قرص ملاتونین نکستایل محصول شرکت نکسوس
ملاتونین هورمونی طبیعی در بدن است که توسط غده صنوبری (غده‌ای کوچک در مغز) تولید میشود و نقش مهمی در تنظیم چرخه خواب و بیداری دارد. این هورمون معمولاً با تاریک شدن محیط افزایش می‌یابد و به بدن علامت می‌دهد که زمان استراحت و خواب فرا رسیده است.
ترشح ملاتونین بخشی از ریتم شبانه‌روزی بدن (ساعت زیستی داخلی که فعالیت‌های بدن را در طول شبانه‌روز تنظیم میکند) محسوب میشود. نور محیط، به‌ویژه نور آبی صفحه‌نمایش‌ها، می‌تواند ترشح این هورمون را کاهش دهد و در نتیجه به خواب رفتن دشوارتر شود.
شکل دارویی ملاتونین به‌صورت مکمل یا دارو در دوزهای مختلف تولید میشود و برای برخی اختلالات خواب مانند مشکل در به خواب رفتن یا اختلال در ریتم خواب استفاده میشود. این فرآورده‌ها نسخه مصنوعی همان هورمون طبیعی هستند و می‌توانند در شرایط خاص به تنظیم بهتر خواب کمک کنند.
ملاتونین با اثر بر گیرنده‌های خاصی در مغز، فعالیت برخی مسیرهای عصبی مرتبط با بیداری را کاهش می‌دهد. این فرآیند به بدن کمک میکند تا به‌تدریج برای خواب آماده شود.
با کاهش نور محیط در شب، سطح ملاتونین در خون افزایش می‌یابد. این افزایش باعث احساس خواب‌آلودگی، کاهش دمای بدن و کاهش سطح فعالیت سیستم عصبی میشود. صبح‌ها با افزایش نور، تولید ملاتونین کاهش پیدا میکند و بدن به سمت بیداری و فعالیت روزانه می‌رود.
کاهش ترشح ملاتونین ممکن است باعث اختلال در خواب شود. برخی از نشانه‌های احتمالی کاهش این هورمون عبارت‌اند از:
افزایش سن، قرار گرفتن در معرض نور زیاد در شب، کار شیفتی و برخی بیماری‌ها می‌توانند سطح طبیعی ملاتونین را کاهش دهند.
ملاتونین بیشتر برای کمک به تنظیم خواب و اصلاح اختلالات ریتم خواب استفاده میشود. این ماده می‌تواند زمان به خواب رفتن را کوتاه‌تر کند و در برخی افراد کیفیت خواب شبانه را بهبود دهد.
پزشکان ممکن است در شرایط مختلف از ملاتونین استفاده کنند، به‌ویژه زمانی که مشکل خواب ناشی از اختلال در ساعت زیستی بدن باشد.
ملاتونین بیشتر برای افرادی مفید است که در شروع خواب مشکل دارند. در این حالت، مصرف آن ممکن است زمان به خواب رفتن را کاهش دهد و خواب شبانه را منظم‌تر کند.
این مکمل بیشتر در بی‌خوابی کوتاه‌مدت یا اختلالات ناشی از تغییر برنامه خواب مؤثر است. در بی‌خوابی مزمن که به علت بیماری‌های جسمی یا روانی ایجاد شده است، بررسی علت زمینه‌ای اهمیت زیادی دارد.
ملاتونین درمان اصلی افسردگی محسوب نمی‌شود. با این حال، در برخی افراد که افسردگی با اختلال خواب همراه است، بهبود خواب ممکن است به کاهش برخی علائم مانند خستگی یا کاهش انرژی کمک کند.
پژوهش‌ها نشان داده‌اند که تنظیم بهتر چرخه خواب می‌تواند در برخی افراد به بهبود خلق‌وخو کمک کند، اما اثر مستقیم ملاتونین بر درمان افسردگی قطعی نیست.
جت‌لگ (اختلال خواب ناشی از تغییر سریع منطقه زمانی در سفرهای هوایی) زمانی رخ می‌دهد که ساعت داخلی بدن با زمان مقصد هماهنگ نباشد. ملاتونین می‌تواند به تنظیم دوباره این ساعت زیستی کمک کند.
مصرف آن در زمان خواب مقصد ممکن است به کاهش خستگی، خواب‌آلودگی روزانه و دشواری خواب در شب کمک کند. در افرادی که شیفت کاری شبانه دارند نیز گاهی برای تنظیم برنامه خواب استفاده میشود.
ملاتونین در دوزهای مختلف تولید میشود. مقدار مصرف برای هر فرد ممکن است متفاوت باشد و به عواملی مانند سن، نوع اختلال خواب، وضعیت سلامت و حساسیت بدن به دارو بستگی دارد.
در بسیاری از موارد، درمان با دوزهای پایین آغاز میشود و در صورت نیاز ممکن است مقدار آن با نظر پزشک تنظیم شود.
دوز ۳ میلی‌گرم از رایج‌ترین دوزهای ملاتونین برای مشکلات خواب خفیف تا متوسط است. این مقدار معمولاً برای کمک به به خواب رفتن سریع‌تر و تنظیم چرخه خواب استفاده میشود.
در برخی افراد، به‌ویژه سالمندان، این دوز می‌تواند برای شروع درمان مناسب باشد زیرا احتمال بروز عوارض کمتری نسبت به دوزهای بالاتر دارد.
دوز ۵ میلی‌گرم معمولاً زمانی استفاده میشود که دوزهای پایین‌تر اثر کافی نداشته باشند. این مقدار ممکن است در بی‌خوابی متوسط، جت‌لگ یا اختلالات ریتم خواب مؤثر باشد.
افزایش دوز می‌تواند احتمال بروز عوارضی مانند خواب‌آلودگی صبحگاهی یا سردرد را بیشتر کند، بنابراین مصرف آن باید با احتیاط و طبق نظر پزشک انجام شود.
چند عامل می‌تواند در تعیین مقدار مناسب ملاتونین نقش داشته باشد:
به همین دلیل تعیین دوز مناسب برای هر فرد ممکن است متفاوت باشد.
ملاتونین معمولاً به‌صورت خوراکی مصرف میشود. قرص یا کپسول آن باید همراه با آب بلعیده شود. برخی فرآورده‌ها به شکل زیرزبانی یا مکیدنی نیز تولید می‌شوند.
برای اثر بهتر، معمولاً توصیه میشود پس از مصرف دارو محیط خواب آرام و کم‌نور باشد. قرار گرفتن در معرض نور شدید یا استفاده از صفحه‌نمایش‌ها ممکن است اثر ملاتونین را کاهش دهد.
در بسیاری از موارد، ملاتونین حدود ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت قبل از زمان خواب مصرف میشود. این فاصله زمانی کمک میکند سطح هورمون در بدن افزایش پیدا کند و بدن برای خواب آماده شود.
زمان دقیق مصرف ممکن است بر اساس نوع فرآورده و شرایط خواب هر فرد متفاوت باشد.
ملاتونین معمولاً برای مصرف کوتاه‌مدت ایمن در نظر گرفته میشود. در برخی افراد استفاده گهگاه از آن برای تنظیم خواب مشکلی ایجاد نمی‌کند.
مصرف طولانی‌مدت یا استفاده هر شب باید با نظر پزشک انجام شود، زیرا اثرات بلندمدت این هورمون هنوز به‌طور کامل مشخص نیست.
افزایش خودسرانه دوز ملاتونین توصیه نمی‌شود. در برخی افراد مشکل خواب ممکن است به علت‌های دیگری مانند اضطراب، بیماری‌های جسمی یا مصرف داروهای دیگر ایجاد شده باشد.
در صورت مؤثر نبودن دارو، بررسی علت اختلال خواب و تنظیم دوز توسط پزشک یا داروساز اهمیت دارد.
ملاتونین معمولاً عوارض خفیف و موقتی ایجاد میکند و بسیاری از افراد آن را بدون مشکل خاصی تحمل می‌کنند. با این حال مانند هر داروی دیگر ممکن است در برخی افراد باعث بروز عوارض شود.
برخی از عوارض شایع ملاتونین عبارت‌اند از:
در صورت بروز خواب‌آلودگی شدید، رانندگی یا کار با دستگاه‌های خطرناک باید با احتیاط انجام شود.
اطلاعات درباره اثرات مصرف طولانی‌مدت ملاتونین هنوز محدود است. در برخی افراد مصرف طولانی ممکن است باعث تغییر در الگوی طبیعی ترشح هورمون یا خواب‌آلودگی روزانه شود.
به همین دلیل معمولاً توصیه میشود مصرف آن برای مدت محدود و با ارزیابی دوره‌ای وضعیت خواب انجام شود.
در برخی افراد تغییرات خلقی خفیف، تحریک‌پذیری یا احساس غمگینی کوتاه‌مدت گزارش شده است. این عارضه معمولاً شایع نیست، اما در صورت ادامه یا تشدید علائم باید با پزشک مشورت شود.
ملاتونین ممکن است با برخی داروها یا مواد دیگر تداخل داشته باشد و باعث افزایش یا کاهش اثر آن‌ها شود. اطلاع دادن درباره همه داروها و مکمل‌های مصرفی به پزشک اهمیت دارد.
برخی داروهای آرام‌بخش یا داروهای اعصاب می‌توانند اثر خواب‌آور ملاتونین را تقویت کنند و باعث خواب‌آلودگی بیش از حد شوند. همچنین بعضی داروهای ضدافسردگی ممکن است سطح ملاتونین در بدن را تغییر دهند.
الکل می‌تواند اثر ملاتونین بر خواب را کاهش دهد و کیفیت خواب را مختل کند. همچنین مصرف همزمان آن با داروهای خواب‌آور ممکن است باعث خواب‌آلودگی شدید شود.
نوشیدنی‌های حاوی کافئین مانند قهوه نیز ممکن است اثر ملاتونین را کاهش دهند، زیرا کافئین سیستم عصبی را تحریک میکند.
مصرف ملاتونین در برخی گروه‌های خاص نیاز به احتیاط بیشتری دارد. به دلیل اینکه این ماده یک هورمون است، وضعیت‌هایی مانند بارداری، شیردهی، سن پایین یا بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند بر ایمنی و نحوه مصرف آن تأثیر بگذارند.
در این شرایط معمولاً ارزیابی وضعیت سلامت فرد و بررسی سود و زیان مصرف توسط پزشک اهمیت دارد.
اطلاعات علمی درباره ایمنی مصرف ملاتونین در دوران بارداری هنوز محدود است. به همین دلیل معمولاً توصیه میشود مصرف آن در دوران بارداری تنها در صورت ضرورت و با نظر پزشک انجام شود.
ملاتونین ممکن است از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل شود. اگرچه مقدار انتقال آن معمولاً کم در نظر گرفته میشود، اما مصرف طولانی‌مدت می‌تواند باعث خواب‌آلودگی نوزاد شود. در دوران شیردهی نیز مصرف این دارو باید با احتیاط و تحت نظر پزشک انجام شود.
در کودکان، ملاتونین گاهی برای اختلالات خواب خاص مانند تأخیر در فاز خواب یا مشکلات خواب در برخی اختلالات عصبی استفاده میشود. با این حال مصرف آن باید حتماً تحت نظر پزشک متخصص انجام شود، زیرا ایمنی مصرف طولانی‌مدت در کودکان به طور کامل مشخص نشده است.
در سالمندان، به دلیل کاهش طبیعی ترشح ملاتونین در بدن، گاهی از این مکمل برای کمک به خواب استفاده میشود. با این حال سالمندان ممکن است نسبت به عوارضی مانند سرگیجه یا خواب‌آلودگی صبحگاهی حساس‌تر باشند.
برخی مطالعات نشان داده‌اند که ملاتونین ممکن است بر تنظیم قند خون تأثیر بگذارد. در افراد مبتلا به دیابت، مصرف این مکمل ممکن است باعث تغییر در سطح قند خون شود.
به همین دلیل در صورت ابتلا به دیابت یا مصرف داروهای کنترل قند خون، بهتر است مصرف ملاتونین با نظر پزشک انجام شود تا در صورت نیاز قند خون تحت پایش قرار گیرد.
اثر ملاتونین به عوامل مختلفی مانند دوز مصرفی، نوع فرآورده دارویی، سن فرد و سرعت متابولیسم بدن بستگی دارد. برخی افراد ممکن است سریع‌تر به اثر آن پاسخ دهند، در حالی که در برخی دیگر این روند کمی طولانی‌تر باشد.
در بیشتر افراد ملاتونین حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف شروع به اثر میکند. به همین دلیل معمولاً توصیه میشود کمی قبل از زمان خواب مصرف شود.
نوع دارو نیز در زمان شروع اثر نقش دارد. قرص‌های معمولی سریع‌تر اثر می‌کنند، در حالی که انواع آهسته‌رهش ملاتونین را به تدریج در طول شب آزاد می‌کنند.
ملاتونین نیمه‌عمر کوتاهی دارد و معمولاً حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه است، اما اثر کلی آن می‌تواند چند ساعت ادامه داشته باشد.
در بسیاری از افراد، اثر دارو حدود ۴ تا ۸ ساعت در بدن باقی می‌ماند. این مدت ممکن است بسته به دوز مصرفی، سن فرد و نوع فرآورده دارویی متفاوت باشد.
برخی مصرف‌کنندگان گزارش می‌کنند که ملاتونین باعث شده سریع‌تر به خواب بروند و زمان به خواب رفتن کاهش یابد. در برخی موارد نیز افراد بیان کرده‌اند که خواب شبانه منظم‌تر شده و بیدار شدن‌های مکرر در طول شب کمتر شده است.
در میان گزارش‌های مصرف‌کنندگان، خواب‌آلودگی صبحگاهی، سردرد خفیف، سرگیجه و رویاهای واضح از عوارضی هستند که گاهی تجربه می‌شوند. این علائم معمولاً خفیف بوده و در بسیاری از موارد با تنظیم دوز یا زمان مصرف کاهش پیدا می‌کنند.
برخی افراد بیان می‌کنند که اثر ملاتونین در همان شب اول قابل توجه بوده و باعث خواب‌آلودگی سریع‌تر شده است. در مقابل، در برخی افراد ممکن است چند شب طول بکشد تا اثر دارو بهتر مشخص شود.
در بسیاری از افراد قطع ملاتونین باعث مشکل خاصی نمی‌شود. با این حال برخی افراد ممکن است پس از قطع آن دوباره با مشکل در به خواب رفتن روبه‌رو شوند، به‌ویژه اگر علت اصلی بی‌خوابی برطرف نشده باشد.
به طور کلی تجربه مصرف ملاتونین در افراد مختلف متفاوت است. در برخی افراد به تنظیم خواب کمک میکند، در حالی که در برخی دیگر اثر قابل توجهی دیده نمی‌شود. پاسخ بدن به این مکمل به عوامل متعددی مانند علت اختلال خواب، دوز مصرفی و شرایط سلامت فرد بستگی دارد.
ملاتونین هورمونی طبیعی در بدن است که توسط مغز ترشح میشود و نقش اصلی آن تنظیم چرخه خواب و بیداری است. افزایش این هورمون در شب به بدن کمک میکند احساس خواب‌آلودگی ایجاد شود.
در بیشتر افراد، اثر ملاتونین حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف شروع میشود. به همین دلیل معمولاً کمی قبل از خواب مصرف میشود.
ملاتونین بیشتر در بی‌خوابی مرتبط با مشکل در به خواب رفتن یا اختلال در ریتم خواب مؤثر است، مانند جت‌لگ یا تغییر برنامه خواب.
ملاتونین مستقیماً خواب عمیق ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند به تنظیم چرخه خواب کمک کند و در نتیجه کیفیت خواب شبانه در برخی افراد بهتر شود.
در بسیاری از موارد ملاتونین حدود ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت قبل از خواب مصرف میشود تا بدن برای خواب آماده شود.
مقدار مناسب مصرف برای هر فرد متفاوت است. معمولاً درمان با دوزهای پایین مانند ۱ یا ۳ میلی‌گرم شروع میشود و در صورت نیاز ممکن است با نظر پزشک تنظیم شود.
در بیشتر موارد مصرف ملاتونین حدود نیم ساعت تا یک ساعت قبل از زمان خواب توصیه میشود.
ملاتونین معمولاً برای مصرف کوتاه‌مدت در نظر گرفته میشود. مصرف طولانی‌مدت یا هر شب آن بهتر است با نظر پزشک انجام شود.
افزایش خودسرانه دوز توصیه نمی‌شود. اگر دارو اثر کافی نداشت، بررسی علت اختلال خواب و تنظیم دوز توسط پزشک اهمیت دارد.
بله، در برخی افراد ممکن است عوارضی مانند سردرد، سرگیجه، تهوع، خواب‌آلودگی روزانه یا رویاهای غیرمعمول ایجاد شود.
ملاتونین معمولاً وابستگی دارویی ایجاد نمی‌کند، اما استفاده طولانی‌مدت بدون بررسی علت مشکل خواب توصیه نمی‌شود.
اطلاعات درباره اثرات طولانی‌مدت ملاتونین محدود است. به همین دلیل مصرف طولانی باید با نظر پزشک انجام شود.
بله، در برخی افراد ممکن است باعث سردرد خفیف یا خواب‌آلودگی صبحگاهی شود، به‌ویژه اگر دوز مصرفی بالا باشد.
ملاتونین درمان مستقیم استرس نیست، اما در صورتی که استرس باعث اختلال خواب شده باشد، بهبود خواب ممکن است به کاهش احساس خستگی و تنش کمک کند.
شواهد علمی مشخصی وجود ندارد که نشان دهد ملاتونین به طور مستقیم باعث افزایش یا کاهش وزن میشود. اثر آن بر وزن معمولاً غیرمستقیم و وابسته به تغییر در الگوی خواب و سبک زندگی است.
ملاتونین یک هورمون عصبی است که به طور طبیعی توسط غده صنوبری ترشح میشود و نقش کلیدی در تنظیم چرخه شبانه‌روزی بدن دارد. در پزشکی بالینی، از شکل صناعی آن به عنوان یک عامل تنظیم‌کننده خواب و آنتی‌اکسیدان قوی استفاده میشود.
موارد مصرف تایید شده (کاربرد بالینی و رسمی)
در این بخش، مواردی که توسط نهادهای معتبر سلامت به عنوان کاربرد اصلی شناخته می‌شوند، بررسی شده است:
ملاتونین یک هورمون چربی‌دوست است که به راحتی از غشاهای سلولی عبور کرده و اثرات خود را از طریق مسیرهای گیرنده‌ای و غیرگیرنده‌ای اعمال میکند:
موارد منع مصرف ملاتونین در بیماری‌ها و شرایط خاص
پزشکان باید در صورت وجود شرایط زیر، در تجویز ملاتونین احتیاط کرده یا از مصرف آن خودداری کنند:
موارد منع مصرف و ملاحظات در کودکان
تجویز ملاتونین در کودکان باید با حساسیت بالایی انجام شود:توصیه‌های نهایی برای مدیریت بالینی
هشدارهای مهم و کاربردی بالینی در مصرف ملاتونین
پزشکان هنگام تجویز ملاتونین باید به نکات احتیاطی زیر توجه داشته باشند تا از بروز عوارض ناخواسته پیشگیری شود:
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنمایی‌های کلینیکی،از وب‌سایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،می‌توانید به وب‌سایت Drugs.com مراجعه کنید.
| کد ژنریک | نام شکل دارویی | پرخطر | دما | حیاتی | برچسب هشدار بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| 08807 |
قرص ملاتونین ۵ میلی‌گرم SL |
||||
| 04482 |
قرص ملاتونین ۳ میلی‌گرم |
||||
| 9990080 |
قرص ملاتونین ۱ میلی‌گرم |
||||
| 9990081 |
قرص ملاتونین ۱۰ میلی‌گرم |
||||
| 9990082 |
قطره ملاتونین |
ایا مصرف ملاتونین هر شب یک عدد اعتیاد اور است و برای استرس مفید است ؟
دکتر فاطمه السادات ناجی - متخصص اعصاب و روان(روانپزشک) (1399/1/10)
سلام.ملاتونین دارویی است که به بهبود خواب کمک میکند ولی تاثیری بر درمان استرس ندارد و صرفا جهت بی خوابی تجویز میشود. خیر اعتیاد آور نیست.
سلام تداخل با داروهای پیوند همچون سلسپت و تاکرولیموس ندارد؟
با اینکه صفحات اینترنتی پر شده از اینکه ملاتونین یک داروی خواب آور بدون عارضه است اما ملاتونین هم گاهی عوارض جانبی خودش را دارد. تجربه من به عنوان یک فیزیولوژیست که مدتی این دارو رو شخصا استفاده کردم اینه این دارو میزان رویا دیدن و خوابهای پریشان را زیاد میکند. همچنین با مصرف ملاتونین گاهی صبح ها ممکن است به راحتی بیدار نشوید. از آنجا که این هورمون در تاریکی در بدن ساخته میشود، دیده شده در فصل زمستان و پاییز که نور کم است این هورمون در بعضی افراد حساس موجب کاهش انرژی و افسردگی میشود. بنابراین مصرف مکمل ملاتونین ممکن است در بعضی از افراد باعث تشدید علایم افسردگی بشود.