داروی بوسولفان یک عامل آلکیلهکننده قوی است که عمدتاً برای از بین بردن سلولهای مغز استخوان پیش از پیوند استفاده میشود. در ادامه، موارد مصرف تایید شده و خارج از برچسب این دارو با رویکرد بالینی و کاربردی برای پزشکان ارائه شده است.
موارد مصرف تایید شده رژیم آمادهسازی پیش از پیوند سلولهای بنیادی خونساز در لوسمی میلوئید مزمن:
- مهمترین کاربرد تایید شده فرم تزریقی این دارو، استفاده به عنوان بخشی از رژیم آمادهسازی (تخریب مغز استخوان) پیش از پیوند آلوژنیک سلولهای بنیادی در بیماران مبتلا به لوسمی میلوئید مزمن است. این دارو معمولاً در ترکیب با سیکلوفسفامید تجویز میشود.
- نکته بالینی برای پزشک: فرم وریدی دارو به دلیل فراهمی زیستی قابل پیشبینیتر نسبت به فرم خوراکی ارجحیت دارد. پایش دقیق سطح دارویی برای تنظیم دوز ضروری است، زیرا غلظتهای بالای دارو به شدت با خطر بروز بیماری انسداد وریدی کبدی (سندرم انسداد سینوزوئیدی) و غلظتهای پایین با خطر پس زدن پیوند مرتبط است.
درمان تسکینی لوسمی میلوئید مزمن:
- فرم خوراکی این دارو برای درمان تسکینی فاز مزمن لوسمی میلوئید مزمن تایید شده است.
- نکته بالینی برای پزشک: امروزه با ظهور مهارکنندههای تیروزین کیناز، استفاده از این دارو به عنوان خط اول درمان منسوخ شده است و تنها در مواردی که درمانهای هدفمند موثر نبوده یا در دسترس نیستند، جهت کنترل بار تومور و کاهش تعداد گلبولهای سفید کاربرد دارد. این دارو توانایی ایجاد بهبودی کامل یا جلوگیری از تبدیل بیماری به فاز بلاستیک را ندارد.
موارد مصرف خارج از برچسبرژیم آمادهسازی پیش از پیوند در سایر بدخیمیهای هماتولوژیک:
- این دارو به طور گسترده و استاندارد به عنوان جایگزینی برای پرتودرمانی کل بدن در رژیمهای آمادهسازی پیش از پیوند برای لوسمی میلوئید حاد، لوسمی لنفوبلاستیک حاد، لنفوم هادچکین، لنفوم غیرهادچکین و میلوم مولتیپل استفاده میشود.
- نکته بالینی برای پزشک: استفاده از این دارو در ترکیب با فلوبرابین (به جای سیکلوفسفامید) در بیماران مسنتر یا دارای بیماریهای زمینهای، سمیت کمتری (به ویژه سمیت قلبی و کبدی) ایجاد کرده و به یک استاندارد درمانی در بسیاری از مراکز پیوند تبدیل شده است.
رژیم آمادهسازی پیش از پیوند در اختلالات غیر بدخیم:
- بوسولفان برای آمادهسازی بیماران مبتلا به بیماریهای ژنتیکی و خونی غیر بدخیم مانند تالاسمی ماژور، کمخونی داسی شکل و نقصهای ایمنی ترکیبی شدید پیش از پیوند مغز استخوان کاربرد دارد.
- نکته بالینی برای پزشک: در کودکان مبتلا به این اختلالات، کلیرانس دارو بسیار سریعتر از بزرگسالان است. بنابراین، تنظیم دوز بر اساس سطح زیر منحنی غلظت-زمان و استفاده از دوزهای بالاتر بر اساس وزن بدن برای جلوگیری از شکست پیوند حیاتی است. همچنین تجویز داروهای پیشگیریکننده از تشنج پیش از شروع دوزهای بالای این دارو الزامی است.