معرفی سلنیوم
سلنیوم یک ماده معدنی ضروری است که برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، تیروئید و محافظت از سلولها در برابر آسیب اکسیداتیو مورد نیاز است. این ماده در بسیاری از غذاها مانند آجیل، ماهی و گوشت یافت میشود، اما در برخی موارد ممکن است نیاز به مصرف مکملهای سلنیوم باشد.
اگر شما به دنبال بهبود سلامت عمومی خود یا مدیریت کمبود سلنیوم هستید، مکملهای سلنیوم میتوانند یک گزینه مؤثر باشند. این مکملها معمولاً به صورت خوراکی مصرف میشوند و بهترین زمان مصرف، همراه با غذا است. همیشه قبل از شروع مصرف، با پزشک خود مشورت کنید.
اطلاعات تخصصی
موارد مصرف سلنیوم
- کمبود سلنیوم: درمان و پیشگیری از کمبود سلنیوم در رژیم غذایی.
- پشتیبانی سیستم ایمنی: بهبود عملکرد سیستم ایمنی در بیماران با نقص ایمنی.
- سلامت تیروئید: کمک به عملکرد طبیعی تیروئید در بیماران با اختلالات تیروئیدی.
- پیشگیری از سرطان: به عنوان یک آنتیاکسیدان، ممکن است در کاهش خطر برخی سرطانها مؤثر باشد.
- سلامت قلب: کاهش خطر بیماریهای قلبی عروقی با کاهش استرس اکسیداتیو.
مکانیسم اثر سلنیوم
سلنیوم یک عنصر کمیاب ضروری است که به عنوان یک کوfactor برای آنزیمهای آنتیاکسیدانی مانند گلوتاتیون پراکسیداز عمل میکند. این آنزیمها از سلولها در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت میکنند. سلنیوم همچنین در متابولیسم هورمونهای تیروئید و سنتز DNA نقش دارد.
فارماکوکینتیک سلنیوم
جذب:
سلنیوم به صورت نمکهای سلنات و سلنیت از طریق روده کوچک جذب میشود. جذب آن به فرم شیمیایی و حضور مواد غذایی بستگی دارد.
توزیع:
سلنیوم در سراسر بدن توزیع میشود و در بافتهایی مانند کبد، کلیه و عضلات ذخیره میشود.
متابولیسم:
سلنیوم در کبد متابولیزه میشود و به فرمهای فعال آنزیمی تبدیل میشود.
دفع:
کلیه (ادرار) و تا حدی از طریق مدفوع دفع میشود.
منع مصرف سلنیوم
- حساسیت به سلنیوم یا هر یک از اجزای فرمولاسیون.
- سطوح بالای سلنیوم در خون (سلنوز): مصرف اضافی ممکن است منجر به مسمومیت شود.
عوارض جانبی سلنیوم
شایع (۱۰-۱٪):
نادر (کمتر از ۱٪):
- ریزش مو
- تغییرات ناخن
- خستگی
مسمومیت (سلنوز):
- علائم شامل نارسایی کبدی، نوروپاتی و اختلالات گوارشی شدید است.
تداخلات دارویی سلنیوم
- داروهای ضد انعقاد: مانند وارفارین (افزایش خطر خونریزی).
- داروهای کاهشدهنده کلسترول: مانند استاتینها (کاهش اثربخشی).
- داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی: مانند سیکلوسپورین (کاهش اثربخشی).
هشدار ها سلنیوم
- مصرف بیش از حد: مصرف طولانیمدت دوزهای بالا ممکن است باعث سلنوز (مسمومیت با سلنیوم) شود.
- بیماریهای کلیوی: در بیماران با اختلالات کلیوی، دوز باید تنظیم شود.
- تداخلات دارویی: در صورت مصرف همزمان با داروهای ضد انعقاد، خطر خونریزی افزایش مییابد.
توصیه های دارویی سلنیوم
برای بیماران:
- سلنیوم معمولاً به صورت مکمل خوراکی مصرف میشود.
- در صورت فراموشی دوز، به محض یادآوری مصرف کنید، مگر اینکه زمان دوز بعدی نزدیک باشد.
- بهترین زمان مصرف، همراه با غذا برای افزایش جذب است.
برای پزشکان:
- دوز معمول برای بزرگسالان: ۵۵-۲۰۰ میکروگرم در روز.
- در بیماران با اختلالات کلیوی یا کبدی، دوز باید تنظیم شود.
مصرف در بارداری سلنیوم
گروه C
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
