ‌های فیزیولوژیک پوست به عوامل حساسیت‌زا را در تست‌های پوستی سرکوب کند. این تداخل منجر به نتایج منفی کاذب در آزمایش می‌شود. توصیه می‌شود مصرف سیناریزین حداقل ۴۸ ساعت (و در صورت امکان ۴ روز) پیش از انجام تست آلرژی متوقف شود.

تست‌های عملکرد کبد

• در موارد بسیار نادر، مصرف طولانی‌مدت سیناریزین ممکن است باعث افزایش کاذب آنزیم‌های کبدی در نتایج آزمایشگاه شود. اگرچه این دارو معمولاً سمی نیست، اما پزشک باید در صورت مشاهده نتایج غیرعادی، تداخل دارویی را نیز در نظر بگیرد.

تست‌های تشخیصی دهلیزی

• در بیمارانی که تحت آزمایش‌های بررسی سیستم تعادل قرار می‌گیرند، مصرف سیناریزین می‌تواند نتایج را تحت تأثیر قرار داده و شدت اختلالات واقعی را کمتر از حد موجود نشان دهد.

نکات کاربردی برای پزشکان
پزشکان باید توجه داشته باشند که سیناریزین به دلیل نیمه‌عمر بافتی طولانی، ممکن است تا چند روز پس از قطع مصرف نیز بر نتایج تست‌های حساسیت اثر بگذارد. همچنین در بیماران مسن، بررسی لیست داروهای ضد جنون و ضد پارکینسون برای جلوگیری از تداخلات جدی حرکتی الزامی است.

هشدار ها سیناریزین

هشدارهای جامع و کاربردی در مصرف سیناریزین
سیناریزین علیرغم ایمنی نسبی در دوزهای معمول، دارای هشدارهای جدی است که پایش دقیق پزشک، به‌ویژه در درمان‌های طولانی‌مدت را می‌طلبد.

بروز اختلالات حرکتی خارج هرمی

• یکی از جدی‌ترین هشدارهای سیناریزین، پتانسیل آن در ایجاد یا تشدید علائم مشابه پارکینسون است. این دارو به دلیل مهار گیرنده‌های دوپامین، می‌تواند منجر به لرزش، سفتی عضلانی و کندی حرکات شود. این عارضه عمدتاً در افراد سالمند و در صورت مصرف طولانی‌مدت (بیش از چندین هفته) رخ می‌دهد. پزشک باید در هر ویزیت، وضعیت حرکتی بیمار را بررسی کرده و در صورت مشاهده کوچک‌ترین علامت لرزش، مصرف دارو را متوقف کند.

تضعیف سیستم عصبی مرکزی

• سیناریزین می‌تواند باعث خواب‌آلودگی شدید و کاهش سطح هوشیاری شود. این اثر در ابتدای درمان یا با افزایش دوز مشهودتر است. پزشک باید به بیمار هشدار دهد که از مصرف همزمان این دارو با سایر داروهای آرام‌بخش، ضد افسردگی و الکل خودداری کند، زیرا خطر سرکوب شدید تنفسی و افت هوشیاری افزایش می‌یابد.

تحریک دستگاه گوارش

• در بیمارانی که سابقه زخم معده یا حساسیت‌های گوارشی دارند، سیناریزین ممکن است باعث درد ناحیه اپی‌گاستر شود. توصیه می‌شود این دارو حتماً بعد از وعده‌های غذایی میل شود تا عوارض جانبی موضعی به حداقل برسد.

تداخل در تست‌های تشخیصی

• سیناریزین به دلیل خواص ضد حساسیتی، می‌تواند پاسخ‌های پوستی به تست‌های آلرژی را سرکوب کند. توصیه می‌شود مصرف این دارو حداقل ۴۸ ساعت پیش از انجام هرگونه تست پوستی حساسیت متوقف شود تا از نتایج منفی کاذب جلوگیری گردد.

مسمومیت (اوردوز) با سیناریزین و درمان
مسمومیت با سیناریزین عمدتاً در اثر مصرف دوزهای بسیار بالاتر از حد درمانی رخ می‌دهد و سیستم عصبی و قلبی-عروقی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

علائم بالینی اوردوز

• علائم مسمومیت معمولاً شامل تغییرات در سطح هوشیاری (از خواب‌آلودگی شدید تا کما)، استفراغ، ضعف عضلانی شدید و عدم تعادل است. در کودکان، مسمومیت ممکن است با علائم تحریکی مانند تشنج، بی‌پقراری و توهم همراه باشد. در موارد بسیار شدید، کاهش فشار خون و اختلالات ریتم قلب نیز گزارش شده است.

پروتکل درمان و اقدامات نجات‌بخش

• اقدامات اولیه و پایدارسازی: برقراری راه هوایی مطمئن و نظارت بر علائم حیاتی اولین اولویت است. هیچ پادزهر اختصاصی برای سیناریزین وجود ندارد و درمان عمدتاً بر پایه اقدامات حمایتی است.
• پاکسازی گوارشی: اگر بیمار در ساعت اول پس از مصرف دوز سمی مراجعه کند، شستشوی معده می‌تواند مفید باشد. تجویز زغال فعال برای جذب باقی‌مانده دارو در دستگاه گوارش توصیه می‌شود.
• مدیریت تشنج: در صورت بروز تشنج، به‌ویژه در کودکان، استفاده از بنزودیازپین‌های وریدی تحت نظارت دقیق بالینی الزامی است.
• حمایت قلبی-عروقی: در صورت افت فشار خون، استفاده از مایعات وریدی و در صورت نیاز داروهای افزایش‌دهنده فشار خون تحت پایش مداوم انجام می‌گیرد.
• پایش عملکرد کلیه و کبد: اگرچه دفع اصلی دارو از طریق مدفوع است، اما بررسی وضعیت ارگان‌های حیاتی برای پیشگیری از عوارض ثانویه در طول دوره مسمومیت ضروری است.

نکات کلیدی برای کادر درمان
پزشکان اورژانس باید توجه داشته باشند که به دلیل نیمه‌عمر طولانی سیناریزین در بافت‌های بدن، بیمار مبتلا به مسمومیت باید حداقل به مدت ۲۴ ساعت تحت نظر باشد، زیرا احتمال بازگشت علائم یا طولانی شدن دوره خواب‌آلودگی وجود دارد. دیالیز در درمان مسمومیت با سیناریزین جایگاه چندانی ندارد، زیرا این دارو به شدت به پروتئین‌های پلاسما متصل می‌شود.

توصیه های دارویی سیناریزین

توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
نظارت بالینی در مصرف سیناریزین، به‌ویژه در گروه‌های سنی حساس، برای جلوگیری از عوارض مزمن عصبی اهمیت حیاتی دارد.

پایش اختلالات حرکتی در سالمندان

• یکی از مهم‌ترین وظایف پزشک در طول درمان با سیناریزین، بررسی علائم خارج هرمی است. این دارو به دلیل خاصیت مهارکنندگی دوپامین، می‌تواند باعث بروز یا تشدید علائم مشابه پارکینسون شود. پزشک باید در هر ویزیت، بیماران بالای شصت و پنج سال را از نظر لرزش دست‌ها در حالت استراحت، سفتی عضلات و کندی در شروع حرکت ارزیابی کند. در صورت مشاهده این علائم، دارو باید بلافاصله قطع شود، زیرا ادامه مصرف می‌تواند منجر به آسیب‌های ماندگار شود.

ارزیابی دوره‌ای طول درمان

• سیناریزین نباید به صورت نامحدود تجویز شود. پزشک باید به صورت دوره‌ای نیاز بیمار به ادامه دارو را بازنگری کند. در موارد سرگیجه‌های حاد یا بیماری حرکت، درمان باید کوتاه مدت باشد. مصرف طولانی‌مدت (بیش از سه ماه) خطر افزایش وزن و افسردگی را افزایش می‌دهد که نیازمند پایش وضعیت خلق و خوی بیمار توسط پزشک است.

مدیریت تداخلات در بیماران چنددارویی

• پزشک باید پیش از تجویز، لیست داروهای بیمار را از نظر مصرف سایر مهارکننده‌های سیستم عصبی مرکزی بررسی کند. تجویز همزمان با داروهای آرام‌بخش یا ضد افسردگی‌های خاص می‌تواند منجر به افت شدید هوشیاری شود. همچنین، به دلیل اثر مهارکنندگی کلسیم، در بیماران تحت درمان با داروهای قلبی، پایش فشار خون وضعیتی توصیه می‌شود.

توقف پیش از تست‌های آلرژی

• پزشک باید به بیمار آموزش دهد که برای پیشگیری از نتایج منفی کاذب در آزمایش‌های حساسیت پوستی، مصرف سیناریزین را حداقل چهل و هشت تا هفتاد و دو ساعت قبل از انجام تست متوقف کند.

توصیه‌های دارویی بیمار
آموزش صحیح به بیمار نقش کلیدی در کاهش خطرات ناشی از خواب‌آلودگی و بهبود تحمل گوارشی دارو دارد.

نحوه مصرف برای کاهش عوارض گوارشی

• به بیمار توصیه کنید که دارو را حتماً بعد از وعده‌های اصلی غذا مصرف کند. این کار باعث می‌شود تحریک معده به حداقل رسیده و از دردهای شکمی یا سوءهاضمه احتمالی جلوگیری شود.

هشدار در مورد هوشیاری و رانندگی

• بیمار باید بداند که خواب‌آلودگی یکی از شایع‌ترین عوارض این دارو است. به او تاکید کنید که تا زمان مشخص نشدن واکنش بدنش به دارو، از رانندگی، کار با ماشین‌آلات خطرناک یا فعالیت‌هایی که نیاز به تمرکز بالا دارند، خودداری کند. این اثر با مصرف الکل به شدت تشدید می‌شود، لذا پرهیز کامل از الکل در طول درمان الزامی است.

نظم در مصرف برای پیشگیری از بیماری سفر

• اگر دارو برای پیشگیری از بیماری حرکت (حالت تهوع در سفر) تجویز شده است، بیمار باید آموزش ببیند که اولین دوز را حداقل دو ساعت قبل از شروع حرکت مصرف کند. در صورت طولانی بودن سفر، دوزهای بعدی طبق دستور پزشک و با فواصل زمانی مشخص تکرار شود.

شناسایی علائم هشداردهنده عصبی

• بیمار و خانواده او باید نسبت به بروز حرکات غیرارادی آگاه باشند. به بیمار بگویید در صورت مشاهده لرزش در انگشتان، سفت شدن عضلات یا هرگونه تغییر در راه رفتن، بدون درنگ مصرف دارو را قطع کرده و به پزشک مراجعه کند.

کنترل وزن و اشتها

• به بیمار اطلاع دهید که این دارو ممکن است باعث افزایش اشتها شود. پایش وزن در طول درمان‌های طولانی‌مدت و رعایت رژیم غذایی متعادل برای جلوگیری از اضافه وزن ناخواسته به بیمار توصیه می‌شود.