موارد مصرف تایید شده اناستروزولاین دسته از موارد مصرف شامل اندیکاسیونهایی است که بر اساس کارآزماییهای بالینی کنترلشده فاز سه به تایید مراجع رسمی بینالمللی رسیدهاند و پروتکلهای درمانی مشخصی در انکولوژی دارند.
درمان کمکی در سرطان پستان اولیه مثبت از نظر گیرنده هورمونی در زنان یائسه
- یکی از مهمترین و محکمترین شواهد بالینی برای اناستروزول، استفاده از آن به عنوان درمان کمکی پس از جراحی در زنان یائسه مبتلا به سرطان پستان اولیه است که گیرندههای استروژن یا پروژسترون در آنها مثبت گزارش شده است.
- نکته کاربردی برای پزشک: بر اساس نتایج مطالعه معروف آتاک، اناستروزول در مقایسه با تاموکسیفن، طول عمر بدون عود بیماری را به میزان چشمگیری افزایش میدهد و خطر بروز سرطان پستان در پستان مقابل را کاهش میدهد. دوره درمان استاندارد معمولاً پنج سال است. ارجحیت اصلی اناستروزول نسبت به تاموکسیفن، عدم ایجاد خطر هایپرپلازی اندومتر، سرطان اندومتر و حوادث ترومبوامبولیک است. با این حال، پزشک باید توجه داشته باشد که مهار شدید استروژن باعث کاهش تراکم معدنی استخوان و افزایش خطر پوکی استخوان و شکستگی میشود. بنابراین سنجش تراکم استخوان در شروع درمان و تجویز مکمل کلسیم و ویتامین دی یا بیسفسفوناتها در صورت لزوم، بخشی از مدیریت بالینی این بیماران است.
خط اول درمان سرطان پستان پیشرفته یا متاستاتیک مثبت از نظر گیرنده هورمونی در زنان یائسه
- اناستروزول برای درمان خط اول در زنان یائسه مبتلا به سرطان پستان پیشرفته محلی یا متاستاتیک که گیرنده هورمونی مثبت دارند یا وضعیت گیرنده آنها نامشخص اما وضعیت بالینی به نفع حساسیت به هورمون است، تایید شده است.
- نکته کاربردی برای پزشک: اناستروزول در کنترل پیشرفت بیماری متاستاتیک کارایی معادل یا برتر از تاموکسیفن نشان داده است با این مزیت که عوارض جانبی خطیر عروقی و رحمی کمتری دارد. در صورت بروز پاسخ درمانی یا تثبیت بیماری، درمان تا زمان پیشرفت مجدد بیماری یا بروز سمیت غیرقابل تحمل ادامه مییابد.
خط دوم درمان سرطان پستان پیشرفته در زنان یائسه پس از پیشرفت بیماری با تاموکسیفن
- در بیمارانی که بیماری آنها طی درمان با تاموکسیفن پیشرفت کرده است، اناستروزول به عنوان درمان خط دوم تایید شده است.
- نکته کاربردی برای پزشک: عدم پاسخ به تاموکسیفن به معنی عدم حساسیت تومور به مهار هورمونی نیست، زیرا مکانیسم عمل اناستروزول مهار تولید استروژن است، در حالی که تاموکسیفن یک مدولاتور انتخابی گیرنده استروژن است. بنابراین پاسخدهی متقاطع منفی بین این دو دارو وجود ندارد و تجویز اناستروزول میتواند بیماری را در این مرحله مجدداً کنترل کند.
موارد مصرف خارج برچسب اناستروزولاین موارد مصرف اگرچه ممکن است هنوز در برچسب دارویی رسمی برخی کشورها قید نشده باشند، اما بر اساس راهنماهای درمانی معتبر بینالمللی، مطالعات فاز دو و سه و شواهد بیوشیمیایی محکم توسط پزشکان تجویز میشوند.
کاهش خطر و پیشگیری از سرطان پستان در زنان یائسه پرخطر
- بر اساس نتایج کارآزمایی بالینی بینالمللی ایبیس دو و راهنماهای شبکه جامع ملی سرطان، اناستروزول برای پیشگیری اولیه از سرطان پستان در زنان یائسهای که در معرض خطر بالای ابتلا قرار دارند تجویز میشود.
- نکته کاربردی برای پزشک: زنان دارای سابقه فامیلی قوی، سابقه هایپرپلازی آتیپیک یا کارسینوم درجا در لوبولها، کاندیدای این درمان هستند. اناستروزول در یک دوره پنج ساله میتواند خطر بروز سرطان پستان نفوذی را در این افراد تا بیش از پنجاه درصد کاهش دهد. دوز مصرفی همان دوز استاندارد یک میلیگرم روزانه است. پزشک باید پیش از شروع، تراکم استخوان بیمار را ارزیابی کرده و نسبت سود به زیان درمان را بر بر اساس وضعیت استخوانی و عوارض مفصلی بسنجد.
درمان ژنیکوماستی یا بزرگ شدن غیرطبیعی پستان در مردان
- در مواردی که بزرگ شدن پستان در مردان ناشی از برهم خوردن نسبت تستوسترون به استروژن باشد، اناستروزول به صورت خارج برچسب استفاده میشود.
- نکته کاربردی برای پزشک: ژنیکوماستی در دوران بلوغ، ژنیکوماستی ناشی از مصرف آندرژنها در ورزشکاران یا درمانهای هورمونی، و ژنیکوماستی ناشی از افزایش فعالیت آنزیم آروماتاز، با مهار تبدیل تستوسترون به استروژن توسط اناستروزول قابل کنترل است. بهترین پاسخ درمانی زمانی حاصل میشود که دارو در مراحل اولیه و فاز دردناک یا فیبروتیک اولیه شروع شود.
درمان ناباروری در مردان و اولیگوآسپرمی مرتبط با نسبت پایین تستوسترون به استروژن
- در مردان مبتلا به ناباروری که در آزمایشهای هورمونی آنها نسبت تستوسترون سرمی به استروژن کاهش یافته است، اناستروزول تجویز میشود.
- نکته کاربردی برای پزشک: با مهار آنزیم آروماتاز در بیضهها و بافت چربی، تبدیل تستوسترون به استروژن کاهش یافته و سطح استروژن خون افت میکند. این امر موجب برطرف شدن بازخورد منفی استروژن بر هیپوفیز و افزایش ترشح هورمونهای لوتئینهکننده و محرک فولیکول میشود که در نهایت تولید تستوسترون درونزاد و اسپروماتوژنز را در بیضهها تحریک میکند. پایش نسبت هورمونی و آنالیز اسپرم هر سه ماه یکبار توصیه میشود.
درمان اندومتریوز شدید و مقاوم به درمان در زنان
- در موارد اندومتریوز پیشرفته و دردناک که به درمانهای استاندارد نظیر پروژستینها یا آگونیستهای هورمون آزادکننده گونادوتروپین پاسخ ندادهاند، اناستروزول به عنوان درمان کمکی استفاده میشود.
- نکته کاربردی برای پزشک: بافت اندومتریوز به خودی خود قادر به تولید استروژن از طریق بیان آنزیم آروماتاز است. اناستروزول با مهار این سنتز موضعی و سیستمیک استروژن، ضایعات اندومتریوز و درد حوضچه لگنی را به شدت کاهش میدهد. جهت جلوگیری از بروز عوارض تراکم استخوان و تحریک فیدبک هیپوفیزی، اناستروزول معمولاً همزمان با یک داروی ترکیبی پیشگیری از بارداری یا پروژستین تجویز میشود.
بهبود رشد قد و تاخیر در بسته شدن صفحات رشدی در پسران نوجوان
- در پسران مبتلا به کوتاهی قد ایدیوپاتیک یا بلوغ زودرس که سن استخوانی آنها سریعتر از سن تقویمی پیشرفت میکند، اناستروزول تجویز میشود.
- نکته کاربردی برای پزشک: استروژن عامل اصلی بسته شدن صفحات رشدی اپیفیز در هر دو جنس است. اناستروزول با کاهش سطح استروژن در پسران نوجوان، بسته شدن صفحات رشدی را به تاخیر میاندازد و اجازه میدهد رشد قدی برای مدت طولانیتری ادامه یابد. این دارو میتواند به تنهایی یا در ترکیب با هورمون رشد تحت نظر متخصص غدد کودکان استفاده شود.