داروی داراتومومب یک آنتیبادی مونوکلونال انسانی است که با اتصال به پروتئین سی دی ۳۸ بر روی سطح سلولهای بدخیم، باعث القای آپوپتوز و فعالسازی سیستم ایمنی برای تخریب سلولهای توموری میشود. در ادامه، موارد مصرف تایید شده و خارج از برچسب این دارو بر اساس پروتکلها و گایدلاینهای معتبر بینالمللی برای استفاده بالینی پزشکان ارائه شده است.
موارد مصرف تایید شده مولتیپل میلوما (تشخیص جدید)
- داراتومومب به عنوان درمان خط اول برای بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما که به تازگی تشخیص داده شدهاند، کاربرد دارد. برای بیماران واجد شرایط پیوند سلولهای بنیادی، این دارو در ترکیب با بورتزوماب، تالیدوماید و دگزامتازون تجویز میشود. برای بیماران غیر واجد شرایط پیوند، تجویز آن در ترکیب با لنالیدوماید و دگزامتازون، یا بورتزوماب، ملفالان و پردنیزون استاندارد است. از نظر بالینی، افزودن این دارو به رژیمهای خط اول، عمق پاسخدهی و بقای بدون پیشرفت بیماری را به میزان قابلتوجهی افزایش میدهد.
مولتیپل میلومای عودکرده یا مقاوم به درمان
- در بیمارانی که حداقل یک خط درمانی قبلی دریافت کردهاند، داراتومومب در ترکیب با لنالیدوماید و دگزامتازون، یا بورتزوماب و دگزامتازون کاربرد دارد. همچنین در بیمارانی که حداقل دو خط درمانی قبلی (شامل یک مهارکننده پروتئازوم و یک عامل تعدیلکننده سیستم ایمنی) دریافت کردهاند، به صورت تکدارویی یا در ترکیب با پومالیدوماید و دگزامتازون تجویز میگردد.
آمیلوئیدوز زنجیره سبک (تشخیص جدید)
- داراتومومب در ترکیب با بورتزوماب، سیکلوفسفامید و دگزامتازون برای درمان بیماران بزرگسال مبتلا به آمیلوئیدوز زنجیره سبک که به تازگی تشخیص داده شدهاند، تایید شده است. نکته بالینی برای پزشکان این است که این ترکیب دارویی به سرعت باعث کاهش زنجیرههای سبک آمیلوئیدوژنیک شده و پاسخهای ارگانیک (به ویژه قلبی و کلیوی) را بهبود میبخشد.
موارد مصرف خارج از برچسب لوسمی لنفوبلاستیک حاد سلول تی (عودکرده یا مقاوم)
- با توجه به بیان بالای سی دی ۳۸ در برخی از سلولهای بلاست این نوع لوسمی، داراتومومب در کارآزماییهای بالینی و موارد مقاوم به درمانهای استاندارد، به عنوان یک گزینه نجاتبخش مورد استفاده قرار گرفته است. پزشکان در موارد عدم پاسخ به شیمیدرمانیهای رایج میتوانند این گزینه را بر اساس پروفایل ایمونوفنوتیپ بیمار در نظر بگیرند.
سیتوپنیهای خودایمنی مقاوم به درمان
- در برخی گزارشهای بالینی معتبر، داراتومومب برای مدیریت بیماریهای خودایمنی شدید و مقاوم به درمانهای سرکوبگر ایمنی استاندارد (مانند کمخونی همولیتیک خودایمنی مقاوم یا سندرم ایوانز پس از پیوند سلولهای بنیادی) استفاده شده است. مکانیسم این اثربخشی، از بین بردن پلاسماسلهای تولیدکننده آنتیبادیهای خودایمنی از طریق هدفگیری سی دی ۳۸ است.
لوپوس اریتماتوی سیستمیک شدید و مقاوم
- در موارد بسیار محدود و مقاوم به تمامی درمانهای بیولوژیک و سرکوبکننده ایمنی، تخلیه پلاسماسلها توسط داراتومومب توانسته است فعالیت بیماری را به طور چشمگیری در بیماران لوپوس کاهش دهد. البته این مورد نیازمند پایش دقیق بالینی از نظر خطر عفونتهای فرصتطلب است.