املاح کلسیم چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

کلسیرام دی محصول شرکت داروسازی راموفارمین

موارد استفاده مکمل کلسیم
توده اصلی بافت استخوان از کلسیم ساخته شده است و تراکم کلسیم در بافت استخوان باعث استحکام و مقاومت آن می شود. بهترین راه دریافت کلسیم، رژیم غذایی مناسب و تامین این ماده معدنی را راه تغذیه سالم است. مقدار مورد نیاز افراد 19 تا 50 سال روزانه تقریبا 2500 میلی گرم است و برای سنین بالاتر 2 گرم روزانه کافیست. اگر مقدار کافی کلسیم به بدن نرسد در دراز مدت می تواند منجر به پوکی استخوان، اختلال در سیستم اعصاب مرکزی و حتی عوارض قلبی عروقی گردد. در اطفال و کودکان کمبود کلسیم ممکن است رشد کامل قد بخوبی انجام نشود.
بنابر این در افرادی که احساس می کنند کلسیم به مقدار مناسب دریافت نمی کنند مصرف کلسیم ضروری است. ممکن است تعیین کمبود کلسیم از طریق آزمایش خون مشخص شود. اختلال در عملکرد غده پاراتیروئید می تواند منجر به کمبود شدید کلسیم در خون شود حتی با وجود مصرف مقادیر بالای کلسیم در صورت کمبود هورمون پاراتیروئید جذب به خوبی انجام نمی شود.
استفاده کلسیم به همراه ویتامین د3 علاوه بر جذب بهتر کلسیم از دستگاه گوارش، اثرات ضد سرطان و تقویت ایمنی نیز خواهد داشت.

املاح کلسیم
در مکمل های تغذیه ای حاوی کلسیم املاح مختلفی ممکن است به کار رفته باشد از جمله کلسیم کربنات و کلسیم سیترات. بیشترین میزان کلسیم در طبیعت بصورت ملح کربنات است و در مواردی که احتمال ایجاد سنگ کلیه در افراد وجود داشته باشد کلسیم سیترات توصیه می شود.

منابع طبیعی تامین کلسیم 
بدن انسان نمی تواند کلسیم مورد نیاز خود را تولید کند و لازم است از طریق رژیم غذایی و یا مکمل های غذایی دریافت شود. منابع اصلی کلسیم در مواد غذایی عبارتند از:
لبنیات از جمله شیر، ماست، پنیر، دوغ و....
بعضی از سبزیجات مانند کلم بروکلی و کلم پیچ
ماهی های با استخوان نرم قابل خوردن مانند کنسرو ماهی، قزل آلا و ساردین
غذاها و نوشیدنی های غنی شده با کلسیم مانند نوشیدنی های سویا، بادام و یا میوه های جایگزین لبنیات

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف املاح کلسیم

کلسیم خوراکی در افرادی که در رژیم غذایی خود کلسیم کافی دریافت نمی کنند به عنوان مکمل غذایی کاربرد دارد. برای درمان و پیشگیری کمبود ذخایر کلسیم بدن بصورت نمک های مختلف مانند کربنات و سیترات استفاده می شود.
در افرادی که کم کاری غده پاراتیروئید دارند، در خانم ها پس از سنین یائسگی، در افراد مبتلا به راشیتیسم و استئوپروز، مصرف کلسیم ضروری است.

مکانیسم اثر املاح کلسیم

كلسيم براي عملكرد صحيح دستگاه عصبي، عضلاني و اسكلتي ضروري است. كلسيم در عملكرد طبيعي قلب، كليه، تنفس، انعقاد خون و نفوذپذيري مويرگها و غشاءسلولي نقش مهمي را ايفا مي كند. كلسيم همچنين به تنظيم آزادسازي و ذخيره هاي ناقلهاي عصبي و هورمون ها، برداشت و اتصال اسيدهاي آمينه،جذب ويتامين B12 و ترشح گاسترين كمك مي كند.

فارماکوکینتیک املاح کلسیم

تقريباً 30-20 درصد كلسيم در روده كوچك جذب مي شود كه اين امر به حضور متابوليت هاي ويتامينpH,D روده و فاكتورهاي رژيم غذايي مانند پيوند كلسيم به فيتاتها و فيبرها بستگي دارد. جذب كلسيم در صورت وجود كمبود كلسيم يا در بيماراني كه رژيم غذايي با كلسيم كم دريافت مي كنند، افزايش يافته و در بيماران مبتلا به فقدان يا كمبود اسيد معده كاهش مي يابد. پيوند كلسيم به پروتئين پلاسما تقريباً 45 درصد است. 20 درصد كلسيم از راه كليه و 80 درصد آن از راه مدفوع دفع مي شود.

منع مصرف املاح کلسیم

فراورده هاي حاوي كلسيم در زيادي اوليه يا ثانويه كلسيم خون، افزايش كلسيم ادرار، سنگهاي كلسيمي در كليه، ساركوئيدوز و مسموميت با ديژيتال نبايد مصرف شود.

عوارض جانبی املاح کلسیم

اختلالات خفيف گوارشي با مصرف خوراكي و براديكاري،آريتمي و تحريك پس از تزريق وريدي از عوارض جانبي مهم املاح كلسيم مي باشند. كاهش فشار خو ن، برافروختگي يا احساس گرما، ضربان نامنظم قلب، تهوع يا استفراغ، قرمزي پوست، درد يا سوزش در محل تزريق، تعريق، گزگز و كاهش فشار خون با تزريق املاح كلسيم گزارش شده است.

تداخلات دارویی املاح کلسیم

مصرف همزمان ساير فراورده هاي حاوي كلسيم با اين داروها ممكن است سبب افزايش غلظت كلسيم سرم، بويژه در بيماران مبتلا به عيب كار كليه شود. مصرف همزمان املاح تزريقي كلسيم با ديگوكسين ممكن است خطر بروز آريتمي قلبي را افزايش دهد. املاح تزريقي كلسيم ممكن است اثرات سولفات منيزيم تزريقي را خنثي نمايند. همچنين در صورت مخلوط نمودن ملح كلسيم با سولفات منيزيم، امكان رسوب سولفات كلسيم وجود دارد. فراهمي زيستي فني توئين و كلسيم بعلت تشكيل احتمالي يك كمپلكس غير قابل جذب كاهش مي يابد. جذب تتراسيكلين هاي خوراكي بعلت تشكيل كمپلكس هاي غير قابل جذب و افزايش pH داخل معده، ممكن است كاش يابد.

هشدار ها املاح کلسیم

1. فراورده هاي حاوي كلسيم در موارد دهيدراسيون يا عدم تعادل ساير الكتروليت ها ،سابقه سنگهاي كليوي، عيب مزمن كار كليه، عيب كار قلب و فيبريلاسيون بطني در طول احياي قلب بايد با احتياط مصرف شود.
2. در حين درمان كمبود بيش از حد كلسيم خون، اندازه گيري ميزان كلسيم سرم در فواصل منظم ضروري است.

توصیه های دارویی املاح کلسیم

1. قرص ها بايد5/1-1 ساعت پس از غذا مصرف شوند.
2. در صورت امكان، از مصرف اين داروها طي 2-1 ساعت پس از مصرف ساير داروهاي خوراكي بايد خودداري شود.
3. از مصرف همزمان ساير فراورده هاي حاوي كلسيم، فسفات، منيزيم يا ويتامين D بايد خودداري شود.
4. از مصرف همزمان فراورده هاي خوراكي اين داروها با مواد غذايي حاوي فيبر و غلات بايد خودداري شود.
5. به منظور تأمين نياز روزانه به كلسيم ، رژيم غذايي مناسب بر مصرف فراورده هاي حاوي كلسيم ترجيح داده شود.
6. در صورت نياز، مصرف ويتامين D به ميزان كافي و قرار گرفتن در معرض نور خورشيد به منظور افزايش جذب كلسيم توصيه مي شود.
7. بمنظور جلوگيري از افزايش غلظت كلسيم در خون و ايست قلبي، دارو بايد به آهستگي تزريق وريدي شود.
8. بروز عوارض جانبي اغلب بعلت تزريق سريع وريدي است. با ظهور اختلالات در الكتروكارديوگرام و اظهار ناراحتي از سوي بيمار، تزريق دارو بايد بطور موقت قطع شود و پس از آن طبيعي شدن امواج و رفع ناراحتي بيمار، ادامه يابد.