ومورافنیب یک مهارکننده اختصاصی و قدرت مند آنزیم کیناز بی راف می باشد که به طور ویژه فرم جهش یافته این آنزیم را هدف قرار می دهد و مسیر سیگنال دهی تکثیر سلولی را در تومورهای دارای این جهش مسدود می کند.
موارد مصرف تایید شده ملانوم غیرقابل برداشت یا متاتستیک دارای جهش بی راف
- تجویز ومورافنیب برای درمان بیماران مبتلا به ملانوم پیشرفته یا متاتستیک که جهش ژنتیکی بی راف نسخه وی ششصد ای در آزمایش بافتی تومور آنها به اثبات رسیده است تایید شده است. این دارو هم به صورت تک دارویی و هم در ترکیب با داروی کوبیمتینیب که یک مهارکننده مک می باشد تجویز می گردد.
- از نظر بالینی، مصرف همزمان ومورافنیب با کوبیمتینیب به دلیل مسدود کردن دو نقطه متفاوت از مسیر سیگنال دهی سلولی، میزان پاسخ دهی تومور را به طور معناداری افزایش داده و بروز مقاومت دارویی و عوارض پوستی ناشی از فعال شدن پارادوکسیکال مسیر را کاهش می دهد.
- پزشک معالج باید توجه داشته باشد که تعیین قطعی وجود جهش بی راف پیش از شروع درمان الزامی است و این دارو در بیماران دارای ژن طبیعی بی راف به هیچ عنوان نباید استفاده شود زیرا موجب تحریک تکثیر سلول های سرطانی می گردد.
- دوز استاندارد درمانی به صورت تک دارویی، نهصد و شصت میلی گرم خوراکی دو بار در روز می باشد.
بیماری اردهایم چستر دارای جهش بی راف
- ومورافنیب برای درمان بیماران بزرگسال مبتلا به بیماری اردهایم چستر که دارای جهش بی راف نسخه وی ششصد می باشند تایید شده است. بیماری اردهایم چستر یک اختلال نادر هیستیوسیتوز سلول های غیر لانگرهانس می باشد که موجب درگیری چند ارگانی از جمله سیستم قلبی عروقی، مغز و اعصاب، استخوان ها و فضای پشت پرده شکم می گردد.
- تجویز ومورافنیب در این بیماران موجب کاهش سریع حجم تومور، پس رفت درگیری های بافتی و بهبود معنادار علائم بالینی می شود. پایش های دوره ای تصویربرداری جهت ارزیابی پاسخ درمانی در ارگان های درگیر الزامی است.
موارد مصرف خارج برچسبسرطان روده بزرگ متاتستیک دارای جهش بی راف
- در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ متاتستیک که دارای جهش بی راف نسخه وی ششصد ای هستند، تک درمانی با ومورافنیب به دلیل فعال شدن بازخوردی گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی اثربخشی محدودی دارد.
- با این حال، طبق راهنماهای معتبر بین المللی، استفاده خارج برچسب از ومورافنیب در رژیم های ترکیبی سه دارویی همراه با داروی ایرینوتکان و یک داروی ضد گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی مانند سیتوکسیماب یا پانیتوموماب بسیار موثر است.
- این رژیم ترکیبی در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ متاتستیک که به درمان های خط اول پاسخ نداده اند، موجب مهار همزمان مسیرهای موازی و ایجاد پاسخ بالینی قابل توجه می گردد.
لوکمی سلول مودار عودکننده یا مقاوم به درمان
- تقریبا تمامی بیماران مبتلا به لوکمی سلول مودار دارای جهش بی راف نسخه وی ششصد ای هستند. در بیمارانی که به درمان های استاندارد با آنالوگ های پورین پاسخ نداده یا دچار عود بیماری شده اند، تجویز خارج برچسب ومورافنیب به صورت تک دارویی یا در ترکیب با داروی ریتوکسیماب موجب فروکش کامل و سریع بیماری و طبیعی شدن فاکتورهای خون محیطی می شود.
- پزشکان می توانند در این بیماران از دوزهای پایین تر دارو نیز برای کاهش سمیت استفاده نمایند.
سرطان ریه غیر سلول کوچک پیشرفته یا متاتستیک
- در بیماران مبتلا به کارسینوم ریه غیر سلول کوچک پیشرفته که دارای جهش بی راف نسخه وی ششصد ای هستند، ومورافنیب به عنوان یک درمان هدفمند خارج برچسب در صورت عدم دسترسی به سایر مهارکننده ها یا در خطوط بعدی درمان به کار می رود.
- استفاده ترکیبی آن با مهارکننده های مک می تواند طول دوره بقای بدون تقدم بیماری را به طور معناداری افزایش دهد.
سرطان پیشرفته و آناپلاستیک تیروئید
- در بیماران مبتلا به سرطان پاپیلری تیروئید مقاوم به ید رادیواکتیو یا کارسینوم آناپلاستیک تیروئید که دارای جهش بی راف می باشند، تجویز خارج برچسب ومورافنیب موجب کنترل رشد تومور و کوچک شدن اندازه ضایعات می گردد.
- با توجه به ماهیت تهاجمی سرطان آناپلاستیک تیروئید، شروع سریع درمان هدفمند پس از تایید جهش ژنتیکی نقشی حیاتی در مدیریت بالینی بیمار دارد.
هیستیوسیتوز سلول های لانگرهانس
- در بیماران مبتلا به هیستیوسیتوز سلول های لانگرهانس مقاوم به درمان یا دارای درگیری شدید چند ارگان که جهش بی راف در آنها مثبت است، ومورافنیب به عنوان یک گزینه خارج برچسب بسیار ارزشمند محسوب می شود.
- این دارو موجب کنترل سریع ضایعات پوستی، استخوانی و درگیری های احشایی می گردد.
سرطان مجاری صفراوی و کلانژیوکارسینوم
- در بیماران مبتلا به کلانژیوکارسینوم داخل کبدی پیشرفته دارای جهش بی راف که پس از شیمی درمانی پایه دچار پیشرفت بیماری شده اند، استفاده خارج برچسب از ومورافنیب همراه با مهارکننده های مک به عنوان یک خط درمانی هدفمند مورد توصیه قرار می گیرد.
نکات کلیدی و الزامات بالینی برای پزشک معالج - الزامات تشخیصی پیش از شروع درمان: تایید قطعی وجود جهش بی راف نسخه وی ششصد ای یا سایر جهش های حساس در نمونه بافتی یا خونی تومور پیش از تجویز دارو الزامی است.
- مراقبت های پوستی و ارزیابی ضایعات جدید: درمان با ومورافنیب به ویژه به صورت تک دارویی می تواند باعث بروز کارسینوم سلول فلسفی پوستی و کراتوآکانتوما شود. معاینه کامل پوست بیمار پیش از شروع درمان و سپس به صورت ماهانه در طول درمان و تا شش ماه پس از قطع دارو ضروری است. ضایعات پوستی مشکوک باید سریعا برداشت و جهت بررسی پاتولوژی ارسال شوند.
- پایش قلب و الکتروکاردیوگرام: ومورافنیب می تواند موجب طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب شود. ارزیابی الکتروکاردیوگرام و سنجش الکترولیت های سرم شامل پتاسیم و منیزیم پیش از شروع درمان، دو هفته پس از آغاز درمان و سپس به صورت ماهانه الزامی است. در صورت طولانی شدن فاصله کیو تی به بیش از پانصد میلی ثانیه، دوز دارو باید کاهش یافته یا موقتا متوقف شود.
- مدیریت حساسیت به نور: حساسیت شدید به نور خورشید از عوارض بسیار شایع ومورافنیب است. آموزش به بیمار در خصوص استفاده مداوم از ضد آفتاب های قوی، پوشیدن لباس های محافظ و پرهیز از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید اهمیت بالینی فراوانی دارد.
- بررسی واکنش های چشمی و کبدی: انجام معاینات چشم پزشکی در صورت بروز تاری دید یا التهاب صلبیه و همچنین پایش ماهانه تست های عملکرد کبد جهت بررسی افزایش آنزیم ها و بیلی روبین توصیه می شود.