نام علمی گیاه: Camellia sinensis
اسم انگلیسی :Green tea
نام فارسی: چای سبز
تاریخ به روز رسانی: ۱۳۹۵/۰۸/۰۶
توسط گروه تحقیقات گیاهان دارویی دارویاب
اثرات درمانی : چای سبز دارای اثر تغذیه ای، دارویی و تحریک کنندگی بالا است.مهمترین اثرات درمانی آن کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی- عروقی و سرطان ها است.همچنین دارای اثرات ضد فشار خون، کاهش وزن بدن، فعالیت ضد ویروسی، ضد باکتریایی، ضد دیابتی می باشد (4،5).چای سبز دارای خواص درمانی دیگر از جمله آنتی موتاژنیک و ضد التهابی در بیماری هایی از قبیل استئوآرتریت و آرتریت روماتوئید، حفاظت در برابر اشعه ی ماوراء بنفش، خواص آنتی فیبروتیک می باشد (6).
آثار فارماکولوژیک و مکانیسم اثر :
تحقیقات اثر ترکیبات فنولی چای سبز را در کاهش دردهای نوروپاتی و بهبود زخم های گوارشی ثابت کرده است (7،8).همچنین EGCG موجود در برگ این گیاه درد ناشی از عصب نخاعی تحت فشار را در موش کاهش داده است.بنابراین اثر ضد دردی در دردهای نوروپاتیک ناشی از فشار عصبی نخاعی به واسطه ی توقف در بیان پروتئین NOS و مهار اثر پیش دردی NO دارد (9).همچنین مشخص شده است که مصرف چای سبز اختلالات رفلکس و حس ناشی از فشار و التهاب مزمن به عصب سیاتیک را بهبود می بخشد (10).ترکیبات موجود در چای سبز موجب تکثیر فیبروبلاست ها شده و بر ظرفیت عملی فیبروبلاست ها اثر گذاشته و قابلیت سنتز فیبرهای کلاژن را افزایش می دهد.که این اثر مربوط به ترکیبات پلی فنولی،کاتچین و EGCG می باشد که از طریق اتصال به هیدروژن و برهمکنش های هیدروفوبیک با کلاژناز موجب مهار فعالیت آن شده و در تثبیت کلاژن نقش دارد (13-11).تحقیقات ثابت کرده است که مصرف چای سبز از دیابت نوع 2 جلوگیری می کند.پروتئین های سرمی خاصی در چای سبز وجود دارد که در اثرات آنتی هایپرگلیسمیک آن نقش دارد.کاهش گلوکز خون نیز در اثر مصرف چای سبز در موش های دیابتی با مصرف چای سبز گزارش شده است.همچنین برخی از ترکیبات چای سبز سبب افزایش میزان جذب گلوکز پایه و نیز میزان جذب گلوکز در اثر تحریک انسولین در سلول های چربی رت می گردند (2،14).EGCG موجود در چای سبز دارای اثر حفاظتی در مقابل آسیب های حافظه و یادگیری و نیز بیماری های نورودژنراتیو می باشد (15).همچنین این ترکیب می تواند آثار نوروپروتکتیو خود را از طریق مهار رادیکال های آزاد،کاهش پراکسیداسیون چربی، کاهش آپوپتوز و نیز آثار ضد التهابی اعمال نماید (16).این ترکیب مهمترین ترکیب موجود در چای سبز می باشد و بخش عمده ی فعالیت های بیولوژیک این گیاه مربوط به آن است.EGCG موجود در چای سبز موجب کاهش حجم منطقه ای آسیب دیده ی بافت عصبی در مدل حیوانی سکته مغزی می شود و تزریق آن موجب کاهش آسیب وارد دیده به ماده ی سفید اطراف بطن های مغزی در مدل حیوانی هیدروسفال می شود (6،17).همچنین ثابت شده است که این ترکیب موجود در چای سبز قادر به توقف مسیر توده های مضر پروتئین های بتا آمیلوئید می باشد که در بیماری آلزایمر به طور محکم به سلول های مغز می چسبد و می تواند باعث از بین رفتن آن ها شود (18).
ترکیبات اصلی و دارویی این گیاه :
چای سبز دارای کافئین، پلی فنول ها، ویتامین ها، پروتئین ها، اسیدهای آمینه، کربوهیدرات ها و مواد معدنی می باشد (1).مهمترین فلاونوئیدهای این گیاه شامل فلاوانول ها، فلاوونول ها و فلاوونول گلیکوزیدها می باشند که از دسته کاتچین ها است.بیشترین ترکیبات پلی فنولی موجود در برگ چای فلاوانول ها هستند که شامل اپی گالوکاتچین گالات (EGCG)، اپی گالوکاتچین و کاتچین است که عامل گسی و تلخی چای سبز می باشد (2،3).
این گیاه در بیماران کلیوی به دلیل خاصیت مدر ترکیب کافئین و تئوفیلین نباید استفاده شود. مصرف چای سبز در بیماران با زخم معده و دوازدهه نباید استفاده شود چون موجب تشدید زخم معده یا برگشت علائم در بیماران شود. همچنین در بیماران قلبی به دلیل ترکیبات آن موجب افزایش ضربان قلب شده و باعث تشدید آریتمی می شود. استفاده از چای سبز در کودکان باعث آنمی می شود که به دلیل کاهش جذب آهن است. استفاده از چای سبز در دوران بارداری منع مصرف دارد و در شیردهی باید با مشورت پزشک استفاده شود.
از مصرف همزمان این گیاه به همراه مهارکنندگان مونوآمین اکسیداز مانند ایزوکربوکساید، فنلزین و ترانیل سیپرومین خودداری شود. مصرف چای سبز به طور همزمان با کلرپرومازین تداخل ایجاد می کند. استفاده همزمان از چای سبز به دلیل ترکیبات کافئین، کاتشین ها و تئوفیلین با داروهای ضد بارداری خوراکی مانند سایمتیدین، فورافیلین، وراپامیل، دی سولفیرام، فلوکونازول، فنیل پروپانول آمین و برخی از آنتی بیوتیک ها از جمله سییپروفلوکساسین، نورفلوکساسین و انوکسوپارین تداخل دارد (1).
اثر وارفارین را کاهش می دهد
احتیاط مصرف در این گیاه :
مصرف چای سبز همراه با داروهای ضد انعقاد تداخل می نماید. به دلیل وجود کافئین در چای سبز، مصرف بیش از اندازه آن سبب بی قراری،عصبانیت و بی خوابی می شود. مصرف آن در دوران بارداری باید مشورت پزشک باشد.همچنین مصرف چای سبز به همراه فرآورده های آهن نباید مصرف شود،چون سبب بی اثر شدن داروهای آهن می شود (1،3).
منابع
1-Ahmadian-Baghbadorani N, Azhdari-Zarmehri H, Puzesh S,Mousavi F, Rajaei F.Antinociceptive effect of hydroalcoholic extract of green tea in male mice. Feyz 2014; 17(6): 528-36.
2-Tsuneki H, Ishizuka M, Terasawa M,Wu JB, Sasaoka T,Kimura I. Effect of green tea on blood glucose levels and serum proteomic patterns in diabetic (db/db) mice and on glucose metabolism in healthy humans. BMC Pharmacol. 2004;4:18.
3-Fernandez, P.l. and Paplos, F., 2002,Multi - Element Analysis of Tea Beverage by Inductively Coupled Plasma Atomic Eimission Spectrometry”, Food Chemistry,.79(3): 483-89.
4-Katiyar SK, Matsui MS, Elmets CA, Mukhtar H.Polyphenolic antioxidant (-)-epigallocatechin-3- gallate from Green tea reduces UVB-induced inflammatory responses and infiltration of leukocytes in human skin. Photochem Photobiol 1999; 69(2): 148-53.
5-Benelli R, Venè R, Bisacchi D, Garbisa S, Albini A.Antiinvasive effects of green tea polyphenol epigallocatechin-3-gallate (EGCG),a natural inhibitor of metallo and serine proteases.Biol Chem. 2002;383(1):101-5.
6-Wuc D, Wei GX. Tea as a functional food for oral health. Nutrition 2002;18:443-4.
7-Choi JI, Kim WM, Lee HG, Kim YO, Yoon MH. Role of neuronal nitric oxide synthase in the antiallodynic effects of intrathecal EGCG in a neuropathic pain rat model. Neurosci Lett 2012;510(1): 53-7.
8-Azhdari-Zarmehri H, Semnanian S,Fathollahi Y,Erami E,Khakpay R, Azizi H, et al. Intraperiaqueductal gray matter microinjection of orexin-A decreases formalin-induced nociceptive behaviors in adult male rats. J Pain 2011; 12(2):280-7.
9-Choi JI, Kim WM, Lee HG, Kim YO, Yoon MH.Role of neuronal nitric oxide synthase in the antiallodynic effects of intrathecal EGCG in a neuropathic pain rat model. Neurosci Lett 2012;510(1): 53-7.
10-Renno WM, Saleh F, Klepacek I, Al-Khaledi G, Ismael H, Asfar S.Green tea pain modulating effect in sciatic nerve chronic constriction injury rat model. Nutr Neurosci 2006; 9(1-2): 41-7.
11-Nie SH, Xie M, Zhihong Fu, Wan Y, Yan A. Study on the purification and chemical compositions of tea glycoprotein. Carbohydrate Polymers 2007: 71: 626-33.
12-Madha MB, Krishnamoorthy G, Raghavara J, Balachandran N. Role of green tea polyphenols in the inhibition of collagenolytic activity by collagenase. Int J Biol Macromol 2007; 41: 16-22.
13-Young BJ,Suk CJ,Jung CY,Yong SS,Wook KS, Jun HS, et al.Epigallocatechin gallate hampers collagen destruction and collagenase activation in ultraviolet-B-irradiated human dermal fibroblasts Involvement of mitogenactivated protein kinase. Food Chem Tocicol 2008; 46: 1298-307.
14-Wu LY, Juan CC, Ho LT,Hsu YP,Hwang LS.Effect of green tea supplementation on insulin sensitivity in Sprague-Dawley rats.J Agric Food Chem. 2004;52(3):643-8.
15-Biasibetti R, Tramontina AC, Costa AP, Dutra MF, Quincozes-Santos A, Nardin P, et al. Green tea (-) epigallocatechin-3-gallate reverses oxidative stress and reduces acetylcholinesterase activity in a streptozotocin-induced model of dementia. Behav Brain Res 2013; 236(1):186–93.
16-Sutherland BA, Rahman RM, Appleton I. Mechanisms of action of green tea catechins, with a focus on ischemia-induced neurodegeneration. J Nutr Biochem 2006;17:291-306.
17-Etus V, Altuq T, Belce A, Ceylan S. Green tea polyphenol epigallocatechin gallate prevents oxidative damage on periventricular white matter of infantile rats with hydrocephalus.Tohoku J Exp Med 2003;200:203-9.
18-Rezai-Zadeh K, Shytle D, Sun N, Mori T, Hou H, Jeanniton D, et al. Green tea epigallocatechin-3-gallate (EGCG) modulates amyloid precursor protein cleavage and reduces cerebral amyloidosis in Alzheimer transgenic mice. J Neurosci 2005;25:8807-14.
