موارد مصرف تایید شدهموارد زیر اندیکاسیون های اصلی و تایید شده توسط مراجع معتبر دارویی برای تجویز تالیدومید می باشند:
۱. بیماری مولتیپل میلوما
- تالیدومید در ترکیب با دگزامتازون برای درمان بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما که به تازگی تشخیص داده شده اند، تایید شده است. تجویز این دارو معمولا در خط اول درمان و برای بیمارانی که کاندیدای پیوند سلول های بنیادی نیستند، کاربرد فراوانی دارد. پزشک معالج باید توجه داشته باشد که شروع این رژیم درمانی نیازمند پایش دقیق پروفایل خونی و ارزیابی خطر ترومبوآمبولی است. به دلیل افزایش خطر لخته شدن خون در ترکیب با کورتیکواستروئید ها، تجویز دارو های پیشگیری کننده مانند آسپرین یا دارو های ضد انعقاد خون به صورت همزمان به شدت توصیه می شود.
۲. اریتم ندوزوم لپروزوم (تظاهرات پوستی جذام)
- درمان حاد: تالیدومید برای درمان حاد تظاهرات پوستی متوسط تا شدید اریتم ندوزوم لپروزوم تایید شده است. این دارو با تنظیم پاسخ های ایمنی، به سرعت التهاب و ندول های دردناک پوستی را کاهش می دهد.
- درمان نگهدارنده: از این دارو برای پیشگیری و سرکوب عود تظاهرات پوستی اریتم ندوزوم لپروزوم نیز استفاده می شود. نکته بالینی بسیار مهم برای پزشک این است که تالیدومید به تنهایی برای درمان عامل باکتریایی جذام موثر نیست و به هیچ وجه نباید به عنوان داروی منفرد در حضور عفونت فعال استفاده شود، مگر آن که درمان های ضد باکتریایی مناسب نیز به طور همزمان و با دقت در حال انجام باشند.
موارد مصرف خارج برچسبپزشکان در شرایط بالینی خاص و در صورت عدم پاسخ به درمان های استاندارد، با ارزیابی دقیق خطرات و منافع، از تالیدومید برای موارد زیر استفاده می کنند:
۱. استوماتیت آفتی مکرر و شدید
- تجویز این دارو به ویژه در بیماران مبتلا به نقص ایمنی یا مبتلایان به ویروس نقص ایمنی انسانی رواج دارد. تالیدومید با کاهش تولید فاکتور نکروز تومور آلفا باعث تسریع در بهبود زخم های دردناک دهانی و مری می شود.
۲. بیماری کرون مقاوم به درمان
- در بیماران مبتلا به بیماری کرون که به درمان های متداول مانند کورتیکواستروئید ها یا دارو های سرکوب کننده سیستم ایمنی پاسخ مناسبی نداده اند، تالیدومید می تواند برای القا و حفظ بهبودی بالینی و بسته شدن فیستول ها تجویز شود.
۳. بیماری بهجت
- برای کنترل زخم های شدید دهانی و تناسلی در بیماران مبتلا به سندرم بهجت که به سایر درمان های خط اول مقاوم هستند، اثربخشی بالینی قابل توجهی نشان داده است.
۴. لوپوس اریتماتوز جلدی
- در بیماران مبتلا به تظاهرات پوستی مقاوم لوپوس، تالیدومید به عنوان یک گزینه درمانی خط دوم یا سوم برای بهبود ضایعات دیسکوئید و ضایعات تحت حاد پوستی کاربرد دارد. خطر نوروپاتی محیطی در این بیماران نیازمند پایش بالینی مستمر است.
۵. خارش ندولار (پروریگو ندولاریس)
- این دارو به دلیل اثرات تعدیل کننده عصبی و ایمنی، در کاهش خارش های شدید و بهبود ضایعات ندولار که به درمان های موضعی مقاوم هستند، بسیار موثر ارزیابی شده است.
۶. بیماری پیوند علیه میزبان
- در بیمارانی که پس از پیوند سلول های بنیادی خون ساز دچار عوارض مزمن پوستی و مخاطی می شوند و به درمان های استروئیدی پاسخ نمی دهند، تالیدومید به عنوان درمان کمکی برای کنترل فعالیت بیماری استفاده می شود.
۷. سارکوم کاپوزی
- در بیماران مبتلا به سارکوم کاپوزی کلاسیک یا مرتبط با ویروس نقص ایمنی انسانی، خواص ضد رگ زایی تالیدومید می تواند به کنترل رشد و پیشرفت تومور های عروقی کمک کند.